Vành đai – Con đường liệu có như điển tích con ngựa thành Troy?

22 Tháng Mười Một 20188:48 SA(Xem: 401)

Tóm tắt bài viết

  • Một số mối lo ngại rằng dự án BRI có thể là con ngựa Trojan cho sự thống trị toàn cầu thông qua bẫy nợ, theo The Quint.
  • Liệu Nepal có rơi vào bẫy nợ ? Lào đã thấy trước những khó khăn, Maldives đã thấy món nợ phủ bóng.
  • Philippine cần nhìn vào cái đã xảy ra với Sri Lanka.

TroyDự án Vành đai Con đường (BRI) của Trung Quốc có tham vọng tái định hình nền kinh tế toàn cầu bằng cách kết nối hơn 60 quốc gia trên khắp châu Á, châu Âu và châu Phi thông qua các dự án thương mại và cơ sở hạ tầng.

Theo như mường tượng, gần 2/3 dân số thế giới sẽ được kết nối thông qua các dự án BRI tương lai. Một số nhà kinh tế ước tính BRI có thể thúc đẩy thương mại toàn cầu lên tới 12%.

Mặc dù có những lợi ích, nhiều nghi vấn đã được đặt ra về động cơ của Trung Quốc cho sáng kiến ​​này, và liệu Bắc Kinh có thể chi 1 nghìn tỷ đô la Mỹ đã cam kết cho các dự án cơ sở hạ tầng hay không, và liệu những đối tác của họ có đủ khả năng trả nợ hay không, theo The Quint.

Liệu BRI có phải là ‘Con ngựa thành Troy’ ?

Một số mối lo ngại rằng dự án BRI có thể là con ngựa Trojan cho sự thống trị toàn cầu thông qua bẫy nợ, theo The Quint.

Sri Lanka là một trường hợp thường xuyên được nêu lên như một câu chuyện cảnh giác. Không thể hoàn trả khoản vay trên một dự án xây dựng cảng trị giá 1,5 tỷ USD Mỹ, chính phủ Sri Lanka đã đồng ý cho Trung Quốc thuê 99 năm cảng làm thế chấp [cho khoản nợ].

Những chức sắc cảng và bộ trưởng đã cho biết vào thời điểm đó: “Chúng tôi đã phải đưa ra quyết định để thoát khỏi cái bẫy nợ này”.

blank
Một nhóm du khách Sri Lanka tới thăm cảng vận tải nước sâu xem tàu nạo vét Trung Quốc hoạt động tại Hambantota, hôm 24/3/2010. (Ảnh: Reuters)

Con ngựa thành Troy (Troia – Tơ roa) là con ngựa gỗ mà quân Hy Lạp đã sử dụng để giành chiến thắng trong cuộc chiến thành Troy.

Cuộc chiến kéo dài 10 năm mà người Hy Lạp không thể thắng bằng sức mạnh, nên sử dụng một kế sách của tướng Odyssey, họ dỡ tàu và lấy gỗ dựng một con ngựa và dùng kế lui binh, chỉ để lại một người. Người này với nhiệm vụ đánh lừa quân Troy, khiến thành Troy tưởng rằng ngựa gỗ là món quà đền bù cho bức tượng nữ thần Athena đã bị phá hủy.

Thực chất trong bụng ngựa gỗ chứa đầy binh lính. Quân Troy đã mất cảnh giác và no say sau tiệc mừng chiến thắng, đêm đến quân Hy Lạp trong bụng ngựa đã xông ra đánh và mở cổng thành cho quân bên ngoài ồ ạt kéo vào, vì vậy, với kế sách ngựa gỗ, Hy Lạp đã chiến thắng và đánh bại thành Troy.

blank
Con ngựa gỗ thành Troy trong bộ phim chiến tranh sử thi cổ trang “Troy”do David Benioff viết kịch bản và đạo diễn bởi Wolfgang Petersen phát hành năm 2004 (Ảnh: ferdoselhayat)

Nepal có rơi vào bẫy nợ ?

Mặc dù lo sợ về các khoản vay không thể trả lại, nhiều quốc gia nhỏ đã chấp nhận BRI như một con đường thay thế cho sự phát triển kinh tế thịnh vượng. Nepal là một trong số những quốc gia như vậy – họ đã bước vào BRI trong năm ngoái với một sự hào hứng nồng nhiệt.

Sau đó, vào tháng 6 năm nay, Thủ tướng Nepal KP Sharma Oli đã tới Trung Quốc để ký thỏa thuận trị giá 2,4 tỷ USD cho tất cả mọi thứ, từ các dự án cơ sở hạ tầng và năng lượng cho đến các nỗ lực tái thiết sau thiên tai.

