Bãi Tư Chính: Trung Quốc tiếp tục thách thức Việt Nam và quốc tế

15 Tháng Tám 201912:35 SA(Xem: 60)
  • Tác giả :

Bãi Tư Chính: Trung Quốc tiếp tục thách thức Việt Nam và quốc tế

mediaMột nhóm người biểu tình chống Trung Quốc xâm lấn Bãi Tư Chính trước đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội ngày 06/08/2019.REUTERS/Kham

Ngày 13/08/2019 tàu Hải Dương Địa Chất 8 của Trung Quốc đã trở lại Bãi Tư Chính, bên trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam gần Trường Sa. Trong một tin nhắn twitter phát đi vào buổi chiều, giáo sư Ryan Martinson, trường Hải Chiến Mỹ, người đã tiết lộ lần thâm nhập đầu tiên, ghi nhận : “Giai đoạn 2 cuộc đọ sức Việt-Trung đã bắt đầu”.

Điều được giáo sư Martinson chú ý là lần này có hai chiếc tàu hải cảnh thuộc loại tiên tiến nhất của Trung Quốc trực chỉ hướng Bãi Tư Chính. Theo ông Martinson, hai chiếc đều đặt căn cứ tại vùng Biển Hoa Đông, và ít ra là trong năm ngoái 2018, chưa hề hoạt động tại Biển Đông.

Chi tiết này phải chăng cho thấy là Trung Quốc đang tăng cường lực lượng tàu hải cảnh xuống khu vực Bãi Tư Chính để sẵn sàng đối phó với cảnh sát biển Việt Nam?

Dẫu sao thì sự kiện Trung Quốc cho tàu Hải Dương Địa Chất 8 trở lại vùng Bãi Tư Chính đã được các nhà quan sát dự đoán ngay khi chiếc tàu này di chuyển qua neo đậu tại Đá Chữ Thập, tiền đồn mà Bắc Kinh đã xây dựng sẵn trên một số thực thể ở quần đảo Trường Sa mà Bắc Kinh đã chiếm lấy từ tay Việt Nam và Philippines trước đây.

Theo giới quan sát, hành vi của Trung Quốc một lần nữa phản ánh thái độ coi thường luật pháp quốc tế của Bắc Kinh, đã từng được thấy rõ qua việc Trung Quốc bác bỏ phán quyết của Tòa Trọng Tài Thường Trực La Haye, đã phủ nhận các yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh trên hầu như toàn bộ Biển Đông.

Trong bài phân tích đăng ngày 08/08/2019 trên trang mạng của cơ quan Sáng Kiến Minh Bạch Hàng Hải Châu Á AMTI, thuộc Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế CSIS tại Washington, nhà nghiên cứu Lê Thu Hường, thuộc Viện Chính Sách Chiến Lược Úc (Australian Strategic Policy Institute ASPI), đã không ngần ngại cho rằng khi cho tàu Hải Dương Địa Chất 8 vào hoạt động ngay trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, Trung Quốc không chỉ thách thức Việt Nam, mà còn thể hiện thái độ coi thường cộng đồng và luật pháp quốc tế.

Tác giả bài nghiên cứu nêu bật trước hết tính phi pháp trong hành động của Trung Quốc, với việc một chiếc tàu của một tập đoàn chính phủ Trung Quốc “rõ ràng là đang thực hiện một cuộc khảo sát dầu khí trên hai lô nằm bên trong thềm lục địa Việt Nam theo Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển”.

Giống như thời 2014, khi Bắc Kinh cho giàn khoan Hải Dương Thạch Du 981 vào cắm trong vùng thềm lục địa của Việt Nam ngoài khơi miền Trung, lần này tàu khảo sát của Trung Quốc cũng được một lực lượng bán quân sự bao gồm hải cảnh và dân quân biển đi theo hộ tống.

Điểm mới lần này là ngoài việc bảo vệ tàu khảo sát, lực lượng hải cảnh Trung Quốc còn bung ra sách nhiễu các hoạt động khoan dò của Việt Nam tại Lô 06.1 ở khu vực Bãi Tư Chính.

Đối với chuyên gia Úc, hành động xâm nhập của Trung Quốc vào thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam không phải là một hiện tượng mới, vụ giàn khoan HD-981 năm 2014 là một ví dụ điển hình, dẫn đến một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng giữa hai láng giềng. Tuy nhiên, vụ bãi Tư Chính lần này lại thể hiện một thách thức nghiêm trọng hơn ở nhiều cấp độ.

