Vành đai – Con đường liệu có như điển tích con ngựa thành Troy?

22 Tháng Mười Một 20188:48 SA(Xem: 391)

Tóm tắt bài viết

  • Một số mối lo ngại rằng dự án BRI có thể là con ngựa Trojan cho sự thống trị toàn cầu thông qua bẫy nợ, theo The Quint.
  • Liệu Nepal có rơi vào bẫy nợ ? Lào đã thấy trước những khó khăn, Maldives đã thấy món nợ phủ bóng.
  • Philippine cần nhìn vào cái đã xảy ra với Sri Lanka.

TroyDự án Vành đai Con đường (BRI) của Trung Quốc có tham vọng tái định hình nền kinh tế toàn cầu bằng cách kết nối hơn 60 quốc gia trên khắp châu Á, châu Âu và châu Phi thông qua các dự án thương mại và cơ sở hạ tầng.

Theo như mường tượng, gần 2/3 dân số thế giới sẽ được kết nối thông qua các dự án BRI tương lai. Một số nhà kinh tế ước tính BRI có thể thúc đẩy thương mại toàn cầu lên tới 12%.

Mặc dù có những lợi ích, nhiều nghi vấn đã được đặt ra về động cơ của Trung Quốc cho sáng kiến ​​này, và liệu Bắc Kinh có thể chi 1 nghìn tỷ đô la Mỹ đã cam kết cho các dự án cơ sở hạ tầng hay không, và liệu những đối tác của họ có đủ khả năng trả nợ hay không, theo The Quint.

Liệu BRI có phải là ‘Con ngựa thành Troy’ ?

Một số mối lo ngại rằng dự án BRI có thể là con ngựa Trojan cho sự thống trị toàn cầu thông qua bẫy nợ, theo The Quint.

Sri Lanka là một trường hợp thường xuyên được nêu lên như một câu chuyện cảnh giác. Không thể hoàn trả khoản vay trên một dự án xây dựng cảng trị giá 1,5 tỷ USD Mỹ, chính phủ Sri Lanka đã đồng ý cho Trung Quốc thuê 99 năm cảng làm thế chấp [cho khoản nợ].

Những chức sắc cảng và bộ trưởng đã cho biết vào thời điểm đó: “Chúng tôi đã phải đưa ra quyết định để thoát khỏi cái bẫy nợ này”.

blank
Một nhóm du khách Sri Lanka tới thăm cảng vận tải nước sâu xem tàu nạo vét Trung Quốc hoạt động tại Hambantota, hôm 24/3/2010. (Ảnh: Reuters)

Con ngựa thành Troy (Troia – Tơ roa) là con ngựa gỗ mà quân Hy Lạp đã sử dụng để giành chiến thắng trong cuộc chiến thành Troy.

Cuộc chiến kéo dài 10 năm mà người Hy Lạp không thể thắng bằng sức mạnh, nên sử dụng một kế sách của tướng Odyssey, họ dỡ tàu và lấy gỗ dựng một con ngựa và dùng kế lui binh, chỉ để lại một người. Người này với nhiệm vụ đánh lừa quân Troy, khiến thành Troy tưởng rằng ngựa gỗ là món quà đền bù cho bức tượng nữ thần Athena đã bị phá hủy.

Thực chất trong bụng ngựa gỗ chứa đầy binh lính. Quân Troy đã mất cảnh giác và no say sau tiệc mừng chiến thắng, đêm đến quân Hy Lạp trong bụng ngựa đã xông ra đánh và mở cổng thành cho quân bên ngoài ồ ạt kéo vào, vì vậy, với kế sách ngựa gỗ, Hy Lạp đã chiến thắng và đánh bại thành Troy.

blank
Con ngựa gỗ thành Troy trong bộ phim chiến tranh sử thi cổ trang “Troy”do David Benioff viết kịch bản và đạo diễn bởi Wolfgang Petersen phát hành năm 2004 (Ảnh: ferdoselhayat)

Nepal có rơi vào bẫy nợ ?

