Tập Cận Bình trả giá cho chiến lược "giương Đông, kích Tây"?

28 Tháng Ba 201910:59 CH(Xem: 1325)
  • Tác giả :

Tập Cận Bình trả giá cho chiến lược "giương Đông, kích Tây"?

 
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong buổi họp Quốc Hội ngày 08/03/2019 tại Đại Lễ Đường Nhân Dân, Bắc Kinh. REUTERS/Thomas Peter

    Thời gian gần đây xuất hiện một số dấu hiệu cho thấy căng thẳng, rạn nứt trong nội bộ guồng máy lãnh đạo Trung Quốc. Dù vẫn tập trung đầy quyền lực, nhưng ông Tập Cận Bình đang hứng chịu những lời chỉ trích, từ phía đối lập, ngay trong bộ máy cầm quyền và giới trí thức, về cách điều hành nền kinh tế và những quyết định mang tính chiến lược của ông.

    Cách đây một năm, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đứng trên đỉnh cao quyền lực, có thể nắm quyền trọn đời nhờ bỏ quy định hạn chế tối đa hai nhiệm kỳ và đưa « tư tưởng Tập Cận Bình » vào Hiến Pháp. Ông Tập mạnh tay « đả hổ diệt ruồi » tham nhũng ; trấn áp, kìm kẹp tôn giáo, văn hóa, ngôn ngữ ở Tân Cương và Tây Tạng ; áp dụng kiểm soát công dân qua hệ thống chấm điểm ; hỗ trợ mạnh mẽ doanh nghiệp nhà nước nhưng lơ là lĩnh vực tư nhân.

    Về đối ngoại, ông Tập Cận Bình tích cực triển khai dự án Con đường Tơ lụa mới, được ví như chiếc vòi bạch tuộc tìm cách thâu tóm thế giới và khiến nhiều nước lao đao rơi vào bẫy nợ. Chủ tịch Trung Quốc tự tin lao vào cuộc chiến thương mại với tổng thống Mỹ Donald Trump, nhưng không lường được sự kiên định của chủ nhân Nhà Trắng.

    Phát biểu tại kỳ họp thứ hai Quốc Hội khóa 13 (05-18/03/2019), chủ tịch Tập Cận Bình đã đổi chiến lược. Ông xoa dịu sự bất bình của các doanh nghiệp tư nhân Trung Quốc, trấn an phương Tây, đặc biệt là Washington, với luật đầu tư nước ngoài được vội vàng soạn thảo và thông qua.

    Ngoài ra, Bắc Kinh còn tuyên bố các « trung tâm dạy nghề » (trên thực tế là những trại giam người thiểu số Hồi Giáo Duy Ngô Nhĩ) sẽ « biến mất » vào một ngày nào đó, nhưng vẫn tiếp tục khẳng định trước Liên Hiệp Quốc rằng tất cả các học viên đều tự nguyện đăng kí học nghề để rũ bỏ tư tưởng tôn giáo cực đoan mà họ bị « nhồi nhét ».

    Cũng trong kỳ họp Quốc Hội lần này, ông Hồ Hải Phong, con trai duy nhất của cựu chủ tịch Hồ Cẩm Đào, được bổ nhiệm làm bí thư Tây An, nơi căn bệnh tham nhũng hoành hành. Theo nhận định của ông Alex Payette, chuyên gia về Trung Quốc trong bài viết ngày 12/03/2019 trên trang Asialyst, ông Tập Cận Bình đang chìa bàn tay với phe Hồ Cẩm Đào để bảo đảm tương lai của đảng.

    Liệu quyền lực của chủ tịch Trung Quốc đang bị đe dọa trước những chia rẽ trong nội bộ đảng và những bất bình trong hàng ngũ những hoàng tử đỏ khác ? RFI tiếng Việt đặt câu hỏi với giáo sư Jean-Pierre Cabestan, đại học Baptiste Hồng Kông.

