Khi Thái Lan có loạn

24 Tháng Giêng 20143:00 CH(Xem: 1155)

Rạn nứt bên trong Thái Lan gây rạn nứt cho cả khối ASEAN

Hùng Tâm/Người Việt


Trong năm nay, tình hình Thái Lan sẽ có đổi thay với ảnh hưởng lan rộng qua Đông Nam Á. Vì sao lại như vậy và hậu quả sẽ là gì? “Hồ Sơ Người Việt” tìm hiểu chuyện này trước khi mọi người đều chuẩn bị ăn Tết.


Những vết nứt khó hàn gắn

Sau nhiều tháng biến động liên tục, với những cuộc biểu tình làm thủ đô Bangkok bị tê liệt, từ mươi hôm nay, một số tướng lãnh Thái Lan báo động hay hăm dọa là quân đội có thể tiến hành đảo chánh để vãn hồi trật tự. Từ năm 1932 đến nay, quân đội Thái đã có 19 cuộc đảo chánh và tin tức thời sự cho thấy là một vụ đảo chánh thứ 20 có thể xảy ra nay mai.

Thật ra, biến động Thái Lan đã có từ Tháng Chín năm 2006. Năm đó, sau nhiều tháng hỗn loạn, chính quyền của Thủ Tướng Thaksin Shinawatra bị lật đổ khi thủ tướng Thái đang dự phiên họp Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc ở New York. Tiến hành đảo chánh là tư lệnh quân đội, Thiếu Tướng Sonthi Boonyaratglin, với sự biểu đồng tình của nhiều nhân vật thân cận trong Hoàng Gia Thái Lan. Sau đảo chánh, các tướng lãnh lập ra một ủy ban soạn thảo Hiến Pháp mới, cấm không cho phê bình bản dự thảo trước khi trưng cầu dân ý.

Được đa số chấp nhận, Hiến Pháp 2007 dẫn tới bầu cử nhưng hai chính quyền nối tiếp của phe đối lập cũng đều bị đổ về tội tham nhũng hoặc đàn áp.

Ông Thaksin bị lật năm 2006 sau khi đảng Thai Rak Thai (Thái Yêu Thái) của ông thắng cử vào Tháng Tư và sau đó, đảng này dưới tên mới là Pheu Thai tiếp tục thắng cử năm 2011 và Thủ tướng đương nhiệm Yingluck Shinawatra là em gái của ông Thaksin. Bị chống đối, Yingluck tạm xử lý quyền thủ tướng và đề nghị tổ chức bầu cử vào mùng 2 Tháng Hai này, nhưng biểu tình vẫn tiếp tục nên đã phải ban bố tình trạng khẩn cấp.

Lý do biểu tình chống đối là vì phe đối lập, khoác màu vàng, do đảng Dân Chủ Thái lãnh đạo cũng sẽ thất cử nếu có bầu cử.

Là sĩ quan cảnh sát bước qua doanh trường và thành công lớn trong ngành điện thoại viễn liên, tỷ phú Thaksin Shinawatra là một hiện tượng chính trị lạ thường. Sau vụ khủng hoảng kinh tế Đông Á, khởi nguồn từ Thái Lan vào đầu Tháng Bảy năm 1997, Thaksin tham gia chính trị với chủ trương có tính cách đại chúng populist, hay mị dân tùy quan điểm, nhằm tranh thủ nông dân, người nghèo và giới tiểu thương. Ông đề cao tinh thần ái quốc của dân Thái, phản đối các biện pháp kinh tế khắc khổ của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế IMF và các nước Tây phương, giảm nợ và gia tăng trợ cấp về y tế giáo dục cho dân nghèo. Được hậu thuẫn của dân nghèo cùng cử tri tại miền Bắc và Đông Bắc, Thaksin có uy tín rất cao. Uy tín đó đe dọa quyền lực của các thành phần ưu tú truyền thống tại thủ đô Bangkok lẫn quân đội và nhất là Hoàng Gia Thái.

Vì vậy, những biến động liên tục tại Thái Lan cho thấy một vết nứt rất lớn giữa hai thế lực.

Dân nghèo, giới tiểu thương và hệ thống kinh doanh mới nổi của họ, cùng cử tri miền Bắc đều ủng hộ Thanksin hay Yingluck trong mọi cuộc bầu cử, và họ chiếm đa số cử tri. Giới trí thức, quý tộc hay các đại gia tại thủ đô, cùng quân đội và Tối Cao Pháp Viện (Viện Bảo Hiến) và cử tri tại bán đảo ở miền Nam thì hậu thuẫn đảng Dân Chủ. Sau mỗi lần thất cử thì tổ chức biểu tình để gây loạn.

