Vành đai – Con đường liệu có như điển tích con ngựa thành Troy?

22 Tháng Mười Một 20188:48 SA(Xem: 369)

Tóm tắt bài viết

  • Một số mối lo ngại rằng dự án BRI có thể là con ngựa Trojan cho sự thống trị toàn cầu thông qua bẫy nợ, theo The Quint.
  • Liệu Nepal có rơi vào bẫy nợ ? Lào đã thấy trước những khó khăn, Maldives đã thấy món nợ phủ bóng.
  • Philippine cần nhìn vào cái đã xảy ra với Sri Lanka.

TroyDự án Vành đai Con đường (BRI) của Trung Quốc có tham vọng tái định hình nền kinh tế toàn cầu bằng cách kết nối hơn 60 quốc gia trên khắp châu Á, châu Âu và châu Phi thông qua các dự án thương mại và cơ sở hạ tầng.

Theo như mường tượng, gần 2/3 dân số thế giới sẽ được kết nối thông qua các dự án BRI tương lai. Một số nhà kinh tế ước tính BRI có thể thúc đẩy thương mại toàn cầu lên tới 12%.

Mặc dù có những lợi ích, nhiều nghi vấn đã được đặt ra về động cơ của Trung Quốc cho sáng kiến ​​này, và liệu Bắc Kinh có thể chi 1 nghìn tỷ đô la Mỹ đã cam kết cho các dự án cơ sở hạ tầng hay không, và liệu những đối tác của họ có đủ khả năng trả nợ hay không, theo The Quint.

Liệu BRI có phải là ‘Con ngựa thành Troy’ ?

Một số mối lo ngại rằng dự án BRI có thể là con ngựa Trojan cho sự thống trị toàn cầu thông qua bẫy nợ, theo The Quint.

Sri Lanka là một trường hợp thường xuyên được nêu lên như một câu chuyện cảnh giác. Không thể hoàn trả khoản vay trên một dự án xây dựng cảng trị giá 1,5 tỷ USD Mỹ, chính phủ Sri Lanka đã đồng ý cho Trung Quốc thuê 99 năm cảng làm thế chấp [cho khoản nợ].

Những chức sắc cảng và bộ trưởng đã cho biết vào thời điểm đó: “Chúng tôi đã phải đưa ra quyết định để thoát khỏi cái bẫy nợ này”.

blank
Một nhóm du khách Sri Lanka tới thăm cảng vận tải nước sâu xem tàu nạo vét Trung Quốc hoạt động tại Hambantota, hôm 24/3/2010. (Ảnh: Reuters)

Con ngựa thành Troy (Troia – Tơ roa) là con ngựa gỗ mà quân Hy Lạp đã sử dụng để giành chiến thắng trong cuộc chiến thành Troy.

Cuộc chiến kéo dài 10 năm mà người Hy Lạp không thể thắng bằng sức mạnh, nên sử dụng một kế sách của tướng Odyssey, họ dỡ tàu và lấy gỗ dựng một con ngựa và dùng kế lui binh, chỉ để lại một người. Người này với nhiệm vụ đánh lừa quân Troy, khiến thành Troy tưởng rằng ngựa gỗ là món quà đền bù cho bức tượng nữ thần Athena đã bị phá hủy.

Thực chất trong bụng ngựa gỗ chứa đầy binh lính. Quân Troy đã mất cảnh giác và no say sau tiệc mừng chiến thắng, đêm đến quân Hy Lạp trong bụng ngựa đã xông ra đánh và mở cổng thành cho quân bên ngoài ồ ạt kéo vào, vì vậy, với kế sách ngựa gỗ, Hy Lạp đã chiến thắng và đánh bại thành Troy.

blank
Con ngựa gỗ thành Troy trong bộ phim chiến tranh sử thi cổ trang “Troy”do David Benioff viết kịch bản và đạo diễn bởi Wolfgang Petersen phát hành năm 2004 (Ảnh: ferdoselhayat)

Nepal có rơi vào bẫy nợ ?

Mặc dù lo sợ về các khoản vay không thể trả lại, nhiều quốc gia nhỏ đã chấp nhận BRI như một con đường thay thế cho sự phát triển kinh tế thịnh vượng. Nepal là một trong số những quốc gia như vậy – họ đã bước vào BRI trong năm ngoái với một sự hào hứng nồng nhiệt.

Sau đó, vào tháng 6 năm nay, Thủ tướng Nepal KP Sharma Oli đã tới Trung Quốc để ký thỏa thuận trị giá 2,4 tỷ USD cho tất cả mọi thứ, từ các dự án cơ sở hạ tầng và năng lượng cho đến các nỗ lực tái thiết sau thiên tai.