    *****

    RFI : Thưa giáo sư, có nhiều ý kiến cho rằng uy quyền của ông Tập Cận Bình, người có quyền lực cao nhất từ thời Mao Trạch Đông, đã bị xói mòn từ một năm nay. Nếu đúng như vậy thì đâu là lý do ?

    G.S. Jean-Pierre Cabestan : Tôi không chắc là quyền lực của chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bị suy yếu. Điều mà chúng ta có thể nói là từ mùa hè 2018, quyền lực của ông bị phản đối.

    Cách điều hành chính phủ của ông bị đưa ra tranh luận vì nhiều lý do. Đầu tiên là vì ông đã quyết định sửa đổi Hiến Pháp. Đây là vấn đề có từ lần họp Quốc Hội năm 2018. Tiếp theo là cách tiến hành cứng nhắc, thiếu cởi mở và linh hoạt trong quá trình đàm phán thương mại với Hoa Kỳ. Lý do cuối cùng là cách ông Tập tiến hành cải cách, cũng như sự ủng hộ vô điều kiện của ông đối với các doanh nghiệp Nhà Nước, trong khi lại không ủng hộ đủ lĩnh vực tư nhân trong khi lĩnh vực này được cho là giúp đẩy mạnh tăng trưởng của Trung Quốc.

    Ngoài ra, có thể còn thêm một lý do khác là từ 7 năm nay, ông Tập đã áp đặt tại Trung Quốc một kiểu chế độ chuyên quyền mới, cứng nhắc, khắc nghiệt so với giai đoạn trước đó. Theo tôi, những lý do trên giải thích cho việc quyền lực của ông Tập ít nhiều bị phản đối rõ ràng hơn là so với một năm trước đây.

    RFI : Liệu có phải vì sự kiện này mà ông Tập Cận Bình phải nhân nhượng khi bổ nhiệm ông Hồ Hải Phong, con trai duy nhất của cựu chủ tịch Hồ Cẩm Đào, người được cho là đối thủ của ông Tập, vào chức vụ khá quan trọng là bí thư Tây An, cố đô của Trung Quốc ?

    G.S. Cabestan : Đúng là sự bổ nhiệm con trai ông Hồ Cẩm Đào được bình luận rất nhiều. Tôi không nói nhiều về ý nghĩa của sự kiện này. Ông Hồ Hải Phong được bổ nhiệm vào một vị trí tương đối quan trọng, cấp tỉnh. Ở Trung Quốc, đúng là các quyết định bổ nhiệm, mang tính chất rất chính trị, theo kiểu đó đều được bình luận quá mức.

    Nhưng phải nhấn mạnh rằng ông Tập đã có rất nhiều nhân nhượng khác, có thể quan trọng hơn, như gần đây, ông ủng hộ các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực tư nhân và đưa ra một số cải cách. Đặc biệt hơn nữa là ông đã có thái độ rõ ràng linh hoạt hơn trong các cuộc đàm phán thương mại với Hoa Kỳ bằng cách cử ông Lưu Hạc (Liu He), vị cố vấn thân cận, lên tuyến đầu, trong khi ban đầu, nhân vật này không nằm trong phái đoàn đàm phán với Mỹ. Đây là một yếu tố quan trọng mà theo ý kiến của tôi, còn quan trọng hơn cả việc bổ nhiệm con trai của cựu chủ tịch Hồ Cẩm Đào.

    RFI : Ông Tập Cận Bình còn nổi tiếng với các chính sách trấn áp tôn giáo và ngôn ngữ ở Tây Tạng và Tân Cương. Liệu những chính sách đàn áp mạnh tay này có phản tác dụng không ?

    G.S. Cabestan : Tôi nghĩ rằng đây là chính sách không khác gì nhiều so với những người tiền nhiệm của chủ tịch Trung Quốc hiện nay. Ông Tập Cận Bình có thể áp dụng chính sách hung hăng hơn, trấn áp hơn nhắm vào người thiểu số Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương.

