Đóng cửa chính phủ, nước Mỹ về đâu?

04 Tháng Mười 20132:00 CH(Xem: 783)

govt-shut
Dân Mỹ phản đối việc đóng cửa chính phủ
Photo courtesy freep.com

VTGTT100213.MP3Phần âm thanh Tải xuống âm thanh

Một hệ thống chính trị thất bại?

Mỗi người đều có những lý do giống nhau và khác nhau để thất vọng, nên khó trả lời câu hỏi "tại sao" cho tất cả mọi người. Chỉ có thể nói là với một số người, thì sự thất vọng là vì hệ thống chính trị của xứ sở này đã thất bại trong nhiệm vụ giải quyết tốt đẹp một vấn đề xã hội. Nói cách khác, hệ thống ấy bị chia rẽ trầm trọng vì hai đảng Cộng hòa và Dân chủ nhất quyết đối đầu dù phải đưa đến sự hạn chế những hoạt động hằng ngày của chính phủ Hoa Kỳ, là ngành hành pháp của một quốc gia đang phải quán xuyến biết bao nhiêu việc của cả thế giới, có ảnh hưởng sâu rộng trong nhiều lãnh vực từ an ninh và hoà bình đến kinh tế, thương mại, cả lãnh vực nhân đạo của hầu khắp thế giới.

Đông đảo người Mỹ tỏ ra rất bực tức trước một biến cố chính trị hiếm có trên thế giới, chỉ xảy ra tại Hoa Kỳ. Trước hết, bị "cháy thành vạ lây" là 800 ngàn nhân viên của chính quyền liên bang phải tạm nghỉ việc không lương cho đến khi chính phủ hết hạn đóng cửa và hoạt động toàn phần trở lại. Thử nghĩ họ làm sao trả tiền nhà, tiền chợ, tiền điện nước và các món chi phí bắt buộc hằng tháng khi đồng lương không dư dả so với mức sinh hoạt của họ xưa nay. Rồi những công ty có hợp đồng với những cơ quan bị nghỉ việc cũng gặp sự đình trệ trong việc chi trả của chính phủ và có thể bị ngưng hợp đồng tạm thời, trong khi vẫn phải trả lương cho nhân viên của họ. Nhưng trên hết là mối lo vì ảnh hưởng của biến cố này vào nền kinh tế Mỹ đang hồi phục khả quan, và cả ảnh hưởng trên kinh tế thế giới.

Gây hại cho kinh tế

Con số cụ thể cho thấy sáng thứ tư 2 tháng 10, lúc 9 giờ, thị trường chứng khoán Wall Street đã bị mất điểm tổng quát 0,7% khi thấy hai bên quốc hội và chính phủ nhất quyết không thương lượng hay nhượng bộ. Giới kinh tế ước lượng mỗi tuần biến cố này sẽ làm cho GDP nước Mỹ mất 0,2%, và tỉ lệ thiệt hai sẽ hơn thế nếu kéo dài thêm nữa, khi nó mất niềm tin của giới tiêu thụ và giới kinh doanh. Sáng nay đồng đô la trên thị trường quốc tế mất giá thêm 0,5% sau khi đã xuống giá chiều thứ hai lúc biến cố sắp bắt đầu. (Đến tối thứ tư các lãnh đạo quốc hội vào tòa Bạch ốc họp với Tổng thống trong 1 giờ đồng hồ, nhưng không đạt kết quả nào).

Sáng thứ năm, chỉ số Dow Jones hạ 0,24%, chỉ số S&P mất 0,39%, NASDAG tăng 0,02%.

