Mỹ sẽ chỉ chiến thắng khi chính quyền Trung Quốc sụp đổ

19 Tháng Ba 20216:05 SA(Xem: 267)

Mỹ sẽ chỉ chiến thắng khi chính quyền Trung Quốc sụp đổ

=Thiện Nhân •
Căng thẳng Mỹ-Trung có thể dẫn đến sự “chung sống cạnh tranh” hay không, hay phải lên đến đỉnh điểm - dẫn đến sự thất bại của chế độ Trung Quốc? Các quan chức Mỹ có thể đang hy vọng vào kết quả đầu tiên, nhưng họ có lẽ nên chuẩn bị cho kết quả thứ hai.

trump tcb hoavi

Cạnh tranh giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đã bắt đầu, nhưng nó sẽ kết thúc như thế nào? Có sự đồng thuận của lưỡng đảng rằng quan hệ Mỹ-Trung sẽ được xác định chủ yếu bởi sự cạnh tranh về nhiều mặt và các khía cạnh của nền pháp chế trong nhiều năm tới. 

Chính quyền cựu Tổng thống Trump lập luận rằng sự cạnh tranh với Bắc Kinh là do bản chất của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) - ngụ ý rằng sự cạnh tranh sẽ kéo dài chứng nào chế độ này còn tồn tại. 

Chính quyền Biden đã chấp nhận cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc theo kiểu “cạnh tranh khắc nghiệt”, như tổng thống đã diễn đạt - nhưng không công khai nói rõ cách chi tiết cách cạnh tranh đó.

Có rất nhiều kết quả có thể xảy ra đối với sự cạnh tranh Mỹ-Trung, từ việc Hoa Kỳ nhường phạm vi ảnh hưởng cho Trung Quốc, đến chỗ dung hòa lẫn nhau, đến sự sụp đổ của Trung Quốc, hay một cuộc xung đột toàn cầu tàn khốc. 

Tuy nhiên, nếu mục tiêu của cạnh tranh là đảm bảo một nền hòa bình tốt hơn bằng cách không có chiến tranh, thì câu hỏi then chốt là liệu Hoa Kỳ có thể đạt được kết quả này - bằng cách thay đổi suy nghĩ của các nhà lãnh đạo Trung Quốc - thuyết phục họ rằng việc bành trướng là vô ích - hay liệu nó sẽ đòi hỏi sự suy giảm quyền lực hoặc sự sụp đổ của ĐCSTQ?

‘Chung sống cạnh tranh’?

Những người ủng hộ thuyết “chung sống cạnh tranh” tin rằng Hoa Kỳ cuối cùng có thể thay đổi cách suy nghĩ của các nhà lãnh đạo Trung Quốc, thuyết phục họ không bành trướng ảnh hưởng trong khu vực hoặc làm đảo lộn trật tự quốc tế - do Hoa Kỳ dẫn đầu ở châu Á và thế giới. 

Họ cho rằng nếu Hoa Kỳ - trong một khoảng thời gian dài - có thể duy trì sự cân bằng quyền lực thuận lợi ở Tây Thái Bình Dương, duy trì các lợi thế kinh tế và công nghệ chính của mình, và tập hợp các liên minh quốc gia để duy trì các quy tắc và chuẩn mực chính, thì Bắc Kinh có thể ít gây hấn hơn (hoặc tự thất bại).

Trong cả hai trường hợp, quan hệ Mỹ-Trung không nhất thiết trở nên hài hòa; vẫn sẽ có các yếu tố cạnh tranh quân sự, địa chính trị, kinh tế, công nghệ và ngoại giao. Nhưng Bắc Kinh sẽ giảm bớt mức độ gay gắt của thách thức, đặc biệt là về các vấn đề như Đài Loan và cấu trúc liên minh của Mỹ ở Đông Á - nơi các lợi ích quan trọng của Mỹ đang bị đe dọa.

