Thay Tượng Trước 1975 ‘là Để Xóa Ký Ức Sài Gòn’?

19 Tháng Hai 201910:54 CH(Xem: 246)

Thay tượng trước 1975 ‘là để xóa ký ức Sài Gòn’?

tượngBản quyền hình ảnhCHAU DOAN/LIGHTROCKET VIA GETTY IMAGES
Image captionTượng Trần Hưng Đạo là nơi người dân Sài Gòn thường đến thắp hương tượng niệm ngày 17/2

Một họa sĩ kỳ cựu nói với BBC rằng việc TP HCM dự định tu sửa, thay tượng Trần Hưng Đạo cũng như các tượng khác được dựng trước 1975 “là để xóa ký ức Sài Gòn”.

Dư luận hôm 19/2 tiếp tục xôn xao chuyện chiếc lư hương dưới chân tượng Trần Hưng Đạo bị cẩu và việc TP HCM loan báo sắp tu sửa tượng Trần Hưng Đạo và tượng Thánh Gióng.

“Hai tượng đài này được xây dựng từ trước năm 1975 bằng bê tông cốt thép là chất liệu không bền vững, đến nay đã xuống cấp, Sở Văn hóa và Thể thao TP HCM kiến nghị Ủy ban Nhân dân thành phố tu sửa, tôn tạo và đã được chấp thuận,” báo Tuổi Trẻ viết.

 

Hôm 19/2, từ Sài Gòn, họa sĩ Đỗ Duy Ngọc nói với BBC: “Theo như tôi hiểu, trong tương lai, các tượng đài có từ 1975 sẽ lần lượt bị hạ bệ bởi một vài lý do bâng quơ hay vì các dự án nào đó. Dường như người ta đang muốn xóa ký ức Sài Gòn. Có thể người dân Sài Gòn đang bị đánh cắp ký ức nhưng họ mãi mãi sẽ không quên một thời tuy ngắn ngủi trong lịch sử của mảnh đất này.”

BBC: Ông đánh giá thế nào về chất lượng mỹ thuật và tạo hình tượng trước và sau 1975 ở Sài Gòn?

Họa sĩ Đỗ Duy Ngọc: Thật ra những tượng đài trước 1975 cũng chưa đạt đến trình độ mỹ thuật cao, nhưng đó chỉ là những tượng các anh hùng gắn với các binh chủng quân đội Việt Nam Cộng Hòa. Tuy nhiên so với các tượng đài xơ cứng, phản mỹ thuật và nặng tuyên truyền bạo lực và căm thù sau 1975 thì các tượng trước 1975 mang tính nhân văn hơn nhiều.

Sau 1975, người ta thấy gần như tượng nào cũng giương súng chĩa vào người xem. Tượng nào cũng căm thù và dạy giết người. Chỉ có một khuôn. Ngay tượng của ông Hồ Chí Minh tạo dáng không khác gì tượng của ông Mao Trạch Đông và ông Kim Nhật Thành.

Tôi có cảm tượng bây giờ người ta xây tượng đài cũng như xây chùa vậy. Tất cả chỉ vì đồng tiền thôi. Toàn kinh doanh cả. Một hợp đồng xây di tích hay tượng đài đều là những văn bản ăn chia. Chỉ cần có tiền bỏ túi, còn hậu quả thế nào hậu xét. Có cáo buộc các chùa mới được xây dựng là do doanh nghiệp cấu kết với quan chức để thu lợi. Người ta dẫn cả một đám dân cuồng tín, u mê, mê muội vào một thứ đạo lạ đời để dễ bề cai trị.

Điều đáng nói nhất là những tượng đài xây sau 1975 trên khắp cả nước không chỉ thiếu tính mỹ thuật mà còn thiếu hẳn nhân căn và nhân đạo. Đó chỉ là những minh hoạ thô thiển kể cả ăn cắp hay bê nguyên ý tưởng của Trung Quốc, Nga một cách vụng về. Những tượng đó vô hồn, không gợi chút cảm xúc nào cho người chiêm bái.

BBC: Ông có lo ngại chỗ đặt tượng Trần Hưng Đạo rồi đây sẽ bị thay thế bằng tượng khác?

