Cả nước Nga chờ xem ông Putin chọn phương án 'truyền ngôi' nào

05 Tháng Hai 20209:04 SA(Xem: 373)
  • Tác giả :

Cả nước Nga chờ xem ông Putin chọn phương án 'truyền ngôi' nào

NgaBản quyền hình ảnhMIKHAIL SVETLOV
Image captionCon số thanh thiếu niên Nga ngưỡng mộ ông Putin không phải là ít, nhưng 38% dân Nga cho rằng ông nên rời nhiệm sở sau 2024

Sự kiện ông Vladimir Putin đầu năm 2020 sa thải nội các Dmitry Medvedev được cho là bước chuẩn bị cho vai trò của chính ông khi hết nhiệm kỳ tổng thống.

Tuy thế, các nhà bình luận quốc tế và Nga đều vẫn chưa kết luận được ông Putin sẽ chọn phương án nào, để tiếp tục cầm quyền, hay chỉ để giữ quyền không chính thức sau 2024.

 

Cho đến nay, các phương án dành cho ông cũng không có nhiều, và báo chí nói về ba mô hình.

Cụ thể, theo Leonid Bershidsky, nhà phân tích từ Moscow, ông Putin có thể chọn phương án 'kế nhiệm' kiểu Belarus, Kazakhstan hoặc theo mô hình Trung Quốc.

Mô hình Trung Á

Tại Kazakhstan, ông Nursultan Nazarbayev đã tự thôi chức tổng thống nước cộng hòa vào tháng 3/2019, khi ông đã 78 tuổi, sau ba thập niên cầm quyền.

Tuy thế, ông đã không rời chính trường để trở thành một vị 'tổng thống hưu trí' (president emeritus), mà vẫn nắm chức tổng bí thư đảng cầm quyền.

Ông cũng chọn ra người kế nhiệm thân tín Kassym-Jomart Tokayev vốn đã làm chủ tịch quốc hội.

Chưa kể ông Nazarbayev còn để Nhà nước Kazakhstan phong ông làm Lãnh tụ Dân tộc Kazakh, một chức danh không có nhiệm kỳ.

Kazakhstan President Nursultan NazarbayevBản quyền hình ảnhREUTERS
Image captionCựu TBT Đảng CS Kazakhstan thời Liên Xô, ông Nazarbayev nắm quyền tổng thống sau độc lập và tự nguyện rút lui, chỉ giữ lại chức chủ tịch Đảng và chức danh 'Lãnh tụ Dân tộc'

Khu vực Liên Xô cũ từng có ví dụ việc chuyển quyền 'trong nhà'.

Năm 2017, Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev bổ nhiệm vợ, Mehriban Aliyeva, vào chức Phó Tổng thống, trong động thái nói là để chuẩn bị cho con họ kế tục sự nghiệp chính trị.

Còn ở Đông Á có Singapore, nơi ông Lý Quang Diệu tiếp tục giữ chức Bộ trưởng Cố vấn (2004-2015) khi con ông, Lý Hiển Long đã lên làm thủ tướng.

Mô hình Belarus

Các báo Nga cũng gợi ý rằng ông Putin từng suy tính đến việc cầm quyền lâu dài qua mô hình Belarus.

Không phải Putin muốn bắt chước ông Aleksandr Lukashenko, - nắm quyền từ 1994 - mà muốn Nga và Belarus hợp nhất, để ông làm tân tổng thống của quốc gia mới.

 

Ý tưởng về liên minh hai nước (union state) của Nga với Belarus đã được nói đến công khai nhiều lần, nhưng lãnh đạo mỗi bên hiểu một kiểu.

Hồi đầu 2019, Tổng thống Putin nhắc lại ý tưởng này rằng: "Trên thế giới không hề có các quốc gia hoàn toàn độc lập, là chỉ có các nhà nước liên thuộc (independent states),"

Tổng thống Nga cũng nhắc lại giá trị của quốc gia thống nhất Nga - Belarus.

Điều thú vị là ông Lukashenko hoàn toàn ủng hộ cho một thỏa thuận về 'union state' với Nga nhưng "phải do người Belarus đồng ý".

