Tình khúc L'Avventura qua lời kể của tác giả

03 Tháng Mười Một 201910:28 CH(Xem: 130)

Tình khúc L'Avventura qua lời kể của tác giả

Tình khúc L'Avventura qua lời kể của tác giả
 
Ban song ca Stone & Charden biểu diễn cuối năm 1972 tại OlympiaAFP

    Đâu là điểm chung giữa một bài hát dí dỏm vui nhộn của Joe Dassin, một tình khúc da diết trầm buồn của Michel Delpech và điệu valse tình tứ trong bài L'Avventura của ban song ca Stone & Charden ? Cả ba bài hát đều ra đời dưới ngòi bút của Jean Michel Rivat. Tác giả người Pháp năm nay ăn mừng sinh nhật 80 tuổi.

    Sinh trưởng tại Vesoul, Jean Michel Rivat đến Paris lập nghiệp sau khi ông tốt nghiệp ra trường. Từ thuở niên thiếu, ông đã có năng khiếu sáng tác, lúc đầu ông đã thử ghi âm một số bài hát của chính mình nhưng không thành công. Cái duyên với nghề sân khấu chỉ đến với ông vào giữa những năm 1960 sau khi tác giả này gặp mặt nam ca sĩ Joe Dassin. Cùng với nhóm tác giả (trong đó có Frank Thomas) chuyên soạn nhạc và phóng tác sang tiếng Pháp các ca khúc ngoại quốc cho danh ca gốc Mỹ, Jean Michel Rivat đã viết những bài hát quan trọng trong giai đoạn đầu sự nghiệp của Joe Dassin như ‘‘Les Dalton’’, ‘‘La bande à Bonnot’’ hay là ‘‘Siffler sur la colline’’ ……

    Đầu thập niên 1970, tài nghệ sáng tác của Jean-Michel Rivat và Frank Thomas lọt vào tai nhà sản xuất Charles Talar, ông yêu cầu cặp bài trùng này viết lời cho ca khúc chính, dự trù phát hành trên album đầu tay của hai vợ chồng Stone & Charden. Theo lời kể của Jean-Michel Rivat, nhóm này vừa được thành lập, nhưng thật ra Éric Charden không thật sự hài lòng cho lắm. Lý do là vì Éric Charden đã là một ca sĩ ăn khách từ năm 1964, anh thành công rực rỡ vào năm 1968 với tập nhạc thứ ba ‘‘Le Monde est gris, le Monde est bleu’’.

    Cho dù vợ anh cũng là ca sĩ, cô lấy nghệ danh là Stone do có kiểu tóc y hệt như Brian Jones tay đàn ghi ta của nhóm The Rolling Stones, nhưng Éric Charden nghĩ rằng cả hai đều có thể hát solo, chứ không nhất thiết phải hợp thành một ban song ca. Có lẽ cũng vì thế mà tuy loay hoay mãi, nhưng Éric Charden vẫn không tìm ra lời ca thích hợp cho điệu valse anh sáng tác cho nhóm. Trước sức ép của hãng đĩa, hai tác giả Frank Thomas và Jean Michel Rivat được yêu cầu tìm ra những ca từ thích hợp để ‘‘lăng xê’’ sự nghiệp của ban song ca.

    Trong quyển sách mang tựa đề ‘‘Les Tubes, ça s’écrivait comme ça’’ của tác giả Baptiste Vignol (hiểu theo nghĩa Những ca khúc ăn khách từng được viết như vậy), tập hợp những giai thoại của tác giả Pháp nổi tiếng nhất, đồng tác giả Jean-Michel Rivat cho biết là ông đã tìm được tựa đề cũng như lời bài hát nhờ vào bộ phim Ý ‘‘L'Avventura’’ của đạo diễn Michelangelo Antonioni với ngôi sao màn bạc trong vai chính Monica Vitti.

    Nhân một buổi chiều đi dạo ở Paris quận 5, ông tình cờ đi ngang qua Champollion, rạp xinê chuyên chiếu phim nghệ thuật trong khu phố La Tinh. Rạp phim lúc bấy giờ đang chiếu lại tác phẩm L'Avventura, và tác giả này nhận thấy rắng từ ngữ ‘‘phiêu lưu’’ trong tiếng Ý có cách viết (với hai chữ V) thật khác lạ. Việc lăng xê một ban song ca mới cũng là một cuộc mạo hiểm phiêu lưu, cũng như đôi tình nhân trong bài hát cùng bước trên đường đời thênh thang, cùng khám phá thế giới đang mở rộng trước mắt.

