Đánh bắt cá ở Biển Đông : Trò chơi hai mặt của Bắc Kinh

09 Tháng Giêng 20191:22 SA(Xem: 408)
  • Tác giả :

Đánh bắt cá ở Biển Đông : Trò chơi hai mặt của Bắc Kinh

mediaMột thuyền của ngư dân Philippines tại vùng biển quanh bãi cạn Scarborough, nơi có tranh chấp với Trung Quốc. Ảnh chụp ngày 16/06/2016.AFP

Trước áp lực bảo đảm an ninh nguồn cung cấp trong nước và với tham vọng phát triển ngành xuất khẩu thủy sản, Bắc Kinh không ngần ngại chơi trò hai mặt với các nước láng giềng trong vùng Biển Đông. Trên đây là những nhận định chung của chuyên gia Sébastien Colin, nhà địa lý học và giảng viên Viện Quốc gia Ngôn ngữ và Văn minh Phương Đông (Inalco), trên kênh truyền hình France 24.

Biển Đông những năm gần đây đã thật sự thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế và giới chuyên gia, do những căng thẳng vì các tranh chấp chủ quyền lãnh hải. Trung Quốc đã chiếm nhiều bãi đá ngầm tại hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa mà một số  nước như Việt Nam, Philippines đều tuyên bố có chủ quyền.

Đối với giới chuyên gia Pháp, Biển Đông còn được ví như là Địa Trung Hải châu Á. Bởi vì, trong quá khứ, ngay từ thế kỷ XV, XVI, khu vực này đã là một không gian giao thương nhộn nhịp quan trọng. Để rồi chính tại đây, các quốc gia mới trỗi dậy một khi thời kỳ thực dân chấm dứt cũng bắt đầu để ý đến các giới hạn chủ quyền lãnh thổ, giới hạn chính trị… Và trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế hiện nay, vùng không gian này vẫn luôn mang tính thời sự hơn bao giờ hết.

Bởi vì giờ đây, Biển Đông, không gian trao đổi, nay cũng là không gian căng thẳng, không chỉ về mặt quân sự vì những yêu sách chủ quyền lãnh thổ đối với các bãi đá ngầm, các đảo nhỏ, mà cả về môi trường. Tình trạng đánh bắt thủy hải sản quá mức đã đặt khu vực này dưới nhiều áp lực, trong khi mà các chương trình hợp tác đa phương giữa các nước có liên quan hầu như vắng bóng, theo như quan sát của ông Sébastien Colin:

« Ở đây, người ta đưa ra các chiến lược, những quan điểm khác nhau của các chính phủ : nhiều chương trình hợp tác được đề xuất giữa một số nước này, nhưng lại thiếu hợp tác với những nước khác. Quả thật, bất kể việc các nước hiện đều có chung một thách thức, nhưng các áp lực môi trường đã không thúc đẩy được một sự hợp tác sâu rộng như mong đợi ».

Trung Quốc: Người khổng lồ "háu đói" thủy sản

Căng thẳng này dường như còn gia tăng thêm một mức khi Trung Quốc gần đây thông báo từ đây đến năm 2050, kinh tế hàng hải (gồm các hoạt động cảng biển, vận chuyển hàng hải, du lịch...) phải chiếm đến 30% tổng sản phẩm quốc nội. Và nhất là khi tập trung quan sát ngành ngư nghiệp, người ta nhận thấy rõ là « Bắc Kinh có một lập trường gây căng thẳng nhiều hơn là hợp tác », theo như phân tích của ông Colin.

Hiện tại, Trung Quốc đã đứng đầu thế giới về nuôi trồng thủy hải sản (chiếm 61% tổng sản lượng thủy hải sản) và đánh bắt (khoảng 27%). Ông Colin lưu ý : « Năm 2015, sản lượng đánh bắt xa bờ của Trung Quốc là 17,6 triệu tấn. Quốc gia đứng hàng thứ hai trên thế giới là Indonesia, với 6,5 triệu tấn. »

Bảo đảm an ninh lương thực là một thách thức lớn đối với Trung Quốc. Nhu cầu tiêu thụ thủy hải sản trong nước đã tăng mạnh ngay từ những năm 1980, 1990, 2000. Nhu cầu này vẫn sẽ tiếp tục gia tăng trong những thời gian sắp tới, bởi vì mức tiêu thụ cá mỗi năm tính theo đầu người tại Trung Quốc không ngừng tăng lên.

