Luật đầu tư nước ngoài mới của Trung Quốc: Bắc Kinh tung hỏa mù

19 Tháng Ba 20199:33 CH(Xem: 143)
  • Tác giả :

Luật đầu tư nước ngoài mới của Trung Quốc: Bắc Kinh tung hỏa mù

 
Quốc Hội Trung Quốc thông qua luật đầu tư nước ngoài, ngày 15/03/2019REUTERS/Jason Lee

Phân tích về luật đầu tư nước ngoài mới của Trung Quốc, giám đốc văn phòng tư vấn DCA Chine Analyse của Pháp cho rằng văn bản này sẽ "không tạo được môi trường thuận lợi hơn với các doanh nghiệp nước ngoài".

Kỳ vọng nhanh chóng khép lại chiến tranh thương mại với Mỹ, Trung Quốc vừa thông qua một bộ luật mới về đầu tư ngoại quốc hôm 15/03/2019. Bắc Kinh cam kết "đối xử bình đẳng với các nhà đầu tư quốc tế và cấm các vụ cưỡng ép chuyển giao công nghệ". Đây là hai trong số những đòi hỏi chính của chính quyền Donald Trump trong cuộc đọ sức về thương mại với Bắc Kinh đã kéo dài từ tháng 03/2018.

Tất cả các nhà quan sát từ Âu sang Mỹ đều đánh giá, bề ngoài, đây là một bước nhượng bộ đáng kể của Trung Quốc, nhưng lại thận trọng hơn nhiều trước những hứa hẹn của Bắc Kinh.

Luật đầu tư nước ngoài mới của Trung Quốc bao hàm những gì và liệu có đủ sức thuyết phục đối với trên 900.000 công ty nước ngoài đã cắm rễ vào thị trường rộng lớn này hay không ?

Thiện chí bề ngoài

Gần một tuần lễ kể từ khi được Quốc Hội thông qua với 2929 phiếu thuận, 8 phiếu chống và 8 đại biểu vắng mặt, bộ luật mới về đầu tư nước ngoài của Trung Quốc vẫn chưa được công bố. Dù vậy từ khi văn bản này được hoàn tất hồi tháng 12/2018, nhiều quan chức tại Bắc Kinh, từ thủ tướng Lý Khắc Cường đến phát ngôn viên Quốc Hội Trương Nghiệp Toại (Zhang Yesui) đều nhấn mạnh đến "cạnh tranh bình đẳng" giữa các doanh nghiệp Trung Quốc và nước ngoài, đến việc cấm cưỡng ép chuyển giao công nghệ ...

Trên thực tế dự luật vừa được thông qua đã bắt đầu được bộ Thương Mại Trung Quốc bắt tay việc soạn thảo từ năm 2015. Do có nhiều bất đồng nội bộ, tranh cãi kéo dài, đến năm ngoái, khi Hoa Kỳ gia tăng nỗ lực tấn công Trung Quốc, lên án chính sách trợ giá của Bắc Kinh, tố cáo các doanh nghiệp Trung Quốc "ăn cắp công nghệ" của Mỹ và không tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ, ... Trung Quốc mới khẩn trương hoàn tất dự luật đầu tư mới. Trong vỏn vẹn ba tháng, một thời gian ngắn kỷ lục, văn bản này đã được thông qua để được áp dụng kể từ ngày 01/01/2020.

Theo quan điểm của Jean-François Dufour, giám đốc DCA Chine Analyse chuyên cố vấn cho các doanh nhân Pháp muốn sang Trung Quốc hoạt động, luật mới của Bắc Kinh trước hết nhằm thuyết phục Washington về thiện trí cải tổ và tạo một sân chơi công bằng hơn cho tất cả các doanh nghiệp nước ngoài.

"Với những gì chúng ta biết được cho đến hôm nay, Bắc Kinh muốn tạo một sân chơi bình đẳng hơn giữa các doanh nghiệp nước ngoài và doanh nghiệp Trung Quốc. Luật này cấm phân biệt đối xử khi một hãng ngoại quốc muốn vào thị trường Trung Quốc hoạt động. Văn bản này cũng đã đề cập tới vế chuyển giao công nghệ. Không phải tình cờ mà dự luật về đầu tư này vừa được Quốc Hội thông qua đúng vào thời điểm Bắc Kinh và Washington sắp kết thúc đàm phán để giải quyết xung khắc về thương mại. Rõ ràng đây là một thông điệp Trung Quốc gửi đến Mỹ".