Trên bình diện thế giới, Chủ tịch Ngân hàng trung ương châu Âu Mario Draghi hôm nay tuyên bố rằng biến cố này nếu kéo dài sẽ gây nguy hiểm cho nền kinh tế toàn cầu. Thị trường chứng khoán Luân Đôn tỏ ý lo ngại sẽ đi vào giai đoạn mù mở và đen tối nếu vụ tranh chấp ở Mỹ kéo dài hơn 10 ngày, là lúc chính phủ Mỹ ngưng phổ biến các dữ kiện liên quan đến thương mại và sản phẩm, khiến Luân đôn mất định hướng. Các thị trường ở châu Á cũng tỏ ý lo ngại nếu biến cố này kéo dài trong vài ngày nữa và tiếp diễn xa hơn thế. Đó chỉ là sơ lược những ảnh hưởng tức thời của vụ đóng cửa chính phủ Mỹ, còn nếu kéo dài hơn 10 ngày thì sự tai hại còn tăng thêm nhiều hơn nữa.

Mâu thuẫn ý thức hệ?

Trở lại nguyên nhân của vụ đóng cửa chính phủ "kỳ cục" này, nguyên nhân căn bản là sự khác biệt quan điểm về kinh tế và xã hội của hai đảng chính trị chính yếu của Hoa Kỳ.

Một cách tổng quát, đảng Cộng hòa đặt mối quan tâm đến nền kinh tế trên hết, đồng thời chủ trương giới hạn tối đa vai trò của chính phủ trong các hoạt động kinh tế, xã hội của quốc gia, trong khi đảng Dân chủ quan tâm hơn đến vấn đề công bằng xã hội và chủ trương chính phủ phải can thiệp nhiều hơn vào các sinh hoạt kinh tế và xã hội, từ đó đưa đến một chính phủ bị gọi là "còng kềnh và tốn phí".

Đảng Cộng hòa luôn luôn giữ chắc con đường tư bản chủ nghĩa cho lãnh vực kinh tế. Chính phủ chỉ có vai trò điều hành, điều hợp về tổ chức và vận hành, đồng thời giám sát, trọng tài về pháp lý để giúp xã hội tự vận hành trong một môi trường mà mọi ngành kinh tế, sản xuất đều tồn tại và thăng tiến nhờ sự cạnh tranh, tranh đua hoàn toàn của tư nhân; trong bối cảnh đó mọi người đều phải nỗ lực gắng sức tiến thủ để tồn tại và phát triển.

Ngược lại đảng Dân Chủ theo khuynh hướng xã hội, nhưng không dựa theo một chủ nghĩa xã hội hay mô thức chủ nghĩa xã hội nào hết, chủ trương cho chính phủ can dự vào các sinh hoạt xã hội, hạn chế quyền lợi và gia tăng nghĩa vụ của người giàu, trong khi nỗ lực giúp người nghèo được chia sẻ thêm quyền lợi, đồng thời tạo thêm sự công bằng trong cuộc tranh đua để tiến thủ trong xã hội.

Sự mâu thuẫn mang dáng vẻ "ý thức hệ" đó đưa đến vụ đóng cửa chính phủ, khiến Tổng thống Barack Obama chỉ trích "một phe nhóm bất trị của đảng Cộng hòa đã tung ra cuộc "thập tự chinh" ý thức hệ để chối bỏ dịch vụ bảo hiểm y tế vừa túi tiền cho hằng triệu người Mỹ". Thành phần mà ông Obama ám chỉ ở đây là nhóm hơn 40 vị dân cử bảo thủ nhất của đảng Cộng Hòa mang tên Tea Party.

Đảng Cộng hòa với chủ trương như vậy, không muốn chính phủ phình trướng và tăng chi, nên chống đối đạo luật bảo hiểm y tế toàn dân do Tổng thống Obama đề xướng mà họ gọi là Obamacare. Đảng Cộng hoà còn nhìn thấy qua chính sách bảo hiểm toàn dân một khuynh hướng của chủ nghĩa xã hội, trong đó chính phủ kiểm soát và quán xuyến nhiều lãnh vực trong cuộc sống của người dân.

