Nâng một điểm thi đại học có thể hủy hoại cả xã hội?

21 Tháng Tư 20195:28 CH(Xem: 554)

Nâng một điểm thi đại học có thể hủy hoại cả xã hội? Nghe giống như việc một con bướm đập cánh ở Brazil có thể gây ra cơn bão ở Texas vậy. Nhưng đó không phải là giả thuyết hay một hiệu ứng khó chứng minh, mà chính là nguy cơ và khả năng về sự sụp đổ có hệ thống của nền tảng đạo đức xã hội ngày hôm nay. 
hocsinh

Chưa bao giờ mà sự vô lý và vô lối của các tệ nạn trong ngành giáo dục lại vượt quá ngưỡng có thể chấp nhận được như bây giờ: Từ việc nâng một vài điểm vớt vát thí sinh thiếu chút ít để đỗ đại học, cho tới việc đưa cả thí sinh bị điểm liệt lên làm thủ khoa những ngôi trường đào tạo lực lượng cán bộ cốt cán cho xã hội. Những người thầy tương lai dạy dỗ thế hệ trẻ, là đại diện thi hành pháp luật, là người bảo vệ trị an quốc gia… lại đi lên từ xuất phát điểm lừa lọc, dối trá, chà đạp lên lợi ích của những công dân trung thực khác.

Một sự sụp đổ có hệ thống

Dù chỉ là một điểm nâng lên bằng quan hệ hay tiền bạc, nhưng nếu không trả lại công bằng và những người liên quan không phải nhận bài học nào, thì niềm tin của xã hội sẽ bị lung lay. Một xã hội thiếu niềm tin là xã hội tiềm ẩn nhiều nguy hiểm nhất, bởi người ta không còn muốn và cũng không cần phải cố gắng đi cho chính con đường của mình.

Khi thiếu niềm tin, người với người sẽ nhìn nhau hằm hè, nghi kỵ, thậm chí coi nhau như kình địch, giẫm đạp lên nhau, dìm nhau xuống để tiến lên. Thay vì vui mừng và chúc phúc cho người thành đạt hoặc thành công hơn mình, họ sẽ có lý do để giải thích sự vượt trội của người khác. Và trong khi dè bỉu quyền lực và tiền tài của người khác, họ cũng lại mong muốn có được những thứ đó để khẳng định bản thân. Và kinh khủng hơn, trong một xã hội thiếu niềm tin, con người sẽ không còn muốn làm điều tử tế và sống cho thật ngay thẳng vì thấy chẳng có công bằng nào trong cuộc sống đầy bất công này.

blank
(Ảnh: Todayshotelier)

Một việc làm sai được bỏ qua, một thí sinh chạy điểm tiếp tục được vào đại học, một vị phụ huynh không phải lộ danh phận vì hành vi chạy điểm cho con, một cán bộ nhà nước rút kinh nghiệm vì cấp dưới làm sai… nó sẽ tiếp tục sinh ra những con người gian dối, lười biếng và hám danh, hám lợi. Những con người đó sẽ lại bước vào lớp cán bộ thượng tầng trong xã hội, và với sự lệch lạc của mình, họ sẽ lệch dần lệch dần và dẫn dắt xã hội xa rời đạo đức nhân nghĩa.

Chúng ta đã quá khác so với ngày xa xưa

Cách đây mấy chục năm, học sinh đi học còn được học về bổn phận đối với xã hội:

“Bổn phận người ta đối với xã hội, thường chia làm hai mối là: công bình và nhân ái. ‘Không hại người’, tức là công bình; ‘Làm hay cho người’, tức là nhân ái…” – (Trích: Luân Lý Giáo Khoa Thư).

Người chỉ vì danh lợi mà chạy điểm hay mua bằng bán tước, chẳng phải chính là chà đạp lên quyền lợi của người khác hay sao? Cướp mất cơ hội của người khác thì càng chẳng thể “làm hay cho người” được, thế cũng là không có nhân ái. Người không thể làm tròn bổn phận đối với xã hội thì chẳng phải là thành phần có hại cho xã hội hay sao?

“…Người ta mà không công bình, chẳng những có tội đối với lương tâm, mà luật pháp lại còn trừng trị nữa. Giết người thường phải thế mạng; trộm cắp thì phải ngồi tù, xưa nay ở đâu cũng vậy…” – (Trích: Luân Lý Giáo khoa thư).