Lý thuyết “chung sống cạnh tranh” cho rằng Washington vẫn có thể định hình thành công hành vi của Bắc Kinh - thông qua sự kết hợp các biện pháp khuyến khích; và duy trì hy vọng rằng ĐCSTQ có thể “dịu đi” theo thời gian dựa vào chính sách ngoại giao Trung-Mỹ hiệu quả.

Lý thuyết này cho rằng: “Ngay cả khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chọn đối đầu, có lẽ những người kế nhiệm ông ta sẽ ôn hòa hơn”.

Cho đến khi chính quyền Trump xuất hiện tại Hoa Kỳ, đã tuyên bố rõ ràng rằng ĐCSTQ là mối đe dọa cho toàn nhân loại, cũng đem tách ĐCSTQ ra khỏi người dân Trung Quốc.
Cựu Tổng thống Trump cho rằng việc ngăn chặn ĐCSTQ liên quan trực tiếp đến sự an toàn của đất nước và sự an toàn của người Mỹ. (Tổng hợp)

Mặc dù cách tiếp cận này hấp dẫn, nó đưa ra một loạt nghi vấn. Bắc Kinh đã trở nên vô cùng quyết đoán, không chỉ ở khu vực mà trên toàn cầu, cho thấy rằng bất kỳ sự mềm mỏng nào trong các chính sách đối với Trung Quốc - có thể khiến Hoa Kỳ thất bại. Thật vậy, nếu ông Tập nắm giữ quyền lực như Mao Trạch Đông - cho đến năm 82 tuổi - thì một ban lãnh đạo thời “hậu Tập” sẽ không xuất hiện cho đến năm 2035. 

Ngoài ra, làm thế nào Hoa Kỳ biết được rằng liệu ĐCSTQ có đưa ra quyết định chiến lược nhằm “hạ thấp” tầm nhìn địa chính trị, hay là họ sẽ dùng chiến thuật để tạm thời giảm căng thẳng trong khi cố gắng chia rẽ đối thủ? 

Rốt cuộc, đây thường là điều mà các nhà lãnh đạo Liên Xô bàn đến, khi họ nói về “chung sống hòa bình” và tìm cách giảm căng thẳng trong những năm 1950 trở về sau. ĐCSTQ vốn “nổi tiếng” với việc coi sự lừa dối là chiến lược, và ngụy tạo ý định để cạnh tranh địa chính trị.

Ngoài ra, có một vấn đề lớn nhất với cách tiếp cận này: Nó có thể không phản ánh thực tế của "cuộc chiến" mà Hoa Kỳ đang tham gia. Nói cách khác, niềm tin vào một Trung Quốc hùng mạnh cuối cùng có thể được hòa giải với một trật tự thế giới - nơi Hoa Kỳ, các đồng minh và đối tác của họ, và các giá trị dân chủ vẫn giữ ưu thế - có thể là viển vông.

Điều gì sẽ xảy ra nếu ĐCSTQ mong muốn một sự “sửa đổi toàn diện” hơn đối với hệ thống quốc tế, khi họ coi hệ thống do một siêu cường dân chủ lãnh đạo và dựa trên tính ưu việt của các giá trị dân chủ - như một mối đe dọa hiện hữu đối với sự tồn vong của chế độ này?

‘Tổng bằng không’

Các quan chức hàng đầu của ĐCSTQ đã công khai khẳng định quan điểm rằng Hoa Kỳ luôn cam kết phá hoại chế độ Trung Quốc - đơn giản vì các nguyên tắc tự do xung đột trực tiếp với sự cai trị độc tài của chính phủ trong nước. 

Ngay cả vào đầu những năm 1990, các quan chức quân sự Trung Quốc đã lập luậnrằng sự tương phản giữa các hệ thống chính quyền của Hoa Kỳ và Trung Quốc - khiến cho việc cải thiện cơ bản quan hệ Mỹ-Trung là không thể. Trong suốt những năm 1990 và 2000, Bắc Kinh đã theo đuổi một chiến lược “làm suy yếu nước Mỹ” một cách tinh vi - tạo điều kiện cho việc Trung Quốc “tiến gần hơn đến trung tâm của sân khấu thế giới”, như ông Tập đã nói.

