Trục xuất Lào, Cam Bốt vì thân Trung Quốc : một gợi ý nguy hiểm cho chính ASEAN

18 Tháng Mười Một 20205:36 SA(Xem: 594)
  • Tác giả :

Trục xuất Lào, Cam Bốt vì thân Trung Quốc : một gợi ý nguy hiểm cho chính ASEAN

.
Ảnh tư liệu: Ngay vào lúc dịch Covid-19 bùng lên tại Vũ Hán, thủ tướng Cam Bốt Hun Sen (P) đi thăm Trung Quốc và được ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đón tại sân bay quốc tế Bắc Kinh, ngày 05/02/2020. China Daily via REUTERS
Tú AnhẢnh tư liệu: Ngay vào lúc dịch Covid-19 bùng lên tại Vũ Hán, thủ tướng Cam Bốt Hun Sen (P) đi thăm Trung Quốc và được ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đón tại sân bay quốc tế Bắc Kinh, ngày 05/02/2020.
Hiệp hội ASEAN là một tác nhân then chốt trong chính trị đối ngoại tại Đông Nam Á. Thế nhưng, trong bối cảnh cần đoàn kết chặt trước áp lực của các đại cường bên ngoài, thì một nhà ngoại giao kỳ cựu Singapore, hồi hưu, gây ra cơn bão ngoại giao, gợi ý ASEAN trục xuất Cam Bốt và Lào vì đã « cho phép » một cường quốc, ám chỉ Trung Quốc, can thiệp vào đường lối của hiệp hội.


Vì sao Cam Bốt và Lào bị chiếu cố ? Liệu « trục xuất » có phải là giải pháp tối ưu hay trái lại ?

Từ nhiều ngày qua, hàng loạt trang mạng chuyên đề ở châu Á, từ Asia Times, Nikkei Asian Review, The Diplomat và hôm nay đến lượt ASEAN Today nhập cuộc để tìm hiểu vì sao cựu đại sứ Singapore Bilahary Kausikan, chuyên gia của viện địa chiến lược ISEAS-Yusof Ishak ở Singapore đặt vấn đề tín nhiệm Phnom Penh và Vientiane.

Trong cuộc hội thảo trực tuyến của ISEAS-Yusof Ishak ngày 27/10/2020, Bilahary Kausikan, người từng là nhân vật số hai của bộ Ngoại Giao Singapore cho là Cam Bốt và Lào đã gián tiếp ủng hộ lập trường của Trung Quốc về Biển Đông. Đồng ý là hai thành viên này « bị khó khăn trong quyết định » nhưng nếu họ chọn sai thì họ đặt ASEAN vào thế chọn lựa khó khăn theo. Nếu thế, thì tốt hơn hết là nên « cắt đứt » hai thành viên này để cứu tám nước còn lại.

Cam Bốt, chủ tịch luân phiên năm 2012, đã cản trở ASEAN ra thông cáo chung chỉ vì có đoạn nói đến tranh chấp tại Biển Đông.


Thật ra, đây không phải là lần đầu tiên vấn đề trục xuất thành viên được đặt ra trong ASEAN. Trước đây, vấn đề Miến Điện cũng đã được nêu lên thời quân đội cầm quyền. Cũng không phải là lần đầu tiên Cam Bốt là Lào bị nghi kỵ. Năm 2007, thủ tướng Singapor Lý Quang Diệu cũng từng nói với Mỹ là ASEAN đã sai lầm khi cho Miến Điện, Việt Nam, Cam Bốt và Lào gia nhập sớm, đặc biệt là Cam Bốt với chế độ « bị Hun Sen cá nhân hóa » (Wikileaks 2010)

Cùng quan điểm này, Bilahary Kausikan cũng cho rằng Cam Bốt và Lào hoàn toàn không ý thức là quyền lợi riêng của mỗi nước gắn liền với quyền lợi chung của khu vực.

Vấn đề là khó có thể, nếu không muốn nói là không thể trục xuất được hai thành viên này .

Trên Asean Today ngày 17/11/2020, nhà báo Umair Jamal nêu ra ba lý do.

Thứ nhất, về mặt kỹ thuật, cần phải có đồng thuận của cả hiệp hội. Ít có cơ may Thái Lan và Miến Điện, vì không có quyền lơi ở Biển Đông, đồng ý.

Thứ hai, mất đi hai thành viên, ASEAN hết còn ý nghĩa bản sắc Đông Nam Á, không chắc có một chính phủ nào chấp nhận tương lai này.