Đó là những điều trẻ em tiểu học xưa đã thuộc lòng. Và bởi những bài học đạo đức thiết thực như vậy được dạy dỗ nghiêm túc, nên học trò sẽ như “nước chảy đá mòn”, “kiến tha lâu cũng đầy tổ”. Dây nhỏ cưa mãi gỗ cũng phải đứt, con người ta ngấm dần mà trở nên có tự trọng, biết nghĩ tới người khác và có trách nhiệm với xã hội hơn.

“Ta cần phải có xã hội và xã hội đã giúp ta được nhiều công việc, thì ta cũng phải tìm cách mà trả nợ cho xã hội. Ta phải lưu tâm mà làm những việc ích lợi. Bất cứ làm nghề gì, đi cày hay đi buôn, làm quan hay dạy học, ta cũng phải dốc lòng làm cho hết cái chức trách của ta. Ta không nên thờ ơ chểnh mảng mà mang tiếng là lười nhác, không nên điên đảo giả dối mà mang tiếng là bất lương. Ta nên cố tìm cách canh cải mọi nghề nghiệp cho mỗi ngày một lương thảo hơn lên. Nghề của ta được tinh xảo, thì có ích riêng cho ta, mà lại lợi dụng cho cả xã hội nữa.” – (Trích: Luân Lý Giáo khoa thư).

Nếu thời nay trẻ em được học bài học cách đây mấy chục năm, còn người lớn thì lưu giữ và nhớ cách dạy lại con trẻ đồng thời cũng tự mình làm gương, thì mọi ngành nghề trong xã hội đều phát triển theo hướng tốt đẹp hơn. Ai ai cũng nghĩ việc mình làm không chỉ đem lại lợi cho mình mà còn là làm lợi cho xã hội. Học sinh đi học thì chú tâm học hành cho tốt, thầy giáo đi dạy thì có trách nhiệm với thế hệ tương lai, công chức đi làm thì nghĩ cách giúp người dân có đời sống thoải mái, thuận tiện hơn… Ai làm nghề gì cũng chỉ nghĩ cách cải tiến kỹ nghệ, tay nghề để đem lại lợi ích cho cả mình và người, thế thì làm gì có câu chuyện buồn của ngày hôm nay?

Nhưng ngược lại, người ta đi làm chỉ là để kiếm nhiều tiền, thật nhiều tiền. Ngành nghề nào ra tiền thì phải cố mà vào, chỗ nào có chức có quyền thì phải cố đạt tới, đạt tới rồi thì phải tận lực mà sử dụng hết cái lợi thế của ngành nghề đó, của vị thế đó. Tất cả là vì lợi ích của mình mà vắt kiệt, bòn rút, cướp trắng lợi ích của người khác.

blank
Thi cử không trung thực, dựa quyền thế để làm điều sai cũng bởi không có câu thúc về trách nhiệm với xã hội. (Ảnh minh họa: Vetref)

Tất cả cũng bởi người ta đã quá xa rời những giá trị đạo đức phổ quát nhất của nhân loại: Là sự chân thành, chính đáng trong mọi việc mình làm (Chân), là lòng nhân ái biết nghĩ đến người (Thiện), là sự khoan dung lẫn nhau để cùng hướng tới sự tử tế (Nhẫn). Thay vào đó, chúng ta chấp nhận và để cho văn hóa lừa lọc dối trá tung hoành (Giả). Việc chà đạp lên lợi ích của người khác trở thành sự mạnh mẽ, lanh lợi, thức thời (Ác). Và khi có mâu thuẫn xảy ra, chúng ta đối với nhau và giải quyết vấn đề bằng văn hóa chiến đấu, đố kỵ, mạt sát, đấu không chỉ vì lợi ích, mà còn là lấy việc hủy hoại nhân cách của đối phương làm mục tiêu (Đấu). Như thế, Giả thay thế cho Chân, Ác lấn át cả Thiện, Đấu chứ không cần Nhẫn. Giá trị phổ quát đảo lộn cả rồi, đến ngay cả mảnh đất thiêng giáo dục cũng đầy những hạt mầm bệnh tật. Đó là khi thành trì cuối cùng của nhân tính bị xâm phạm.

Trong câu chuyện chạy điểm đang ồn ào hiện nay, người ta nói các em cũng là nạn nhân của chính cha mẹ mình – vậy cha mẹ các em là nạn nhân của ai? Phải chăng là của một xã hội ưa chuộng hình thức, danh lợi. Một xã hội đã dung túng cho cái sai lan tràn, tung hoành và quấn theo mọi mặt đời sống quay thành một vòng tròn luẩn quẩn. Một xã hội ngập tràn văn hóa đấu, nên ai cũng muốn nắm nhiều quyền lực trong tay để hiện thực hóa câu “mạnh được yếu thua”. Một xã hội không có nền tảng triết học dựa trên đạo đức, không lưu giữ nổi văn hóa truyền thống để định hướng suy nghĩ, hành động của các cá nhân. Một xã hội không coi trọng tu thân mà chỉ coi trọng tiến thân. Ở trong một xã hội như thế, ai cũng là nạn nhân, nhưng ai cũng từng góp một chút sóng mà thành bão.