Điều nghịch lý là Bắc Kinh không chỉ hài lòng với việc bảo đảm nguồn cung cho thị trường nội địa khổng lồ, mà còn muốn đẩy mạnh xuất khẩu thủy hải sản ra thị trường thế giới. Với ông Colin, đây quả là một đòi hỏi đầy tham vọng : « Trung Quốc xuất khẩu một phần sản lượng của mình, 10% sản lượng nuôi trồng được xuất khẩu ra thị trường thế giới. Do vậy, nước này có một chính sách gia tăng xuất khẩu đơn giản chỉ vì lý do kinh tế và đương nhiên điều đó khiến cho nhu cầu về thủy hải sản của Trung Quốc ngày càng trở nên lớn ».

Cơ chế song phương hơn là đa phương

Hệ quả đương nhiên của một chính sách ngư nghiệp « tham vọng » này là Trung Quốc phải đối mặt với nhiều vấn đề như ô nhiễm bờ biển, nguồn dự trữ thủy hải sản bị suy kiệt. Trung Quốc buộc phải mở rộng phạm vi đánh bắt, đi đến những vùng biển xa hơn ở Biển Đông, hay Nam Thái Bình Dương. Và đây cũng chính là điểm phát sinh các căng thẳng trong khu vực.

Về điểm này, chuyên gia Sébastien Colin trở lại nguyên nhân sâu xa giải thích vì sao Trung Quốc ngày nay luôn nằm trong thế kẹt giữa ý muốn « hợp lý hóa » một phần các nguồn thủy sản ở các vùng duyên hải và chính sách phát triển đánh bắt xa bờ.

Trên thực tế, Trung Quốc hiện đang khai thác quá mức các nguồn thủy hải sản gần bờ. Trong suốt những năm 1980, 1990, Bắc Kinh đã phát triển mạnh ngành nuôi trồng thủy hải sản nhằm cung cấp cho thị trường nội địa, đồng thời Trung Quốc cũng tìm cách giảm bớt đội ngư thuyền nhằm bảo tồn các nguồn thủy hải sản gần bờ.

Thế nhưng, mô hình đó giờ đang tỏ ra hụt hơi. Ngành nuôi trồng thủy hải sản không có nhiều triển vọng phát triển tại Trung Quốc. Các nguồn thủy hải sản ven bờ thì đang dần suy kiệt. Các loài cá ven bờ là những loài cá nhỏ, chỉ có thể dùng để làm thức ăn cho cá nuôi.

Câu hỏi đặt ra : Đâu là chiến lược hành động của Bắc Kinh trong lĩnh vực này ? Hợp tác đa phương hay là song phương ? Về điểm này, chuyên gia Colin khẳng định Bắc Kinh không có thiện chí hợp tác « đa phương » và chỉ giải quyết các căng thẳng trong lĩnh vực ngư nghiệp thông qua các thỏa thuận song phương. Ông giải thích rằng :

« Bởi vì các chính sách đa phương đòi hỏi Bắc Kinh phải tuân thủ một số tiêu chí được quy định trong Công ước Quốc tế về Quản lý ngư nghiệp và chống đánh bắt trái phép. Và Trung Quốc luôn phản đối văn bản này, cũng như là không tham gia ký kết và phê chuẩn. Do vậy, Trung Quốc chỉ giải quyết vấn đề đánh bắt bằng hợp tác song phương thông qua một loạt các thỏa thuận được phép tiếp cận các vùng đặc quyền kinh tế của một nước nào đó. »