Bỏ sang một bên lời hùng biện “đôi bên cùng có lợi”, ĐCSTQ được điều hành bởi một tư duy về cơ bản là “tổng bằng không”.

Hơn nữa, hành vi độc tài, tội ác kinh hoàng của ĐCSTQ đối với người Duy Ngô Nhĩ, người tu luyện Pháp Luân Công, người dân Hong Kong; và hành vi hoàn toàn vô trách nhiệm của họ ngay từ đầu đại dịch COVID-19 - đã chứng minh khái niệm chuyên quyền, tư lợi của chế độ này - khác xa với bất kỳ điều gì có thể chấp nhận được về cơ bản. 

Nói tóm lại, Hoa Kỳ và các nền dân chủ tự do khác cần phải tính đến khả năng rằng đối kháng gay gắt Mỹ-Trung sẽ tồn tại, chừng nào một Trung Quốc lớn mạnh được điều hành bởi ĐCSTQ.

Có lẽ thật ngây thơ khi nghĩ rằng sự cạnh tranh mạnh mẽ trong một thời gian dài của Hoa Kỳ sẽ làm cho ĐCSTQ trở nên "êm dịu". Thay vào đó, sự cạnh tranh có thể tồn tại ở một hình thức gay gắt, cho đến khi chính quyền đó mất khả năng thống trị. 

Trong kịch bản này, lý thuyết chiến thắng của Hoa Kỳ bắt đầu giống với lý thuyết được đưa ra trong Chiến tranh Lạnh, khi nhà sử học George Kennan lập luận rằng Liên Xô “mong chờ một cuộc đọ sức kéo dài vô hạn”, và Hoa Kỳ phải chuẩn bị cho phù hợp. 

Ông Tập Cận Bình phát biểu trong buổi lễ kỷ niệm 70 năm 'Kháng chiến chống Mỹ và viện trợ Triều Tiên' của ĐCSTQ hôm 23/10. (Kevin Frayer/Getty Images)
Ông Tập Cận Bình phát biểu trong buổi lễ kỷ niệm 70 năm 'Kháng chiến chống Mỹ và viện trợ Triều Tiên' của ĐCSTQ hôm 23/10/2020 (Kevin Frayer/Getty Images)

Trong trường hợp này, “cuộc chiến” sẽ không phải là một “cầu nối tương đối ngắn” - để dẫn tới một mối quan hệ ổn định hơn, ít thù địch hơn; mà là “cầu nối dài hơn” - dẫn đến sự sụp đổ của chế độ Trung Quốc hoặc sự biến đổi của chính phủ nước này.

‘Nội công ngoại kích’

Điều cuối cùng sẽ kết thúc cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung là tác động tích lũy của “những căng thẳng sâu sắc bên trong Trung Quốc”, kết hợp với sự phản kháng nhất quán từ bên ngoài. 

Nếu Hoa Kỳ và các đồng minh thành công trong việc kiềm chế sự gia tăng của Trung Quốc, thì sự kết hợp của các yếu tố bên trong Trung Quốc như: tăng trưởng kinh tế chậm lại, bong bóng nợ ngày càng lớn, thảm họa nhân khẩu học và những căng thẳng nội bộ khác - có thể dẫn đến sự suy giảm khả năng rõ rệt của Bắc Kinh trong việc thách thức trật tự quốc tế. 

Nhiệm vụ hàng đầu của Hoa Kỳ là giữ vững ranh giới về mặt địa chính trị, miễn là các quá trình “tự đánh bại” nội bộ này diễn ra. Hoa Kỳ cũng có thể tìm cách đẩy nhanh sự sụp đổ của chế độ Trung Quốc, bằng cách hạn chế cho họ tiếp cận với một số công nghệ quan trọng - điều này sẽ cản trở tăng trưởng kinh tế và làm phức tạp việc củng cố một nhà nước an ninh công nghệ cao của Trung Quốc.

Đây là những “đơn thuốc nghiệt ngã”, tuy nhiên, một ĐCSTQ lo ngại về quyền lực hoặc quyền kiểm soát của mình bị tuột dốc - có thể trở nên hung hăng hơn trong thời gian tới. 