Năm 2018 có tổng cộng 960.000 hãng ngoại quốc lập cơ sở tại Trung Quốc, với một tỷ lệ tăng trưởng cao (6,6 %) và nhất là chỉ số tiêu thụ của Trung Quốc lại giao động từ 9 đến 10 % một năm. Thế nhưng tại thị trường rộng lớn này, các nhà đầu tư ngoại quốc đã gặp nhiều khó khăn.

Đầu tiên hết là việc phải hợp tác với một doanh nghiệp tại chỗ, vốn được chính quyền ưu đãi. Do vậy, Jean- François Dufour giám đốc DAC China Analyse cho rằng các đối tác Trung Quốc này cũng là "những đối thủ cạnh tranh đáng gờm", nhất là khi trong hợp đồng liên doanh luôn kèm theo vế chuyển giao công nghệ. Thêm một yếu tố khác khiến ông Dufour hoài nghi về thực tâm cải tổ và tạo môi trường thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài : đó là tính độc lập của tư pháp Trung Quốc. Luật đầu tư mới quy định, khi có tranh chấp tòa án Trung Quốc sẽ đứng ra làm trong tài.

"Có hai điểm cần tách bạch rõ ràng. Đạo luật vừa được thông qua này thể hiện thiện chí của Trung Quốc nhằm giải tỏa bớt áp lực của Mỹ. Nhưng chỉ cần nhìn sâu hơn một chút vào vấn đề thì tôi không tin rằng luật đầu tư mới của Trung Quốc mang lại nhiều thay đổi cho các doanh nghiệp nước ngoài hay là những thay đổi về cung cách làm ăn của Trung Quốc. Bởi khi xảy ra một vụ kiện tụng, thì trọng tài sẽ là một tòa án Trung Quốc

Chính quyền Trump đòi Bắc Kinh cải tổ sâu rộng cơ cấu, do vậy Trung Quốc mới cho ra đời bộ luật mới về đầu tư nước ngoài. Vấn đề đặt ra là tại Mỹ, tư pháp có rất nhiều quyền hạn trong tay và hoàn toàn độc lập với bên hành pháp. Ở Trung Quốc thì khác. Tại Trung Quốc tất cả tùy thuộc vào Đảng, tư pháp không là một ngoại lệ.

Luật mới về đầu tư quy định, khi xảy ra một vụ kiện tụng, thì trọng tài sẽ là một tòa án Trung Quốc. Sự nghiệp của một viên thẩm phán trong tay Đảng và Nhà nước, vậy thì không ai dại dột đưa ra một phán quyết đi ngược lại ý Đảng, đặc biệt là nếu như đó là một vụ án quan trọng và mang tính chiến lược đối với mặt kinh tế hay thương mại. Lấy một thí dụ cụ thể, khi một cơ quan nào đó của Trung Quốc gọi thầu, về lý thuyết, luật mới cho phép tất cả các doanh nghiệp tham gia, bất luận đó là công ty Trung Quốc, tư nhân, Nhà nước hay là hãng nước ngoài. Nhưng không có gì bảo đảm là một hãng ngoại quốc sẽ trúng thầu, cho dù hội đủ các điều kiện. Thành thử tôi rất nghi ngờ bộ luật mới này và nghi ngờ luôn cả khả năng văn bản đó được áp dụng một cách đúng đắn".

Danh sách các vùng cấm đã được thu hẹp

Chủ tịch Phòng thương mại Mỹ tại Trung Quốc Tim Stratford, được hãng tin Pháp AFP trích dẫn, cũng tỏ ra hoài nghi không kém. Ông cho rằng "luật đầu tư mới của Trung Quốc chỉ giải tỏa được một phần rất nhỏ những lo lắng của công ty Mỹ". Phần lớn các doanh nhân Hoa Kỳ tại Trung Quốc chỉ trích bộ luật nói trên là "quá mơ hồ" về việc cấm ép buộc chuyển giao công nghệ, về những điều khoản bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cho các doanh nghiệp nước ngoài. Sau cùng, nhiều doanh nhân Mỹ tại Trung Quốc thực sự lo ngại, các tòa án Trung Quốc sẽ tìm mọi cách "bảo vệ các công ty của nước nhà và như vậy, các hãng nước ngoài không thể thực sự thâm nhập vào thị trường Trung Quốc một cách toàn diện".