    Như chúng ta thấy ở kỳ họp năm 2019, đại biểu Quốc Hội, thậm chí là đại biểu người Duy Ngô Nhĩ được chế độ Cộng Sản đề bạt, đều ủng hộ chính sách trấn áp của ông Tập Cận Bình. Họ coi những trại tập trung, nơi giam giữ khoảng 10% người dân Duy Ngô Nhĩ (tương đương khoảng 1,5 triệu người), là những ký túc xá, trong khi trên thực tế, đây là những vụ bắt bớ, giam giữ người ngoài vòng pháp luật. Đó là những trung tâm nơi người Duy Ngô Nhĩ bị bắt giam mà không có bất kỳ thẩm phán nào đến xác nhận hoặc hợp thức hóa kế hoạch tư pháp liên quan đến những « ngôi trường » giam giữ với những lý do rất khác nhau.

    Dĩ nhiên sự kiện này đặt ra rất nhiều vấn đề trong mối quan hệ với nước ngoài nhưng có vẻ như chế độ hiện nay, thậm chí tôi dám nói là một bộ phận dân chúng Trung Quốc, tiếp tục ủng hộ chính sách trấn áp nhắm vào Tân Cương.

    RFI : Ngày 12/03/2019, một quan chức cao cấp của vùng Tân Cương cho biết là các trại cải tạo người Duy Ngô Nhĩ, một ngày nào đó, « sẽ biến mất » khi không còn cần thiết nữa. Theo giáo sư, phải giải thích phát biểu này như thế nào ?

    G.S. Cabestan : Đây là câu hỏi hay vì trong số những lý do đã được đề cập và nêu lên, tôi nghĩ rằng sức ép của quốc tế đóng một vai trò nhất định mà chính quyền Trung Quốc không thừa nhận. Theo tôi, cộng đồng quốc tế đã gây sức ép, có thể là để chính quyền Bắc Kinh tìm ra các giải pháp bớt mạnh mẽ hơn về mặt pháp lý và đạo đức.

    Đây là những dự án trong tương lai vì trước hết chính quyền Trung Quốc và các đại biểu Tân Cương tại kỳ họp Quốc Hội ở Bắc Kinh không hề đưa ra bất kỳ thông tin nào về số người bị giam giữ, thời gian họ bị giam trong các trại tập trung, lịch trình đóng cửa các trại đó và liệu họ có đóng cửa những trại tập trung đó hay không.

    RFI : Mục tiêu tăng trưởng của Trung Quốc được thủ tướng Lý Khắc Cường nêu ngay trong phiên khai mạc họp Quốc Hội, từ 6,4% đến 6,5%. Đây là chỉ tiêu thấp nhất kể từ 30 năm qua. Vậy phải chăng những khó khăn về kinh tế, khó khăn trong cuộc chiến thương mại với Hoa Kỳ, cũng như khối nợ của các địa phương, cũng đe dọa đến uy tín của ông Tập ?

    G.S. Cabestan : Không, tôi không nghĩ là điều đó đe dọa đến quyền lực của ông Tập Cận Bình. Việc này buộc chính phủ Trung Quốc phải tỏ ra cởi mở hơn, linh hoạt hơn đối với khối tư nhân. Đây là lĩnh vực duy nhất tạo việc làm và thật sự sinh lợi ở Trung Quốc. Có lẽ chính phủ sẽ phải đưa ra nhiều biện pháp cải cách hơn. Nhưng tôi không nghĩ là tất cả những điều đó đe dọa đến quyền lực của ông Tập Cận Bình.

    Thêm một điều tôi muốn nói về người đứng đầu Trung Quốc hiện nay. Ông Tập Cận Bình bị phản đối, nhưng ông vẫn có phương tiện để kiểm soát quyền lực trong thời gian khá dài. Ông Tập đã đưa được những người thân cận của mình vào bộ máy lãnh đạo, trong đó có bộ Chính Trị. Vì thế, chủ tịch Trung Quốc vẫn khá tự tin trong việc có thể bảo đảm khả năng kiểm soát của ông đối với bộ máy quyền lực.

