Luật đầu tư nước ngoài mới của Trung Quốc: Bắc Kinh tung hỏa mù

19 Tháng Ba 20199:33 CH(Xem: 250)
  • Tác giả :

Luật đầu tư nước ngoài mới của Trung Quốc: Bắc Kinh tung hỏa mù

 
Quốc Hội Trung Quốc thông qua luật đầu tư nước ngoài, ngày 15/03/2019REUTERS/Jason Lee

Phân tích về luật đầu tư nước ngoài mới của Trung Quốc, giám đốc văn phòng tư vấn DCA Chine Analyse của Pháp cho rằng văn bản này sẽ "không tạo được môi trường thuận lợi hơn với các doanh nghiệp nước ngoài".

Kỳ vọng nhanh chóng khép lại chiến tranh thương mại với Mỹ, Trung Quốc vừa thông qua một bộ luật mới về đầu tư ngoại quốc hôm 15/03/2019. Bắc Kinh cam kết "đối xử bình đẳng với các nhà đầu tư quốc tế và cấm các vụ cưỡng ép chuyển giao công nghệ". Đây là hai trong số những đòi hỏi chính của chính quyền Donald Trump trong cuộc đọ sức về thương mại với Bắc Kinh đã kéo dài từ tháng 03/2018.

Tất cả các nhà quan sát từ Âu sang Mỹ đều đánh giá, bề ngoài, đây là một bước nhượng bộ đáng kể của Trung Quốc, nhưng lại thận trọng hơn nhiều trước những hứa hẹn của Bắc Kinh.

Luật đầu tư nước ngoài mới của Trung Quốc bao hàm những gì và liệu có đủ sức thuyết phục đối với trên 900.000 công ty nước ngoài đã cắm rễ vào thị trường rộng lớn này hay không ?

Thiện chí bề ngoài

Gần một tuần lễ kể từ khi được Quốc Hội thông qua với 2929 phiếu thuận, 8 phiếu chống và 8 đại biểu vắng mặt, bộ luật mới về đầu tư nước ngoài của Trung Quốc vẫn chưa được công bố. Dù vậy từ khi văn bản này được hoàn tất hồi tháng 12/2018, nhiều quan chức tại Bắc Kinh, từ thủ tướng Lý Khắc Cường đến phát ngôn viên Quốc Hội Trương Nghiệp Toại (Zhang Yesui) đều nhấn mạnh đến "cạnh tranh bình đẳng" giữa các doanh nghiệp Trung Quốc và nước ngoài, đến việc cấm cưỡng ép chuyển giao công nghệ ...

Trên thực tế dự luật vừa được thông qua đã bắt đầu được bộ Thương Mại Trung Quốc bắt tay việc soạn thảo từ năm 2015. Do có nhiều bất đồng nội bộ, tranh cãi kéo dài, đến năm ngoái, khi Hoa Kỳ gia tăng nỗ lực tấn công Trung Quốc, lên án chính sách trợ giá của Bắc Kinh, tố cáo các doanh nghiệp Trung Quốc "ăn cắp công nghệ" của Mỹ và không tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ, ... Trung Quốc mới khẩn trương hoàn tất dự luật đầu tư mới. Trong vỏn vẹn ba tháng, một thời gian ngắn kỷ lục, văn bản này đã được thông qua để được áp dụng kể từ ngày 01/01/2020.

Theo quan điểm của Jean-François Dufour, giám đốc DCA Chine Analyse chuyên cố vấn cho các doanh nhân Pháp muốn sang Trung Quốc hoạt động, luật mới của Bắc Kinh trước hết nhằm thuyết phục Washington về thiện trí cải tổ và tạo một sân chơi công bằng hơn cho tất cả các doanh nghiệp nước ngoài.

"Với những gì chúng ta biết được cho đến hôm nay, Bắc Kinh muốn tạo một sân chơi bình đẳng hơn giữa các doanh nghiệp nước ngoài và doanh nghiệp Trung Quốc. Luật này cấm phân biệt đối xử khi một hãng ngoại quốc muốn vào thị trường Trung Quốc hoạt động. Văn bản này cũng đã đề cập tới vế chuyển giao công nghệ. Không phải tình cờ mà dự luật về đầu tư này vừa được Quốc Hội thông qua đúng vào thời điểm Bắc Kinh và Washington sắp kết thúc đàm phán để giải quyết xung khắc về thương mại. Rõ ràng đây là một thông điệp Trung Quốc gửi đến Mỹ".