    Cho dù nội dung ca khúc ‘‘L'Avventura’’ không ăn nhập gì với bộ phim cùng tên, nhưng ý tưởng chủ đạo ấy đủ mạnh để gây ấn tượng nơi khán giả. Ca khúc này đã lập kỷ lục số bán với hơn hai triệu bản bán chạy trong mùa hè năm 1971, Stone & Charden trở thành ban song ca ăn khách nhất làng nhạc Pháp trong một thập niên liền, trước khi thoái trào nhường chỗ lại cho dòng nhạc pop của Pháp kể từ đầu những năm 1980. Tình khúc ‘‘L'Avventura’’ sau đó được phóng tác sang nhiều thứ tiếng khác nhau. Trong tiếng Việt, bài có hai lời khác nhau ‘‘Phiêu Lưu’’ theo cách đặt lời của tác giả Phạm Duy, ‘‘Lãng Du’’ theo cách đặt của tác giả Nguyễn Duy Biên.

    Tuy được nhiều người so sánh như là nhóm Sony & Cher theo kiểu Pháp, nhưng ban song ca Stone & Charden đã gây bất ngờ khi tung ra các bài hát đậm đặc chất Pháp, từ phong cách hình ảnh cho đến cách cài đặt những địa danh hay biểu tượng của nước Pháp vào trong các ca khúc của họ (Made in Normandie, Il y a du Soleil sur la France, T'as un air de France, Comme le meunier fait son pain …..)

    Về phần tác giả Jean-Michel Rivat, sau gần một thập niên làm việc với nhóm sáng tác cho Joe Dassin, thành công của bài ‘‘L'Avventura’’ giúp cho ông trở thành một trong những tác giả hàng đầu, sau ban song ca Stone & Charden, ông hợp tác với rất nhiều tên tuổi lớn như Claude François (Le lundi au soleil), Alain Chamfort (Géant) hay là quan trọng hơn nữa là bài ‘‘Voyage, Voyage’’ mà ông từng sáng tác cả nhạc lẫn lời cho ca sĩ Desireless. Bản bạc này phát hành vào năm 1986 là một trong những ca khúc Pháp chinh phục thị trường quốc tế, chiếm hạng đầu tại 11 quốc gia châu Âu.

    Kể từ đầu những năm 1970 trở đi, Jean-Michel Rivat trở thành tác giả ruột của Michel Delpech, ông đã hợp tác với nhóm tác giả chuyên viết rất nhiều ca khúc ăn khách cho ca sĩ này chẳng hạn như Les Divorcés (1973), Ce lundi-là (1973), Le Chasseur(1974), Quand j’étais chanteur (1975), Le Loir-et-cher (1977) …… Nhưng dường như ít có ca khúc nào đã thành công vang dội như bài ‘‘L'Avventura’’. Có nhiều ca khúc mà đôi khi phải mất đến vài tháng mới tìm ra được lời hay ý đẹp (như lời kể của tác giả Robert Nyel cho bài Déshabillez-moi) còn có những bài được sáng tác rất ngẫu nhiên, một mạch viết liền, chỉ cần chấp bút là thành lời khi ngẫu hứng vừa chợt tới.
    Theo RFI