    Chính ở cấp Ban Chấp hành Trưng ương đảng Cộng Sản Trung Quốc mà ông Tập bị chỉ trích nhiều hơn. Và chính vì lý do này mà Ban Chấp hành Trưng ương không họp từ tháng 02/2018. Trái lại với những gì đã có thể dự đoán vào mùa thu năm 2018, thậm chí là vào đầu năm 2019, Ban chấp hành Trưng ương đảng Cộng Sản Trung Quốc vẫn chưa họp một cách chính thức từ hơn một năm nay.

    RFI tiếng Việt xin chân thành cảm ơn giáo sư Jean-Pierre Cabestan, đại học Baptiste Hồng Kông.
    Theo RFI

    Gửi ý kiến của bạn
    Tên của bạn
    Email của bạn
    Một phóng viên của kênh NHK Nhật Bản hỏi: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)... đã công bố một báo cáo tạm thời vào ngày 18/1, nói rằng năng lực ngăn chặn dịch bệnh của WHO không đủ; và cho rằng các cơ sở y tế địa phương và quốc gia của Trung Quốc đáng lẽ ra có thể thực hiện các biện pháp y tế công cộng hiệu quả hơn vào tháng 1 năm ngoái. Phía Trung Quốc có bình luận gì về điều này? Bà Hoa Xuân Oánh lại một lần nữa phủ nhận và nói rằng: “Chủ tịch Tập Cận Bình từ lâu đã chỉ ra rằng, để đối phó với những thiếu sót và hạn chế bộc lộ ra trong đợt dịch bệnh này, cần phải cải thiện hệ thống quản lý an toàn y tế công cộng và nâng cao tốc độ ứng phó các tình huống khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng...".
    Giới thiệu với bạn đọc bài viết này của tác giả Bùi Quang Vơm nhận định về ông Trump và xu thế thời đại trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Qua bài viết rất súc tích này bạn đọc sẽ cắt nghĩa được một loạt các câu hỏi: - Tại sao Trump bị đánh hội đồng? - Tại sao Trump, một người làm việc không lương và chỉ mong làm nước Mỹ vĩ đại trở lại mà lại trở thành tội đồ trong con mắt truyền thông Mỹ? - Lý do vì sao mà sớm hay muộn ông Trump cũng sẽ thất bại? - Và một loạt câu hỏi khác mà người đọc sẽ tự rút ra cho bản thân mình. Và xin giới thiệu với bạn đọc nội dung trích đoạn bài viết của tác giả: 1/ TRUMP & NHỮNG BIG GUYS: Sẽ không phải là nghịch lý nếu hiểu được rằng, những người ủng hộ Biden, những người quyên góp những khoản tài trợ khổng lồ cho Biden là nhóm tài phiệt, trùm tư bản tài chính (big Capital, financial moguls of Wall Street), các trùm công nghệ lớn (big tech) Microsoft, Alphabet, Amazone, Apple, Silicon Valley,
    Khi có thể đủ độ tin cậy đối với FHS, quá trình giám sát và đánh giá (M&E - Monitoring & Evaluation) về môi trường tại FHS có thể thay thế bằng chế độ thông thường đối với cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm cao. Hơn nữa, các dữ liệu quan trắc môi trường hàng ngày được công khai hoàn toàn mà mọi người dân đều có quyền tiếp cận. Như vậy, hệ thống Giám sát và Đánh giá thông thường này có thể coi như thỏa mãn yêu cầu của một hệ quản trị tốt, đủ độ tin cậy”.
