RCEP, Việt Nam cần thận trọng với Trung Quốc

18 Tháng Mười Một 20205:39 SA(Xem: 475)
  • Tác giả :

RCEP, Việt Nam cần thận trọng với Trung Quốc

Thủ tướng Việt Nam NGuyễn Xuân Phúc (T) và bộ trưởng Công Thương, Trần Tuấn Anh, trong lễ ký trực tuyến hiệp định RCEP, ngày 15/11/2020. AFP - NHAC NGUYEN
Thanh HàThủ tướng Việt Nam NGuyễn Xuân Phúc (T) và bộ trưởng Công Thương, Trần Tuấn Anh, trong lễ ký trực tuyến hiệp định RCEP, ngày 15/11/2020.

Thêm một hiệp định tự do mậu dịch cho Việt Nam. Ngày 15/11/2020 Việt Nam đã ký kết Hiệp Định Đối Tác Toàn Diện Khu Vực –RCEP. Làm thế nào để thỏa thuận này là bàn đạp cho kinh tế phát triển hơn, để thúc đẩy xuất khẩu mà không quá lệ thuộc vào một thị trường lớn là Trung Quốc ? Đó là những thách thức RCEP đặt ra cho phía Việt Nam theo phân tích của chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan.


Nếu như dịch Covid-19 không đe dọa một phần lớn nhân loại, chắc hẳn lãnh đạo 15 nước tham gia RCEP đã tề tựu về Việt Nam chứng kiến lễ ký kết một hiệp định tự do mậu dịch toàn diện với quy mô lớn hơn cả USMCA bao gồm ba nước Bắc Mỹ (Hoa Kỳ, Canada và Mêhicô) và hiệp định của Liên Âu cộng lại. Nhưng rốt cuộc sự kiện hằng mong đợi đó, sau tám năm đàm phán, đã chỉ có thể diễn ra qua cầu truyền hình.

RCEP là một sáng kiến được Bắc Kinh đề xuất từ năm 2012 và đã được 10 thành viên Hiệp Hội các Quốc Gia Đông Nam Á (ASEAN) cùng với Nhật Bản, Hàn Quốc và Úc, New Zealand hưởng ứng. Hiệp ước liên quan đến 2,2 tỷ dân toàn cầu, gần 1/3 tổng sản lượng của thế giới.

Một trong những mục tiêu hiệp định là xóa bỏ đến 90 % các hàng rào quan thuế giữa 15 nước, liên quan đến 29 % tổng trao đổi mậu dịch toàn cầu.

Các bên tham gia đang trông thấy viễn cảnh khu vực xuất khẩu sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ một khi các hàng rào quan thuế gần như không còn nữa. Đây là điểm thu hút các quốc gia lấy xuất khẩu làm chủ đạo - đứng đầu là Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và kể cả đối với hầu hết các thành viên ASEAN.

Riêng trong trường hợp của Việt Nam, vừa thâm hụt mậu dịch với các đối tác ASEAN và vừa với Trung Quốc thì Hà Nội có thể chờ đợi gì từ Hiệp Định Đối Tác Toàn Diện Khu Vực ? RFI đặt câu hỏi với kinh tế gia Phạm Chi Lan từ Hà Nội, nguyên phó chủ tịch, tổng thư ký Phòng Thương Mại và Công Nghiệp Việt Nam :


Chuyên gia Phạm Chi Lan-Hà Nội
Phạm Chi Lan : « Lợi ích chính đối với Việt Nam là thị trường Trung Quốc, chứ còn với những nước khác Việt Nam đã có sẵn với họ những hiệp định mậu dịch, như với Nhật Bản hay Hàn Quốc... Thậm chí, quy mô của những hiệp định đó còn lớn hơn nhiều so với RCEP. Riêng với nội bộ ASEAN thì các hàng rào quan thuế đã được xóa bỏ. Cái chính ở đây là đối với Trung Quốc : Việt Nam muốn tăng cường xuất khẩu và cải thiện cách thức quan hệ với Trung Quốc về đầu tư, về nhập khẩu … theo hướng cho phép Việt Nam tham gia nhiều hơn vào chuỗi giá trị. Tới nay Việt Nam chỉ tham gia ở mức rất thấp, chỉ làm gia công thôi. Đó là kỳ vọng của Việt Nam ở hiệp định này. Có đạt được mục tiêu đó hay không thì tôi cũng còn ngần ngại, chưa biết thực sự phía Trung Quốc và Việt Nam làm thế nào để đạt được kỳ vọng đó ».