Năm 2018 có tổng cộng 960.000 hãng ngoại quốc lập cơ sở tại Trung Quốc, với một tỷ lệ tăng trưởng cao (6,6 %) và nhất là chỉ số tiêu thụ của Trung Quốc lại giao động từ 9 đến 10 % một năm. Thế nhưng tại thị trường rộng lớn này, các nhà đầu tư ngoại quốc đã gặp nhiều khó khăn.

Đầu tiên hết là việc phải hợp tác với một doanh nghiệp tại chỗ, vốn được chính quyền ưu đãi. Do vậy, Jean- François Dufour giám đốc DAC China Analyse cho rằng các đối tác Trung Quốc này cũng là "những đối thủ cạnh tranh đáng gờm", nhất là khi trong hợp đồng liên doanh luôn kèm theo vế chuyển giao công nghệ. Thêm một yếu tố khác khiến ông Dufour hoài nghi về thực tâm cải tổ và tạo môi trường thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài : đó là tính độc lập của tư pháp Trung Quốc. Luật đầu tư mới quy định, khi có tranh chấp tòa án Trung Quốc sẽ đứng ra làm trong tài.

"Có hai điểm cần tách bạch rõ ràng. Đạo luật vừa được thông qua này thể hiện thiện chí của Trung Quốc nhằm giải tỏa bớt áp lực của Mỹ. Nhưng chỉ cần nhìn sâu hơn một chút vào vấn đề thì tôi không tin rằng luật đầu tư mới của Trung Quốc mang lại nhiều thay đổi cho các doanh nghiệp nước ngoài hay là những thay đổi về cung cách làm ăn của Trung Quốc. Bởi khi xảy ra một vụ kiện tụng, thì trọng tài sẽ là một tòa án Trung Quốc

Chính quyền Trump đòi Bắc Kinh cải tổ sâu rộng cơ cấu, do vậy Trung Quốc mới cho ra đời bộ luật mới về đầu tư nước ngoài. Vấn đề đặt ra là tại Mỹ, tư pháp có rất nhiều quyền hạn trong tay và hoàn toàn độc lập với bên hành pháp. Ở Trung Quốc thì khác. Tại Trung Quốc tất cả tùy thuộc vào Đảng, tư pháp không là một ngoại lệ.

Luật mới về đầu tư quy định, khi xảy ra một vụ kiện tụng, thì trọng tài sẽ là một tòa án Trung Quốc. Sự nghiệp của một viên thẩm phán trong tay Đảng và Nhà nước, vậy thì không ai dại dột đưa ra một phán quyết đi ngược lại ý Đảng, đặc biệt là nếu như đó là một vụ án quan trọng và mang tính chiến lược đối với mặt kinh tế hay thương mại. Lấy một thí dụ cụ thể, khi một cơ quan nào đó của Trung Quốc gọi thầu, về lý thuyết, luật mới cho phép tất cả các doanh nghiệp tham gia, bất luận đó là công ty Trung Quốc, tư nhân, Nhà nước hay là hãng nước ngoài. Nhưng không có gì bảo đảm là một hãng ngoại quốc sẽ trúng thầu, cho dù hội đủ các điều kiện. Thành thử tôi rất nghi ngờ bộ luật mới này và nghi ngờ luôn cả khả năng văn bản đó được áp dụng một cách đúng đắn".

Danh sách các vùng cấm đã được thu hẹp

Chủ tịch Phòng thương mại Mỹ tại Trung Quốc Tim Stratford, được hãng tin Pháp AFP trích dẫn, cũng tỏ ra hoài nghi không kém. Ông cho rằng "luật đầu tư mới của Trung Quốc chỉ giải tỏa được một phần rất nhỏ những lo lắng của công ty Mỹ". Phần lớn các doanh nhân Hoa Kỳ tại Trung Quốc chỉ trích bộ luật nói trên là "quá mơ hồ" về việc cấm ép buộc chuyển giao công nghệ, về những điều khoản bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cho các doanh nghiệp nước ngoài. Sau cùng, nhiều doanh nhân Mỹ tại Trung Quốc thực sự lo ngại, các tòa án Trung Quốc sẽ tìm mọi cách "bảo vệ các công ty của nước nhà và như vậy, các hãng nước ngoài không thể thực sự thâm nhập vào thị trường Trung Quốc một cách toàn diện".