Mặc dù lo sợ về các khoản vay không thể trả lại, nhiều quốc gia nhỏ đã chấp nhận BRI như một con đường thay thế cho sự phát triển kinh tế thịnh vượng. Nepal là một trong số những quốc gia như vậy – họ đã bước vào BRI trong năm ngoái với một sự hào hứng nồng nhiệt.

Sau đó, vào tháng 6 năm nay, Thủ tướng Nepal KP Sharma Oli đã tới Trung Quốc để ký thỏa thuận trị giá 2,4 tỷ USD cho tất cả mọi thứ, từ các dự án cơ sở hạ tầng và năng lượng cho đến các nỗ lực tái thiết sau thiên tai.

Điểm “sáng” của các thỏa thuận là một kế hoạch táo bạo để xây dựng một tuyến đường sắt xuyên qua dãy Himalaya. Tuyến đường sẽ nối liền thị trấn biên giới Kerung với thủ đô Nepal, Kathmandu, và các thị trấn du lịch Pokhara và Lumbini (nơi sinh của Phật). Tuyến đường sắt này cũng đang được coi là nguồn lực tiềm năng cho ngành du lịch Nepal, với khoảng 2,5 triệu khách du lịch Trung Quốc dự kiến thăm viếng hàng năm.

blank
Đường sắt Trung Quốc – Nepal. (Ảnh: The Quint)

Nếu tuyến đường sắt được xây dựng như đề xuất, Nepal cũng sẽ được định vị thành một vị trí trung tâm giao thông chính cho giao thương giữa Trung Quốc và đối thủ của nó là Ấn Độ. Một nghiên cứu ước tính thương mại của Nepal có thể được tăng thêm 35-45% khi tuyến đường sắt và các cơ sở dự án hạ tầng BRI khác được hoàn thành.

Chính phủ Trung Quốc đã tiến hành nghiên cứu tiền khả thi trên tuyến đường sắt Kerung-Kathmandu. Nghiên cứu ước tính 72,25 km đường từ biên giới Trung Quốc tới Kathmandu sẽ có giá 2,25 tỷ USD (các ước tính khác nói rằng chi phí có thể nhiều hơn nữa). Các quan chức đường sắt Nepal cho biết 98,5% con đường chạy xuyên qua các đường hầm và những cây cầu do địa hình đồi núi.

blank
Kathmandu, Nepal. (Ảnh: Mosaicadventure)

Cuộc tranh luận chính về Kathmandu hiện nay đó là liệu tuyến đường sắt được đề xuất có khả thi về mặt kỹ thuật và tài chính hay không, và nếu một ngày nào đó nó được hoàn thành, nó có thể là một dự án Voi trắng – một tuyến đường vận chuyển đắt tiền nhưng là một tuyến đường lớn không được sử dụng đúng công suất. (Voi trắng là thuật ngữ chỉ những dự án tốn kém nhưng không có hiệu quả).

Các câu hỏi về chi phí đã được đặt ra. Bên cạnh đó là sự vật lộn của Sri Lanka nhằm trả lại tổng số 8 tỷ Mỹ kim đang nợ các công ty Trung Quốc, nhiều quốc gia khác đang ở trong tình trạng khó khăn tương tự.

blank
Khách du lịch tại Thamel, một khu phố thương mại sầm uất từ lâu là trung tâm du lịch tại Kathmandu, Nepal. (Ảnh: Shutterstock)

Lào và Maldives

Các nhà kinh tế lo ngại rằng Lào vốn đã nhìn thấy khoản nợ của họ đạt 68% GDP, sẽ gặp khó khăn trong việc thanh toán phần đường sắt trị giá 6 tỷ USD do Trung Quốc xây dựng.

Và tại Maldives, phe đối lập đang tuyên bố rằng đất nước đang đối mặt với một cái bẫy nợ đang lờ mờ xuất hiện, với 92 triệu USD trong các khoản thanh toán hàng năm do Trung Quốc chi trả cho một dự án nâng cấp sân bay và cầu – khoảng 10% toàn bộ ngân sách.