Điểm “sáng” của các thỏa thuận là một kế hoạch táo bạo để xây dựng một tuyến đường sắt xuyên qua dãy Himalaya. Tuyến đường sẽ nối liền thị trấn biên giới Kerung với thủ đô Nepal, Kathmandu, và các thị trấn du lịch Pokhara và Lumbini (nơi sinh của Phật). Tuyến đường sắt này cũng đang được coi là nguồn lực tiềm năng cho ngành du lịch Nepal, với khoảng 2,5 triệu khách du lịch Trung Quốc dự kiến thăm viếng hàng năm.

blank
Đường sắt Trung Quốc – Nepal. (Ảnh: The Quint)

Nếu tuyến đường sắt được xây dựng như đề xuất, Nepal cũng sẽ được định vị thành một vị trí trung tâm giao thông chính cho giao thương giữa Trung Quốc và đối thủ của nó là Ấn Độ. Một nghiên cứu ước tính thương mại của Nepal có thể được tăng thêm 35-45% khi tuyến đường sắt và các cơ sở dự án hạ tầng BRI khác được hoàn thành.

Chính phủ Trung Quốc đã tiến hành nghiên cứu tiền khả thi trên tuyến đường sắt Kerung-Kathmandu. Nghiên cứu ước tính 72,25 km đường từ biên giới Trung Quốc tới Kathmandu sẽ có giá 2,25 tỷ USD (các ước tính khác nói rằng chi phí có thể nhiều hơn nữa). Các quan chức đường sắt Nepal cho biết 98,5% con đường chạy xuyên qua các đường hầm và những cây cầu do địa hình đồi núi.

blank
Kathmandu, Nepal. (Ảnh: Mosaicadventure)

Cuộc tranh luận chính về Kathmandu hiện nay đó là liệu tuyến đường sắt được đề xuất có khả thi về mặt kỹ thuật và tài chính hay không, và nếu một ngày nào đó nó được hoàn thành, nó có thể là một dự án Voi trắng – một tuyến đường vận chuyển đắt tiền nhưng là một tuyến đường lớn không được sử dụng đúng công suất. (Voi trắng là thuật ngữ chỉ những dự án tốn kém nhưng không có hiệu quả).

Các câu hỏi về chi phí đã được đặt ra. Bên cạnh đó là sự vật lộn của Sri Lanka nhằm trả lại tổng số 8 tỷ Mỹ kim đang nợ các công ty Trung Quốc, nhiều quốc gia khác đang ở trong tình trạng khó khăn tương tự.

blank
Khách du lịch tại Thamel, một khu phố thương mại sầm uất từ lâu là trung tâm du lịch tại Kathmandu, Nepal. (Ảnh: Shutterstock)

Lào và Maldives

Các nhà kinh tế lo ngại rằng Lào vốn đã nhìn thấy khoản nợ của họ đạt 68% GDP, sẽ gặp khó khăn trong việc thanh toán phần đường sắt trị giá 6 tỷ USD do Trung Quốc xây dựng.

Và tại Maldives, phe đối lập đang tuyên bố rằng đất nước đang đối mặt với một cái bẫy nợ đang lờ mờ xuất hiện, với 92 triệu USD trong các khoản thanh toán hàng năm do Trung Quốc chi trả cho một dự án nâng cấp sân bay và cầu – khoảng 10% toàn bộ ngân sách.

‘Philippines cần nhìn vào những thứ đã xảy ra với Sri Lanka’

Hôm thứ Ba, trước chuyến thăm của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Malina, ông Jaime Florcruz, một giáo sư trợ giảng tại đại học Peking đưa ra cảnh báo rằng: Chính phủ Philippine phải thông minh trong việc đối phó với Trung Quốc, theo kênh ABS-CBN News.

Ông Jaime Florcruz cho biết các thỏa thuận đến sau chuyến thăm sẽ là hữu hình và có lợi ích dài hạn, nhưng chính phủ phải nhìn vào những cái thứ xảy ra với Sri Lanka như một “câu chuyện cảnh giác” để tránh rơi vào cái gọi là “bẫy nợ Trung Quốc”.

“Chúng ta nên coi chúng là những câu chuyện cảnh giác… Nó cho thấy chúng ta cần phải thông minh, kiểm tra điều chỉnh chặt chẽ những ưu và khuyết điểm. Chúng ta cần phải chắc chắn rằng chúng ta có thể trả nợ”, và rằng các giao dịch với Trung Quốc luôn được chào đón miễn là nó không làm tổn hại đến chủ quyền Philippines và các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ, theo ông Florcruz.

Xi - Duterte
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong buổi lễ chào đón tại Cung điện Malacanang ở Manila hôm thứ ba. (Ảnh: EPA-EFE)

Cũng theo abs-cbn, trong Hội nghị Thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Châu Á Thái Bình Dương mới đây, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence đã cho rằng các khoản vay của Trung Quốc đi kèm với các ràng buộc và tạo nên “món nợ đáng kinh ngạc” cho những nước nghèo hơn.