Chỉ có thay thế Giả – Ác – Đấu bằng những giá trị đạo đức phổ quát mà người xưa đã dày công gìn giữ thì mới có thể cứu vãn được nguy cơ sụp đổ một cách có hệ thống của đạo đức xã hội.

Thuần Dương ĐKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Năm 2008, một thượng nghị sĩ trẻ tuổi từ bang Illinois (Mỹ) đã thu hút lượng cử tri đa dạng nhất trong lịch sử nước Mỹ. Với tài diễn thuyết tuyệt vời, Barack Obama đã thuyết phục cử tri Mỹ đang mệt mỏi sau gần một thập kỷ phiêu lưu chiến tranh, nay hứng khởi với những mỹ từ như “phục hồi, thống nhất và thay đổi”. Năm 2016, kết thúc nhiệm kỳ 8 năm, Barack Obama trở thành vị tổng thống phân cực nhất trong lịch sử nước Mỹ. Di sản của Obama đã phản ánh tầm nhìn và hành động của ông cũng như của Đảng Dân chủ. Năm 2008, khẩu hiệu tranh cử của ông là “Change - We can believe in” (Thay đổi -
Chính phủ Việt Nam vào ngày 8 tháng 4 đã ban hành gói an sinh xã hội trị giá 62.000 tỷ đồng để hỗ trợ cho khoảng 20 triệu người dân bị tác động bởi đợt dịch COVID-19 gây nên. Nhiều người trong số này trước khi dịch xảy ra từng phải ‘tay làm, hàm nhai’ nên khi có biện pháp ‘giãn cách xã hội’, nhiều hoạt động bị ngưng lại, nguồn thu của họ không còn nữa nên họ rất cần được hỗ trợ để qua cơn hoạn nạn. Người muốn nhận được hỗ trợ từ chính phủ phải khai báo với cơ quan chức năng địa phương.
Ngày 10/04/1974, Đặng Tiểu Bình, lúc đó là phó thủ tướng Trung Quốc, phát biểu trên diễn đàn Liên Hiệp Quốc một bài diễn văn nổi tiếng, khẳng định : « Trung Quốc không phải là siêu cường và sẽ không bao giờ tìm cách trở thành siêu cường ». Ngày 10/04/2020, các nhà Trung Quốc học không thể không nhắc lại trên mạng xã hội câu nói trên, trong bối cảnh thực tế 46 năm sau hoàn toàn đi ngược lại. Bắc Kinh tung ra chiến dịch « ngoại giao khẩu trang » được dàn dựng kỹ lưỡng trên toàn thế giới. Điều này lại càng ấn tượng hơn khi chỉ mới vài tuần trước đó, Trung Quốc đòi hỏi các nước phương Tây giữ im lặng về viện trợ y tế cho tâm dịch
“Tư bản sẽ bán cho chúng ta sợi dây thòng lọng để treo cổ chúng”, Chủ bút Peter Hartcher của tờ The Sydney Morning Herald hôm 1/5/2020 trích câu nói của Lenin mở đầu bài bình luận “Tiền hay chủ quyền của chúng ta: Trung cộng không cho chúng ta sự chọn lựa.” Ông Hartcher áp dụng lời nói của Lenin vào trường hợp của nhà tư bản hầm mỏ Úc Andrew Forrest, đang nối giáo cho Trung cộng bán đứng chủ quyền nước Úc: “Tư bản bán cho chúng ta quặng sắt để chúng ta rèn xiềng xích chúng lại”.
Đại dịch Viêm phổi Vũ Hán đã bộc lộ những điều tốt nhất và tồi tệ nhất của các cá nhân, tổ chức và chính phủ trên thế giới. Cuộc khủng hoảng sức khỏe tồi tệ này càng làm rõ hơn bản chất lưu manh của chính quyền Bắc Kinh. Ở trong nước, ĐCSTQ tuyên truyền kích động người dân vui sướng trước thông tin số ca nhiễm tại Mỹ tăng vọt. Ở mặt trận ngoại giao thế giới, Trung Quốc giễu nhại, đe dọa và hả hê trước bi kịch của nước khác.
SYDNEY, Úc (NV) – Hiện đang có nhiều tin đồn rằng Việt Nam cân nhắc cho Hoa Kỳ thuê dài hạn Vịnh Cam Ranh hoặc vài hòn đảo ở Biển Đông làm căn cứ tiếp vận và/hoặc làm điểm ghé qua, làm đối trọng với một loạt hành động gây hấn gần đây của Trung Quốc, một chuyên gia về tình hình khu vực này cho hay.