Tass từng trích lời ông Lukashenko nói:

"Nguyện vọng của người Belarus và người Nga về sự thống nhất là làm sao tạo ra nền tảng vững chắc để liên kết, hợp tác đa dạng, tạo lập ra một trang sử mới."

Thế nhưng ông Lukashenko chưa bao giờ nêu ra một ngày tháng 'thống nhất' cụ thể.

Điều này khiến dư luận đặt câu hỏi có phải chính ông muốn chờ để làm tổng thống quốc gia liên hiệp đó?

Chưa kể, một mặt ông ca ngợi tương lai thống nhất hai nước cùng ngôn ngữ tiếng Nga, mặt khác, ông lại nhấn mạnh "chủ quyền của Belarus là thiêng liêng".

Ngày Nga và Belarus hợp nhất có vẻ không biết bao giờ mới tới.

Mô hình Belarus như thế không giải quyết được vấn đề hạn chót 2024 của ông Putin khi ông kết thúc hai nhiệm kỳ tổng thống liên tục.

BelarusBản quyền hình ảnhWANG ZHAO
Image captionTổng thống Belarus Aleksandr Lukashenko (bìa trái) và con trai (bìa phải) thăm Trung Quốc, gặp vợ chồng chủ tịch Tập Cận Bình năm 2017. Cả Belarus và Trung Quốc đều có mô hình cầm quyền lâu để ông Putin của Nga tham khảo

Ngoài ra, với quốc tế, việc Nga "nuốt trọn" Belarus, sẽ gây căng thẳng nghiêm trọng với Nato, Hoa Kỳ và EU, theo một đánh giá của Fabian Burkhardt.

Phương án đó cũng đem lại những hệ quả sâu rộng cho kinh tế Nga, vốn đã gặp khó khăn sau khi sáp nhập Crimea bằng vũ lực năm 2014.

Mô hình Trung Quốc

Với việc sắp xếp lại một số chức vụ tại Nga gần đây của ông Putin, người ta tin rằng ông vẫn muốn giữa ảnh hưởng lâu dài sau khi rời chức vụ, giống một số lãnh đạo Trung Quốc.

Ông Đặng Tiểu Bình sau khi "về hưu" vẫn giữ chức chủ tịch quân ủy trung ương của Đảng cộng sản (1981-89), để kiểm soát quân đội.

Sau ông, truyền thống giữ chức chủ tịch quân ủy trung ương được duy trì hai năm thời Giang Trạch Dân sau khi ông Giang thôi chức Chủ tịch nước năm 2002.

Tuy thế, đây là một mô hình đã cũ và bị Trung Quốc xóa bỏ thời Tập Cận Bình.

Ông Tập nắm trọn cả hai chức vụ Tổng bí thư đảng cộng sản và Chủ tịch nước, không chia sẻ, không còn hạn chế nhiệm kỳ.

Điều kiện ở Nga khác Trung Quốc

Cho dù có "học hỏi" Trung Quốc thời Đặng Tiểu Bình thì mô hình của Nga không thể giống như vậy.

TT Putin trong diễn văn quốc gia tháng 1 nói ông muốn để cho người nắm Hội đồng Nhà nước có quyền lực thực.

Nhà báo Leonid Bershidsky trong bài 'Putin's Biggest Surprise: Seeking a Strong Successor' trên Moscow Times cho rằng ông Putin muốn tổng thống kế nhiệm có quyền lực lớn.

Vì ông tin rằng Nga cần bàn tay mạnh mẽ để điều hành quốc gia.

Vậy chức vụ nào sẽ có sức nặng hơn ở Nga sau 2024? Tổng thống hay chủ tịch Hội đồng Quốc gia? Đây hiện còn là ẩn số.

Có vẻ như ông Putin rơi vào tình thế hệt như TT Boris Yeltsin trước đây.

Ông Yeltsin đã mất gần ba năm cuối nhiệm kỳ tổng thống để tìm người kế vị, theo bình luận của Bershidsky.

Với ông Putin (cầm quyền từ cuối 1999), quá trình này sẽ ổn định hơn thời Yeltsin nhưng cũng sẽ không không thiếu trò chơi chính trị, va chạm tính cách trong các ứng viên.

Vấn đề lớn nhất cho Putin chính là tư duy của ông bị hạn chế bởi trải nghiệm Liên Xô tan rã và sự trù phú ban đầu của Đông Âu sau thay đổi, đầu thập niên 1990.

