VN: Liệu Đại hội Đảng 13 sẽ có khác biệt?

26 Tháng Năm 20191:43 SA(Xem: 165)

VN: Liệu Đại hội Đảng 13 sẽ có khác biệt?

blank
TBT, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng trở lại sau một tháng vắng bóng

Các nhà quan sát đang theo dõi công tác chuẩn bị cho Đại hội 13 Đảng cộng sản Việt Nam, đặc biệt là các sự kiện như Hội nghị Trung ương trước đại hội.

Sự khác biệt có thể thấy trong văn kiện trình đại hội và công tác nhân sự, bởi vậy Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng làm trưởng cả hai tiểu ban này.

Đổi mới chính trị đang là đòi hỏi từ thực tế. Mỗi thay đổi 'đột phá' đáp ứng nguyện vọng của nhân dân sẽ được ghi nhận và chào đón.

 

Thực vậy, công tác chuẩn bị cho Đại hội 13 đã được khởi động, các đề án đang được soạn thảo.

Hội nghị Trung ương 10 khoá 12 Đảng Cộng sản Việt Nam vừa họp tại Hà Nội từ 16 đến 18 tháng 5 năm 2019 để 'cho ý kiến' về các đề án văn kiện trình Đại hội 13.

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu khai mạc và bế mạc Hội nghị. Các nhà quan sát chú ý việc ông đặt ra ba câu hỏi thảo luận: 1. Có nên xóa bỏ thành phần kinh tế nhà nước hay không? 2. Đổi mới chính trị có phải là đổi mới chế độ chính trị không? 3. Có cần phải sửa đổi điều lệ của Đảng CSVN hay không?

Họ bình luận rằng liệu có hy vọng vào sự thay đổi 'đột phá' trong quan điểm của đảng, nhất là ý thức hệ xã hội chủ nghĩa và đặt vấn đề đổi mới chế độ chính trị.

blank
'Chính sách phải cởi mở và được luật hóa'

Hãy nhớ rằng, hôm 7/01/2019 Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Trưởng, Tiểu ban Văn kiện đã chủ trì Phiên họp thứ nhất đã nhấn mạnh, cần quán triệt tinh thần: Đổi mới có nguyên tắc, không được xa rời những vấn đề có tính nguyên tắc, không được chệch hướng, đổi màu, hội nhập mà không hòa tan, nhưng dứt khoát phải đổi mới.

Sức ép quốc tế và nội tình ngày càng lớn, nhưng dường như chưa đủ mạnh như một 'cú hích' để tạo thay đổi chế độ. Tuy nhiên người ta vẫn hy vọng ít nhiều sẽ có nội dung mang tính 'đột phá' trong văn kiện.

'Không mấy quan tâm'

Thảo luận các văn kiện của đảng không còn là 'sinh hoạt chính trị' như thời bao cấp, như đã từng là một "món ăn tinh thần" của xã hội.

Ông Nguyễn Phú Trọng cùng phu nhân trong sự kiện tiếp đón Nhật hoàng Akihito tại Hà Nội hôm 3/3/2017Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionÔng Nguyễn Phú Trọng cùng phu nhân trong sự kiện tiếp đón Nhật hoàng Akihito tại Hà Nội hôm 3/3/2017

Bởi vậy, càng ngày càng nhiều ý kiến cho rằng đây là công việc 'thường kỳ', 'không có gì mới' để chuẩn bị cho bất kỳ đại hội đảng nào, rằng đây là việc riêng của đảng, người dân 'không mấy quan tâm' vì 'nếu quan tâm cũng chẳng làm thay đổi điều gì'…

Văn kiện, các nghị quyết, chỉ thị của đảng là công cụ chính sách của chế độ đảng toàn trị với nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung. Sau khi các nước trong hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu sụp đổ, chế độ toàn trị đảng cộng sản không còn và tất nhiên công cụ điều hành này cũng bị xoá bỏ.

Đảng Cộng sản Việt Nam, theo mô hình Trung Quốc, thực hiện đường lối đổi mới, lãnh đạo nền kinh tế chuyển đổi sang thị trường, vẫn duy trì xây dựng các văn kiện cho các kỳ đại hội được tổ chức 5 năm một lần.

Về cơ bản hình thức thể hiện vẫn như cũ về thời gian và không gian: cương lĩnh, chiến lược, kế hoạch 5 năm… Tuy nhiên, gần đây một số tiêu chí, nội dung trong văn kiện, đặc biệt trong chiến lược như 2010-2020 có khoảng cách với thực tế.