RFI : Trung Quốc là thị trường lớn nhất của Việt Nam từ nhiều năm qua và theo thống kê của Tổng Cục Hài Quan Việt Nam trong hai năm 2018 và 2019 tổng trao đổi mậu dịch hai chiều vượt ngưỡng 100 tỷ đô la. Nhưng Việt Nam bị thâm hụt so với Trung Quốc. Có nghĩa là nhập nhiều hàng của Trung Quốc hơn là khả năng xuất khẩu sang thị trường rộng lớn này vây thi hiệp định RCEP có giúp thu hẹp được khoảng cách bất lợi cho các nhà sản xuất Việt Nam hay không ?

Phạm Chi Lan : « Xuất khẩu sang Trung Quốc : Việt Nam đã cố gắng xuất khẩu nhiều và bây giờ chủ yếu trông chờ vào sự tăng trưởng của xuất khẩu nông sản. Trong lĩnh vực này lâu nay Việt Nam thường bị những vấn đề do phía Trung Quốc tạo ra. Đó là những hàng rào cả về thủ tục lẫn cung cách buôn bán không sòng phẳng của các thương gia Trung Quốc. Điều này gây khó khăn cho nông dân Việt Nam. Bây giờ Việt Nam kỳ vọng với RCEP làm ăn sẽ dễ hơn và đi theo con đường chính ngạch hơn. Mặt khác, hiệp định cũng có thể giúp cho doanh nghiệp Việt Nam hiểu là tham gia RCEP thì cũng phải cố gắng tận dụng để củng cố và xây dựng cách làm ăn mới với Trung Quốc cho đàng hoàng hơn, tránh gây thua thiệt cho nông dân Việt Nam, cho doanh nghiệp Việt Nam. Phía Việt Nam cũng phải tự mình thay đổi cung cách làm ăn ».

RFI : Cụ thể hơn thì « thay đổi cung cách làm ăn đó » gồm những gì ?

Phạm Chi Lan : « Nâng cấp hàng hóa, tổ chức tốt hơn, đáp ứng yêu cầu kể cả việc truy xét nguồn gốc sản phẩm, chú trọng vào chuẩn mực vệ sinh an toàn thực phẩm … Có như vậy Việt Nam mới chinh phục được các thị trường rộng lớn hơn để nếu như phía Trung Quốc có vấn đề gì thì còn có những đối tác thương mại khác mua hàng của Việt Nam. Trong trường hợp phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc cho đầu ra của một số nông sản Việt Nam, ngay cả khi có hiệp định mới, đây cũng là một rủi ro đối với Việt Nam. Tôi cho rằng ưu tiên vẫn phải là nâng cấp hàng hóa của mình và cố gắng đáp ứng yêu cầu mới tại các thị trường của các nước khác hơn là trông đợi ở RCEP để xuất khẩu sang Trung Quốc và lại vẫn buôn bán, vẫn lệ thuộc vào các thương lái Trung Quốc. Số này họ vào tận Việt Nam dụ dỗ các nhà sản xuất Việt Nam, họ mua hàng cho được một vài bận rồi họ bỏ. Nông dân Việt Nam lại kêu gọi nhau giải cứu. Đừng vì RCEP mà lại quay lại cách làm ăn như cũ ».