Họa sĩ Đỗ Duy Ngọc: Tôi nghĩ chính quyền chưa đến nỗi để hạ tượng Trần Hưng Đạo. Nhưng tượng các danh nhân khác thì có thể. Họ nghĩ bởi ngày xưa mỗi binh chủng của quân đội Việt Nam Cộng Hòa đều gắn với một vị tướng trong lịch sử. Nhưng họ quên rằng đó là danh tướng của cả dân tộc, đất nước. Tuy thắng trong chiến tranh, nhưng dường như người Cộng sản vẫn biết rằng khó lấy được lòng dân vì nhiều lí do và họ sợ hãi quá khứ sẽ âm ỉ và lớn mãi trong lòng dân. Do thế họ muốn xoá ký ức Sài Gòn. Nhưng đó là một việc bất khả thi.

Tấm bảng báo thi công đặt dưới chân tượng đài Trần Hưng Đạo hôm 19/2Bản quyền hình ảnhINFONET
Image captionTấm bảng báo thi công đặt dưới chân tượng đài Trần Hưng Đạo hôm 19/2

BBC: Trong số các tượng trước 75 bị thay thế hoặc dẹp bỏ ở Sài Gòn, ông tiếc nhất là tượng nào? Vì sao?

Họa sĩ Đỗ Duy Ngọc: Tượng Petrus Ký. Ông là người trí tuệ thông thái, là bác học lớn của miền Nam. Có vẻ như giới lãnh đạo hôm nay trong lòng vẫn nghi kỵ và nơm nớp lo sợ người miền Nam. Việt Nam dù thống nhất đã 44 năm, nhưng đất nước thực sự vẫn cắt chia vì hai miền không phù hợp với nhau về lối sống, tư duy, quan niệm.

Ngoài chuyện tượng đài, theo như tôi biết, sách viết về ông Petrus Ký đã in xong nhưng bị cấm phát hành. Người ta vẫn sợ những danh nhân sẽ làm lu mờ những lãnh tụ khác.

BBC: Có tranh luận trên mạng xã hội rằng tượng đài có nhất thiết phải kèm lư hương? Ý kiến của ông về chuyện này?

Họa sĩ Đỗ Duy Ngọc: Đã đặt tượng thì phải có lư để người ta đến thắp nén nhang tưởng niệm chứ. Ngay tượng ông Hồ Chí Minh chỗ nào cũng có lư hương mà.