Trong bối cảnh quốc tế và trong nước ngày càng phức tạp 'tầm nhìn' chiến lược chỉ nên coi là các phương án thay vì tạo khuôn khổ cho các kế hoạch phát triển.

Các chính sách 'dò đá qua sông' trong các văn kiện khiến cho ý nghĩa thực tế của chúng giảm đi đáng kể. Người dân không thể trông chờ các văn kiện này phản ánh tâm tư, nguyện vọng và nhu cầu của họ.

Trong Hội nghị TƯ 10 khoá 12, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đặt vấn đề: "Vậy chúng ta định hướng, hình dung ra nước ta vào năm 2030 sẽ là thế nào? Đến năm 2045, nước ta sẽ như thế nào?..."

"Đây là những vấn đề rất lớn, vô cùng khó". "Báo cáo trình ra Đại hội không giống như báo cáo thành tích hàng năm, mà cũng phải phân tích quá trình của địa phương, đơn vị mình hiện tại và sắp tới hình dung xem địa phương ta đến năm 2030 sẽ ra sao, đến năm 2045 sẽ là như thế nào. Đây là việc khó lắm, không dễ, cho nên các đồng chí phải nghiên cứu, chuẩn bị hết sức công phu".

blank
PGS - TS Phạm Quý Thọ nói rằng việc chống tham nhũng đang được nhân dân ủng hộ

Như vậy, khó có thể hy vọng sự thay đổi đột phá, nhưng nội dung văn kiện thể hiện cam kết sự thay đổi chính trị và tầm nhìn phát triển đất nước trong một hình thức phù hợp sẽ được đón nhận.

'Công tác nhân sự sẽ khó khăn'

Thảo luận văn kiện, cuối cùng, cũng dẫn đến đồng thuận hay thoả hiệp về 'câu chữ', bởi sai đúng của chính sách sẽ chỉ được đánh giá sau một thời gian thực thi. Hơn thế, từ văn kiện của đảng đến thực tế còn được cụ thể hoá và luật pháp hoá - những công việc vốn không mấy dễ dàng.

Sự thành bại của các chính sách phụ thuộc rất nhiều vào công tác nhân sự. Bài học kinh nghiệm từ Đại hội 12 chỉ ra sự bị động và bất ngờ đến 'phút chót' do chờ kết quả bầu cử. Nay Đảng đang nỗ lực chỉnh sửa các quy định về ứng cử, bầu cử và các tiêu chuẩn ứng viên cho từng vị trí lãnh đạo.

Công tác nhân sự cho Đại hội 13 sẽ rất khó khăn. Những thách thức vốn tích tụ từ lâu, đặc biệt trong quá trình chuyển đổi nền kinh tế sang thị trường và đã 'bung ra' ở Đại hội 12.

Vì vậy Đảng đã nêu quan điểm, yêu cầu ''phải hết sức thận trọng, bảo đảm đúng nguyên tắc tập trung dân chủ và các quy định của Đảng về công tác cán bộ, phải thật sự công tâm, khách quan, tuyệt đối không được thiên vị, cá nhân, không để lọt vào quy hoạch những người không đủ tiêu chuẩn, nhất là những người có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", có quan điểm lệch lạc, mất đoàn kết, tham nhũng, tiêu cực."

Trong cuộc tiếp xúc cử tri có ý kiến băn khoăn "Hướng tới Đại hội 13… mong Đảng tìm được người đủ đức, đủ tài, không mắc căn bệnh chủ nghĩa cá nhân, có thể gánh vác được công việc cho nước và cho dân" và "rút ra được bài học đau xót từ khóa 12 khi để lọt vào bộ máy nhiều cán bộ cấp cao có nhiều vi phạm, trong đó có cả Uỷ viên Bộ Chính trị, Uỷ viên Trung ương, nhiều tướng lĩnh..."

Hình ảnh cuộc họp ngày 14/5, ảnh của Thông tấn xã Việt Nam công bốBản quyền hình ảnhTHÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM
Image captionHình ảnh cuộc họp ngày 14/5, ảnh của Thông tấn xã Việt Nam công bố

Đại hội 12 để lại dư âm tồi về công tác nhân sự của Đảng, tuy nhiên nếu đánh giá công bằng 'sự tự chuyển hoá', 'tự diễn biến' và 'tha hoá' là cả một quá trình dài, là 'lỗi hệ thống'.