Điểm “sáng” của các thỏa thuận là một kế hoạch táo bạo để xây dựng một tuyến đường sắt xuyên qua dãy Himalaya. Tuyến đường sẽ nối liền thị trấn biên giới Kerung với thủ đô Nepal, Kathmandu, và các thị trấn du lịch Pokhara và Lumbini (nơi sinh của Phật). Tuyến đường sắt này cũng đang được coi là nguồn lực tiềm năng cho ngành du lịch Nepal, với khoảng 2,5 triệu khách du lịch Trung Quốc dự kiến thăm viếng hàng năm.

blank
Đường sắt Trung Quốc – Nepal. (Ảnh: The Quint)

Nếu tuyến đường sắt được xây dựng như đề xuất, Nepal cũng sẽ được định vị thành một vị trí trung tâm giao thông chính cho giao thương giữa Trung Quốc và đối thủ của nó là Ấn Độ. Một nghiên cứu ước tính thương mại của Nepal có thể được tăng thêm 35-45% khi tuyến đường sắt và các cơ sở dự án hạ tầng BRI khác được hoàn thành.

Chính phủ Trung Quốc đã tiến hành nghiên cứu tiền khả thi trên tuyến đường sắt Kerung-Kathmandu. Nghiên cứu ước tính 72,25 km đường từ biên giới Trung Quốc tới Kathmandu sẽ có giá 2,25 tỷ USD (các ước tính khác nói rằng chi phí có thể nhiều hơn nữa). Các quan chức đường sắt Nepal cho biết 98,5% con đường chạy xuyên qua các đường hầm và những cây cầu do địa hình đồi núi.

blank
Kathmandu, Nepal. (Ảnh: Mosaicadventure)

Cuộc tranh luận chính về Kathmandu hiện nay đó là liệu tuyến đường sắt được đề xuất có khả thi về mặt kỹ thuật và tài chính hay không, và nếu một ngày nào đó nó được hoàn thành, nó có thể là một dự án Voi trắng – một tuyến đường vận chuyển đắt tiền nhưng là một tuyến đường lớn không được sử dụng đúng công suất. (Voi trắng là thuật ngữ chỉ những dự án tốn kém nhưng không có hiệu quả).

Các câu hỏi về chi phí đã được đặt ra. Bên cạnh đó là sự vật lộn của Sri Lanka nhằm trả lại tổng số 8 tỷ Mỹ kim đang nợ các công ty Trung Quốc, nhiều quốc gia khác đang ở trong tình trạng khó khăn tương tự.

blank
Khách du lịch tại Thamel, một khu phố thương mại sầm uất từ lâu là trung tâm du lịch tại Kathmandu, Nepal. (Ảnh: Shutterstock)

Lào và Maldives

Các nhà kinh tế lo ngại rằng Lào vốn đã nhìn thấy khoản nợ của họ đạt 68% GDP, sẽ gặp khó khăn trong việc thanh toán phần đường sắt trị giá 6 tỷ USD do Trung Quốc xây dựng.

Và tại Maldives, phe đối lập đang tuyên bố rằng đất nước đang đối mặt với một cái bẫy nợ đang lờ mờ xuất hiện, với 92 triệu USD trong các khoản thanh toán hàng năm do Trung Quốc chi trả cho một dự án nâng cấp sân bay và cầu – khoảng 10% toàn bộ ngân sách.

‘Philippines cần nhìn vào những thứ đã xảy ra với Sri Lanka’

Hôm thứ Ba, trước chuyến thăm của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Malina, ông Jaime Florcruz, một giáo sư trợ giảng tại đại học Peking đưa ra cảnh báo rằng: Chính phủ Philippine phải thông minh trong việc đối phó với Trung Quốc, theo kênh ABS-CBN News.

Ông Jaime Florcruz cho biết các thỏa thuận đến sau chuyến thăm sẽ là hữu hình và có lợi ích dài hạn, nhưng chính phủ phải nhìn vào những cái thứ xảy ra với Sri Lanka như một “câu chuyện cảnh giác” để tránh rơi vào cái gọi là “bẫy nợ Trung Quốc”.

“Chúng ta nên coi chúng là những câu chuyện cảnh giác… Nó cho thấy chúng ta cần phải thông minh, kiểm tra điều chỉnh chặt chẽ những ưu và khuyết điểm. Chúng ta cần phải chắc chắn rằng chúng ta có thể trả nợ”, và rằng các giao dịch với Trung Quốc luôn được chào đón miễn là nó không làm tổn hại đến chủ quyền Philippines và các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ, theo ông Florcruz.

Xi - Duterte
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong buổi lễ chào đón tại Cung điện Malacanang ở Manila hôm thứ ba. (Ảnh: EPA-EFE)

Cũng theo abs-cbn, trong Hội nghị Thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Châu Á Thái Bình Dương mới đây, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence đã cho rằng các khoản vay của Trung Quốc đi kèm với các ràng buộc và tạo nên “món nợ đáng kinh ngạc” cho những nước nghèo hơn.