RFI : Thực ra Việt Nam đã tham gia khá nhiều hiệp định tự do mậu dịch mà gần đây nhất là EVFTA với Liên Hiệp Châu Âu, hay Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương với một chục quốc gia trong vùng. Vậy đấy có là những ngõ thoát tránh để quá phụ thuộc vào một thị trường là Trung Quốc hay không ?

Phạm Chi Lan : « RCEP không quá khó như các hiệp định tự do mậu dịch khác, chẳng hạn như với Liên Âu hay CPTPP nhưng Việt Nam vẫn phải cố gắng để vươn lên, phải cải thiện về mặt cơ bản để tận dụng cơ hội ở thị trường Liên Âu hay của các nước thành viên trong hiệp định tự do xuyên Thái Bình Dương hơn là ham thị trường dễ tính là Trung Quốc qua RCEP. Lâu nay Việt Nam xuất siêu nhưng lại luôn bị nhập siêu so với Trung Quốc. Điều đó rất bất lợi cho kinh tế Việt Nam vì như vậy các doanh nghiệp Việt Nam không vươn lên được. Thí dụ như Việt Nam chỉ làm gia công (dệt may, da giầy) cho Trung Quốc mà không tham gia được chuỗi cung ứng ở cấp cao hơn, không sản xuất được những sản phẩm trung gian do Việt Nam ỉ lại nhập khẩu từ Trung Quốc quá nhiều và quá dễ. Chính sách của Việt Nam cũng không khuyến khích doanh nghiệp phát triển và không tạo động lực phát triển cho ngành công nghiệp Việt Nam. Đấy là cái bất lợi lớn nhất. Nhập khẩu quá nhiều từ Trung Quốc kềm hãm kinh tế của Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghiệp. Tôi cho rằng đó là mặt tệ nhất trong quan hệ kinh tế Việt Nam – Trung Quốc từ lâu nay »