    Hôm nay, sau tất cả những gì mà ngài đã làm cho chúng tôi trong suốt 4 năm qua, một lần nữa, chúng tôi muốn nói một điều mà đáng lẽ phải được nói thường xuyên hơn trong nhiệm kỳ đầu tiên của ngài: Cảm ơn ngài, Tổng thống Trump. Hôm nay, ngày 20/1, đáng lẽ ra chúng tôi đang được theo dõi buổi lễ nhậm chức thứ hai của ngài và chúc mừng sự tiếp tục của một nhiệm kỳ tổng thống phù hợp với thẩm quyền cơ bản, chính sách đã nêu và hành động thực tế phù hợp với lợi ích của Hoa Kỳ cũng như sự thịnh vượng của người dân Hoa Kỳ, và tiếp tục bảo vệ tự do và dân chủ, không chỉ ở Hoa Kỳ, mà còn trên toàn thế giới. Thay vào đó, chúng tôi muốn nói lời cảm ơn vì tất cả những gì ngài đã làm cho Hoa Kỳ và thế giới với tư cách là tổng thống trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, vì sự kiên trì siêu phàm mà ngài đã liên tục thể hiện khi đối mặt với sự phản đối không ngừng và phi lý, và vì ngài đã đáp lại lời kêu gọi phục vụ khi ngài biết rằng thời điểm để làm như vậy đã đến.
    Trong khi một số các đảng viên đảng Dân chủ luôn chỉ trích, so sánh vị tổng thống của họ - Donald Trump - giống như một “kẻ khủng bố”, “nhà độc tài” thì chính họ lại có quan niệm khá “cởi mở” về một trong những nhà lãnh đạo tàn bạo nhất của ĐCSTQ. Không chỉ ca ngợi, họ còn treo ảnh chân dung của kẻ khát máu này trên tường nhà một cách trang trọng. Cựu dân biểu Đảng Dân chủ bang Tennessee Harold Ford Jr đã được người dẫn chương trình Brett Baier của Fox News phỏng vấn xoay quanh cuộc thảo luận về cuộc “nổi loạn” tại Tòa nhà Quốc hội ngày 6/1 với sự “liên đới” của Tổng thống Trump. Tuy nhiên, điều khiến độc giả gây chú ý không phải là nội dung cuộc thảo luận, vốn luôn mang tính “thiên vị” của các thành viên Đảng Dân chủ khi nhắc đến Tổng thống Trump, mà là góc quay vô tình đã hé lộ bức ảnh chân dung của Mao Trạch Đông treo trang trọng trên bục lò sưởi trong căn nhà của vị cựu dân biểu Harold Ford Jr.
    Thông qua các chuyến du lịch “theo truyền thống hiếu khách” đến Trung Quốc và những bữa tiệc với giới tinh hoa, Bắc kinh cố gắng mua chuộc giới truyền thông Hoa Kỳ và lèo lái các bản tin của họ theo chiều hướng có lợi cho Trung Quốc. Kể từ năm 2009, như một phần của chiến dịch mở rộng ảnh hưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) tại Hoa Kỳ, một tổ chức liên đới của Bắc Kinh đã tổ chức các chuyến du lịch đến Trung Quốc cho hơn 120 nhà báo từ gần 50 hãng truyền thông của Hoa Kỳ.
    Vị tổng thống gây tranh cãi lớn nhất lịch sử cận đại Mỹ ra đi trong vui mừng của nửa nước, cũng trong buồn hận của nửa nước. Vỏn vẹn trong bốn năm ngắn ngủi, ông đã để lại dấu ấn, một gia tài không xóa nhòa được ít nhất trong vài ba chục năm nữa. Lịch sử sẽ phán xét ông công bằng hơn, khi dư âm của những đánh phá tàn bạo nhất sẽ tàn lụi. Liên minh ủng hộ ông không lớn bằng cái đầm lầy chống ông, gồm chẳng những đảng đối lập Dân Chủ, mà còn có toàn thể khối TTDC, Nhà Nước ngầm, đám quan lại thối nát, nhóm CH Never Trump, các đại tập đoàn hi-tech Apple, Google, các trang mạng xã hội lớn Facebook, Twitter, tài phiệt Do Thái, đám dân ăn bám trợ cấp, trí thức thiên tả, phụ nữ ham vui nhưng vô trách nhiệm, thanh niên mê thuốc lắc, …