Đương nhiên những thỏa thuận này không thể nào ngăn chận những va chạm, xung khắc xảy ra. Ngư dân địa phương phản đối mạnh mẽ trước việc ngư dân Trung Quốc được phép đến đánh bắt tại những ngư trường truyền thống của họ. Và một hệ quả khác cũng đáng chú ý là những nguồn cá do các ngư thuyền của Trung Quốc đánh bắt được chưa hẳn được dành cho các ngư thuyền địa phương. Đây chính là một trong những vấn đề thường gặp nhất trong các kiểu thỏa thuận này và dĩ nhiên Trung Quốc chưa hẳn là tác nhân duy nhất.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tàu Kiểm Ngư Việt Nam (bên phải) bị tàu Trung Quốc đâm húc, sau khi Hà Nội yêu cầu Bắc Kinh rút giàn khoan khỏi vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam năm 2014 (ảnh: bluebird-electric.net). Chính quyền Trung Quốc tối thứ Ba (3/9) đã đưa một tàu cần cẩu khổng lồ xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam ở Biển Đông, chỉ cách bờ biển Quảng Ngãi khoảng 90 km. Các nhà quan sát khu vực cho biết sự hiện diện của con tàu ở vị trí rất gần với bờ biển Việt Nam cho thấy Trung Quốc sẵn sàng tăng cường đối đầu với Việt Nam ở Biển Đông. Vụ việc xảy ra không lâu sau khi tàu Trung Quốc xâm nhập trái phép vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam ở Bãi Tư Chính thuộc quần đảo Trường Sa, dẫn đến cuộc đối mặt của lực lượng hải quân hai nước.
Luật sư gốc Hoa viết: “Không giống như nhiều người tiền nhiệm trong Nhà Trắng, ông Trump dường như hiểu một cách bẩm sinh tính côn đồ và sự tàn bạo ở cốt lõi của ĐCSTQ”. Ông Trump hiểu rằng cho dù trong lĩnh vực thương mại, ngoại giao hay duy trì trật tự quốc tế, các chế độ độc tài thường không chơi theo luật lệ của các quốc gia dân chủ. Trong khi các chính quyền trước của Mỹ thân thiện với ĐCSTQ, ông Trump đã hành động để chống lại sự ăn mòn ngày càng tăng của ĐCSTQ đối với xã hội Hoa Kỳ – từ kinh doanh, truyền thông đến giáo dục và chính trị.
Chính quyền và Đảng Cộng sản Việt Nam đang đối diện một thế lưỡng nan 'đối nghịch' trong việc chống tham nhũng, theo một ý kiến bình luận trong hội luận trực tuyến của BBC News Tiếng Việt hôm 05/9/2019. Đó là thế đối nghịch giữa chống tham nhũng và quan ngại thay đổi thể chế chính trị, xã hội theo hướng dân chủ hóa vốn hữu hiệu hơn cho công cuộc này, một blogger và là nhà báo tự do từ Hà Nội nói.
tổng vốn đầu tư của Trung Quốc vào Mỹ năm 2018 đã giảm 90% so với mức đỉnh năm 2016. Có thể nói, nước Mỹ đã ngăn chặn kịp thời hoạt động đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vốn để thâu tóm công nghệ Mỹ.
“Giờ đây, Tổng thống Trump đang đối đầu với những nỗ lực của Trung Quốc hòng thống trị thế kỷ 21 thông qua những hành động ‘côn đồ’ về quân sự, kinh tế và ngoại giao. Ông Trump xứng đáng nhận được sự ủng hộ của những người Mỹ chân chính cho dù họ thuộc bất kỳ đảng chính trị nào trong nỗ lực sống còn này”, ông Harry nhận định. “Không ai có thể đánh bại được nước Mỹ với sự thống nhất trong một mục tiêu và tầm nhìn chung. Trung Quốc cần hiểu điều đó và hãy tiếp nhận bài học nghiêm khắc này”, chuyên gia Harry kết luận.