Đành rằng RCEP là hiệp định thương mại lớn nhất thế giới đồng thời như chính tên gọi của nó, đây là một Hiệp Định Đối Tác Toàn Diện không chỉ liên quan đến các luồng trao đổi mậu dịch mà còn bao gồm cả các dịch vụ từ ngân hàng tới viễn thông hay chính sách đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Vào lúc Hoa Kỳ đánh động công luận thế giới về việc Trung Quốc đánh cắp công nghệ, đe dọa an ninh quốc gia của nhiều nước trên toàn cầu, đó cũng là những vấn đề mà tất cả các thành viên tham gia RCEP, trong đó có Việt Nam, cần quan tâm.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Có rất nhiều điều ác, nhưng ngày nay tệ nạn hàng đầu mà chúng ta phải giải quyết là sự tham nhũng và gian lận của Đảng Dân chủ đối với cuộc bầu cử quốc gia của chúng ta. Tất cả chúng ta đều biết điều gì đã xảy ra, và điều đúng đắn là gì. Chúng ta cần phải sửa chữa nó. Ngay bây giờ.
Cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn - người được Tổng thống Trump ân xá mới đây đã nói rằng, ông ấy hẳn đã khiến cựu Tổng thống Barack Obama cảm thấy kinh hãi vì trong cuộc họp với nhóm chuyển tiếp cách đây 4 năm, ông Obama đã từng “khuyên” Tổng thống Trump không nên tin tưởng vào ông (tướng Flynn). Tướng Michael Flynn, người từng phải thụ án tù vì cáo buộc nói dối nhân viên FBI về mối liên hệ của ông với Đại sứ Nga lúc bấy giờ là Sergey Kislyak sau cuộc bầu cử năm 2016, đã tuyên bố một ngày nào đó trong tương lai, ông sẽ “phơi bày” tất cả những gì ông biết về cuộc điều tra thông đồng “Trump-Nga” của Đảng Dân chủ. “Tôi hẳn đã khiến ông Barack Obama cảm thấy sợ hãi và có thể tôi vẫn sẽ làm vậy, bởi vì cái cách mà họ đẩy cá nhân tôi và gia đình, Tổng thống Donald J. Trump cùng người thân của ông ấy
Theo cuộc khảo sát do hãng Gallup thực hiện từ ngày 9 đến ngày 15/11/2020, lên đến 83% cử tri đảng Cộng Hòa không tin ông Biden thắng cử và 89% tin rằng có gian lận trong cuộc bầu cử. Theo một cuộc khảo sát khác do tờ Washington Post thực hiện ngày 2/12/2020 với 249 các dân biểu và nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Quốc Hội Liên Bang, chỉ hơn 10% hay 27 dân biểu và nghị sĩ công nhận ông Biden là người thắng cử, trong số họ có tới 8 người sẽ rời Quốc Hội vào ngày 5/1/2021. Đảng Cộng Hòa thắng lớn Ở Thượng Viện đảng Cộng Hòa vẫn giữ được 50 ghế, còn 2 ghế tại tiểu bang Georgia sẽ được bầu lại vào ngày 5/1/2021 sắp tới. Mặc dù Hạ Viện đảng Dân Chủ vẫn giữ đa số nhưng chỉ với 4 ghế quá bán, còn đảng Cộng Hòa thắng thêm 12 ghế. Đảng Cộng Hòa nắm các cơ quan lập pháp (Quốc Hội) ở 31 tiểu bang thì đảng thì đảng Dân Chủ chỉ nắm được 18 tiểu bang.
Sau phiên tòa giám đốc thẩm ô nhục của hội đồng 17 mà dư luận đặt tên miệt thị là “hội đồng dao thớt”, nhân dân, giới luật học, đại biểu Quốc Hội đã lên tiếng, luật sư đã trình thêm hàng loạt chứng cứ ngoại phạm của Hồ Duy Hải và chứng cứ làm sai lệch hồ sơ vụ án. Nhưng sau 5 tháng, qua 2 kỳ họp, bà Nguyễn Thị Kim Ngân - Chủ tịch Quốc hội cứ ngắc ngứ bảo chờ kết luận của các cơ quan có thẩm quyền. Cơ quan đó là ai trong khi Bộ luật Tố tung hình sự quy định đó là trách nhiệm của UBTVQH?
"Với cơ chế và bộ máy kiểu đó, người này vào được, họ sẽ có nhu cầu tham nhũng và tận dụng từ những người mới vào và bộ Công an, ngành công an cũng không nằm ngoài xu hướng đó, nhưng bộ này có địa vị đặc biệt, phân biệt với các bộ, ngành khác, đó là không chỉ đóng vai trò gìn giữ an ninh, trật tự xã hội như ở các nước dân chủ, mà nó còn đóng vai trò hết sức đặc biệt là bảo vệ chế độ nữa.