    Gửi ý kiến của bạn
    Tên của bạn
    Email của bạn
    Ví dụ như Thánh ca Gregorian phản ánh một cách sống động hình ảnh, kiến trúc của nhà thờ qua từng chữ, từng lời ca. Hoặc là vở Thanh xướng kịch Messiah của Handel đã đi vào lịch sử âm nhạc cổ điển như một trong những sáng tác vĩ đại nhất, một trường ca sáng chói về Chúa Cứu Thế. Những bản ca ấy đang nuôi dưỡng một tâm hồn mạnh mẽ nhưng lại tràn đầy vị tha trong lòng mỗi thính giả.
    từ khoảng năm 1495, Da Vinci đã dành hết tâm huyết cho việc sáng tạo bức “Bữa tối cuối cùng” (The Last Supper). Đây là một trong những tác phẩm hoàn hảo nhất của Da Vinci, được đặt trong phòng ăn của Tu viện Santa Maria ở Milan, nước Ý. Với ý tưởng tuyệt diệu, ngôn ngữ cơ thể của nhân vật rất sinh động, tựa như một vở hí kịch trong đó mỗi người có một trạng thái nội tâm khác biệt.
    Mấy năm trước đài truyền hình ở Sài Gòn, chương trình cổ nhạc đã bắt đầu xuất hiện trở lại cây đờn thùng ngày xưa, có nghĩa là cây đờn phát ra âm điệu nào thì giữ nguyên, chứ không xài đờn điện, máy khuếch đại âm thanh, khiến cho tiếng đờn không còn trung thực nguyên thủy của nó. Sự trở lại cây đờn thùng được dân tài tử kỳ cựu, người sành điệu hoan nghinh, bởi vì những người tài tử thập niên 1960 trở về trước không muốn tiếng đờn mất đi âm điệu độc đáo của nó. Người ta hy vọng rồi đây nhiều nơi khác sẽ theo chân đài truyền hình Sài Gòn.
    Những Chuyện Không Ra Gì Mà... Sinh Sự! 1/ Vợ tôi hỏi: Trên TV có gì lạ không anh ? Tôi trả lời: Có rất nhiều bụi bặm, chắc tại em quên lau. Thế là hai vợ chồng cãi nhau.
    Đại dịch tại Athens khiến văn minh Hy Lạp từ đỉnh vinh quang rơi xuống đáy vực suy tàn. Đến ngày nay, nguyên nhân gây bệnh vẫn là điều gây tranh cãi. Tuy nhiên, các văn vật lịch sử cho thấy thời điểm hủy diệt cũng là khi xã hội trượt dốc, đạo đức bại hoại. Loạn luân, đồng tính, bạo lực và giết chóc là hình ảnh thường thấy trong những đêm cuồng hoan trụy lạc của con người.
    Đại dịch tại Athens khiến văn minh Hy Lạp từ đỉnh vinh quang rơi xuống đáy vực suy tàn. Đến ngày nay, nguyên nhân gây bệnh vẫn là điều gây tranh cãi. Tuy nhiên, các văn vật lịch sử cho thấy thời điểm hủy diệt cũng là khi xã hội trượt dốc, đạo đức bại hoại. Loạn luân, đồng tính, bạo lực và giết chóc là hình ảnh thường thấy trong những đêm cuồng hoan trụy lạc của con người. Hễ đề cập đến dịch bệnh trên phạm vi thế giới hoặc những đại dịch có tính hủy diệt lớn là có người hoảng sợ như nói đến cọp dữ. Hậu quả của dịch bệnh thường rất bi thảm, khiến người ta sợ hãi giống như phải đối mặt với bóng ma vô hình.
    24 năm trước lấy chồng Đài Loan, tôi như đánh cược cuộc đời - BBC News Tiếng Việt...Làm dâu xứ Đài có hạnh phúc, vui vẻ, an nhiên dễ dàng? Cô dâu Vũ Thị Ngọc chia sẻ trải nghiệm của mình với phóng viên Thuỳ Linh nhân đầu năm Canh Tý.
    Ngoài « Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ - Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh », Tết xưa còn có tranh dân gian được trang trí trong nhà và cũng để cầu chúc « Phúc-Lộc-Thọ », « Vinh hoa-Phú quý »… Tranh dân gian là một thú chơi ngày Tết rất thịnh hành thời xưa. Tranh khắc gỗ dân gian xuất hiện sau khi kỹ thuật in mộc bản ra đời. Tuy nhiên, bằng chứng cổ nhất, được giáo sư Philippe Papin nêu lên (1), là những bức tranh trong đền Độc Lôi (xã Nam Giang, tỉnh Nghệ An), được vẽ trong thế kỷ XVIII và hiện được bảo quản ở Hà Nội. Thế kỷ XVII-XVIII cũng là giai đoạn thịnh hành của nghề in mộc bản và tranh dân gian, từ thành thị đến nông thôn.
    Mâm ngũ quả là món quà thành kính của con cháu dâng lên tổ tiên, đồng thời cũng gửi gắm những mong ước về năm mới an khang, thịnh vượng (ảnh: 24h). Tết đến xuân sang, nhà nhà cùng nhau sắm đồ đón Tết, ai cũng mong chờ một năm mới sum vầy, hạnh phúc và thịnh vượng. Một trong những thứ không thể thiếu đối với mỗi gia đình trên bàn thờ tổ tiên đó là mâm ngũ quả mà từ xưa tới nay đã đi vào tiềm thức mỗi người về uống nước nhớ nguồn, về lòng tôn kính thế hệ đi trước. Ý nghĩa của mâm ngũ quả Thông thường, tùy theo đặc điểm tự nhiên, phong tục tập quán hay quan niệm của mỗi vùng riêng biệt mà người dân chọn các loại quả mang ý nghĩa khác nhau cho mâm ngũ quả ngày Tết. Theo văn hóa Đông phương, mâm ngũ quả phải có 5 loại quả với 5 màu sắc khác nhau, ở Việt Nam cũng vậy.
    Đặt chân tới Sài Gòn năm 1954, lúc ấy tôi là đứa bé 9 tuổi, theo gia đình từ miền Bắc di cư vào miền Nam tự do. Ký ức của đứa bé 9 tuổi hẳn nhiên không thể ghi nhận được gì nhiều; nhưng đứa bé lớn lên và sinh sống tại Sài Gòn từ thuở ấy tới bây giờ, đã giúp tôi dễ dàng gợi dậy trong ký ức, ít nhất là những hình ảnh đậm nét của Sài Gòn, 50 năm về trước. Ấn tượng về Sài Gòn trong tôi từ lúc ấy tới bây giờ cũng không phai nhạt bao nhiêu, dù đã hơn nửa thế kỷ trôi qua. Ấn tượng sâu đậm, bởi Sài Gòn những ngày tháng ấy quá mới lạ trong tâm trí tôi, đứa trẻ đã trải qua một đoạn đời ấu thơ tại Hà Nội.
    Bảo Trợ