Mặc dù gia tăng căng thẳng trong mối quan hệ song phương, Hoa Kỳ chỉ đơn giản là phải chấp nhận về bản chất xấu xa của ĐCSTQ - giới hạn khả năng và mức độ cải thiện mối quan hệ song phương, chừng nào chế độ Trung Quốc này vẫn giữ được quyền lực. 

Cách tiếp cận này cũng không đòi hỏi phải từ bỏ ngoại giao, nhưng ngoại giao không thể giải quyết một cách cơ bản sự cạnh tranh, nếu không có những thay đổi sâu sắc hơn bên trong Trung Quốc.

Các lý thuyết khác nhau về chiến thắng - có thể tạo ra các quan niệm khác nhau về vai trò của ngoại giao song phương, và sức ép tấn công trong quy chế của Hoa Kỳ. Hơn nữa, nếu chúng ta không biết kết quả mà mình mong muốn, làm thế nào chúng ta có thể đo lường hiệu quả của các chính sách? 

Cạnh tranh nên hướng đến những thay đổi lâu dài về quyền lực của ĐCSTQ hoặc cách thức xã hội Trung Quốc được quản trị. Đó là một cái nhìn tương đối đen tối về cách mà cạnh tranh Mỹ-Trung có thể đang hướng tới. 

Gây áp lực tập thể

Kết luận này dẫn đến một vấn đề cuối cùng về mặt ngoại giao. Một chiến lược gây áp lực tập thể đa phương là có ích - để chứng tỏ sự kiên nhẫn và cứng rắn đối với Bắc Kinh. Điều này đòi hỏi phải tập hợp các liên minh riêng biệt nhưng đan xen, để đối kháng với sức mạnh của Bắc Kinh về mặt quân sự, kinh tế, công nghệ và ý thức hệ.

Cho đến nay, nhiệm vụ tập hợp các liên minh này rất phức tạp, do nhiều đồng minh và đối tác của Mỹ ở châu Á, châu Âu và các nơi khác vẫn đang tìm cách tránh chọn bên - khi cho rằng đó là sự lựa chọn có “tổng bằng không” giữa Washington và Bắc Kinh. 

Không có giải pháp dễ dàng cho câu hỏi hóc búa này. Cuối cùng, chính phủ Hoa Kỳ phải thẳng thắn về chiến lược Trung Quốc của mình: Không có cách nào để đi đến một cam kết mạnh mẽ, và tập trung các nguồn lực cần thiết để thành công, nếu các quan chức Hoa Kỳ coi nhẹ các vấn đề cơ bản. 

Trong thời gian tới, có những lý do chính đáng để xây dựng các liên minh chống lại Trung Quốc. 

Tác giả: Zack Cooper là thành viên nghiên cứu tại Viện Doanh nghiệp Hoa Kỳ. Ông cũng là đồng giám đốc của Liên minh Bảo đảm Dân chủ”. Hal Brands là giáo sư xuất sắc của Henry A. Kissinger về các vấn đề toàn cầu tại Trường Nghiên cứu Quốc tế Cao cấp của Đại học Johns Hopkins.

Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả và không nhất thiết phản ánh quan điểm của NTD Việt Nam