Và thứ ba, trục xuất một thành viên vì nước đó theo một chính sách ngoại giao đặc thù không phải là quyết định có lợi. Hiệp hội ASEAN đã nỗ lực rất nhiều để tạo được thế trung lập với các siêu, đại cường đặc biệt là với Mỹ và Trung Quốc. Mỗi thành viên cũng cố gắng bảo vệ quyền lợi quốc gia bằng thỏa thuận thương mại song phương hay hữu hảo với lân bang. Do vậy, trách Cam Bốt thân Bắc Kinh thì cũng có thể trách một thành viên khác thân Mỹ. Nhưng khó hơn nữa, nếu tuân theo lối suy luận này, ASEAN phải bỏ hết những thiên hướng riêng để xây dựng một chính sách chung từ an ninh cho đến thương mại và đối ngoại.

Nhưng dù không thực hiện, sự kiện nêu lên khả năng trục xuất cũng là mối nguy hiểm cho ASEAN.

Theo nhà báo Umair Jamal, tuyên bố của nhà cựu ngoại giao Sigapore được đưa ra vào lúc Trung Quốc và Mỹ gia tăng tranh giành ảnh hưởng trong khu vực. Và Trung Quốc rất hiệu quả trong thủ đoạn khai thác nhược điểm để chia rẽ ASEAN. Hiệp Hội Đông Nam Á càng chia rẽ thì Bắc Kinh càng có lợi.

Do vậy, Trung Quốc càng mạnh thì ASEAN càng phải vững chắc.