Vết nứt khó hàn gắn giữa hai thế lực này cần được tìm hiểu sâu xa hơn trong địa dư và lịch sử.


Địa dư lịch sử Thái Lan

Lãnh thổ Thái Lan nằm giữa hai bán đảo là bán đảo Đông Dương và bán đảo Mã Lai, và giữa hai biển lớn là Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương (biển Đông Hải như ta gọi) và là kết quả thống nhất của hai vương quốc. Tại miền Bắc, gồm có núi rừng và cao nguyên, xưa kia có Vương quốc Lan Nạp với trung tâm sinh hoạt là Chiang Mai. Đa số cư dân là dân Thái (da trắng), nhiều người gốc Hoa xuất phát từ các tỉnh Vân Nam hay Quảng Đông, tín ngưỡng chủ yếu là Phật giáo Nguyên thủy. Tại miền Nam quanh lưu vực sông Chao Phraya xuống tới bán đảo Mã Lai thì có vương quốc Xiêm La với trung tâm sinh hoạt là Ayutthaya. Đa số người dân tại miền Nam của khu vực này là gốc Mã Lai (da nâu hơn), nhiều người theo Hồi giáo.

Đấy là về đại thể.

Trong thực tế, Thái Lan có năm khu vực địa dư trên một lãnh thổ không liền lạc. Khu vực trung tâm thì có thủ đô Bangkok, xưa kia ta gọi là Vọng Các, nay tập trung đến 10% dân số. Theo chiều kim đồng hồ thì có miền Bắc giáp giới với Miền Điện và Lào, miền Đông Bắc giáp giới với Lào, miền Đông giáp giới với Cam Bốt, và sau cùng là miền Nam trên một deo đất của bán đảo Mã Lai, giáp với với xứ Mã Lai Á (Malaysia). Thống nhất được năm khu vực này là một bái toán sinh tử của Thái.

Về lịch sử, Vương quốc Xiêm La xuất hiện từ thế kỷ 14, bành trướng dần rồi thôn tính Vương quốc Lan Nạp đã có từ trước nhưng chỉ thật sự kiểm soát được Chiang Mai từ năm 1874.

Lãnh đạo Vương quốc Thái Lan thời hiện đại là dòng Rama (Quốc vương Bhumibol Adulyadej hiện nay là vua Rama thứ chín), do vua Chất Tri (Chakri) sáng lập năm 1782.

Là chiến tướng gốc Hoa đang hành quân tại Cao Miên chống quân của Nguyễn Ánh (trong thời nội chiến với Tây Sơn), ông xin giảng hòa với quân Nguyễn khi triều đình có loạn. Lui binh về truất phế vua Taksin, ông lên làm vua và dời đô từ Ayutthaya xuống Bangkok. Thời đó rồi, cả Xiêm La và Việt Nam đều lấn đất của Vương quốc Khơme (Chân Lạp, hay Cao Mên) nên đôi bên đụng nhau nhiều lần trên đất Miên. Cũng nhờ sự thông cảm của quân Nguyễn để được lui binh mà về sau triều đình Chất Tri đã yểm trợ Nguyễn Ánh trong cuộc thư hùng với Tây Sơn...

Khi vương quốc này định hình thì cũng là lúc các nước Âu Châu bành trướng qua Viễn Đông.

Khác với Việt Nam, Thái sớm mở cửa làm ăn với mọi quốc gia và đu dây giữa hai thế lực bành trướng là Anh và Pháp để giữ nền độc lập. Sau đó thì hợp tác với Nhật từ trước Thế Chiến II, rồi kịp thời ngả theo phe Đồng Minh trước khi Nhật bị đánh bại. Thời Chiến Tranh Lạnh, Thái Lan là đồng minh của Hoa Kỳ và dù có bị phiến quân Cộng sản quấy rối tại miền Bắc vẫn không rơi vào quỹ đạo Trung Quốc. Khi Đặng Tiểu Bình cải cách từ đầu năm 1979, Thái Lan sớm hợp tác với Trung Quốc để tìm mối lợi kinh tế, nhưng vẫn dưới sự bảo vệ của Hoa Kỳ.


