Không Sợ Thâm Thủng Mậu Dịch

14 Tháng Ba 201911:49 CH(Xem: 410)

Không sợ thâm thủng mậu dịch

Ngô Nhân Dụng

blank
Thêm chú thích
Nước Mỹ vẫn nhập cảng nhiều, nếu không mua từ Trung Quốc thì cũng mua của nước khác. Trong hình, một tàu container cập cảng tại Thanh Đảo thuộc tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Xuất cảng của Trung Quốc sang Hoa Kỳ đã giảm 14.1% so với một năm trước đó. (Hình: Chinatopix via AP, File)

blankKết thúc năm 2018, số khiếm hụt mậu dịch của nước Mỹ là $621 tỷ, tăng thêm $70 tỷ, tức 12.5% so với năm 2017. Khiếm hụt mậu dịch là khác biệt khi tổng số tiền chi ra mua hàng nhập cảng cao hơn tiền thâu vào nhờ xuất cảng.

Riêng với Trung Quốc, mức thâm thủng lên tới $419 tỷ, tăng thêm $44 tỷ. Chính phủ đánh đòn thuế quan và Trung Cộng trả đũa; nhưng số hàng Mỹ nhập cảng vẫn tăng thêm 11.3%, còn hàng bán qua Trung Quốc chỉ tăng 0.7%.

Trước những con số đó, nhiều người Mỹ lo lắng. Nước Mỹ đang thua nước Tàu trong cuộc chiến tranh thương mại này chăng?

Không có gì đáng lo. Người ta sẽ không lo sợ khi biết những lý do nào đưa tới khiếm hụt mậu dịch.

Thứ nhất, trong năm 2018 kinh tế Mỹ vẫn phát triển mạnh hơn trong khi Trung Quốc đi chậm lại. Kinh tế lên là một tin mừng cho dân Mỹ. Họ nhiều tiền hơn, tiêu thụ nhiều hơn. Tổng Thống Donald Trump đánh thuế quan 10% trên $250 tỷ hàng nhập cảng từ Trung Quốc, giá bán những món hàng đó tăng. Nhưng người tiêu thụ ở Mỹ chưa giảm bớt việc mua sắm, vì lợi tức của nhiều người cũng tăng nhờ kinh tế lên. Ngược lại, dân Trung Hoa lo sắp mất việc hoặc lợi tức sụt giảm, họ chi tiêu dè sẻn hơn. Lý do chính khiến Trung Quốc có thể bán hàng giá rẻ là người lao động ở bên đó lãnh lương rất thấp. Bây giờ họ lại còn lo lắng cho tương lai khi thấy kinh tế chậm lại; các xí nghiệp và các ông bà chủ cũng lo, cho nên cả nước bớt nhập cảng.

Hơn nữa, một nguyên nhân chính gây ra khiếm hụt thương mại của Mỹ là dân Mỹ tiết kiệm rất ít. Từ bao lâu nay vẫn như thế rồi. Một dấu hiệu hiển nhiên cho thấy Mỹ tiết kiệm ít, chi tiêu nhiều, là số khiếm hụt ngân sách. Chính phủ Mỹ chi ra nhiều hơn số thâu vào. Phòng Ngân Sách Quốc Hội Mỹ (CBO) ước tính trong năm 2019 ngân sách chính phủ sẽ thâm thủng $900 tỷ. Năm 2016 số khiếm hụt chỉ có $620 tỷ, tăng gần một nửa trong ba năm.

Khiếm hụt ngân sách lên cao phần lớn là do đạo luật cắt giảm thuế cho các công ty và những người có lợi tức cao trong năm 2017. Đạo luật này cũng góp phần làm khiếm hụt mậu dịch lên theo, vì khi người ta đóng thuế ít hơn thì họ cũng dư tiền để tiêu thụ nhiều hơn, kể cả hàng nhập cảng.

Yếu tố thứ ba làm cho Mỹ khiếm hụt mậu dịch nhiều hơn là đồng đô la tăng thêm giá trị so với đồng tiền các nước khác. Chẳng hạn, khi đô la lên giá so với đồng bạc Việt Nam, một đô la có thể mua được nhiều hàng từ Việt Nam hơn. Cùng lúc đó, một đồng Việt Nam mua được ít hàng của Mỹ hơn. Tự nhiên là Mỹ sẽ nhập cảng thêm còn Việt Nam bớt mua hàng Mỹ, con số khiếm hụt mậu dịch của Mỹ sẽ tăng.