Nhìn từ phía châu Âu, luật mới về đầu tư nói trên là "một sản phẩm được cho ra lò một cách vội vã để Bắc Kinh đạt được một thỏa thuận thương mại với Washington" trong lúc mà tỷ lệ tăng trưởng của Trung Quốc đã bị chựng lại vì chiến tranh mậu dịch kéo dài. Trong bối cảnh đó, giám đốc DCA Chine Analyse cảnh báo :

"Trong một thời gian dài, vốn của các doanh nghiệp ngoại quốc không được đầu tư vào một số lĩnh vực nhậy cảm. Thế nhưng càng ngày thì danh sách những 'vùng cấm' đó càng được thu hẹp lại. Thí dụ như là trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, hay năng lượng chẳng hạn. Nhưng cũng phải nhìn nhận Trung Quốc đã mở cửa đón vốn của nước ngoài từ nhiều năm qua, tức là trước khi bị áp lực của Mỹ. Tuy nhiên cái khó đối với các công ty ngoại quốc vào Trung Quốc hoạt động chính là ở chỗ, khi hùn vốn làm ăn với các hãng Trung Quốc, mọi người đều ý thức rằng các trung gian đó vừa là cổng vào thị trường rộng lớn này, nhưng cũng vừa là những đối thủ hết sức lợi hại. Quan trọng nhất ở đây là khi mở cơ sở tại Trung Quốc, các hãng Tây phương phải biết họ đặt ra một lằn ranh đỏ ở chỗ nào, tìm một thế cân bằng để vẫn có lãi mà không bị phía doanh nghiệp Trung Quốc rút hết công nghệ hay bí quyết làm ăn".