Hoàng gia và các thế lực Thái Lan

Không bị nạn thực dân đến độ thù ghét Tây phương mà ngả theo những tư tưởng dại dột, người dân Thái Lan tương đối cởi mở, và kính trọng ông vua như một thần linh.

Sau mấy chục năm tăng trưởng kinh tế, với tốc độ hơn 7% từ thời Chiến tranh Việt Nam cho đến cuộc khủng hoảng 1997, xã hội Thái đã giàu có hơn xưa, với những thế lực mới.

Lên ngôi từ năm 1946, Quốc vương Bhumibol Adulyadej là ông vua lâu đời nhất thế giới. Dưới chính thể Quân chủ Lập hiến ra đời từ sau năm 1932, vua Bhumibol có uy tín rất cao với và trong mọi cuộc đảo chánh, ngần ấy tướng lãnh đều thần phục quốc vương. Nhưng Bhumibol đã quá già (87 tuổi) và lâm trọng bệnh nên mất dần ảnh hưởng. Thái Tử Maha Vajiralongkorn là người hoang đàng và ham vui, không có uy tín bằng em gái là Công Chúa Maha Chakri Sirindhorn, độc thân, uyên bác và tiến bộ, được phe Thaksin quý mến và ủng hộ.

Trong nhiều thập niên, mỗi khi xứ Thái có loạn, uy tín của vua Bhumibol là thế lực ổn định. Khi Thaksin mở rộng ảnh hưởng, nhiều người trong Hoàng Gia Thái bất mãn và lo sợ nên sẵn sàng hợp tác với quân đội và đối lập. Nhưng sự suy yếu của Bhumibol và uy tín quá thấp của Thái Tử Vajiralongkorn cũng gây rạn nứt ngay trong nội bộ Hoàng gia, cả cả quân đội, về thời “hậu Bhumibol”....

Quân đội Hoàng Gia Thái gồm những người gốc Mã Lai, được Anh rồi Hoa Kỳ yểm trợ và huấn luyện, có nhiều tướng lãnh thân Tây phương và là rường cột của Hoàng gia bên cạnh giới quý tộc là các gia đình quyền thế từ lâu đời. Quân đội có quyền lực chính trị thực tế, được lòng dân nhưng các tướng cũng biết là khó thiết lập một chế độ quân phiệt như ở tại Miến Điện vì tinh thần dân chủ của Thái đã ăn sâu vào xã hội. Kể từ sau vụ đảo chánh 1992, dân Thái không muốn có loại Hội Đồng Quân Dân Cách Mạng của các tướng lãnh nữa.

Một thế lực khác là các doanh gia, nhiều người nhưng không phải tất cả là gốc Hoa. Rất phi chính trị, họ cần sự ổn định và hậu thuẫn của bộ máy hành chánh công quyền để làm ăn và tham gia chính trị qua cách yểm trợ ngầm những ai đem lại lợi lộc.

Ở vòng ngoài, nếu đa số dân nghèo ưa thích phe Thaksin thì người dân tại miền Nam, đa số theo Hồi Giáo, thì không chấp nhận việc chính quyền của Thủ Tướng Thaksin đã nặng tay đàn áp xu hướng Hồi Giáo ly khai.

Chỉ nhìn một cách sơ lược tình hình phức tạp của Thái Lan, người ta cũng thấy ra nhiều sức ly tâm có thể đe dọa tương lai xứ này.

Phe áo vàng chống đảng Pheu Thái hoạt động mạnh nhất tại khu vực Bangkok. Phe áo đỏ rất mạnh ở miền Bắc và Đông Bắc thì nghi ngờ luật chơi chính trị tại thủ đô và cũng sẵn sàng biểu tình nếu chính quyền Yingluck bị lật đổ. Ngay trong quân đội cũng có nhiều tướng lãnh không ủng hộ phe áo vàng.

Sự rạn nứt vàng/đỏ nguy ngập hơn tinh thần xanh hay đỏ của các tiểu bang bầu cho đảng Dân Chủ hay Cộng Hòa tại Hoa Kỳ vì đe dọa sự thống nhất của Thái Lan.


Kết luận ở đây là gì?

Hoa Kỳ có một cái trụ tại Đông Nam Á là Thái Lan. Cái trụ này lung lay khi Trung Quốc ra tay bành trướng.