Giữa tiền Mỹ và tiền Trung Quốc thì tỷ lệ trao đổi hơi phức tạp. Chính phủ Mỹ, từ nhiều đời tổng thống, vẫn tố cáo chính quyền Cộng Sản Trung Hoa cố ý dìm giá đồng nguyên của họ xuống, để hàng hóa của họ hạ giá khi tính ra Mỹ kim, sẽ bán được nhiều hơn. Họ giữ hối suất giữa hai thứ tiền cố định, không để thị trường tự do lên xuống.

Trung Cộng làm cách nào giữ cho hối suất thấp cố định theo ý họ muốn, thí dụ, một đô la ăn 6.1 đồng nguyên? Họ đem đồng nguyên đi mua đô la, ngày càng mua nhiều. Trong thị trường cái gì nhiều người mua thì lên giá, nhiều người đem bán thì giá xuống. Trung Cộng mua đô la về rồi đem mua công trái, giấy nợ của chính phủ Mỹ, tức là đem tiền cho Mỹ vay. Vì vậy, nước Tàu trở thành chủ nợ lớn nhất của Washington. Tháng Chín, 2018, chính phủ Mỹ nợ Tàu $1,150 tỷ, bằng 18% tổng số nợ Mỹ nợ nước ngoài.

Các chính quyền Mỹ từ nhiều đời tổng thống vẫn đòi Trung Cộng phải nâng giá trị đồng nguyên so với đô la; nói rằng họ ấn định hối suất thấp quá. Người Mỹ tính hối suất đồng nguyên giả tạo thấp hơn 15% đến 40% so với giá thật, nếu được trao đổi tự do trong thị trường.

Nhưng điều này chỉ đúng hồi đầu năm 2000. Năm 2006, Bộ Trưởng Tài Chánh Mỹ Hank Paulson đã ép Trung Cộng phải chịu tăng giá trị đồng nguyên thêm 2% đến 3% một năm, liên tiếp trong ba năm. Nhưng sau đó giá trị của đồng đô la tăng lên đều đều, so với mọi thứ tiền tệ khác. Trong ba năm, từ 2013 đến 2015, đồng đô la lên giá thêm 25%.

Khi đô la tăng giá, đồng nguyên cũng tăng theo vì dính vào hối suất cố định. Hậu quả là giá đồng nguyên lên cao so với tiền tệ các nước khác, nhất là vùng Đông Nam Á. Nghĩa là, khi tính ra Mỹ kim, hàng hóa Trung Quốc tự nhiên tăng giá so với hàng các nước đang cạnh tranh với họ.

Trung Cộng lo ngại, từ năm 2015 đã thay đổi, không áp đặt đồng nguyên một giá cố định so với đô la nữa. Ngay sau đó, giá trị đồng nguyên đã tụt xuống trên thị trường tiền tệ thế giới! Nhờ thế, hàng Trung Quốc lại giảm giá, và xuất cảng dễ hơn.

Nhiều người lại lo chính quyền Trung Cộng cho Mỹ vay nhiều quá, nếu đòi hết nợ ngay thì sao? Muốn “đòi nợ” họ chỉ có một cách là đem bán các công trái Mỹ trên thị trường thế giới. Nhưng hành động đó không ích lợi.

Khi một món gì được đổ ra bán nhiều quá tức là món đó ế ẩm, giá xuống thấp. Chính Trung Cộng sẽ thiệt, vì các công trái Mỹ họ đang bán bị tụt giá! Một hậu quả khác là khi chính phủ Mỹ muốn bán thêm công trái thì sẽ phải trả lãi suất cao hơn mới lôi cuốn được nước khác mua. Hệ quả là lãi suất ở nước Mỹ sẽ tăng lên, có thể làm cho kinh tế Mỹ suy thoái. Nhưng nước Mỹ mà nghèo đi thì Trung Cộng không có lợi gì, vì dân Mỹ sẽ bớt nhập cảng! Cho nên Trung Cộng không bao giờ tính đem công trái Mỹ đi bán hàng loạt..

Nhưng nếu nước Mỹ cứ chịu cảnh khiếm hụt mậu dịch khi mua bán với Trung Quốc thì tiền của Mỹ cứ thế chạy sang bên Tàu, chẳng phải là thiệt hại cho dân Mỹ hay sao? Phần lớn người ta suy nghĩ giản dị như thế này: Nước Mỹ nhập cảng nhiều hơn xuất cảng, chênh lệch tới $620 tỷ, tức là năm ngoái dân Mỹ đã “bị mất” $620 tỷ cho nước khác, $419 tỷ vào tay người Tàu!