Theo chương trình bầu cử 2020 thì hạn chót là ngày 14 tháng 12 năm 2020, tất cả các tiểu bang của Hoa Kỳ phải công bố danh sách chính thức về kết quả bầu cử, trong đó, quan trọng nhất là liên danh nào đắc cử tổng thống. Từ nay đến ngày đó còn chưa đầy một tháng. Sau đó thì lưỡng viện Quốc hội sẽ họp vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 để chứng nhận kết quả, và sau hết là ngày 20 tháng 1 năm 2021 sẽ là ngày làm lễ tuyên thệ nhậm chức của vị tổng thống đắc cử. Hy vọng rằng sau ngày đó thì tình trạng phân hoá của người Việt tị nạn cộng sản sẽ lắng xuống, để trở lại với sinh hoạt bình thường, cho dù con virus Vũ Hán vẫn còn ẩn hiện trong đám mây đen trên đầu. Nhắc đến virus Vũ Hán, thì trên trang web của viện đại học Johns Hopkins cho biết, tính đến ngày 21 tháng 11 năm 2020 thì Trên thế giới đã có 57,775,599 người bị nhiễm virus. Trong số đó, đã có 1,376,404 người chết. Riêng ở Mỹ thì đã có 11,928,902 người bị nhiễm virus,
Sự thâm nhập bằng phương tiện văn hóa để phát tán các ngôn luận tuyên truyền của Đảng Cộng Sản Trung Quốc ra nước ngoài thông qua các “Viện Khổng Tử” đã làm dấy lên sự cảnh giác của nhiều quốc gia, theo Sound of Hope. Thật bất ngờ khi ngay ở Trung Quốc đại lục, cũng có các cơ sở giáo dục Trung Quốc lấy danh nghĩa “Viện Khổng Tử” để bán các khóa đào tạo chi phí cao. Họ tuyên bố rằng chỉ cần các học viên nhận được chứng chỉ từ khóa đào tạo, họ sẽ có thể dễ dàng kiếm được 50.000 nhân dân tệ một tháng (khoảng 176 triệu vnd). Điều này đã thu hút và lừa được hơn 5.000 người Trung Quốc từ khắp nơi, đồng thời thu về cho tổ chức này hơn 10 triệu nhân dân tệ (khoảng 35 tỷ 300 triệu vnd).
Mùa Hè 2020 đã chứng kiến hoạt động mạnh mẽ của cả hải quân Mỹ và Trung Quốc trên Biển Đông. Hai nhóm tàu sân bay của Mỹ đã hoạt động cùng nhau ở Biển Đông ít nhất 2 lần trong tháng 7/2020 trong một động thái tập trung lực lượng hiếm hoi của hải quân Mỹ. Các nhóm tàu sân bay này sau đó đã hoạt động độc lập tại Biển Đông và các khu vực lân cận trong suốt mùa Hè. Trung Quốc tiến hành các cuộc tập trận hải quân trên Biển Đông vào tháng 7 và tháng 8/2020.
- Mấy chục năm nay, người dân Việt Nam sống dưới thiên đường XHCN được giáo dục và học tập rằng: Sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật. Câu khẩu hiệu này cũng được treo nhan nhản khắp nơi, nhất là tại các công sở, tại các cơ quan bảo vệ pháp luật như Tòa án, Viện Kiểm sát, Công an v.v... Và ai cũng biết đến câu, mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật, và “Pháp luật bất vị thân”. Nghĩa là pháp luật không thiên vị người nào. Thế nhưng sự thật lại không phải như thế. Chỉ thị 15 do Bộ chính trị đưa ra vào ngày 7 tháng 7 năm 2007 về sự lãnh đạo của Đảng đối với các cơ quan quan bảo vệ luật pháp trong công tác điều tra, xử lý các vụ án và công tác bảo vệ đảng. Trước đây Chỉ thị này được cho là “bí mật quốc gia”, không được tiết lộ. Nghĩa là đảng đã giấu Chỉ thị 15 như “mèo dấu của bẩn”.
Trong bài xã luận « Hiện tượng Trump hay sự phá sản nặng nề của truyền thông », Le Point tuần này đánh giá một trong những thất bại lớn nhất của báo chí trong lịch sử là không có bất kỳ cơ quan nào trên thế giới đoán được ông Donald Trump chỉ thua trong đường tơ kẽ tóc, sau khi con virus corona đã tàn phá nền kinh tế nước Mỹ. Rõ ràng chủ nghĩa Trump là một thực tế đã bén rễ. Tuy không bênh vực ông Trump vì tính cách cá nhân và về mặt chính trị, nhưng tuần báo cánh hữu tỏ ra phẫn nộ về cung cách mà truyền thông đã đối xử với Donald Trump. Thật đáng buồn cho nghề nghiệp khi thấy bằng ấy nhà báo biến thành các chuyên gia tuyên truyền hung hăng. Họ dành cho ông Trump tất cả những từ ngữ tồi tệ nhất, vì Donald Trump không chịu nhìn nhận thất cử. Ứng cử viên Al Gore hồi năm 2000 trong điều kiện tương tự cũng đã đợi đến ngày 12/12 mới chịu thua, sau khi Tối Cao Pháp Viện ra phán quyết. Nhưng Al Gore thuộc phe Dân Chủ !
Bảo Trợ