Thiện Nhân



Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Phần 5: Vì sao nói thế giới đang rơi vào vòng xoáy khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất trong lịch sử? Cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế lần này sẽ trở thành cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất trong lịch sử kinh tế thế giới, cái giá phải trả sẽ đắt đỏ hơn nhiều so cuộc khủng hoảng trước, bởi nó cùng một lúc hội tụ 3 hiện tượng không mong muốn trong kinh tế học: bong bóng nợ - “Voi trắng”, suy giảm tăng trưởng do yếu tố chu kỳ - “Tê giác xám” và dịch bệnh - “Thiên nga đen”...
Tuần lễ cuối tháng ba đầu tháng tư vừa rồi, Tập Cận Bình, Chủ tịch Trung Quốc đến thăm ba nước Pháp, Đức, Bỉ. Paris là điểm dừng chân đầu tiên. Ông giành ưu tiên này cho Pháp quốc bởi cách đây tròn 50 năm, tháng Giêng năm 1964, tổng thống Pháp, tướng Charles De Gaule là nguyên thủ phương Tây đầu tiên ban ân huệ cho Mao, công nhận nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Để tỏ lòng hiếu khách, Pháp không những trải thảm đỏ tận chân cầu thang máy bay, mà còn trải lòng ra đón. Yến tiệc xa hoa chưa từng có tại lâu đài Versailles nguy nga. Buổi hòa nhạc Trung Hoa tại nhà hát Opera. Dạ tiệc, khiêu vũ lu bù trong cung điện Roi-Soleil tráng lệ. Champagne trào bọt trắng lòa với những hợp đồng chục tỷ Euro. Khác hẳn Pháp, người Đức đón Tập không ồn ào, xa xỉ, nhưng cũng vẫn giành được những hợp đồng không thua kém. Đặc biệt là bà Thủ tướng Angela Merkel đã ghi hai bàn thắng ngoạn mục, mà vẫn giữ đúng những nghi lễ ngoại giao.
Phần 4: Trung Quốc đại sụp đổ? Nền kinh tế Trung Quốc đang phải đối mặt với việc sụt giảm hiệu suất trong hơn 1 hoặc 2 quý.
Như một phần của “Giấc mộng Trung Hoa”, việc quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ (CNY) và khiến nó phổ biến không chỉ giúp Trung Quốc tăng cường năng lực ổn định tiền tệ - tài chính mà còn là công cụ để Bắc Kinh thao túng, mặc cả lợi ích chính trị, thu thập thông tin trái phép khi thay tiền giấy bằng tiền kỹ thuật số. Nhưng “giấc mộng Trung Hoa” đã dần tan đi mất, và đồng CNY cũng như vậy… Tham vọng quốc tế hóa đồng CNY là một phần của “Giấc mộng Trung Hoa”
Đô đốc Hải quân huyền thoại của Nhật Bản Yamamoto, sau khi thắng trận Trân Châu Cảng đã thốt lên: "Tôi lo sợ rằng những gì chúng ta đã làm sẽ đánh thức một gã khổng lồ đang ngủ và trao cho anh ta một quyết tâm khủng khiếp". Cũng như vậy, Mỹ đã từng “ngủ quên” trước Trung Quốc và giờ buộc phải tỉnh dậy khỏi giấc “mộng Trung Hoa” - giấc mộng không dành cho người dân Trung Quốc thiện lương, không dành cho hòa bình và tương lai của con người thế gian này
Virus Corona Vũ Hán đã giáng một đòn nặng nề vào kinh tế của mọi quốc gia. Tuy nhiên, Trung Quốc - nhà “xuất khẩu” con virus quái ác này, lại đang tài tình sử dụng sự bùng phát khủng khiếp hiện nay để làm giàu cho chính mình, xuất khẩu khối lượng lớn vật tư y tế kém chất lượng sang phương Tây và đánh bóng tên tuổi bản thân như thể là “vị cứu tinh của nhân loại” dù bản thân chính là “tội đồ” thế kỷ… Giấu dịch, lan dịch và tuyên truyền về “dập dịch thành công” nhờ nội lực và công nghệ y học để kiếm tiền trong sự hỗn loạn…