Nay thì Nga đã có tất cả những thứ đó - kinh tế hàng hóa, đi lại tự do, nhưng lại mắc kẹt trong mô hình 'hậu cộng sản' với nhiều bất công xã hội.

Bbáo Nga trích World Inequality Index nói 1% người Nga siêu giàu nắm 43% tài sản cả nước, còn 50% dân dưới thu nhập trung bình chỉ nắm đúng 3,5%.

PutinBản quyền hình ảnhALEXANDER DEMIANCHUK
Image captionKhẩu hiệu 'Tổng thống mạnh, nước Nga mạnh' ở St Petersburg, quê hương ông Putin

Các quốc gia Đông Âu đã trải qua giai đoạn đó để tiến lên mô hình khác, ở đẳng cấp khác, thu nhập cao hơn, còn Nga vẫn chững lại ở thời kỳ coi ổn định (trì trệ) là ưu tiên.

Cầm quyền quá lâu, ông Putin hiểu rất rõ các vấn đề của Nga, nhưng thiếu một giải pháp vì chính hạn chế trong suy nghĩ của ông.

Mặt khác, hồi tháng 7/2018, một điều tra dư luận cho thấy 38% dân Nga muốn ông rời chức tổng thống, rời hẳn không lưu luyến, sau 2024.

Họ nói họ sẵn sàng biểu tình phản đối nếu ông kéo dài nhiệm kỳ.

Bài toán 'đi mà như không đi' cho phép ông Putin bàn giao chức tổng thống cho người thân tín mà vẫn giữ quyền lực ở hậu trường, sẽ không dễ qua mắt ít ra là 1/3 dân Nga.

Tựu trung lại, theo Fabian Burkhardt thì ở không gia hậu Xô Viết, chỉ có 1/3 việc chuyển giao quyền lực theo mô hình phi dân chủ là tương đối thành công.

Nhìn rộng ra, các phương án chuyển giao quyền lực không qua bầu cử dân chủ đều mang rủi ro, như ví dụ ở Bắc Phi, Ai Cập cho thấy.

Tính toán của lãnh đạo có giỏi cũng chỉ phần nào tác động đến tình hình, vì như văn hào Nga Leo Tolstoy từng nói "đời người là đối tượng của lịch sử", chứ không phải ngược lại.