Nhà báo Huy Đức đã khái quát trên facebook cá nhân với bài viết 'Thế hệ thứ 3'. Thế hệ thứ nhất gồm các bậc "công thần khai chế độ", Thế hệ thứ hai "kế tục sự nghiệp" và "Thế hệ thứ ba" hiện nay có đặc điểm nổi bật là sự hiểu biết rất "ba chớp ba nhoáng" về mô hình Xô - Viết nhưng lại cầm quyền vào thời điểm quyền lực rất có màu. Những người tôn thờ tiền bạc nhất lại rất giỏi nói những lời có cánh về "định hướng"…

Nguyễn Phú Trọng

Sự thật tha hoá quyền lực, phẩm chất đạo đức và lối sống của họ dần bị phơi bày trong cuộc chiến chống tham nhũng 'không vùng cấm' do Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng phát động và ngày càng phức tạp dường như không thấy điểm kết thúc. 'Lồng thể chế' để nhốt quyền lực chưa rõ hình hài. Cuộc chiến này phụ thuộc vào gương sáng của lãnh đạo và sự tập trung quyền lực tuyệt đối.

Theo tôi, Việt Nam không thể theo kiểu Trung Quốc tập trung quyền lực vào tay Tập Cận Bình. Quy tắc đồng thuận và lãnh đạo tập thể vẫn được đề cao.

Vấn đề là khi thể chế chính trị hiện hành vẫn bị 'níu giữ' và sự hiện diện của 'Thế hệ thứ ba' thì liệu có thể chống được tham nhũng? Dư luận băn khoăn rằng sau Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng ai sẽ kế nhiệm để chống tham nhũng?

Tâm lý này xuất phát từ câu chuyện về 'nguỵ vương' hay 'quân vương' trong điều kiện chưa có cơ chế kiểm soát quyền lực. Có được một vị "vua anh minh" liệu có thể đảm bảo rằng sẽ không còn "ngụy vương" kế tiếp?

Công tác cán bộ của đảng liệu có khắc phục được lỗi hệ thống và hậu quả, như "cha truyền con nối", những kẻ 'cơ hội'… từ nhiệm ký trước? Không có sẵn lời giải cho những câu hỏi này.

Nếu nhìn vào thực tế và bản chất của Đảng cộng sản. Trước câu hỏi của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng: "Đổi mới chính trị có phải là đổi mới chế độ chính trị không?" những người quan tâm đến tình hình chính trị đất nước đều có thể lựa chọn câu trả lời cho riêng mình.

Đối với tôi, đổi mới chế độ chính trị sẽ là tất yếu nhưng không phải ở Đại hội 13 tới đây, nhưng mỗi sự thay đổi đột phá, tiến bộ theo hướng dân chủ đáp ứng đòi hỏi của nhân dân đều được ghi nhận.