Nói cách khác, luật mới về đầu tư nước ngoài của Bắc Kinh vẫn để cho các doanh nghiệp Trung Quốc "nhiều ngõ thoát hiểm".
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Các quan hệ thân hữu đang lan rộng và ngày càng nghiêm trọng. Thể chế lạc hậu, không phù hợp với thời kỳ chuyển đổi cơ chế tập trung sang thị trường. Mặc dù được cảnh báo, nhưng sự thay đổi chỉ có thể khi phản ứng 'từ dưới lên' của người dân ngày càng có ý nghĩa thực tế. Cải cách thể chế chính trị liệu có thể được đặt ra với chính sách cởi mở hơn?
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev, và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Triển lãm Triển lãm Nhập khẩu Quốc tế Trung Quốc hồi tháng 11/2018 Một nhà quan sát nói với BBC rằng việc Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thay Tổng bí thư, chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng dự Diễn đàn Vành đai và Con đường (Belt and Road Forum - BRF) cho thấy sức khỏe của ông Trọng "có vấn đề trầm trọng".
Những ngày gần đây có khá nhiều tin tức bắt giữ các vụ tàng trữ, vận chuyển ma túy từ các ngả đường khác nhau vào VN-qua cửa khẩu biên giới phía Bắc và qua đường biên giới phía Tây-Nam, với số lượng ma túy “khủng”, như: Ngày 14.4: "An Giang bắt giữ vụ vận chuyển 26,6 kg ma túy từ Campuchia về Việt Nam" (Infp.net), Và 'Bắt thêm ba đối tượng đường dây vận chuyển 26,6 kg ma túy xuyên quốc gia ( Báo Nhân dân Điện Tử). Theo bài báo thứ hai:
Tóm tắt bài viết Cho đến nay dư luận vẫn chưa biết rõ Huawei là công ty cổ phần hay doanh nghiệp nhà nước Theo điều tra của CIA Hoa Kỳ, có ít nhất 3 cơ quan nhà nước hỗ trợ tài chính cho Huawei Huawei luôn công khai khẳng định Huawei là doanh nghiệp tư nhân thuộc sở hữu của nhân viên, nhưng nhân viên Huawei không có quyền cổ đông trên pháp luật. Trước công chúng, Huawei luôn tự nhận mình là một công ty cổ phần tư nhân độc lập và không làm việc cho chính phủ Trung Quốc. Tuy nhiên, theo một cuộc điều tra của CIA, sau lưng Huawei có ít nhất 3 nguồn hỗ trợ tài chính có nguồn gốc từ nhà nước gồm quân đội, công an, và cơ quan tình báo.
Trong những ngày đầu tháng Tư 2019, đã có hai thông tin về việc Trung Quốc phải lùi bước trong đàm phán trước đối tác, gần đây nhất là trường hợp dự án đường sắt ở Malaysia, và trước đó ít lâu là trong cuộc đàm phán thương mại với Liên Hiệp Châu Âu. Trường hợp Malaysia đã được đài truyền hình Ả Rập Al Jazeera nêu bật trong bài ngày 14/04/2019 “Trung Quốc báo hiệu thay đổi trong chiến lược Vành Đai và Con Đường qua dự án đường sắt với Malaysia”, và trường hợp châu Âu đã được nhật báo Hồng Kông South China Morning Post tiết lộ ngày 10/04 trong bài “Châu Âu dọa bỏ họp buộc Trung Quốc phải thỏa thuận”.
Tổng bí thư, chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un tại Hà Nội hôm 1/3 Một nhà quan sát chính trị Việt Nam tại New Zealand nói với BBC rằng việc các báo đăng tin Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng "gửi điện mừng" đến lãnh đạo các nước cho thấy nhà nước "muốn phủ nhận những tin đồn sức khỏe của lãnh đạo trên mạng xã hội".
Nâng một điểm thi đại học có thể hủy hoại cả xã hội? Nghe giống như việc một con bướm đập cánh ở Brazil có thể gây ra cơn bão ở Texas vậy. Nhưng đó không phải là giả thuyết hay một hiệu ứng khó chứng minh, mà chính là nguy cơ và khả năng về sự sụp đổ có hệ thống của nền tảng đạo đức xã hội ngày hôm nay.
ALGÉRIE DẬY SÓNG - Từ Algérie tới Việt Nam....Một điều lạ: các médias Việt Nam, kể cả báo mạng và báo chí hải ngoại, dồn hết chú tâm vào Venesuela, bỏ quên một cuộc nổi dậy còn ngoạn mục và bất ngờ hơn nữa: Algérie. Những gì đang diễn ra ở Algérie là chuyện không ai tưởng tượng được, chỉ cách đây vài tháng. Kể cả những người thông thạo về Algérie, nhất là những người thông thạo về Algérie. Bởi vì ai cũng nghĩ dân Algérie, thờ ơ và vô cảm, sẽ tiếp tục cam chịu chấp nhận độc tài để sống an phận, qua ngày. Nhưng không, tuổi trẻ Algérie đã đứng dậy đòi tự do, kéo theo cả một dân tộc.
Giá mà ông không gọi những người đòi cải tổ chính trị là suy thoái đạo đức. [1] Giá như ông không nhất quyết giữ cho bằng được ‘sở hữu toàn dân về đất đai’ và ‘kinh tế nhà nước chủ đạo’ trong cả văn kiện đảng lẫn Hiến pháp. [2] Giá mà ông không toàn tâm toàn ý đặt quốc gia vào một lộ trình mà chính ông cũng không biết khi nào mới tới đích - lộ trình xã hội chủ nghĩa. [3] Giá ông chỉ tập trung vào đốt lò… Thì khi ngã xuống bởi bệnh tật hay tai nạn, với ấn tượng trong sạch trong mắt không ít người, lời thương xót hẳn đã át đi tiếng bấc tiếng chì.
Thất vọng trước chiến thuật cứng rắn của Washington, Bình Nhưỡng quay sang Matxcơva tìm hậu thuẫn. Cuộc hội kiến Kim-Putin tại Vladivostock dự trù cuối tháng Tư là cơ hội để Nga đóng vai trò quan trọng hơn trong hồ sơ được xem là một trong những điểm nóng nhất thế giới. Thực tế không đơn giản, theo hai nhà phân tích từ Seoul và Matxcơva.
Bảo Trợ