Nhìn từ phía châu Âu, luật mới về đầu tư nói trên là "một sản phẩm được cho ra lò một cách vội vã để Bắc Kinh đạt được một thỏa thuận thương mại với Washington" trong lúc mà tỷ lệ tăng trưởng của Trung Quốc đã bị chựng lại vì chiến tranh mậu dịch kéo dài. Trong bối cảnh đó, giám đốc DCA Chine Analyse cảnh báo :

"Trong một thời gian dài, vốn của các doanh nghiệp ngoại quốc không được đầu tư vào một số lĩnh vực nhậy cảm. Thế nhưng càng ngày thì danh sách những 'vùng cấm' đó càng được thu hẹp lại. Thí dụ như là trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, hay năng lượng chẳng hạn. Nhưng cũng phải nhìn nhận Trung Quốc đã mở cửa đón vốn của nước ngoài từ nhiều năm qua, tức là trước khi bị áp lực của Mỹ. Tuy nhiên cái khó đối với các công ty ngoại quốc vào Trung Quốc hoạt động chính là ở chỗ, khi hùn vốn làm ăn với các hãng Trung Quốc, mọi người đều ý thức rằng các trung gian đó vừa là cổng vào thị trường rộng lớn này, nhưng cũng vừa là những đối thủ hết sức lợi hại. Quan trọng nhất ở đây là khi mở cơ sở tại Trung Quốc, các hãng Tây phương phải biết họ đặt ra một lằn ranh đỏ ở chỗ nào, tìm một thế cân bằng để vẫn có lãi mà không bị phía doanh nghiệp Trung Quốc rút hết công nghệ hay bí quyết làm ăn".

