Bài học đàm phán: Malaysia và Châu Âu cứng rắn, Bắc Kinh lùi bước

22 Tháng Tư 201911:00 CH(Xem: 326)
  • Tác giả :

Bài học đàm phán: Malaysia và Châu Âu cứng rắn, Bắc Kinh lùi bước

mediaThủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường (giữa) họp báo với chủ tịch Hội Đồng Châu Âu Donald Tusk (trái) và chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Jean Claude Juncker tại Bắc Kinh ngày 06/07/2018.REUTERS/Thomas Peter

Trong những ngày đầu tháng Tư 2019, đã có hai thông tin về việc Trung Quốc phải lùi bước trong đàm phán trước đối tác, gần đây nhất là trường hợp dự án đường sắt ở Malaysia, và trước đó ít lâu là trong cuộc đàm phán thương mại với Liên Hiệp Châu Âu.  Trường hợp Malaysia đã được đài truyền hình Ả Rập Al Jazeera nêu bật trong bài ngày 14/04/2019 “Trung Quốc báo hiệu thay đổi trong chiến lược Vành Đai và Con Đường qua dự án đường sắt với Malaysia”, và trường hợp châu Âu đã được nhật báo Hồng Kông South China Morning Post tiết lộ ngày 10/04 trong bài “Châu Âu dọa bỏ họp buộc Trung Quốc phải thỏa thuận”.


Ngày 15/04 vừa qua, trong một buổi họp báo, thủ tướng Malaysia Mahathir đã xác nhận việc nước này sẽ tiếp tục thúc đẩy dự án Đường Sắt Kết Nối Bờ Biển Phía Đông ECRL (East Coast Rail Link) thực hiện với vốn Trung Quốc sau khi có một số điều chỉnh từ phía Bắc Kinh. Đây là dự án đã bị ông Mahathir tố cáo là bất bình đẳng đối với Malaysia do chi phí quá cao và nhiều vấn đề khác. Tân chính quyền Malaysia của ông Mahathir đã dọa hủy bỏ dự án này khi trở lại nhậm chức vào năm ngoái 2018.

Theo Reuters, thành công quan trọng nhất của Malaysia là đã buộc được Trung Quốc cắt giảm đến 1/3 chi phí chính thức của dự án từ 16 tỷ đô la trong kế hoạch ban đầu xuống còn 10,7 tỷ đô la. Tỷ lệ cắt giảm thậm chí còn cao hơn nữa, lên đến một nửa, nếu tính theo ước lượng của chính phủ Mahathir đã từng cho rằng chi phí thực tế sẽ đội lên thành 20 tỷ đô la sau khi tính thêm các khoản lãi suất, tiền thu hồi đất và một số chi phí khác khi tiến hành dự án...

Ngoài ra, Malaysia cũng thành công trong việc nâng cao tỷ lệ tham gia của phía Malaysia vào trong dự án, không bị buộc phải vay nợ nhiều của Trung Quốc, điều chỉnh một số chi tiết kỹ thuật để phù hợp hơn với lợi ích quốc gia.

Theo Al Jazeera, phát biểu trong cuộc họp báo hôm 15/04, thủ tướng Malaysia đã nhắc lại chỉ trích của ông về thỏa thuận mà người tiền nhiệm Najib Razak đã ký với Trung Quốc: “Đó là một mức giá không chính đáng, quá lớn, thiếu rõ ràng về các thông số kỹ thuật, giá cả, nói chúng là thiếu cơ sở kinh tế”.

Xuất phát từ thẩm định đó, Malaysia, theo thủ tướng Mahathir, đã quyết định đòi đàm phán lại hợp đồng để có được “một thỏa thuận công bằng hơn, theo đó, ưu tiên cho nhu cầu của người dân Malaysia”.