Tại hướng Tây của Thái, Miến Điện đang mở ra với giải pháp dân chủ - và cũng gặp bấn ổn trước khi nền dân chủ ăn nếp. Tại hướng Nam, Mã Lai Á cũng sẽ bất ổn khi đảng cầm quyền khơi dậy tinh thần độc lập của dân Mã Lai để chặn đường đối lập. Tại hướng Đông, xứ Cam Bốt đang bị khủng hoảng và tinh thần ái quốc sẽ lại được huy động, có khi chống Thái, chống Việt.

Sự đoàn kết của các nước Đông Nam Á để từ hội nhập kinh tế dẫn tới một lập trường thống nhất về chính trị cho cả khối sẽ là nạn nhân của khủng hoảng Thái Lan. Có lợi nhất trong cục diện này vẫn lại là Trung Quốc.


Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Hôm nay 10/09/2019 tàu Hải Dương Địa Chất 8 (Haiyang Dizhi 8) của Trung Quốc vẫn đang hoạt động tại bãi Tư Chính của Việt Nam, sau khi quay về từ Đá Chữ Thập cách đây hai ngày. Trong khi đó rộ lên thông tin tập đoàn ExxonMobil của Mỹ rút lui khỏi mỏ khí đốt Cá Voi Xanh (Blue Whale) nằm gần Quảng Nam, cách bờ biển Việt Nam khoảng 55 hải lý. Nhà báo Huy Đức hôm qua 09/09/2019 viết trên Facebook : « ExxonMobil (US) bỏ cuộc ! Trước sức ép của Tập các siêu cường đều bỏ mặc : UK (BP 2007), Nga (2016), Tây Ban Nha (2018)…Xoay trục về đâu ? » Một nguồn tin khác nói rằng ExxonMobil hôm 28/8 đã thông báo cho phía Việt Nam ý định bán lại toàn bộ cổ phần ở mỏ Cá Voi Xanh. Trung Quốc « giết gà » Repsol để « dọa khỉ » Exxon ?
Tàu Kiểm Ngư Việt Nam (bên phải) bị tàu Trung Quốc đâm húc, sau khi Hà Nội yêu cầu Bắc Kinh rút giàn khoan khỏi vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam năm 2014 (ảnh: bluebird-electric.net). Chính quyền Trung Quốc tối thứ Ba (3/9) đã đưa một tàu cần cẩu khổng lồ xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam ở Biển Đông, chỉ cách bờ biển Quảng Ngãi khoảng 90 km. Các nhà quan sát khu vực cho biết sự hiện diện của con tàu ở vị trí rất gần với bờ biển Việt Nam cho thấy Trung Quốc sẵn sàng tăng cường đối đầu với Việt Nam ở Biển Đông. Vụ việc xảy ra không lâu sau khi tàu Trung Quốc xâm nhập trái phép vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam ở Bãi Tư Chính thuộc quần đảo Trường Sa, dẫn đến cuộc đối mặt của lực lượng hải quân hai nước.
Luật sư gốc Hoa viết: “Không giống như nhiều người tiền nhiệm trong Nhà Trắng, ông Trump dường như hiểu một cách bẩm sinh tính côn đồ và sự tàn bạo ở cốt lõi của ĐCSTQ”. Ông Trump hiểu rằng cho dù trong lĩnh vực thương mại, ngoại giao hay duy trì trật tự quốc tế, các chế độ độc tài thường không chơi theo luật lệ của các quốc gia dân chủ. Trong khi các chính quyền trước của Mỹ thân thiện với ĐCSTQ, ông Trump đã hành động để chống lại sự ăn mòn ngày càng tăng của ĐCSTQ đối với xã hội Hoa Kỳ – từ kinh doanh, truyền thông đến giáo dục và chính trị.
Chính quyền và Đảng Cộng sản Việt Nam đang đối diện một thế lưỡng nan 'đối nghịch' trong việc chống tham nhũng, theo một ý kiến bình luận trong hội luận trực tuyến của BBC News Tiếng Việt hôm 05/9/2019. Đó là thế đối nghịch giữa chống tham nhũng và quan ngại thay đổi thể chế chính trị, xã hội theo hướng dân chủ hóa vốn hữu hiệu hơn cho công cuộc này, một blogger và là nhà báo tự do từ Hà Nội nói.