Nói cách khác, luật mới về đầu tư nước ngoài của Bắc Kinh vẫn để cho các doanh nghiệp Trung Quốc "nhiều ngõ thoát hiểm".
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Trung Quốc hôm thứ Sáu tuyên bố sẽ đấu tranh chống lại Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, quyết định đột ngột giảm 10% thuế quan đối với hàng nhập khẩu 300 tỷ USD còn lại của Trung Quốc, một động thái chấm dứt thỏa thuận thương mại kéo dài một tháng, theo hãng tin Reuters hôm 03/8/2019. Tân đại sứ của Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc, Zhang Jun, nói Bắc Kinh sẽ thực hiện các biện pháp đối phó cần thiết, để bảo vệ quyền lợi của mình và mô tả thẳng thừng rằng hành động của ông Trump là một hành động phi lý, vô trách nhiệm.
Tóm tắt bài viết Một nguồn tin nói với tờ báo Nikkei, Chủ tịch Trung Quốc muốn thống nhất Đài Loan vào năm 2049. Trung Quốc muốn có chính quyền thân Bắc Kinh ở Đài Loan giống như cách đã làm với Hồng Kông để thống nhất theo công thức "Một quốc gia, Hai chế độ". Trong chuyến công du thăm các đồng minh ngoại giao Carribean, khi quá cảnh ở Mỹ, Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn đã có một bài phát biểu tại Đại học Columbia: "Trải nghiệm của Hồng Kông dưới 'Một quốc gia, Hai chế độ' đã cho thế giới thấy, một lần và mãi mãi, chủ nghĩa độc đoán và dân chủ không thể cùng tồn tại". Chủ tịch Trung Quốc muốn thống nhất Đài Loan vào năm 2049, nhưng mới đây, biểu tình Hồng Kông lâm vào khủng hoảng, Hoa Kỳ phê duyệt bán hơn 2 tỷ đô la vũ khí cho Đài Loan và chuyến quá cảnh Mỹ của Tổng thống Thái Anh Văn… là những làn sóng có thể khiến “Giấc mộng Trung Hoa” tan vỡ, theo Nikkei.
Cách đây đúng một tháng, ngày 1 tháng 7 năm 2019, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã ký ban hành Nghị định 59/2019/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng. Nghị định này được cho là “vũ khí” hữu hiệu để dẹp bỏ các doanh nghiệp “sân sau”, chống tham nhũng.
Khi có dịp đi ra nước ngoài, nhiều người Việt chúng ta hay có cảm giác "thiêu thiếu" gì đó. Và thường thì phải mất cả ngày ta mới nhận ra cái thiếu đó là gì. Thật vậy, nếu để ý bạn sẽ thấy các nước càng tân tiến, càng dân chủ, càng trật tự, lại càng ít thấy đồng phục ngoài đường phố hay ngay cả trong các công sở, ngoại trừ ở các thành phố nhỏ gần các căn cứ quân đội. Có lẽ phát xuất từ ý niệm rất rõ rằng chính phủ chỉ là những người được dân thuê làm các công việc phục vụ công cộng, nên bộ đồng phục chính yếu chỉ để cho dân dễ dàng nhận dạng khi cần được giúp đỡ mà thôi. Ngược lại, đến những nước càng độc tài khắt khe, số đồng phục của các ban ngành chính phủ càng nhiều và được phô trương khắp nơi, từ đường phố đến công sở đến báo đài. Nước ta thuộc vào loại này và chẳng thua kém ai. Chỉ riêng công an đã có đồng phục riêng cho CA điều tra, CA trật tự, CSCĐ 113, CSGT, CS Biển, dài xuống CA xã
Ngày 4/7/1991, nhà báo Trần Quang Thành bị tạt acid khiến khuôn mặt bị dị dạng, mất cả môi và mũi, một mắt bị mù, mắt còn lại chỉ nhìn được 1/10 và thân thể bị hủy hoại 81%, sau khi ông có các bài viết chống tiêu cực và phơi bày tham nhũng tại Việt Nam. Đến hôm nay công cuộc phòng, chống tham nhũng tại Việt Nam vẫn chưa đến hồi kết và có lẽ sẽ khó có hồi kết, mặc dù nhiều người nhận định, đây là giai đoạn Việt Nam chống tham nhũng quyết liệt nhất… RFA có cuộc phỏng vấn nhà báo Trần Quang Thành sau 28 năm ông gặp tai nạn nghề nghiệp để nghe ông phân tích, nhận định về tình hình chống tham nhũng hiện nay!
Tối Chủ Nhật 28/07/2019, Chương trình 60 Minutes thuộc Đài Truyền Hình số 9 công bố phim tài liệu “Mở hồ sơ Crown” (Crown unmasked). Chương trình 60 Minutes cho biết cuộc điều tra kéo dài nhiều tháng với sự cộng tác của hai nhật báo lớn nhất nước Úc là tờ The Age và tờ The Sydney Morning Herald. Hằng ngàn hồ sơ của sòng bạc Crown bị rò rỉ cho thấy có sự kết nối giữa sòng bạc và một tổ chức tội phạm, trong đó có người em họ của Tập Cận Bình tên Ming Chai. Theo tài liệu đương sự đang bị Cảnh sát Liên Bang và Cơ Quan Tình Báo Úc (ASIO) điều tra về tội rửa tiền và tội tình báo. Ming Chai là ai? Cha của Ming Chai là em ruột của mẹ Tập Cận Bình. Tên ông là Qi Ruixin.
Nhiều tham vấn và phản biện chính sách độc lập ở Việt Nam có khuynh hướng vượt ra khỏi nguyên tắc cơ bản về quyền lãnh đạo độc tôn của đảng cộng sản, do đó các góp ý 'thường không được lắng nghe', thậm chí có tổ chức còn bị giải thể, theo một luật sư từ Sài Gòn.
Truyền thông trong nước, vào ngày 29 tháng 7 cho biết Viện Kiểm sát Nhân dân quận 4, thành phố Hồ Chí Minh vừa hoàn tất cáo trạng truy tố ông Nguyễn Hữu Linh, cựu Viện phó Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Đà Nẵng và chuyển hồ sơ qua Tòa án Nhân dân quận 4 để tiến hành xét xử sơ thẩm về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi.
Sau khi cho tàu khảo sát Đại Dương Địa Chất 8 được tàu hải cảnh và dân quân hộ tống vào thăm dò trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam tại Bãi Tư Chính, phía nam Biển Đông, gần quần đảo Trường Sa từ đầu tháng 07/2019, Trung Quốc vẫn bám trụ tại chỗ, bất chấp những tuyên bố công khai phản đối và lời kêu gọi rút đi của Việt Nam.
Nguyễn Văn Tuấn nguyên giảng sư Đại Học Y Khoa New South Wales & University of Technology, Sydney - Tôi vừa có một chuyến đi gần 1 tháng ở bên nhà. Đó là một thời gian tương đối dài đối với tôi, một phần là vì công việc, và một phần khác là nghỉ hè. Chính vì hai việc này mà tôi có dịp đi đây đó, và có dịp quan sát quê hương – không phải từ phòng máy lạnh, mà từ thực địa. But it is important to say that it is not just a question.
Bảo Trợ