Thách thức pháp lý : Hủy bỏ quyền của các nước trên thềm lục địa

Trước hết, các hoạt động khảo sát của tàu Trung Quốc đã đặt ra một thách thức pháp lý.

Các hành vi đó chứng tỏ rằng Trung Quốc vẫn kiên trì tìm cách áp đặt quyền kiểm soát hành chính trong đường 9 đoạn mà họ tự vẽ ra để tuyên bố chủ quyền, bất chấp việc yêu sách của Bắc Kinh mâu thuẫn với luật pháp quốc tế.

Tiến sĩ Lê Thu Hường ghi nhận rằng kể từ khi đường 9 đoạn của họ bị Tòa Trọng Tài Thường Trực phán quyết là bất hợp pháp vào năm 2016, đây là lần đầu tiên mà Trung Quốc tiến hành một cuộc khảo sát tại vùng biển của nước khác mà Bắc Kinh cho là của họ.

Khi cho tàu vào khảo sát trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, Bắc Kinh đang công khai kháng lại tính hợp pháp của các quyền thềm lục địa được Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển bảo đảm.

Tài nguyên thiên nhiên ở khu vực Bãi Tư Chính đã được Việt Nam khai thác trong nhiều thập kỷ qua. Thế mà Bắc Kinh hiện đang cố gắng tạo ra một cuộc tranh chấp trên các khu vực vốn không hề có tranh chấp trong quá khứ.

Thách thức ngoại giao nhắm vào cả cộng đồng quốc tế

Bắc Kinh đang thách thức không chỉ Việt Nam, mà cả Mỹ và cộng đồng quốc tế. Vấn đề đặt ra, theo tác giả bài phân tích là liệu phản ứng quốc tế có sẽ thờ ơ như sau phán quyết của Tòa Trọng Tài năm 2016 không ?

Vào lúc này, Trung Quốc như đang công khai phỉ nhổ vào các cuộc đàm phán về bộ Quy Tắc Ứng Xử (COC) mà họ đang theo đuổi với khối Đông Nam Á ASEAN. Tiến bộ đã được thông báo về quá trình thương thuyết rõ ràng chỉ tồn tại trên giấy tờ, chứ không phải trong thực tế.

Hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính cũng phủ một áng mây đen trên niềm hy vọng theo đó COC sẽ có tác động thực sự trong việc quản lý các tranh chấp hoặc cách ứng xử của Trung Quốc.

Thách thức kinh tế : Bắt buộc các nước phải đồng khai thác với Trung Quốc

Việc Bắc Kinh liên tục gây sức ép trên các hoạt động khai thác tài nguyên thiên nhiên của các bên yêu sách khác tại Biển Đông là nhằm buộc các nước này phải tham gia các kế hoạch đồng khai thác với Bắc Kinh, ngay cả ở những vùng biển không có tranh chấp.

Riêng đối với Việt Nam, Trung Quốc đã khởi động vụ Bãi Tư Chính đúng vào thời điểm Hà Nội chuẩn bị lên làm chủ tịch luân phiên ASEAN trong năm 2020, làm thành viên không thường trực của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc nhiệm kỳ 2020-2021. Không những thế, ngay trong nước, Việt Nam phải chuẩn bị cho Đại Hội Đảng lần thứ 13 vào năm 2021, với khả năng là sự thay đổi ban lãnh đạo.