Chính quyền Mahathir rất kiên quyết đòi đàm phán lại

Thái độ cứng rắn của chính quyền Mahathir đã thể hiện rất rõ trong hồ sơ này. Sau khi thủ tướng Malaysia khẳng định quyết tâm sẵn sàng xóa bỏ đề án, Công Ty Đường Sắt Malaysia, đơn vị quản lý dự án thì yêu cầu phía Trung Quốc dừng thi công công trình, còn bộ trưởng Kinh Tế Malaysia xác nhận rằng Kuala Lumpur sẽ hủy dự án với lý do kinh phí dự án này quá lớn.

Chính các sức ép đó đã buộc phía Trung Quốc hạ giá dự kiến, để có thể cứu vãn dự án ECRL, được xem là một trong những dự án chính trong Sáng Kiến Một Vành Đai Một Con Đường” của Trung Quốc.

Theo nhận xét của Al Jazeera, Bắc Kinh như đã nhận thức được rằng, các hợp đồng một chiều, chủ yếu có lợi cho các công ty xây dựng Trung Quốc, và các chi phí khổng lồ liên quan đã tạo ra nỗi lo ngại  rằng các quốc gia đã tham gia Con Đường Tơ Lụa Mới có nguy cơ phải chịu các khoản nợ hàng tỷ đô la.

Sri Lanka chẳng hạn, đã bị buộc phải bán cảng Hambantota của mình cho Trung Quốc vào năm ngoái sau khi không thể trả các khoản vay từ Trung Quốc.

Theo chuyên gia kinh tế Song Seng Wun tại Singapore, việc Trung Quốc đàm phán lại với Malaysia về dự án ECRL cho thấy là Bắc Kinh cần “cố gắng nhiều hơn để đánh giá các rủi ro chính trị”, không nên cứ nghĩ rằng đã ép được một nước chấp nhận một hợp đồng là xong.

Thông báo của Malaysia được đưa ra khi Trung Quốc chuẩn bị tổ chức hội nghị thượng đỉnh về Con Đường Tơ Lụa Mới lần thứ hai tại Bắc Kinh vào cuối tháng Tư này.

Phải chăng là dẫu sao thì Trung Quốc cũng vận hành theo kiểu gọi nôm na là “mềm nắm, rắn buông”, và sẽ lùi bước nếu cảm thấy là đối phương, hay đối tác quá cứng rắn ? Câu hỏi này đã được đặt ra với dự án đường sắt ở Malaysia, nhưng cũng được đặt ra trước đó ít lâu với cuộc đàm phán về bản tuyên bố chung của thượng đỉnh Liên Hiệp Châu Âu-Trung Quốc hôm 09/04 vừa qua.

Sau cuộc họp thượng đỉnh, Liên Hiệp Châu Âu đã vui mừng khi thấy một trong những điều kiện mà châu Âu xem là « sinh tử » bảo đảm tính cạnh tranh công bằng trong kinh tế thương mại đã được phía Trung Quốc chấp nhận ghi vào văn bản vào giờ chót: đó là củng cố các quy định quốc tế về tài trợ công nghiệp trong khuôn khổ Tổ Chức Thương Mại Thế Giới. Đối với Bruxelles, lãnh vực xí nghiệp quốc doanh của Trung Quốc được nhà nước tài trợ là một hình thức cạnh tranh bất chính.

Châu Âu dọa bỏ họp, Trung Quốc nhượng bộ

Theo tiết lộ của nhật báo Hồng Kông South China Morning Post ngày 10/04/2019, để đạt được nhượng bộ này từ phía Trung Quốc, phái đoàn đàm phán của Liên Hiệp Châu Âu đã quyết định tỏ thái độ cứng rắn, bỏ bàn đàm phán, và sẽ không trở lại nếu phía Bắc Kinh không thay đổi lập trường.

Bruxelles khi ấy đã chấp nhận việc thượng đỉnh với Trung Quốc không ra được tuyên bố chung, điều mà Bắc Kinh cố tránh.

Kết quả là phái đoàn Trung Quốc bị đẩy vào tình thế căng thẳng, phải rất nỗ lực mới có thể đưa được các đối tác Châu Âu quay trở lại bàn thương thảo về một tuyên bố chung, dự kiến được công bố vào cuối thượng đỉnh, giữa thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Jean-Claude Juncker và chủ tịch Hội Đồng Châu Âu Donald Tusk.