Khi dựng tượng Trần Hưng Đạo, người ta đã dựng kèm một lư hương, và lư hương này đã có mặt ở đó từ thập niên 1960. Vậy sao sau 1975, nếu muốn mang lư hương về đền thờ cho phù hợp, chính quyền không di dời ngay, lại chờ cho đến ngày có người muốn thắp nén nhang tưởng niệm ngày 17/2 mới cuống cuồng lo sợ dời đi với những lời thanh minh chẳng ai thuận nhĩ?
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Ngay sau khi bà Theresa May thông báo từ chức thủ tướng hôm 24/05/2019, đã có khoảng 20 dân biểu lao vào tranh chức chủ tịch đảng Bảo Thủ và trở thành thủ tướng tại vương quốc Anh. Sáng 25/05, bộ trưởng Y Tế Matt Hancock cho biết sẵn sàng thay thế bà Theresa May. Ông là ứng viên thứ năm trong cuộc chạy đua vào số 10 Downing Street. Trong cuộc chạy đua này, cựu ngoại trưởng Boris Johnson, người có lập trường cứng rắn về Brexit, đang dẫn đầu.
Pak Lay là dự án thủy điện thứ tư của Lào trên dòng chính Sông Mekong, sau Xayaburi, Don Sahong và Pak Beng. Các dự án này lần lượt được triển khai, bất chấp những phản ứng mạnh mẽ từ phía cộng đồng và các tổ chức phi chính phủ. Chúng được cho là sẽ gây ra nhiều tác động nặng nề cho hạ lưu, đặc biệt là Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) của Việt Nam.
Bộ ngoại giao Trung Quốc hôm thứ Năm chỉ trích đề nghị từ Thượng viện Mỹ muốn trừng phạt cá nhân và tổ chức Trung Quốc vì hoạt động "phi pháp" ở Biển Đông. 13 Thượng nghị sĩ từ hai đảng Hoa Kỳ vừa trình một dự luật đòi chính quyền Mỹ trừng phạt các cá nhân và thực thể Trung Quốc có "hành động phi pháp và nguy hiểm" tại Biển Đông và Biển Hoa Đông. Hồi năm 2017, chỉ có 2 thượng nghị sĩ ký vào, nhưng nay con số là 13 người.
Trước đó, hãng này đã đặt ra tham vọng vươn lên dẫn đầu thị trường điện thoại thông minh vào năm 2020. Tuy nhiên, động thái mới nhất của Google có thể chôn vùi tham vọng này của họ. “Nó giống như kết liễu ngay lập tức tham vọng của Huawei muốn qua mặt Samsung trên thị trường toàn cầu,” Nicole Peng, phó chủ tịch mảng di động của Canalys, hãng phân tích thị trường công nghệ hàng đầu thế giới, nói với CNBC.
Nếu không đổi mới chính trị thì không giải quyết được nạn tham nhũng, tệ con ông cháu cha, tệ tư bản thân hữu, doanh nghiệp sân sau… không chọn lựa được những người con ưu tú nhất của dân tộc vào các vị trí lãnh đạo. Vì vậy, Đại hội Đảng khóa XIII phải khởi động cuộc cải cách chính trị như nhiều người tâm huyết với đất nước kiến nghị để tránh xung đột xã hội.
“Trong bài diễn văn thì vị tân tổng thống luôn nhấn mạnh đến vai trò của người dân Ukraine. Tổng thống là của nhân dân và khi người dân bầu ra tổng thống thì tổng thống phải có trách nhiệm cùng với người dân hành động. Nó khác xa với tuyên bố của Việt Nam là ‘chính quyền của dân, do dân và vì dân’ nhưng hành động thì chỉ vì lợi ích của đảng.”
Úc vừa trải qua một cuộc bầu cử với kết quả bất ngờ đến nỗi Thủ Tướng Scott Morrison phải thốt lên rằng ông luôn tin tưởng có phép lạ nhiệm mầu (“I have always believed in miracles”). Hơn 2 năm qua tất cả các cuộc thăm dò cử tri đều đưa ra cùng một kết quả là đảng Lao Động sẽ thắng và thắng lớn. Lần thăm dò ngay trước ngày bầu cử vẫn cho thấy đảng Lao Động sẽ không thể thua được (the unlosable election).
Năm 1934, quân chính phủ Trung Hoa Dân Quốc thắt chặt vòng vây tấn công quân Cộng Sản trong tỉnh Giang Tây (Jiangxi). Tưởng Giới Thạch có thể tiêu diệt mật khu Cộng Sản. Mao Trạch Đông, mới lên làm thủ lãnh, tìm đường tháo chạy về phía Nam rồi tiến qua phía Tây Bắc, vừa đánh vừa chạy, một năm sau thì đến Thiểm Tây lập chiến khu mới.
Khi cuộc thương chiến mới bắt đầu diễn ra và các học giả Trung Quốc tính tới ba phương án: Một là Trung Quốc không đáp trả, cố bảo vệ đồng tiền, thị trường chứng khoán và mạng lưới xuất khẩu; Hai là Trung Quốc sẽ đáp trả vừa phải, 'vừa đàm vừa đánh'; Ba là hai bên đánh nhau bằng kinh tế tới cùng (all-out war). Với chuyến đi bất thành gần đây của ông Lưu Hạc sang Hoa Kỳ để về tay không, phương án 3 đang diễn ra.
Chúng ta hình dung thế này, do bị tường lửa, các ứng dụng Facebook, Google (bao gồm Gmail, Play store, YouTube) không vào được Trung quốc với 1,4 tỷ dân này để kinh doanh, nhưng ngược lại các doanh nghiệp Trung quốc như Huawei thì có thể chế tạo và xuất khẩu các sản phẩm của họ ra thế giới để kiếm tiền từ thế giới. Có nghĩa là Trung quốc chặn chiều vào mở chiều ra. Trong 20 năm qua các lãnh đạo thế giới ngậm đắng nuốt cay kiểu chơi này của Trung quốc cho đến khi ông Trump bước vào Nhà Trắng.
Bảo Trợ