Trong số các các sự kiện, theo tiến sĩ Lê Thu Hường, có vẻ như Bắc Kinh muốn dằn mặt Hà Nội trước khi Việt Nam lên làm chủ tịch ASEAN.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hôm Thứ Năm, 29 Tháng Tám, nói rằng Trung Quốc và Philippines có thể có “bước lớn hơn” trong việc cùng khai thác nguồn tài nguyên dầu khí ở Biển Đông, nếu hai bên có thể “giải quyết ổn thỏa” tranh chấp chủ quyền. Hãng thông tấn Reuters, trích dẫn Tân Hoa Xã, cơ quan thông tấn nhà nước Trung Quốc, nói rằng họ Tập đưa ra phát biểu trên trong cuộc họp với Tổng Thống Philippines Rodrigo Duterte ở Bắc Kinh.
Đá Vành Khăn và Đá Chữ Thập là hai trong số một loạt các thực thể trên biển được Bắc Kinh cơi nới, bồi đắp thành đảo nhân tạo, xây cất các cơ sở quân sự trong những năm qua, khiến Washington nhiều lần lên tiếng cáo buộc Bắc Kinh có hành vi đẩy mạnh quân sự hóa Biển Đông. Hành trình của khu trục hạm Wayne E. Meyer hôm 28/8 đã bị tàu thuyền cùng phi cơ quân sự của Trung Quốc theo dõi sát và "cảnh cáo", quân đội Trung Quốc nói.
Vào thứ Năm (29/8), Tổng thống Trump đã ra mắt Bộ Tư lệnh Vũ trụ Hoa Kỳ, phụ trách các vấn đề về không gian. “Đây là cột mốc đáng nhớ, cho thấy tầm quan trọng của vũ trụ với nền quốc phòng an ninh của Mỹ. Bộ tư lệnh Vũ trụ sẽ bảo đảm ưu thế của Mỹ trên không gian”, AFP trích lời Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng hôm 29/8 trong lễ ra mắt.
Tổng công ty đường sắt Trung Quốc CRRC có thể sẽ thâu tóm hoạt động chế tạo đầu máy xe lửa của tập đoàn Vossloh của Đức, mở đường cho Trung Quốc tràn vào thị trường châu Âu. Nỗi lo của hai bộ trưởng Kinh Tế Đức và Pháp thành hiện thực. Cơ quan cạnh tranh của Liên Hiệp Châu Âu đã quá ngây thơ khi cho rằng Trung Quốc không thể thâm nhập thị trường đường sắt châu Âu trong thời gian ngắn.
“Ở đây chúng ta không nói đến các vụ mua bán trị giá khoảng $500, hay $600. Chúng ta nói đến các vụ mua bán tới hàng trăm ngàn đô la,” theo Biện Lý Terwilliger. Ông Terwilliger nói rằng đường dây này kéo dài qua ba tiểu bang và một trong 39 người bị truy tố có nhiệm vụ đặt mua fentanyl từ Thượng Hải và gửi đến Virginia qua đường bưu điện.
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đang trong chuyến công du lần thứ 5 tại Trung Quốc, kể từ khi nhậm chức. Hôm 29/08/2019, trong cuộc hội kiến với chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, ông Duterte lần đầu tiên nêu phán quyết của Tòa Trọng Tài Thường Trực La Haye, khẳng định thắng lợi của Manila trong vụ kiện Biển Đông. Chủ tịch Trung Quốc một lần nữa bác bỏ phán quyết.
Sau Mỹ, Úc, Malaysia, hôm qua 28/08/2019, đến lượt Liên Hiệp Châu Âu lên tiếng về vụ Trung Quốc tiếp tục cho tàu khảo sát và tàu hải cảnh vào hoạt động sâu trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, gần Bãi Tư Chính ở Biển Đông. Nhưng trái với lời lẽ cứng rắn lên án đích danh Bắc Kinh của Washington, Liên Hiệp Châu Âu chỉ bày tỏ thái độ quan ngại chung chung, mà không hề nêu tên Trung Quốc cũng như vụ việc cụ thể.
Tức giận với thái độ không khoan nhượng của chính phủ đối với tình trạng bất ổn dân sự leo thang, Jason Tse từ bỏ công việc ở Úc và bay về Hong Kong để tham gia vào những gì anh tin là một cuộc chiến sinh tử cho tương lai Hong Kong.
Một tàu khu trục của hải quân Mỹ vừa vào sát các đảo nhân tạo do Trung Quốc cơi nới trên Biển Đông, quân đội Mỹ nói. Việc cho tàu thực hiện quyền tự do đi lại ở vùng biển có tranh chấp giữa Trung Quốc với một số nước láng giềng trong vùng Đông Nam Á diễn ra vào thời điểm hai nền kinh tế lớn trên thế giới đang gay gắt trong quan hệ kinh tế, thương mại.
Giáo sư Carl Thayer, trường đại học New South Wales, Úc trong bài viết mang tựa đề « Việt Nam, Biển Đông và cộng đồng quốc tế trong đó có Úc », đăng tải hồi cuối tháng 8/2019, đề nghị Việt Nam nên tham khảo các chuyên gia pháp lý quốc tế, về tiến trình bắt giữ chiếc Hải Dương Địa Chất 8 (Haiyang Dizhi 8), thông qua cơ quan cảnh sát quốc tế Interpol. Ông khuyến cáo cảnh sát biển Việt Nam cần phải tiếp tục duy trì sự hiện diện ở bãi Tư Chính để bảo vệ chủ quyền. Song song đó, Việt Nam cần tiếp tục phản đối về mặt ngoại giao ở mọi cấp độ : đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội, bộ Ngoại Giao Trung Quốc ở Bắc Kinh, các lãnh đạo cao cấp của đảng và chính quyền, quân đội Trung Quốc.
Bảo Trợ