Lý do mà phái đoàn châu Âu tỏ thái độ kiên quyết, đó là vì họ thấy là phía Trung Quốc vẫn không chịu làm rõ một số cải cách mà Bruxelles yêu cầu, cũng như - và đây là điều quan trọng hơn cả - thời gian Trung Quốc thực hiện những cải cách đó.

Theo giới phân tích được SCMP trích dẫn, thái độ cứng rắn hiếm hoi này của LHCA phản ánh sự thiếu kiên nhẫn của Bruxelles trước một Bắc Kinh không chịu đưa ra những đảm bảo đáng tin cậy về cải cách thị trường mà châu Âu đã yêu cầu từ nhiều năm qua.

Bên cạnh đó, phía châu Âu như đã học tập kinh nghiêm từ cách tiếp cận Trung Quốc của chính quyền Donald Trump sẵn sang gây áp lực lên Trung Quốc để có được những điều khoản thương mại thỏa đáng hơn.

Nhận định về hậu trường căng thẳng trước thượng đỉnh Trung Quốc – LHCA, ông Mikko Huotari, phó giám đốc Viện Trung Quốc Mercator tại Đức, cho rằng Châu Âu đã tranh thủ sự kiện phía Trung Quốc thực sự muốn có một tuyên bố chung.  

Mặc dù một số nhà ngoại giao châu Âu đã vận động hành lang để để có một tuyên bố chung, nhưng LHCA vẫn quyết định gây áp lực lên phái đoàn Trung Quốc, để có được một bản tuyên bố chung có thực chất.