Xem video:GS Vladimir Kolotov bình luận bằng tiếng Việt 'Vì sao Putin cho Medvedev nghỉ?'
Theo VOA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Nhóm tàu tác chiến do hàng không mẫu hạm USS Theodore Roosevelt dẫn đầu của Hải quân Mỹ vừa vào Biển Đông hôm 23/1/2021 để thực hiện hoạt động đảm bảo tự do hàng hải vào khi Trung Quốc điều hàng loạt máy bay xâm phạm vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan. Đây là lần đầu tiên nhóm tàu hàng không mẫu hạm của Mỹ vào Biển Đông dưới thời của Tổng thống Joe Biden, người vừa nhậm chức hôm 20/1 vừa qua. Trong thông cáo báo chi đưa ra vào ngày 24/1, Bộ tư lệnh Ấn độ Thái Bình Dương của Mỹ cho biết nhóm tàu vào Biển Đông lần này là để thực hiện hoạt động định kỳ bảo đảm tự do trên biển và xây dựng quan hệ với các đối tác
Một phóng viên của kênh NHK Nhật Bản hỏi: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)... đã công bố một báo cáo tạm thời vào ngày 18/1, nói rằng năng lực ngăn chặn dịch bệnh của WHO không đủ; và cho rằng các cơ sở y tế địa phương và quốc gia của Trung Quốc đáng lẽ ra có thể thực hiện các biện pháp y tế công cộng hiệu quả hơn vào tháng 1 năm ngoái. Phía Trung Quốc có bình luận gì về điều này? Bà Hoa Xuân Oánh lại một lần nữa phủ nhận và nói rằng: “Chủ tịch Tập Cận Bình từ lâu đã chỉ ra rằng, để đối phó với những thiếu sót và hạn chế bộc lộ ra trong đợt dịch bệnh này, cần phải cải thiện hệ thống quản lý an toàn y tế công cộng và nâng cao tốc độ ứng phó các tình huống khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng...".
Giới thiệu với bạn đọc bài viết này của tác giả Bùi Quang Vơm nhận định về ông Trump và xu thế thời đại trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Qua bài viết rất súc tích này bạn đọc sẽ cắt nghĩa được một loạt các câu hỏi: - Tại sao Trump bị đánh hội đồng? - Tại sao Trump, một người làm việc không lương và chỉ mong làm nước Mỹ vĩ đại trở lại mà lại trở thành tội đồ trong con mắt truyền thông Mỹ? - Lý do vì sao mà sớm hay muộn ông Trump cũng sẽ thất bại? - Và một loạt câu hỏi khác mà người đọc sẽ tự rút ra cho bản thân mình. Và xin giới thiệu với bạn đọc nội dung trích đoạn bài viết của tác giả: 1/ TRUMP & NHỮNG BIG GUYS: Sẽ không phải là nghịch lý nếu hiểu được rằng, những người ủng hộ Biden, những người quyên góp những khoản tài trợ khổng lồ cho Biden là nhóm tài phiệt, trùm tư bản tài chính (big Capital, financial moguls of Wall Street), các trùm công nghệ lớn (big tech) Microsoft, Alphabet, Amazone, Apple, Silicon Valley,
Khi có thể đủ độ tin cậy đối với FHS, quá trình giám sát và đánh giá (M&E - Monitoring & Evaluation) về môi trường tại FHS có thể thay thế bằng chế độ thông thường đối với cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm cao. Hơn nữa, các dữ liệu quan trắc môi trường hàng ngày được công khai hoàn toàn mà mọi người dân đều có quyền tiếp cận. Như vậy, hệ thống Giám sát và Đánh giá thông thường này có thể coi như thỏa mãn yêu cầu của một hệ quản trị tốt, đủ độ tin cậy”.
Hôm nay, sau tất cả những gì mà ngài đã làm cho chúng tôi trong suốt 4 năm qua, một lần nữa, chúng tôi muốn nói một điều mà đáng lẽ phải được nói thường xuyên hơn trong nhiệm kỳ đầu tiên của ngài: Cảm ơn ngài, Tổng thống Trump. Hôm nay, ngày 20/1, đáng lẽ ra chúng tôi đang được theo dõi buổi lễ nhậm chức thứ hai của ngài và chúc mừng sự tiếp tục của một nhiệm kỳ tổng thống phù hợp với thẩm quyền cơ bản, chính sách đã nêu và hành động thực tế phù hợp với lợi ích của Hoa Kỳ cũng như sự thịnh vượng của người dân Hoa Kỳ, và tiếp tục bảo vệ tự do và dân chủ, không chỉ ở Hoa Kỳ, mà còn trên toàn thế giới. Thay vào đó, chúng tôi muốn nói lời cảm ơn vì tất cả những gì ngài đã làm cho Hoa Kỳ và thế giới với tư cách là tổng thống trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, vì sự kiên trì siêu phàm mà ngài đã liên tục thể hiện khi đối mặt với sự phản đối không ngừng và phi lý, và vì ngài đã đáp lại lời kêu gọi phục vụ khi ngài biết rằng thời điểm để làm như vậy đã đến.