‘Philippines cần nhìn vào những thứ đã xảy ra với Sri Lanka’

Hôm thứ Ba, trước chuyến thăm của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Malina, ông Jaime Florcruz, một giáo sư trợ giảng tại đại học Peking đưa ra cảnh báo rằng: Chính phủ Philippine phải thông minh trong việc đối phó với Trung Quốc, theo kênh ABS-CBN News.

Ông Jaime Florcruz cho biết các thỏa thuận đến sau chuyến thăm sẽ là hữu hình và có lợi ích dài hạn, nhưng chính phủ phải nhìn vào những cái thứ xảy ra với Sri Lanka như một “câu chuyện cảnh giác” để tránh rơi vào cái gọi là “bẫy nợ Trung Quốc”.

“Chúng ta nên coi chúng là những câu chuyện cảnh giác… Nó cho thấy chúng ta cần phải thông minh, kiểm tra điều chỉnh chặt chẽ những ưu và khuyết điểm. Chúng ta cần phải chắc chắn rằng chúng ta có thể trả nợ”, và rằng các giao dịch với Trung Quốc luôn được chào đón miễn là nó không làm tổn hại đến chủ quyền Philippines và các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ, theo ông Florcruz.

Xi - Duterte
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong buổi lễ chào đón tại Cung điện Malacanang ở Manila hôm thứ ba. (Ảnh: EPA-EFE)

Cũng theo abs-cbn, trong Hội nghị Thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Châu Á Thái Bình Dương mới đây, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence đã cho rằng các khoản vay của Trung Quốc đi kèm với các ràng buộc và tạo nên “món nợ đáng kinh ngạc” cho những nước nghèo hơn.