Bài viết thể hiện văn phong và phản ánh quan điểm riêng của tác giả, nguyên Chủ nhiệm Khoa Chính sách Công, Học viện Chính sách và Phát triển, Bộ Kế hoạch & Đầu tư Việt Nam.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Sau lần phải đọc báo cáo về chuyên đề dân số tại Hội Nghị Trung Ương 6 vào Tháng Mười, năm 2017 bất chấp thân là ngoại trưởng, có những biểu hiện cho thấy Phạm Bình Minh đã “ngoan hiền dễ bảo” hơn với Nguyễn Phú Trọng. Vào đầu năm 2019, Phạm Bình Minh đã đạt được thành tựu tối thiểu khi đặt chân đến Berlin lần đầu tiên kể từ khi cơn khủng hoảng mang tên Trịnh Xuân Thanh nổ ra. Khi đó, Minh đã thuyết phục được nhà nước Đức cử Bộ Trưởng Kinh Tế và Năng Lượng Peter Altmaier đến Hà Nội để tiếp tục đàm phán về tương lai phục hồi “Quan hệ đối tác chiến lược Việt-Đức”
Ba mươi năm sau vụ thảm sát Thiên An Môn, những sinh viên Trung Quốc thoát được súng đạn và xích xe tăng sống lưu vong hầu hết nghĩ rằng « ước mơ » một đất nước dân chủ ngày càng xa dần. Tổ quốc của họ chìm sâu trong độc tài và tuyên truyền thô bạo, vượt tầm quốc gia. Trở lại cuộc đấu tranh bất thành 1989 với Trương Luân và phóng viên Eric Meyer. Một biến cố đẫm máu
Bài viết "Viet Nam 2018: A Rent-seeking State on Correction course" của Alexander Vuving (Vũ Hồng Lâm) về hiện tình Việt Nam đăng trên tạp chí Các vấn đề Đông Nam Á (Southeast Asian Affairs) tạo nhiều chú ý. Gọi Việt Nam là một nhà nước trục lợi (rent-seeking) nhà nghiên cứu Vũ Hồng Lâm cho rằng từ 1986, Việt Nam bắt đầu cải cách kinh tế theo hướng kinh tế thị trường, nhưng không cải cách thể chế chính trị, đưa đến việc xuất hiện những tập đoàn mà ông gọi là các tổ hợp chính trị thương mại thao túng nền kinh tế Việt Nam.
Sự kiện thời sự trên trang nhất các báo Pháp là Cúp bóng đá nữ thế giới lần đầu tiên tổ chức tại Pháp, hôm nay 07/06/2019 khai cuộc. Báo chí Pháp đều dành rất nhiều bài cho sự kiện cũng như cho đội tuyển bóng đá nữ của Pháp. Bên cạnh đó chủ đề châu Á mà tâm điểm là Trung Quốc vẫn được các báo Pháp chú ý.
Việc hai phi công Việt Nam vừa tốt nghiệp chương trình đào tạo phi công Hoa Kỳ khiến có người nêu câu hỏi đây có phải là dấu hiệu cho thấy tương giao giữa Hoa Kỳ và Việt Nam đang nồng ấm lên. Một nhà quan sát nói việc phi công quân sự Việt Nam được cử đi học ở Mỹ "mang tính giao lưu là chính", trong khi ý kiến khác cho rằng trước bối cảnh quan hệ Việt Nam và Mỹ đang hết sức tốt đẹp, sự kiện này "không phải là việc gì quá ngạc nhiên".
Năm 1989, bất chấp vụ trấn áp đẫm máu phong trào sinh viên đòi dân chủ tại quảng trường Thiên An Môn, Hoa Kỳ và trong một chừng mực nào đó là các nước Tây Âu, vẫn chìa tay giữ quan hệ với Trung Quốc. Thế nhưng, ba mươi năm sau, Mỹ và Trung Quốc đối đầu nhau dữ dội trên mọi phương diện. Cây bút xã luận Alain Frachon, trên báo Le Monde ngày 01/06/2019 mỉa mai nhận định : Trung Quốc và Hoa Kỳ đã đến giờ « tính sổ lẫn nhau ».
TS Nguyễn Ngọc Chu thẳng thừng cho rằng “Một nghị quyết của Quốc hội là sáng suốt chỉ khi các Đại biểu Quốc hội sáng suốt. Một nghị viện gồm các nghị sĩ dân trí thấp không bao giờ cho ra các quyết định sáng suốt. Cho nên muốn Quốc hội hoạt động hiệu quả nhất thiết phải nâng cao dân trí của các Đại biểu Quốc hội.” (2)
Sau một năm chiến tranh lạm phát tại Mỹ vẫn trong vòng kiểm soát, lương vẫn tăng, nhiều công ăn việc làm được tạo ra, chưa thấy dấu hiệu tổn thất như giới khoa bảng và báo chí thường đồn đoán. Việc chỉ trích Tổng thống Trump hay chính phủ Mỹ là quyền hiến định của công dân, chính nhờ những chỉ trích từ báo chí và công dân nước Mỹ mới thăng tiến luôn xứng đáng là cường quốc số một trên thế giới.
Bắc Kinh có thể dùng Công khố phiếu Mỹ như một võ khí trong trận thương chiến với Hoa Kỳ nhưng hậu quả là chỉ làm mọi người cùng thấy rằng đấy không là biện pháp trả đũa hữu hiệu. Có đạn mà không bắn thì người ta còn ngại, chứ bắn rồi thì thiên hạ thấy rằng đấy chỉ là đạn giấy! -Nguyễn Xuân Nghĩa.
Đã ba thập niên trôi qua, kể từ khi chính phủ Trung Quốc thực hiện cuộc đàn áp đẫm máu những sinh viên biểu tình đòi cải cách chính trị ở Trung Quốc, Thiên An Môn thật sự chưa bao giờ nguôi ngoai trong ký ức của những người thế hệ năm đó. Con số thực về thương vong trong vụ thảm sát Thiên An Môn cũng là một bí mật cho đến ngày hôm nay.
Bảo Trợ