Theo một nhà ngoại giao xin giấu tên thì “đối với Trung Quốc, có được tuyên bố chung là một điều quan trọng”, trong lúc đó thì “đối với châu Âu, điều đó không quan trọng lắm, mà là một cơ hội tốt để đề cập tới các chủ đề mà châu Âu mong muốn”.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Liên tiếp trong những ngày gần đây, Tổng thống Donald Trump cùng các quan chức hàng đầu trong nội các của ông đã có những phát biểu và hành động cực kỳ cứng rắn, trong cuộc đối đầu toàn diện với Đảng Cộng Sản Trung Quốc (ĐCSTQ) mà đại dịch virus chỉ là “giọt nước tràn ly". Sâu xa hơn trong những nỗ lực này chính là làm sụp đổ ĐCSTQ - một thể chế “nổi tiếng" tàn bạo, dối trá và bất lương nhất hành tinh.
Ngày 22/5/2020 ‘Tổ công tác đặc biệt’ và đề án thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), được quyết định thành lập với mục đích vừa nêu. Chính phủ Hà Nội đã nhận thức tầm quan trọng của vấn đề. Tuy nhiên, nếu chỉ quan niệm đó là cơ hội để thu hút FDI, thì có lẽ chưa xứng tầm với cơ hội thay đổi để phát triển hiện nay. Đại dịch COVID-19 đang gây ra cuộc khủng khoảng kép nghiêm trọng về y tế và kinh tế cho thế giới. Đây là ‘một biến cố lớn’ chưa từng có từ trăm năm nay, sẽ định hình lại ‘trật tự thế giới’,
Thời gian qua các nhà ngoại giao Trung cộng hung hăng tấn công bất cứ nước nào nghi ngờ về sự minh bạch và thành công của Trung cộng trong xử lý đại dịch do virus corona gây ra. Thủ tướng Úc ông Scott Morrison lại đề nghị tiến hành điều tra về nguồn gốc và cách thức các quốc gia xử lý đại dịch, nên nước Úc lãnh chịu phản ứng hung bạo nhất, nhưng chính nhờ vậy người Úc mới thức tỉnh đồng lòng “thoát Trung”, một bài học đáng giá để chúng ta học hỏi.
Nhà nghiên cứu Raul Pedrozo, chuyên gia luật quốc tế từng nhiều năm làm việc cho Hải quân Mỹ, nói các nước Đông Nam Á cần đứng lên chống lại sự bắt nạt của Trung Quốc ở Biển Đông. "Có những lúc, các quốc gia Đông Nam Á phải lựa chọn giữa việc tiếp tục thỏa hiệp hay cùng nhau đứng lên. Trung Quốc là kẻ bắt nạt. Cách duy nhất để chống lại kẻ bắt nạt là đẩy lùi nó và đứng lên bảo vệ lợi quyền của mình", ông Raul Pedrozo trao đổi với BBC News Tiếng Việt hôm 21/5.
Có đến 73% người Đài Loan tín nhiệm tổng thống Thái Anh Văn, chỉ có 2,7% cảm thấy mình là người Trung Quốc. Mặc cho Tập Cận Bình đe dọa, đa số chuyên gia phương Tây tin rằng Bắc Kinh khó thể can thiệp quân sự, do nguy cơ xung đột lan rộng, và tác động tiêu cực lên hình ảnh của Trung Quốc trước thế giới.
Một cuốn nhật ký của nữ tác giả người Trung Quốc từng đoạt giải thưởng văn học, ghi lại cuộc sống của bà ở Vũ Hán trong những ngày đầu đại dịch virus corona hiện đã được dịch sang tiếng Anh. Bà Phương Phương bắt đầu đăng các bài viết online về trải nghiệm của bà trong thành phố Vũ Hán vào tháng Giêng, khi vụ dịch vẫn được coi là một cuộc khủng hoảng cấp địa phương.
Lần đầu tiên kể từ khi đại dịch virus corona bắt đầu, các quan chức y tế sẽ gặp nhau (qua mạng) tuần tới tại Hội đồng Y tế Thế giới để quyết định thế giới nên giải quyết khủng hoảng như thế nào. Nhưng một trong những nước thành công nhất trong việc bảo vệ người dân khỏi bị nhiễm này sẽ không được mời tham dự cuộc họp của cơ quan ra quyết định của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Đài Loan đã được quốc tế hoan nghênh vì đã ngăn chặn được nhanh chóng và có hiệu quả sự lây lan của virus và nói rằng họ nên có một nền tảng để chia sẻ kinh nghiệm của mình với thế giới.
AMTI : Trung Quốc gia tăng mở rộng sự hiện diện về mặt hành chính trên Biển Đông một cách âm thầm, nên ẩn giấu phía sau là những hậu quả thực sự cho các quốc gia yêu sách khác. Việc lập hai « quận » mới cho « thành phố Tam Sa » không chỉ mang tính biểu tượng.
Một nhà báo tại Việt Nam nhận định với VOA rằng niềm tin mới lấy lại phần nào của công chúng đối với chính quyền từ đại dịch Covid-19 nay đã bị kết quả phiên giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải phá hỏng, khiến cho dư luận “rất phẫn nộ”, mang lại tâm lý “tiêu cực”, “u ám” trong xã hội. Trong khi đó, một trí thức nổi tiếng khác cho rằng nếu những người đứng đầu Đảng Cộng sản và Nhà nước Việt Nam “đủ thông minh”, thì họ phải có hành động can thiệp ngay lập tức vào vụ án này. Trong bài phân tích trên trang Facebook cá nhân về những lý do dẫn đến sự phẫn nộ của người dân
Nhiều nước trên thế giới sắp dỡ biện pháp phong tỏa cho dù khủng hoảng y tế chưa có dấu hiệu sắp kết thúc. Sau bốn tháng đương đầu với Covid-19, chúng ta biết được gì và... chưa biết gì về SARS-CoV-2, thủ phạm làm hơn 250 ngàn người chết? Nhưng tìm thuốc trị liệu và vác-xin chống kẻ thù chung đang biến thành cuộc đua vì lợi nhuận lồng trong bầu không khí tiền chiến tranh lạnh Mỹ-Trung. Đó là chủ đề của các tạp chí Pháp cuối tuần.
Bảo Trợ