Họ không ngăn cản được đạo luật Affordable Health Care Act thành hình và bắt đầu có hiệu lực nên tìm cách ngăn chặn ngân sách cho đạo luật này bằng đạo luật ngân sách có hạn chế, không cho chính phủ bỏ tiền thực hiện chính sách bảo hiểm mới, nếu không sẽ không được chấp thuận ngân sách vào đúng ngày 1 tháng 10, nghĩa là không có tiền để điều hành chính phủ, và phải đóng cửa từng phần.

Đảng Dân chủ và Tổng thống Obama không thể nhượng bộ và ngưng thực hiện một thắng lợi về mặt chính kiến và xã hội mà họ đã ấp ủ lâu năm, nên Thượng Viện với đa số thuộc đảng Dân Chủ đã bác bỏ đạo luật ngân sách có hạn chế do Hạ viện đưa lên, tất cả là bốn lần, sau những sửa đổi bề ngoài cho luật ngân sách hạn chế để ngăn cản thi hành đạo luật Obamacare .

Hai bên không ai nhịn ai. Tòa Bạch ốc cũng không chịu thương lượng "với khẩu súng chĩa vào đầu" như lời phát ngôn viên của Tổng thống nói, ngụ ý chỉ điều kiện hoãn chi cho luật bảo hiểm.

Đường hầm chưa ánh sáng

Đã vậy, mâu thuẫn làm chính phủ đóng cửa chưa được giải quyết xong thì lại đến vụ nước Mỹ cần được nâng trần nợ công vào giữa tháng này. Người Mỹ phải tự hỏi tình hình kinh tế và chính trị của siêu cường Hoa Kỳ sẽ đi về đâu.

Nếu không được nâng trần nợ công thì uy tín tài chính của Hoa Kỳ sẽ suy giảm nặng nề, uy tín quốc tế cũng bị cùng số phận. Có ý kiến cho rằng từ đó Hoa Kỳ mới buộc phải xây dựng lại chiến lược kinh tế và đối ngoại, với những chính sách kiệm ước, giảm chi đi kèm để hỗ trợ, nhờ thế mới duy trì được vị thế kinh tế hàng đầu thế giới, kéo theo uy thế về chính trị và đối ngoại. Nhiều ý kiến khác nói rằng chưa thể thấy nước Mỹ sẽ làm được điều đó bằng cách nào. Và có dự đoán quốc hội sẽ nâng trần nợ vào ngày 17 tháng này, trong lúc không ai thấy được ánh sáng cuối đường hầm khi biến cố gọi là "đóng cửa chính phủ" vẫn chưa có triển vọng kết thúc.