Triệu Hằng DKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Hoa Kỳ đang dồn Trung Quốc trên mọi mặt. Liên tục gây sức ép trong các cuộc đàm phán thương mại còn chưa ngã ngũ, mạnh tay trừng phạt trong lĩnh vực công nghệ mũi nhọn, Washington, ngày 23/05/2019, muốn gây sức ép tối đa khi thách thức những đòi hỏi chủ quyền lãnh hải của Bắc Kinh với dự luật trừng phạt Biển Đông và biển Hoa Đông 2019.
Khi người Mỹ thức tỉnh, tung ra những đòn đánh liên tiếp vào Tàu cộng thì thế giới và người Việt chúng ta mới có dịp nhìn rõ hơn về sự phát triển vượt bậc của đất nước cộng sản nầy trên nhiều lĩnh vực trong vòng mấy chục năm trở lại đây, và cũng có dịp nhìn nhận ra sự phát triển đó đã tăng cường nanh vuốt để đất nước đông dân nhất thế giới này biến thành một thế lực lớn mạnh của bóng đêm đối kháng lại thế giới văn minh.
Một hậu quả đầu tiên của trận thương chiến giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc là trong Quý 1 năm 2019 số xuất khẩu của Trung Quốc vào thị trường Mỹ giảm gần 14% mà xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ lại tăng hơn 40% so với năm ngoái. Trước tin mừng đó, có lẽ chúng ta nên nhìn xa hơn. Diễn đàn Kinh tế sẽ tìm hiểu tại sao.
Vào mùa xuân năm 1989, cách đây 30 năm, hơn một triệu sinh viên và người dân Trung Quốc, đã tụ hội ở Quảng trường Thiên An Môn, Bắc Kinh. Họ đã bắt đầu cuộc biểu tình chính trị lớn nhất trong lịch sử Đảng Cộng Sản Trung Quốc (ĐCSTQ). BBC đã tường thuât lại toàn bộ diễn biến đưa phong trào biểu tình ôn hoà của giới trí thức trẻ Trung Quốc trở thành cuộc thảm sát dưới tay ĐCSTQ, đánh dấu tình trạng nhân quyền dần bị xoá sổ ở Trung Quốc.
Từ một sắc lệnh hôm 15/5 cấm bán công nghệ cho Hoa Vi, tổng thống Mỹ Donalmd Trump đã thực sự đánh vào nguồn cung ứng sống còn khiến tập đoàn viễn thông hàng đầu Trung Quốc điêu đứng. Quân bài Hoa Vi của Washington có duy trì được sức ép đối với Bắc Kinh trong cuộc chiến thương mại ? Thế trận bao vây cô lập về công nghệ rộng khắp đang được hình thành sẽ đưa Hoa Vi tới đâu ?
Giới chuyên gia Pháp so sánh : trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung hiện tại, kim loại hiếm là một dạng "vũ khí răn đe" của Bắc Kinh, nhưng Trung Quốc sẽ không dám vượt qua lằn ranh đỏ. Giải pháp triệt để ấy sẽ biến cuộc chiến thương mại hiện nay thành chiến tranh công nghệ và có thể là còn "hơn thế nữa" với Hoa Kỳ.
“Tên cha tên mẹ tên chồng, Con có thể quên/ Nhưng tên người, Vầng thái dương chiếu sáng đời đời/ Con phải nhớ mãi không thôi…” (Thơ bọn súc vật ca tụng lãnh tụ trong “Trại Súc Vật”- George Orwell). Volodymyr Oleksandrovych Zelensky là một chính trị gia, nhà biên kịch, diễn viên, diễn viên hài, và đạo diễn người Ukraine, đã tuyên thệ nhậm chức tổng thống thứ 6 của Ukraine kể từ ngày 20 Tháng Năm, 2019 sau khi đắc cử vẻ vang trước tổng thống đương nhiệm. Trong một cuộc phỏng vấn vào Tháng Ba năm 2019 với Der Spiegel, Zelensky tuyên bố ông đi vào chính trị để khôi phục niềm tin vào các chính trị gia và ông muốn “đưa những người chuyên nghiệp, đàng hoàng lên nắm quyền.”
Giới phân tích nói với BBC rằng quyết định ngừng cung cấp phiên bản Android mới của Google cho Huawei được xem là khởi đầu cho một cuộc chiến tranh lạnh công nghệ có thể buộc các nước châu Phi - trong tương lai - phải lựa chọn giữa công nghệ Mỹ và Trung Quốc.
Tác giả Dominique Moïsi trên Les Echos phân tích về « Hai cuộc chiến tranh lạnh của nước Mỹ », đặt câu hỏi liệu Mỹ có khả năng tiến hành hai cuộc chiến cùng một lúc : một với Trung Quốc ở châu Á, và một với Iran ở Trung Đông hay không ? Vào thời kỳ chiến tranh lạnh trước đây, các chiến lược gia đều nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ là đại cường duy nhất trên thế giới có thể lao vào hai cuộc xung đột cùng một lúc. Và đó là xung đột quân sự. Còn ngày nay, khi chiến tranh kinh tế đang trở thành một hình thái thay thế cho chiến tranh trên chiến trường,
“Làm nhà báo cứ phải như con chó ấy” Đã từ lâu lắm rồi, cứ đến gần một kỳ hội nghị trung ương quan trọng về nhân sự, nhất là gần đại hội của chính thể độc đảng kiêm độc trị, một bộ phận báo nhà nước lại gào thét tinh thần “chống tiêu cực” và sau này là “chống tham nhũng,” moi móc chỉ trích ủy viên bộ chính trị này, ủy viên trung ương nọ.
Bảo Trợ