Nhưng sự thật không phải như vậy. Trong giao dịch thương mại và tài chánh thế giới, số tiền ra và tiền vào một quốc gia bao giờ cũng cân bằng. Người Mỹ đem tiền trả cho nước khác khi nhập cảng thì lại có một dòng tiền từ các nước khác đổ vào nước Mỹ. Dòng tiền vào Mỹ dưới hình thức cho vay, đầu tư trong chứng khoán, mua bất động sản hoặc các cơ sở làm ăn. Nhiều người muốn đầu tư vào nước Mỹ chứng tỏ là kinh tế Mỹ mạnh nên hấp dẫn họ!

Tổng Thống Donald Trump đang lạc quan tin rằng sẽ thỏa hiệp với Chủ Tịch Tập Cận Bình để Trung Cộng mua nhiều thứ của Mỹ hơn, từ nông sản đến dầu, khí và máy bay. Cam kết này sẽ giúp cho số thâm thủng mậu dịch của Mỹ giảm bớt, nhưng chỉ trong ngắn hạn. Nước Mỹ vẫn nhập cảng nhiều, nếu không mua từ Trung Quốc thì cũng mua của nước khác. Vì khi nào dân Mỹ chưa tiết kiệm nhiều hơn, bớt tiêu thụ đi, ngân sách chính phủ Mỹ cứ thiếu hụt năm này qua năm khác, thì nước Mỹ sẽ tiếp tục thâm thủng mậu dịch.

Nhưng mậu dịch khiếm hụt là một thứ “xa xỉ phẩm” mà chỉ một nước giàu như Mỹ mới được hưởng. Vì kinh tế Mỹ mạnh nên tiền vốn từ các nước khác đổ vào nước Mỹ. Người Mỹ tiết kiệm ít thì đã có tiền từ các nước khác bù vào. Người nước khác tiết kiệm nhiều hơn nhưng thiếu cơ hội đầu tư nên họ đem qua Mỹ.

Dân Trung Quốc bị chính quyền bắt buộc phải tiết kiệm mà không biết, khi họ được trả lương rất thấp. Những đồng đô la đem được về nước Tàu nhờ xuất cảng thì được dùng để nuôi bộ máy cai trị của đảng Cộng Sản, thay vì tăng lương cho công nhân. Trong khi đó, dân Mỹ được trả lương cao nên tiêu xài thong thả. Số tiền tiết kiệm để đầu tư nếu có thiếu thì đã có người nước khác đem tới.