 
 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Chúng ta có vẻ như đang ở trong tình huống hiếm thấy trong lịch sử. Nhưng như các cuộc bầu cử của những năm 1800, 1824, 1876 và 2000 đã cho thấy, chúng ta thường tìm được cách để vượt qua. Hãy để các quy trình lập hiến diễn ra và hãy xem ai sẽ tuyên thệ nhậm chức vào tháng Giêng. Giờ đây, khi truyền thông đã tuyên bố Joe Biden là tổng thống tiếp theo của Hoa Kỳ, chúng ta hãy cùng xem xét diễn tiến của cuộc bầu cử ở thời điểm hiện tại: Ông Donald Trump là tổng thống hợp pháp cho đến khi hết nhiệm kỳ vào trưa ngày 20 tháng 1 năm 2021. Tất cả những gì xảy ra vào tuần trước hoặc sẽ xảy ra cho đến ngày 20 tháng Một theo bất kỳ cách nào đều sẽ không thể ảnh hưởng đến vị trí hoặc quyền hạn của đương kim Tổng thống. Joseph Robinette Biden Jr không phải là tổng thống cũng không phải là tổng thống đắc cử.
Một loạt những “điều kỳ lạ” đã xuất hiện trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2020. Vậy rốt cuộc ai là kẻ chủ mưu? Đảng Dân chủ hay là một ai khác? Hãy cùng xem tác giả Gia Cát Cao Sâm phân tích. Hợp chủng quốc Hoa Kỳ là nhà lãnh đạo chủ nghĩa hợp hiến dân chủ của nhân loại. Tuy nhiên trong những năm gần đây, nó đã bị giới tinh hoa Mỹ, hay còn được gọi là "Đảng Dân chủ" phá hoại. Đảng này ngày càng biến chất và tất cả những gì họ làm như đúc ra từ cùng một khuôn với Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ). Màn trình diễn mới nhất của họ là cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2020, những điều đáng nhẽ không nên xảy ra ở một quốc gia pháp quyền thì nay đều đã xảy ra một cách bí ẩn, và suýt chút nữa thì Đảng Dân chủ đã đạt được ý đồ xấu xa của họ. Có lẽ những người Mỹ thiện lương không cảm nhận được điều đó. Hãy để những người may mắn thoát khỏi đất nước do chính quyền ĐCSTQ cai trị nói cho bạn biết Đảng Dân chủ đã sao chép ĐCSTQ như thế nào:
Kể từ năm 2019, các quan chức Mỹ đã nhiều lần bày tỏ lo ngại rằng hai dự án do Trung Quốc tài trợ ở Campuchia được thiết kế nhằm mang lại một chỗ đứng vững chắc cho quân đội Trung Quốc ở Đông Nam Á. Trung Quốc và Campuchia có thể thu được gì từ một thỏa thuận như vậy?
Cuộc bầu cử 2020 thật ra chưa chấm dứt vì ngày 5/1/2021 sắp tới tiểu bang Georgia sẽ bầu cử lại 2 ghế Thượng Nghị Sĩ và từ rạng sáng ngày 4/11/2020 đã xảy ra quá nhiều bất thường ở mức độ Thượng Viện Mỹ, Bộ Tư Pháp và một số Quốc Hội tiểu bang phải vào cuộc điều tra để làm rõ vấn đề. Đảng Cộng Hòa đã tiến hành việc kiện tụng nên mặc dù ông Biden tuyên bố đắc cử Tổng thống nhưng đó chỉ là kết quả tạm thời dựa trên giả thuyết cuộc bầu cử vừa qua thực sự công bằng và minh bạch, không có gì gian dối hay lường gạt. Kết quả sơ khởi tại Thượng Viện Mặc dù đảng Dân Chủ đã chi hằng trăm triệu Mỹ kim chỉ để giành thêm vài ghế tại Thượng viện nhưng “làn sóng xanh” không hề xảy ra. Riêng tại tiểu bang South Carolina ứng viên đảng Dân Chủ đã nhận đóng góp lên đến 109 triệu Mỹ kim nhưng vẫn không thể thắng được Thượng Nghị Sĩ Lindsay Graham, Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện chỉ có 70 triệu Mỹ kim để chi cho bầu cử.