Trong khi một số các đảng viên đảng Dân chủ luôn chỉ trích, so sánh vị tổng thống của họ - Donald Trump - giống như một “kẻ khủng bố”, “nhà độc tài” thì chính họ lại có quan niệm khá “cởi mở” về một trong những nhà lãnh đạo tàn bạo nhất của ĐCSTQ. Không chỉ ca ngợi, họ còn treo ảnh chân dung của kẻ khát máu này trên tường nhà một cách trang trọng. Cựu dân biểu Đảng Dân chủ bang Tennessee Harold Ford Jr đã được người dẫn chương trình Brett Baier của Fox News phỏng vấn xoay quanh cuộc thảo luận về cuộc “nổi loạn” tại Tòa nhà Quốc hội ngày 6/1 với sự “liên đới” của Tổng thống Trump. Tuy nhiên, điều khiến độc giả gây chú ý không phải là nội dung cuộc thảo luận, vốn luôn mang tính “thiên vị” của các thành viên Đảng Dân chủ khi nhắc đến Tổng thống Trump, mà là góc quay vô tình đã hé lộ bức ảnh chân dung của Mao Trạch Đông treo trang trọng trên bục lò sưởi trong căn nhà của vị cựu dân biểu Harold Ford Jr.
Thông qua các chuyến du lịch “theo truyền thống hiếu khách” đến Trung Quốc và những bữa tiệc với giới tinh hoa, Bắc kinh cố gắng mua chuộc giới truyền thông Hoa Kỳ và lèo lái các bản tin của họ theo chiều hướng có lợi cho Trung Quốc. Kể từ năm 2009, như một phần của chiến dịch mở rộng ảnh hưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) tại Hoa Kỳ, một tổ chức liên đới của Bắc Kinh đã tổ chức các chuyến du lịch đến Trung Quốc cho hơn 120 nhà báo từ gần 50 hãng truyền thông của Hoa Kỳ.
Vị tổng thống gây tranh cãi lớn nhất lịch sử cận đại Mỹ ra đi trong vui mừng của nửa nước, cũng trong buồn hận của nửa nước. Vỏn vẹn trong bốn năm ngắn ngủi, ông đã để lại dấu ấn, một gia tài không xóa nhòa được ít nhất trong vài ba chục năm nữa. Lịch sử sẽ phán xét ông công bằng hơn, khi dư âm của những đánh phá tàn bạo nhất sẽ tàn lụi. Liên minh ủng hộ ông không lớn bằng cái đầm lầy chống ông, gồm chẳng những đảng đối lập Dân Chủ, mà còn có toàn thể khối TTDC, Nhà Nước ngầm, đám quan lại thối nát, nhóm CH Never Trump, các đại tập đoàn hi-tech Apple, Google, các trang mạng xã hội lớn Facebook, Twitter, tài phiệt Do Thái, đám dân ăn bám trợ cấp, trí thức thiên tả, phụ nữ ham vui nhưng vô trách nhiệm, thanh niên mê thuốc lắc, …
Ngày 6/1/2021, liên danh Joe Biden và Kamala Harris đã được Quốc Hội công nhận là bên thắng cuộc, qua các phương tiện truyền thông tôi được chứng kiến ngày lịch sử này học hỏi được khá nhiều điều về tự do và dân chủ tại Mỹ. Chuyện buồn đã xảy ra… Biểu tình là quyền tự do biểu đạt chính kiến được Tu chính án thứ nhất bảo vệ, nhưng bạo động và bạo loạn là vi phạm luật pháp quốc gia. Thật đáng buồn khi 1 người bị bắn chết, 5 người khác chết chưa rõ lý do (trong số có cả cảnh sát) và nhiều người cả hai phía bị thương khi đoàn biểu tình xông vào Quốc Hội. Hằng ngàn người biểu tình, tại một nơi được cho là an ninh nhất nước Mỹ, nhưng lại không thấy giới chức có thẩm quyền sửa soạn để đối phó với thành phần sách động bạo loạn thì thật là khó hiểu. Chưa kể tới nhiều đoạn phim cho thấy chính cảnh sát đã mở cửa Quốc Hội để những người biểu tình đi vào.
Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ đang đi đến đoạn đường cuối cùng.Thu hút biết bao nhiêu những đồn đoán, phân tích và các dự đoán trái ngược nhau. Người ta bỗng nhiên chú ý đến một bài dài đến 55 trang đăng trên một tạp chí từ cuối năm 2019 vì cho đến giờ phút này nó miêu tả cuộc bầu cử "chính xác đến từng milimet" Xin lược thuật. Đó là bài : “Chuẩn bị cho một cuộc bầu cử tổng thống có tranh chấp : Một bài tập về đánh giá và quản lý rủi ro bầu cử " được xuất bản vào bởi Tạp chí Luật của Đại học Loyola Chicago, tác giả là Edward B. Foley. Foley, là giáo sư đứng đầu chương trình luật bầu cử tại Đại học Ohio, là luật sư và là người cộng tác với Washington Post. Folye cũng là người khởi xướng "Lý thuyết dịch chuyển Xanh" đề ra chiến lược nhằm biến đổi các bang từ ủng hộ đảng Cộng hòa chuyển sang ủng hộ đảng Dân chủ.
Bảo Trợ