Triệu Hằng DKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tiananmen – Thiên An Môn là ba chữ chính chiếm lĩnh mục thời sự châu Á trên nhiều nhật báo lớn của Pháp số ra ngày 04/06/2019. Vào ngày này, « cách nay đúng 30 năm, Trung Quốc cộng sản tàn sát giới trẻ tại quảng trường Thiên An Môn », Le Figaro nhắc lại.
Đêm mồng 3 rạng sáng ngày 04/06/1989, phong trào dân chủ Mùa Xuân Bắc Kinh bị nhận chìm trong biển máu. 2600 người thiệt mạng theo thẩm định của Chữ Thập Đỏ Trung Quốc. Nhưng với chính quyền Bắc Kinh, số người chết không vượt quá 300. Đâu là sự thật ?
Trả lời phỏng vấn báo Le Monde, số ra ngày 03/06/2019, chuyên gia nghiên cứu về Trung Quốc, Jean Pierre Cabestan, thuộc đại học Dòng Tên Hồng Kông, đã nhận định, trong những thập niên qua, ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Trung Quốc trong các định chế quốc tế đã cho phép Bắc Kinh vô hiệu hóa các chỉ trích về nhân quyền, đồng thời thiết lập các chuẩn mực, diễn đàn hoặc tòa án được tất cả các nước thừa nhận.
Siêu cường quốc được xem như có quyền lực cao hơn các cường quốc. Là một quốc gia có sức mạnh đặc biệt, đứng hàng đầu trong hệ thống quốc tế, có khả năng gây ảnh hưởng tới những sự kiện trên phạm vi toàn thế giới. Hoa Kỳ là một siêu cường bao gồm ý nghĩa so sánh với hai cường quốc hiện tại là Nga và Trung Cộng. Về kinh tế, Hoa Kỳ đứng hạng nhất thế giới. Trung Cộng ở hạng nhì và Nhật Bản ở hạng thứ ba.
ĐÃ KHÔNG LÊN ÁN TRUNG QUỐC XÂM LƯỢC BIỂN ĐẢO, SAO CÒN ĐỀ CAO “THIỆN CHÍ” CỦA TRUNG QUỐC NHƯ THẾ NÀY? - TS Nguyễn Ngoc Chu - Suốt cả bài diễn văn, ông Ngô Xuân Lịch không có một lời phê phán Trung Quốc xâm chiếm biển đảo của Việt Nam, bồi đắp đảo nhân tạo, quân sự hóa Biển Đông Nam Á, xua đuổi, đâm chìm thuyền cá ngư dân Việt Nam, cấm ngư dân Việt Nam đánh bắt cá trong vùng biển Việt Nam. Trái lại, chỉ thấy Trung Quốc và Việt Nam đang “thống nhất duy trì” hòa bình, ổn định trên Biển Đông Nam Á. 1. Ai cũng biết Trung Quốc nói một đường làm một nẻo. Và mục tiêu chiếm đoạt BIỂN ĐÔNG NAM Á của Trung Quốc là không thay đổi và không khoan nhượng. Chỉ có áp lực quốc tế mới làm cho Trung Quốc phải thay đổi cách xâm chiếm và trì hoãn sự toàn thắng về mục tiêu xâm chiếm của Trung Quốc. 2. Việc Việt Nam và các nước ASEAN yêu cầu Trung Quốc ngồi đàm phán về BIỂN ĐÔNG NAM Á, đòi hỏi Trung Quốc tuân thủ luật pháp
Tuần qua nổi lên hai sự kiện đáng chú ý, chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Trump (25-28/5) và đối thoại Shangri la lần thứ 18 tại Singapore (31/5-2/6). Một điều dễ nhận thấy, hai sự kiện này đều liên quan tới chiến lược của hai đồng minh Mỹ-Nhật, gây sức ép, kiềm chế và đẩy lùi tham vọng của Trung Quốc ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.
Gần đây dư luận cả trong nước lẫn quốc tế hầm hập nóng lên khi chứng kiến “cú đấm huỷ diệt” của Trump tung thẳng vào Tập Cận Bình qua vụ phong toả tập đoàn Hoa Vi (Huawei). Tập Chủ tịch buộc phải đưa ra lời cầu cứu “thần dân” của mình hãy tham gia vào cuộc Vạn lý Trường chinh (Wanli Changzheng) mới và tất cả “phải bắt đầu lại từ đầu” (nguyên văn lời của Tập) để ứng phó với đòn đánh hiểm hóc của Trump.
Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung vẫn được các nhật báo Pháp ngày 30/05/2019 tiếp tục khai thác. Trong cuộc đối đầu này, Bắc Kinh nắm trong tay một vũ khí lợi hại trị giá hơn một ngàn tỷ đô la : Trái phiếu Mỹ. Tuy nhiên, báo Le Monde cho rằng Bắc Kinh không dễ gì thanh lý số trái phiếu Mỹ để trả đũa Washington.
Việc thăng tiến, bổ nhiệm, khen thưởng đều không thực hiện minh bạch, dân chủ công khai mà chỉ được xem xét, quyết định bởi một cá nhân hay nhóm người. Chính thể chế ấy đã kích thích, thậm chí cưỡng bách người ta mua bằng, giả bằng cấp, giả lý lịch, giả thành tích, chạy chức, chạy quyền, chạy khen thưởng, chạy cơ cấu…. Giả danh, mạo danh, mua bán danh để trục lợi, tiến thân là bản chất của chế độ cộng sản.
Xin không bàn về những lý thuyết thuần túy Triết học của Marx, mặc dù Duy vật biện chứng và Duy vật lịch sử Mác-xít cũng có những điều rất cần phải tranh luận về mặt Triết học. Điều có ý nghĩa thực tế cần thiết cho xã hội ở đây là chỉ xét những “lý sự” gọi là chủ nghĩa Mác-Lênin được dùng làm kim chỉ nam chỉ đạo mọi chủ trương của ĐCS, những điều đã thành nhận thức phổ thông, tuyên truyền phổ cập ai cũng biết.
Bảo Trợ