Ảnh tư liệu: Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bắt tay phó tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 04/12/2013 tại Đại sảnh đường Nhân dân ở Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh tư liệu: Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bắt tay phó tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 04/12/2013 tại Đại sảnh đường Nhân dân ở Bắc Kinh, Trung Quốc. AP - Lintao Zhang Thanh Hà 21 phút « Tạm dừng leo thang về thương mại, nhưng trên mặt trận công nghệ, dưới thời tổng thống Biden giao tranh sẽ có phần quyết liệt hơn », mà đấy chỉ là « một phần trong cuộc đọ sức dài hơi » giữa Washington và Bắc Kinh. Trên đây là nhận định của hai chuyên gia Jean-François Dufour, cơ quan tư vấn DCA Chine Analyse và Jean-François Huchet, giám đốc INALCO Viện Quốc Gia Ngôn Ngữ và Văn Minh Đông Phương trong cuộc trả lời phỏng vấn dành cho RFI tiếng Việt.
Còn Donald Trump hay không thì « chủ nghĩa Trump » vẫn tồn tại ở nước Mỹ. Đó là xác quyết của báo chí Pháp ngày 06/11/2020 bên cạnh hai hồ sơ khẩn cấp khác đang gây lúng túng tại châu Âu là khủng bố và Covid-19. - Trận bầu cử và trận khiếu nại Biden cận kề chiến thắng, Trump nổi cáu. Ứng cử viên đảng Dân Chủ trong thế thượng phong trên đường vào Nhà Trắng, tổng thống mãn nhiệm bày trận pháp lý. Joe Biden chỉ cần thắng ở một trong những bang cuối cùng như Nevada hay Georgia hay Pennsylvania là hội đủ đa số đại cử tri.
Không có nơi nào trên thế giới bầu cử theo phương thức cử tri đoàn như ở Mỹ và không có cuộc bầu cử nào tại Mỹ có quá nhiều vấn đề như cuộc bầu cử tổng thống vừa qua. Đến nay cả hai bên đều tuyên bố thắng cử và tràn ngập thông tin trái ngược nhau, như vậy chuyện gì sẽ xảy ra và ai sẽ là Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ 2021-25? Đảng Cộng Hòa thắng cử ? Mặc dù đảng Dân Chủ đã chi hằng trăm triệu Mỹ kim để quyết dành thêm ghế tại Thượng viện nhưng làn sóng xanh đã không xảy ra. Thượng nghị sĩ Mitch McConnell, lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện và thượng nghị sĩ Lindsey Graham chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện đều tái đắc cử và đảng Cộng Hòa theo ước tính vẫn giữ được Thượng Viện. Như thế, trong vòng 2 năm tới ngay cả nếu ông Biden chính thức thắng cử đảng Cộng Hòa sẽ ngăn chặn mọi thay đổi do đảng Dân Chủ đưa ra.
Nước Mỹ nín thở, cả thế giới đều hướng về ngày bầu cử tổng thống thứ 46 của họp chủng quốc Hoa Kỳ, chính thức diễn ra hôm nay 03/11/2020. Lướt nhanh trang nhất các tờ báo lớn của Pháp ra trong ngày , không thấy có tờ nào thiếu tựa lớn về bầu cử Mỹ và bên trang trong cũng kín các bài về cuộc bầu cử đặc biệt nhất trong lịch sử chính trị Hoa Kỳ. Thế giới hồi hộp đón đợi kết quả bầu cử tổng thống Mỹ không khác gì chờ kết quả trận chung kết Cúp bóng đá thế giới.
Với vị thế độc đáo như thế, Cộng Sản Việt Nam (CSVN) đang được Hoa Kỳ cùng nhiều quốc gia Á Châu và Tây phương ngày đêm ve vãn, với niềm hy vọng rằng đất nước nằm ở phía Tây Biển Đông này sẽ trở thành đồng minh chiến lược của mình giữa lúc cuộc tranh chấp chủ quyền biển, đảo
Bản Tuyên Ngôn Độc Lập, bản Hiến Pháp Hoa Kỳ và các bản Hiến Pháp của 50 tiểu bang đều không nhắc đến từ ngữ dân chủ (democracy), như vậy tam quyền phân lập có bao hàm ý nghĩa của dân chủ hay không ? Dân chủ định nghĩa theo Hiến Pháp Muốn hiểu được ý nghĩa của tam quyền phân lập tại Mỹ, chúng ta cần quay lại thời lập quốc, vào năm 1776, 13 cựu thuộc địa Anh Quốc đồng ý thành lập một hình thức liên bang cùng soạn bản Tuyên Ngôn Độc Lập. Sau đó đến năm 1781, những nhà lập quốc lại cùng nhau soạn bản Dự Thảo Hiến Pháp, theo đó các chính quyền tiểu bang giữ lại chủ quyền lãnh thổ, chính quyền trung ương lo việc ngoại giao và quân sự, mọi quyết định ở trung ương cần ít nhất 9 tiểu bang đồng ý.
Bảo Trợ