Tác giả Pingping Yu đã có bài bình luận với tiêu đề “Đã đến lúc người Mỹ chống lại nạn trộm cắp công nghệ của Trung Quốc”, đăng tải trên Epochtimes ngày 15/4. Dưới đây là nội dung bài viết 30 năm trước, Hoa Kỳ bắt đầu mở cửa với Trung Quốc theo chính sách “can dự mang tính xây dựng”, với hy vọng giúp Trung Quốc tự do hóa và hướng nước này trở thành một quốc gia “ổn định, cởi mở và không hiếu chiến”, như cựu Tổng thống Bill Clinton đã hình dung. Vào thời điểm đó, công nghệ của Trung Quốc tụt hậu so với Hoa Kỳ. Không thể tưởng tượng được, một ngày nào đó, Trung Quốc sẽ trở thành một đối thủ cạnh tranh về công nghệ [với nước Mỹ]. Sau ba thập kỷ mở cửa thương mại, bây giờ Trung Quốc dường chỉ “cách gang tấc” là có thể thay thế nước Mỹ trở thành nhà cung cấp công nghệ hàng đầu thế giới. Chuyện này xảy ra như thế nào?
Thế là một tòa án ở Minneapolis đã đăng đường xét xử vụ viên cảnh sát Derek Chauvin, một người Mỹ da trắng, đã đè đầu gối lên cổ George Floyd, 46 tuổi, một người Mỹ da đen, trong chín phút rưỡi khi bắt giữ anh ta vì bị tình nghi xài tiền giả. Floyd chết, và chuyện đáng tiếc ấy đã xảy vào buổi tối hôm 25 tháng 5, 2020. Sau gần một năm, phiên xử đầu tiên đã diễn ra ngày 29 tháng 3 trong bầu không khí khá căng thẳng và nghi kỵ cả bên trong lẫn bên ngoài phòng xử. Trong gần một năm qua, cái chết của Floyd đã làm thay đổi nước Mỹ hoàn toàn. An ninh, trật tự tại những nơi công cộng không còn. Công lý nằm trong tay đám đông bạo động làm chủ trên đường phố, và nhiều tai to mặt lớn trong chính quyền đã hãnh diện được quỳ gối và vinh danh Công lý của BLM và Antifa, hai tổ chức đã công khai đứng ra nhận công lãnh đạo phong trào tranh đấu cho công lý và bình đẳng chủng tộc của dân Mỹ.
Ngay từ khi thành lập ngày 26/10/1955, Việt Nam Cộng Hòa chọn con đường phát triển xã hội lấy con người (người dân) làm trọng tâm và tự chủ quốc gia làm mục tiêu chiến lược, nên đến nay vẫn còn nhiều ảnh hưởng để chúng ta tìm hiểu và học hỏi. Tự cung tự chủ Trong thời thuộc địa người Pháp tập trung xây dựng kỹ nghệ ở miền Bắc Việt Nam, nên ngay khi thành lập Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa đã hướng đến phát triển kỹ nghệ nhẹ và kỹ nghệ tiêu dùng phục vụ nhu cầu quốc nội. Để có thể tự chủ về kinh tế, chính phủ khuyến khích các nhà tư sản ngoại quốc, đa số là người Hoa có quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc, trở thành công dân Việt Nam Cộng Hòa. Với chủ trương kinh tế tự do, Chính phủ chỉ giữ một số hoạt động công ích, như điện, nước, hỏa xa, hàng không, còn hầu hết mọi hoạt động kinh tế đều để tư nhân vận hành.
Tổng thống Joe Biden muốn thực hiện chính sách 'nước Mỹ trở lại' tăng cường sự lãnh đạo của Mỹ trên toàn thế giới nên tình trạng đối đầu Mỹ-Trung ngày càng khốc liệt. Như thế liệu Chính phủ Biden có thực hiện được ý muốn hay lại lâm vào “bế tắc” như các chính phủ tiền nhiệm trước đây? Chính phủ Obama Chiến lược xoay trục Thái Bình Dương mở đầu những thay đổi về chính sách đối ngoại, chuyển trọng tâm về khu vực Á Châu, bao vây kinh tế và kềm hãm tình trạng trỗi dậy của Bắc Kinh. Về quân sự Chính phủ Obama vẫn lún sâu vào chiến tranh Trung Đông, mà ngân sách quốc phòng thì không được Quốc Hội đồng ý tăng thêm. Nên giữa tháng 4/2012 Trung cộng xâm chiếm Bãi cạn Scarborough thuộc Phi Luật Tân, họ còn liên tục xây dựng các đảo với phi trường quân sự trong khu vực Hoàng Sa và Trường Sa mà hề gặp phản ứng quân sự nào từ phía Mỹ.
Bảo Trợ