Trước những lời công kích của nhà ngoại giao Singapore, chính phủ Cam Bốt qua trang mạng chính thức Fresh News phản đối một cách lợi hại, cáo buộc ngược lại: Bilahary Kausikan và viện địa chiến lược ISEAS-Yusof Ishak « làm việc cho ai ? ».
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Campuchia xác nhận san bằng cơ sở quốc phòng do Mỹ tài trợ để phát triền căn cứ hải quân bằng tiền của Trung Quốc Phó Thủ tướng Tea Banh xác nhận hôm Chủ nhật rằng Campuchia đã san bằng một cơ sở quốc phòng do Mỹ tài trợ ở bờ biển phía nam, động thái mới nhất trong quá trình mở rộng một căn cứ hải quân quan trọng chiến lược đang được phát triển với tiền viện trợ gây tranh cãi của Trung Quốc. Wall Street Journal năm ngoái đưa tin về một dự thảo thỏa thuận bí mật cho phép Trung Quốc cập cảng tàu chiến tại căn cứ hải quân Ream gần thành phố ven biển Sihanoukville của Campuchia.
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte thay đổi lập trường về những yêu sách chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông. Ông đề cao giá trị phán quyết ngày 12/07/2016 của Tòa Trọng Tài Thường Trực là « một phần của luật pháp quốc tế, vượt ra ngoài mọi thỏa hiệp và ngoài tầm với của các chính phủ ». - Lời lẽ cứng rắn trong bài phát biểu tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc ngày 22/09/2020 của ông Duterte khác hẳn với thái độ nhún nhường trước Bắc Kinh
Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ cho rằng ngành tình báo Hoa Kỳ không sẵn sàng để đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Trung Quốc. Báo cáo bí mật, công bố gồm 37 trang nhưng bị xóa một phần, là thành quả hai năm nghiên cứu của ủy ban, cảnh báo rằng cần phải có "sự sắp xếp lại đáng kể các nguồn lực" để giúp Mỹ tiếp tục cạnh tranh với Trung Quốc trên trường toàn cầu. Sự chậm trễ này xảy ra sau hai thập kỷ Mỹ tập trung vào chống khủng bố sau vụ tấn công ngày 11/9.
Việc không quân Trung Quốc công bố video mô phỏng một cuộc tấn công nhắm vào một căn cứ quân sự rất giống địa bàn của quân đội Mỹ trên đảo Guam ở Thái Bình Dương là một bước ngoặt trong chính sách phô trương sức mạnh quân sự của Bắc Kinh. Nhưng còn quá sớm để cho rằng Trung Quốc chuẩn bị một kế hoạch quân sự tấn công Hoa Kỳ. Trung Quốc dồn dập tập trận tại eo biển Đài Loan, điều máy bay vượt qua đường trung tuyến vốn được xem là ranh giới giữa Hoa lục và Đài Loan đúng vào lúc thứ trưởng Ngoại Giao Mỹ Keith Krack có mặt tại Đài Bắc.
Hôm nay, 22/09/2020, Liên Hiệp Quốc khai mạc phiên họp Đại Hội Đồng lần thứ 75. Đây là một kỳ họp đặc biệt : nguyên thủ, lãnh đạo các nước không đăng đàn tại trụ sở Liên Hiệp Quốc ở New York, mà đọc diễn văn qua video. Buổi họp sáng đầu tiên (theo giờ New York) được dự báo là khá căng thẳng với những bài phát biểu của các nguyên thủ Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp và Iran.
Hôm qua, 18/09/2020, bộ Thương Mại Hoa Kỳ thông báo kể từ chủ nhật 20/09 sẽ cấm dân Mỹ tải về các ứng dụng TikTok và WeChat của Trung Quốc. Tuy nhiên, Washington vẫn để mở cánh cửa cho TikTok, một ứng dụng rất được giới trẻ ưa chuộng, trước khi cấm hoàn toàn ứng dụng này trên đất Mỹ. Theo thông cáo của bộ Thương Mại, tổng thống Trump gia hạn đến ngày 12/11 để giải quyết các vấn đề về an ninh quốc gia do Tik Tok đặt ra, và nếu giải quyết được thì lệnh cấm có thể được bãi bỏ.Từ Washignton, thông tín viên Anne Corpet gởi về bài tường tình : "Họ thu thập dữ liệu về các địa điểm, về các sở thích của quý vị, về các trang mạng mà quý vị vào xem, tất cả những gì mà dân Mỹ xem, phía Trung Quốc đều có thể thu thập được
Mỹ sẽ cấm tải xuống ứng dụng TikTok và WeChat từ Chủ nhật, trừ khi Tổng thống Donald Trump đồng ý với một thỏa thuận vào phút cuối. Bộ Thương mại Mỹ cho biết sẽ cấm người dân tại Mỹ tải xuống các ứng dụng nhắn tin và chia sẻ video này thông qua bất kỳ cửa hàng ứng dụng nào trên bất kỳ nền tảng nào. Trump ký lệnh cấm TikTok, WeChat TikTok chia tay Hong Kong, để 'lấy niềm tin người dùng quốc tế'? Chính quyền Trump nói rằng các công ty này đe dọa an ninh quốc gia và có thể chuyển dữ liệu người dùng cho Trung Quốc. Nhưng Trung Quốc và cả hai công ty đều phủ nhận điều này. WeChat sẽ đóng cửa ở Mỹ vào Chủ nhật, nhưng mọi người vẫn có thể sử dụng TikTok cho đến ngày 12/11, khi nó cũng có thể bị cấm hoàn toàn. TikTok cho biết họ "thất vọng" về lệnh này và không đồng tình với Bộ Thương mại, nói rằng họ đã cam kết "bổ sung mức độ minh bạch chưa từng có"
Trong công hàm chung đề ngày 16/09/2020 gởi Liên Hiệp Quốc, ba nước Anh, Pháp, Đức đã bác bỏ « các quyền lịch sử » của Trung Quốc đối với vùng Biển Đông, xem các quyền đó là trái với luật pháp quốc tế, đặc biệt là trái với Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Quảng cáo Hành động này một lần nữa cho thấy là ba quốc gia nói trên đang muốn đóng vai trò ngày càng lớn hơn trong việc ngăn chận các tham vọng của Bắc Kinh ở các vùng biển chung quanh Trung Quốc, đặc biệt là Biển Đông, một vùng biển có t
WASHINGTON, DC (NV) – Mỹ tố Trung Quốc bắt nạt và gian xảo với các nước ASEAN trong khi Washington không thúc ép họ phải chọn về phe nào giữa hai đại cường. Ông David Stilwell, phụ tá bộ trưởng Ngoại Giao Mỹ đặc trách Đông Á và Thái Bình Dương, hôm Thứ Ba, 15 Tháng Chín, nhấn mạnh rằng Washington nhất quyết duy trì sự hiện diện ở khu vực, theo hãng tin AP. Mục đích là ngăn chặn “chủ trương phiêu lưu quân sự không được chào đón và chắc chắn cũng không hữu ích gì” bao gồm cả chuyện tranh chấp chủ quyền biển đảo trên Biển Đông.
Trong những ngày cuối tháng 8, đầu tháng 9 năm 2020 này, vùng tự trị Nội Mông của Trung Quốc đã đột nhiên sôi sục trở lại, với một phong trào phản đối chính sách bắt buộc dùng tiếng Hán trong các môn học chính trong nhà trường. Giống như ở Tây Tạng hay tại Tân Cương, Bắc Kinh đã dùng biện pháp đàn áp để đối phó. Nội Mông là vùng đất ở phía nam nước Mông Cổ, đã bị Trung Quốc sáp nhập sau Thế Chiến II, để trở thành một vùng tự trị. Ngay từ đầu, Bắc Kinh đã tiến
Bảo Trợ