Nếu được lựa chọn thì người ta thích làm dân Mỹ hay dân Tàu? 
Ngô Nhân Dụng - NV

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tối thứ Ba tại Orlando, Florida, ông Donald Trump "chính thức" khởi động cuộc chạy đua cho chức tổng thống của mình. Tất nhiên, mọi người đều biết ông sẽ tái tranh cử. Đó không phải là một bất ngờ. Ông Trump đã nộp hồ sơ tranh cử năm 2020 ngay sau ngày nhậm chức tháng 1 năm 2017 và ông đã tổ chức các cuộc mít tinh theo phong cách chiến dịch thường xuyên trên khắp các bang chiến trường quan trọng kể từ đó. Hôm thứ Ba tại Florida - một trong những chiến trường bầu cử lớn nhất, một tiểu bang mà tổng thống nhất định phải giành chiến thắng vào năm 2020
Trong khi người dân Hong Kong đoàn kết rộng rãi đã đấu tranh phản đối thành công dự luật dẫn độ nghi phạm hình sự sang Trung Hoa đại lục xét xử, thì ở Việt Nam một nhóm nhỏ luật sư lẻ loi đã thất bại trong kiến nghị cho phép phạm nhân được quyền có luật sư pháp lý.
Hai chữ « Hồng Kông » vẫn được các báo Pháp hôm nay 18/06/2019 tiếp tục nhắc đến. Le Monde trên trang nhất, đăng ảnh một dòng người đen nghịt chạy tít « Hồng Kông : Làn sóng thủy triều người vì dân chủ ». Les Echos cho rằng « Bắc Kinh đang cố cứu vãn sĩ diện trước Hồng Kông ».
Chỉ trong một tuần, Hong Kong đã chứng kiến hai cuộc biểu tình lớn nhất, trong đó có một cuộc biểu tình bạo lực nhất, trong nhiều thập kỷ. Đi đầu trong các cuộc biểu tình này là số đông thanh niên, nhiều người vẫn còn rất trẻ. Vậy họ trở nên cấp tiến như thế nào - và họ đã thành công trong việc gây sức ép cho chính phủ ra sao?
Dù phong trào đấu tranh chống dự luật cho phép dẫn độ qua Trung Quốc chưa chấm dứt, nhưng phải công nhận rằng trong cuộc đọ sức này, người biểu tình Hồng Kông đã giành được một chiến thắng rõ rệt, với việc trưởng đặc khu Lâm Trịnh Nguyệt Nga hôm 15/06/2019 phải đình chỉ vô thời hạn kế hoạch thông qua dự luật gây tranh cãi, sau hàng loạt cuộc xuống đường rầm rộ của người dân.
Báo chí Pháp hôm nay tràn ngập bài viết về Hồng Kông sau ngày xuống đường phản kháng quy mô khổng lồ chống dự luật dẫn độ sang Trung Quốc, bất chấp việc chính quyền đình hoãn dự luật. Trang nhất Le Figaro đăng hình dòng người kín đặc con đường trung tâm thành phố, với tiêu đề : « Tại Hồng Kông, 2 triệu người xuống đường thách thức Bắc Kinh, bất chấp chính quyền lùi bước ». Les Echos có bài của Dominique Moisi, với tựa đề « Khi vận mệnh châu Á được quyết định tại Hồng Kông ».
Các cuộc biểu tình khổng lồ ở Hồng Kông và sự lùi bước của chính quyền địa phương là thất bại hiếm hoi của chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Tuy nhiên về lâu về dài ông Tập có thể sẽ cố gắng tăng cường khống chế đặc khu. Đúng ba mươi năm sau vụ đàn áp đẫm máu Thiên An Môn, người quyền lực nhất Trung Quốc đã chọn lựa « rút lui chiến thuật » trước làn sóng phản kháng tại Hồng Kông - hiện vẫn được hưởng chế độ đặc biệt - theo phân tích của chuyên gia Jean-Pierre Cabestan, trường đại học Báp-tít ở Hồng Kông.
Tin em Maria Nguyễn Hải Giang chết bởi căn bệnh ung thư xương quái ác đã làm cộng đồng hết sức xúc động. Nhiều lời ai điếu, khóc thương em được tỏ bày với những sự thương cảm và đau đớn tràn ngập mạng xã hội. Đau đớn cho em, một cô gái 16 tuổi, bằng tuổi con gái tôi. Cháu đang ở độ tuổi như một nụ hoa mới nở, trinh trắng, vô tư, hồn nhiên đầy lòng sốt mến và thánh thiện đã phải chịu đớn đau vì căn bệnh oan nghiệt. Ở độ tuổi ấy, em đang mơ đến một tương lai tươi sáng hơn, đến một cuộc đời mở rộng cho mình, cho gia đình và xã hội.
* Từ trung tâm giam giữ Lục Chi Giác, Joshua Wong (Hoàng Chí Phong) - tổng thư ký của đảng dân chủ Demosistō và là một trong những người lãnh đạo Phong trào Dù Vàng của Hồng Kông (năm 2014) đã gửi thư cho chuyên mục Ý Kiến của tạp chí Time hôm 14/6/2019. Đây là một lá thư đầy cảm xúc! Xin được dịch lại để bạn bè trong thôn cùng đọc. Tôi đang ở trong tù vì tôi đã tranh đấu cho tự do của thành phố tôi đang sống. Luật dẫn độ của Hồng Kông sẽ là một chiến thắng cho chủ nghĩa độc tài ở khắp nơi. Vào tháng 12 năm 2014, trong những ngày cuối cùng của Phong trào Dù Vàng, những bảng rôn nổi bật tuyên bố “Chúng tôi sẽ quay trở lại” được treo dọc theo đường Harcourt, một trong ba lối đi chính bị những người biểu tình ôn hoà ủng hộ dân chủ chiếm giữ trong gần ba tháng.
Hai chữ Hồng Kông chiếm trọn trang bìa màu đỏ tuần báo Anh, The Economist. Tất cả các chữ cái màu đen, ngoại trừ hai chữ o màu vàng, được nối liền bằng một sợi xích, thành chiếc còng tay. Trong bài báo mang tựa đề "Khuôn pháp luật", tạp chí phát hành tại Luân Đôn này đưa ra ba nhận định về một trong những cuộc xuống đường rầm rộ nhất ở Hồng Kông từ khi Anh Quốc trao trả lại Hồng Kông cho Bắc Kinh năm 1997. Thứ nhất, đại đa số những người xuống đường phản đối dự luật cho dẫn độ về Hoa Lục còn rất trẻ, quá trẻ để có thể hoài niệm về thời kỳ Hồng Kông còn là thuộc địa của vương quốc Anh.
Bảo Trợ