tổng vốn đầu tư của Trung Quốc vào Mỹ năm 2018 đã giảm 90% so với mức đỉnh năm 2016. Có thể nói, nước Mỹ đã ngăn chặn kịp thời hoạt động đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vốn để thâu tóm công nghệ Mỹ.
“Giờ đây, Tổng thống Trump đang đối đầu với những nỗ lực của Trung Quốc hòng thống trị thế kỷ 21 thông qua những hành động ‘côn đồ’ về quân sự, kinh tế và ngoại giao. Ông Trump xứng đáng nhận được sự ủng hộ của những người Mỹ chân chính cho dù họ thuộc bất kỳ đảng chính trị nào trong nỗ lực sống còn này”, ông Harry nhận định. “Không ai có thể đánh bại được nước Mỹ với sự thống nhất trong một mục tiêu và tầm nhìn chung. Trung Quốc cần hiểu điều đó và hãy tiếp nhận bài học nghiêm khắc này”, chuyên gia Harry kết luận.
Trang nhất Libération hôm nay 06/09/2019đăng ảnh các trẻ em Duy Ngô Nhĩ với dòng tựa lớn « Trung Quốc đang đày đọa các em này », và dành bốn trang báo khổ to để tố cáo tình trạng « Người Duy Ngô Nhĩ bị giam hãm từ lúc mới đến trường ». Bài xã luận của Libération mang tựa đề « Không thể dung thứ », đặt câu hỏi, có ai biết được trẻ em bị tách khỏi cha mẹ đang bị cải tạo, chỉ vì là người Duy Ngô Nhĩ ? Ai biết được chính quyền Trung Quốc đã phá vỡ cơ cấu gia đình, khi buộc con cái phải tố cáo khi thấy cha mẹ cầu nguyện hoặc ăn chay ?
Anna Wang tốt nghiệp cử nhân chuyên ngành Khoa học xã hội tại Đại học Bắc Kinh và là nhà văn chuyên nghiệp. Hiện cô đang sinh sống tại California, Mỹ. Sinh ra và lớn lên ở Bắc Kinh, Anna Wang là nhân chứng của vụ thảm sát Thiên An Môn 1989, còn gọi là sự kiện Lục Tứ (4/6/1989). Quan sát phong trào dân chủ đang diễn ra ở Hồng Kông, cô nhận định trên tờ Newsweek rằng chính quyền Trung Quốc không thể lặp lại cuộc thảm sát tương tự ở đặc khu này.
qua con số này, cộng thêm sự giấu giếm của chính quyền CS, điều đó càng khẳng định rằng, đại dự án cao tốc Bắc Nam này h Ngày 04/09/2019 báo chí CS đồng loạt đưa tin rằng, kết quả trúng sơ tuyển thầu cao tốc Bắc - Nam là tài liệu mật, không thể tiết lộ. Điều này lập tức gây cho nhân dân một mối nghi ngờ về sự mờ ám nào đó trong việc tuyển chọn nhà thầu cho dự án lớn này. Người dân rất muốn có cao tốc Bắc - Nam, nhưng phải là những nhà thầu khác không phải nhà thầu Trung Quốc. Dự án Cát Linh – Hà Đông còn đó, nếu để nhà thầu Trung Quốc thi công những dụ án lớn thì có thể nói hậu quả sẽ khôn lường. Dự án này chính là minh chứng, nhà nước vay tiền Trung Quốc để rước đống rác về đặt giữa thủ đô. Tiền dân thì bị trôi về phương Bắc, còn lợi ích thì người dân không được gì cả. Ấy là chỉ nói đến chất lượng nhà thầu Trung Quốc, chưa nói đến yếu tố chính trị trong dự án này. Khi xây một dự án lớn đòi hỏi lượng nhân công khổng lồ và thời gian thi công lâu dài, thì khó tránh khỏi việc
Ba Lan đã tiến thêm một bước trong kế hoạch lôi kéo quân đội Mỹ đến xứ sở của mình: Mỹ đã đồng ý mở rộng phạm vi trú đóng của quân đội Mỹ, vào lúc này là sáu khu vực trên lãnh thổ Ba Lan. Hai bên đang tiếp tục thảo luận về việc đưa quân đội Mỹ đến trú đóng tại khu vực thứ bảy. Hai tháng trước, Ba Lan đã thuyết phục Mỹ tăng quân số trú đóng tại Ba Lan từ 4.500 lên 5.500 và thiết lập một bộ chỉ huy cấp sư đoàn đối với lực lượng trú đóng tại Ba Lan (1).
Bảo Trợ