    Ngày 6/1/2021, liên danh Joe Biden và Kamala Harris đã được Quốc Hội công nhận là bên thắng cuộc, qua các phương tiện truyền thông tôi được chứng kiến ngày lịch sử này học hỏi được khá nhiều điều về tự do và dân chủ tại Mỹ. Chuyện buồn đã xảy ra… Biểu tình là quyền tự do biểu đạt chính kiến được Tu chính án thứ nhất bảo vệ, nhưng bạo động và bạo loạn là vi phạm luật pháp quốc gia. Thật đáng buồn khi 1 người bị bắn chết, 5 người khác chết chưa rõ lý do (trong số có cả cảnh sát) và nhiều người cả hai phía bị thương khi đoàn biểu tình xông vào Quốc Hội. Hằng ngàn người biểu tình, tại một nơi được cho là an ninh nhất nước Mỹ, nhưng lại không thấy giới chức có thẩm quyền sửa soạn để đối phó với thành phần sách động bạo loạn thì thật là khó hiểu. Chưa kể tới nhiều đoạn phim cho thấy chính cảnh sát đã mở cửa Quốc Hội để những người biểu tình đi vào.
    Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ đang đi đến đoạn đường cuối cùng.Thu hút biết bao nhiêu những đồn đoán, phân tích và các dự đoán trái ngược nhau. Người ta bỗng nhiên chú ý đến một bài dài đến 55 trang đăng trên một tạp chí từ cuối năm 2019 vì cho đến giờ phút này nó miêu tả cuộc bầu cử "chính xác đến từng milimet" Xin lược thuật. Đó là bài : “Chuẩn bị cho một cuộc bầu cử tổng thống có tranh chấp : Một bài tập về đánh giá và quản lý rủi ro bầu cử " được xuất bản vào bởi Tạp chí Luật của Đại học Loyola Chicago, tác giả là Edward B. Foley. Foley, là giáo sư đứng đầu chương trình luật bầu cử tại Đại học Ohio, là luật sư và là người cộng tác với Washington Post. Folye cũng là người khởi xướng "Lý thuyết dịch chuyển Xanh" đề ra chiến lược nhằm biến đổi các bang từ ủng hộ đảng Cộng hòa chuyển sang ủng hộ đảng Dân chủ.
    Nếu nói dối của ĐCSTQ là bản chất cố hữu và không thể thay đổi, thì việc nói dối phổ biến trong dân chúng là do nền văn hóa nói dối và chuyên chế của ĐCSTQ tạo thành, có liên quan mật thiết đến môi trường xã hội đặc biệt của Trung Quốc. Từ xưa tới nay, ở trong và ngoài nước, việc không nói dối được xem như giới hạn cơ bản và là ý thức chung trong tiêu chuẩn làm người. Trong quan niệm truyền thống, Đạo gia giảng làm chân nhân, Phật gia giảng người xuất gia không nói dối, Nho gia giảng về chữ Tín. Tất cả đều cho rằng nói dối là sai, là xấu. Khổng Tử coi "nhân - nghĩa - lễ - trí - tín” là ngũ thường. Trong đó, sự thành tín giữa người với người là một trong những mỹ đức quan trọng nhất của con người. Đạo lý đối với việc trị quốc cũng như vậy. Tử Cống, một học trò của Khổng Tử, đã từng thỉnh giáo thầy về cách trị quốc. Khổng Tử nói: "Thứ nhất là cho dân có cơm no, áo ấm; thứ hai là quốc gia có quân đội hùng mạnh; thứ ba là có được lòng tin của người dân".
    Bảo Trợ