Trang nhất Libération hôm nay 06/09/2019đăng ảnh các trẻ em Duy Ngô Nhĩ với dòng tựa lớn « Trung Quốc đang đày đọa các em này », và dành bốn trang báo khổ to để tố cáo tình trạng « Người Duy Ngô Nhĩ bị giam hãm từ lúc mới đến trường ». Bài xã luận của Libération mang tựa đề « Không thể dung thứ », đặt câu hỏi, có ai biết được trẻ em bị tách khỏi cha mẹ đang bị cải tạo, chỉ vì là người Duy Ngô Nhĩ ? Ai biết được chính quyền Trung Quốc đã phá vỡ cơ cấu gia đình, khi buộc con cái phải tố cáo khi thấy cha mẹ cầu nguyện hoặc ăn chay ?
Anna Wang tốt nghiệp cử nhân chuyên ngành Khoa học xã hội tại Đại học Bắc Kinh và là nhà văn chuyên nghiệp. Hiện cô đang sinh sống tại California, Mỹ. Sinh ra và lớn lên ở Bắc Kinh, Anna Wang là nhân chứng của vụ thảm sát Thiên An Môn 1989, còn gọi là sự kiện Lục Tứ (4/6/1989). Quan sát phong trào dân chủ đang diễn ra ở Hồng Kông, cô nhận định trên tờ Newsweek rằng chính quyền Trung Quốc không thể lặp lại cuộc thảm sát tương tự ở đặc khu này.
qua con số này, cộng thêm sự giấu giếm của chính quyền CS, điều đó càng khẳng định rằng, đại dự án cao tốc Bắc Nam này h Ngày 04/09/2019 báo chí CS đồng loạt đưa tin rằng, kết quả trúng sơ tuyển thầu cao tốc Bắc - Nam là tài liệu mật, không thể tiết lộ. Điều này lập tức gây cho nhân dân một mối nghi ngờ về sự mờ ám nào đó trong việc tuyển chọn nhà thầu cho dự án lớn này. Người dân rất muốn có cao tốc Bắc - Nam, nhưng phải là những nhà thầu khác không phải nhà thầu Trung Quốc. Dự án Cát Linh – Hà Đông còn đó, nếu để nhà thầu Trung Quốc thi công những dụ án lớn thì có thể nói hậu quả sẽ khôn lường. Dự án này chính là minh chứng, nhà nước vay tiền Trung Quốc để rước đống rác về đặt giữa thủ đô. Tiền dân thì bị trôi về phương Bắc, còn lợi ích thì người dân không được gì cả. Ấy là chỉ nói đến chất lượng nhà thầu Trung Quốc, chưa nói đến yếu tố chính trị trong dự án này. Khi xây một dự án lớn đòi hỏi lượng nhân công khổng lồ và thời gian thi công lâu dài, thì khó tránh khỏi việc
Ba Lan đã tiến thêm một bước trong kế hoạch lôi kéo quân đội Mỹ đến xứ sở của mình: Mỹ đã đồng ý mở rộng phạm vi trú đóng của quân đội Mỹ, vào lúc này là sáu khu vực trên lãnh thổ Ba Lan. Hai bên đang tiếp tục thảo luận về việc đưa quân đội Mỹ đến trú đóng tại khu vực thứ bảy. Hai tháng trước, Ba Lan đã thuyết phục Mỹ tăng quân số trú đóng tại Ba Lan từ 4.500 lên 5.500 và thiết lập một bộ chỉ huy cấp sư đoàn đối với lực lượng trú đóng tại Ba Lan (1).
Hôm 4/9, Thiếu tướng Nguyễn Duy Ngọc, tân Thứ trưởng Bộ Công an, Phó thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an nói rằng Bộ Công an kiến nghị áp dụng “chính sách hình sự đặc biệt” với những bị can tích cực hợp tác, thành khẩn khai báo để làm rõ sai phạm trong vụ MobiFone mua AVG. Trang VNexpress trích lời ông Ngọc cho biết chính sách hình sự đặc biệt được đề nghị áp dụng cho một số đối tượng khai báo thành khẩn, khắc phục hậu quả tốt. “Đây là chính sách ưu việt mà chúng tôi kiến nghị áp dụng đối với những người khai báo thành khẩn”, ông Ngọc nói và khẳng định Bộ Công an đã điều tra toàn diện vụ án, kết quả đến đâu kết luận đến đó.
Bảo Trợ