Quan điểm của thế giới đang thay đổi và bắt đầu lên án chính quyền Bắc Kinh. Ngày càng có nhiều nhà lãnh đạo và quan chức các nước kêu gọi hoặc tìm cách bắt buộc Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) phải chịu trách nhiệm và minh bạch thông tin về cách thức xử lý của họ trong đại dịch. Các chuyên gia nói với Tờ The Epoch Times rằng đang có sự bất đồng quốc tế đối với Trung Quốc và tình trạng này sẽ ngày càng bùng nổ khi các nước bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về mối quan hệ của họ với Bắc Kinh. Các nhà lãnh đạo trở nên cảnh giác hơn với ĐCSTQ vì cách họ đối phó với sự bùng phát của dịch bệnh khởi phát từ Vũ Hán. Mới đây, trong sự nỗ lực của lưỡng đảng, Úc đã kêu gọi một cuộc điều tra độc lập về cách xử lý sự bùng phát dịch virus Corona Vũ Hán của Bắc Kinh . Bộ trưởng Ngoại giao Úc, bà Marise Payne cho biết, cuộc điều tra đòi hỏi “hợp tác quốc tế” và “phải được tiến hành thực sự”. Sau những phát biểu của bà Payne, đại sứ Trung Quốc tại Australia, ông Cheng Jingye đã đe dọa sẽ có “một cú đ
...Nhờ con vi khuẩn corona xuất phát từ Trung cộng mà các nước này đang dần dần thức tỉnh. Các quốc gia đang phát triển đã lọt bẫy hào phóng giả tạo của Trung cộng giờ đây đang nhìn vấn đề qua một lăng kính rõ ràng hơn. Chú tâm vào các hành động ngang tàng của Trung Quốc trong giai đoạn đại dịch này thật sự cần thiết, nhưng con vi khuẩn chỉ là một phần nhỏ trong các mối đe dọa mà Trung Quốc sắp đặt. Thế giới càng sớm nhận ra điều đó, thì sự chuẩn bị càng tốt hơn để ngăn chặn hiểm hoạ Trung cộng. Và như Churchill đã cảnh báo, sự chuẩn bị là con đường chắc chắn nhất cho hòa bình...
Đại dịch do con virus xuất phát từ Vũ Hán gây ra, đã làm bộc lộ khuôn mặt thật của Trung Quốc : một chế độ dân tộc chủ nghĩa và toàn trị, kiểm soát toàn bộ hệ thống quyền lực và từng động thái nhỏ của người dân. Vào tiết thanh minh, Zhang Hai thắp nhang trước bức ảnh thờ của người cha. « Ba ơi, con hối tiếc biết bao nhiêu vì đã đưa ba đến Vũ Hán, chuyến đi này đã làm ba ra đi vĩnh viễn ». Người đàn ông tuổi ngũ tuần đau đớn thầm khấn.
Một người Pháp đã cắm “cờ giải phóng” của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam trước Hạ nghị viện của Việt Nam Cộng Hòa vào năm 1970 nói với VOA rằng những năm tháng dài sinh sống và đồng hành cùng người dân Việt Nam đã giúp ông nhìn thấy rõ chế độ mà ông từng ủng hộ nay đã trở thành một hệ thống mafia chính trị kết hợp với kinh tế, đầy tham nhũng và chà đạp con người, “không xứng đáng” và không phù hợp với quan niệm sống của ông “về con người và nhân quyền”. Từng được chính quyền Việt Nam tôn vinh như một “anh hùng quốc tế” và được Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đặc cách cấp quốc tịch Việt Nam với tên “Hồ Cương Quyết” vào năm 2009, ông Andre Menras nói với VOA rằng ngày xưa ông ủng hộ chính quyền miền Bắc vì không thể chịu nổi cảnh người dân chết chóc trong thời gian chiến tranh ở Việt Nam, và vì nghĩ rằng chỉ có cách đó mới giúp chấm dứt “cái ác” do chiến tranh gây ra. “Bởi vì tôi không đi theo chính quyền nào. Tôi không đi theo một ý thức hệ nào. Tôi đi theo con
Bảo Trợ