Triệu Hằng DKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Các chính sách 'dò đá qua sông' trong các văn kiện khiến cho ý nghĩa thực tế của chúng giảm đi đáng kể. Người dân không thể trông chờ các văn kiện này phản ánh tâm tư, nguyện vọng và nhu cầu của họ PGS. TS. Phạm Quý Thọ
Ngay sau khi bà Theresa May thông báo từ chức thủ tướng hôm 24/05/2019, đã có khoảng 20 dân biểu lao vào tranh chức chủ tịch đảng Bảo Thủ và trở thành thủ tướng tại vương quốc Anh. Sáng 25/05, bộ trưởng Y Tế Matt Hancock cho biết sẵn sàng thay thế bà Theresa May. Ông là ứng viên thứ năm trong cuộc chạy đua vào số 10 Downing Street. Trong cuộc chạy đua này, cựu ngoại trưởng Boris Johnson, người có lập trường cứng rắn về Brexit, đang dẫn đầu.
Pak Lay là dự án thủy điện thứ tư của Lào trên dòng chính Sông Mekong, sau Xayaburi, Don Sahong và Pak Beng. Các dự án này lần lượt được triển khai, bất chấp những phản ứng mạnh mẽ từ phía cộng đồng và các tổ chức phi chính phủ. Chúng được cho là sẽ gây ra nhiều tác động nặng nề cho hạ lưu, đặc biệt là Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) của Việt Nam.
Bộ ngoại giao Trung Quốc hôm thứ Năm chỉ trích đề nghị từ Thượng viện Mỹ muốn trừng phạt cá nhân và tổ chức Trung Quốc vì hoạt động "phi pháp" ở Biển Đông. 13 Thượng nghị sĩ từ hai đảng Hoa Kỳ vừa trình một dự luật đòi chính quyền Mỹ trừng phạt các cá nhân và thực thể Trung Quốc có "hành động phi pháp và nguy hiểm" tại Biển Đông và Biển Hoa Đông. Hồi năm 2017, chỉ có 2 thượng nghị sĩ ký vào, nhưng nay con số là 13 người.
Trước đó, hãng này đã đặt ra tham vọng vươn lên dẫn đầu thị trường điện thoại thông minh vào năm 2020. Tuy nhiên, động thái mới nhất của Google có thể chôn vùi tham vọng này của họ. “Nó giống như kết liễu ngay lập tức tham vọng của Huawei muốn qua mặt Samsung trên thị trường toàn cầu,” Nicole Peng, phó chủ tịch mảng di động của Canalys, hãng phân tích thị trường công nghệ hàng đầu thế giới, nói với CNBC.
Nếu không đổi mới chính trị thì không giải quyết được nạn tham nhũng, tệ con ông cháu cha, tệ tư bản thân hữu, doanh nghiệp sân sau… không chọn lựa được những người con ưu tú nhất của dân tộc vào các vị trí lãnh đạo. Vì vậy, Đại hội Đảng khóa XIII phải khởi động cuộc cải cách chính trị như nhiều người tâm huyết với đất nước kiến nghị để tránh xung đột xã hội.
“Trong bài diễn văn thì vị tân tổng thống luôn nhấn mạnh đến vai trò của người dân Ukraine. Tổng thống là của nhân dân và khi người dân bầu ra tổng thống thì tổng thống phải có trách nhiệm cùng với người dân hành động. Nó khác xa với tuyên bố của Việt Nam là ‘chính quyền của dân, do dân và vì dân’ nhưng hành động thì chỉ vì lợi ích của đảng.”
Úc vừa trải qua một cuộc bầu cử với kết quả bất ngờ đến nỗi Thủ Tướng Scott Morrison phải thốt lên rằng ông luôn tin tưởng có phép lạ nhiệm mầu (“I have always believed in miracles”). Hơn 2 năm qua tất cả các cuộc thăm dò cử tri đều đưa ra cùng một kết quả là đảng Lao Động sẽ thắng và thắng lớn. Lần thăm dò ngay trước ngày bầu cử vẫn cho thấy đảng Lao Động sẽ không thể thua được (the unlosable election).
Năm 1934, quân chính phủ Trung Hoa Dân Quốc thắt chặt vòng vây tấn công quân Cộng Sản trong tỉnh Giang Tây (Jiangxi). Tưởng Giới Thạch có thể tiêu diệt mật khu Cộng Sản. Mao Trạch Đông, mới lên làm thủ lãnh, tìm đường tháo chạy về phía Nam rồi tiến qua phía Tây Bắc, vừa đánh vừa chạy, một năm sau thì đến Thiểm Tây lập chiến khu mới.
Khi cuộc thương chiến mới bắt đầu diễn ra và các học giả Trung Quốc tính tới ba phương án: Một là Trung Quốc không đáp trả, cố bảo vệ đồng tiền, thị trường chứng khoán và mạng lưới xuất khẩu; Hai là Trung Quốc sẽ đáp trả vừa phải, 'vừa đàm vừa đánh'; Ba là hai bên đánh nhau bằng kinh tế tới cùng (all-out war). Với chuyến đi bất thành gần đây của ông Lưu Hạc sang Hoa Kỳ để về tay không, phương án 3 đang diễn ra.
Bảo Trợ