Bãi Tư Chính: Trung Quốc tiếp tục thách thức Việt Nam và quốc tế

15 Tháng Tám 201912:35 SA(Xem: 59)
  • Tác giả :

Bãi Tư Chính: Trung Quốc tiếp tục thách thức Việt Nam và quốc tế

mediaMột nhóm người biểu tình chống Trung Quốc xâm lấn Bãi Tư Chính trước đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội ngày 06/08/2019.REUTERS/Kham

Ngày 13/08/2019 tàu Hải Dương Địa Chất 8 của Trung Quốc đã trở lại Bãi Tư Chính, bên trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam gần Trường Sa. Trong một tin nhắn twitter phát đi vào buổi chiều, giáo sư Ryan Martinson, trường Hải Chiến Mỹ, người đã tiết lộ lần thâm nhập đầu tiên, ghi nhận : “Giai đoạn 2 cuộc đọ sức Việt-Trung đã bắt đầu”.

Điều được giáo sư Martinson chú ý là lần này có hai chiếc tàu hải cảnh thuộc loại tiên tiến nhất của Trung Quốc trực chỉ hướng Bãi Tư Chính. Theo ông Martinson, hai chiếc đều đặt căn cứ tại vùng Biển Hoa Đông, và ít ra là trong năm ngoái 2018, chưa hề hoạt động tại Biển Đông.

Chi tiết này phải chăng cho thấy là Trung Quốc đang tăng cường lực lượng tàu hải cảnh xuống khu vực Bãi Tư Chính để sẵn sàng đối phó với cảnh sát biển Việt Nam?

Dẫu sao thì sự kiện Trung Quốc cho tàu Hải Dương Địa Chất 8 trở lại vùng Bãi Tư Chính đã được các nhà quan sát dự đoán ngay khi chiếc tàu này di chuyển qua neo đậu tại Đá Chữ Thập, tiền đồn mà Bắc Kinh đã xây dựng sẵn trên một số thực thể ở quần đảo Trường Sa mà Bắc Kinh đã chiếm lấy từ tay Việt Nam và Philippines trước đây.

Theo giới quan sát, hành vi của Trung Quốc một lần nữa phản ánh thái độ coi thường luật pháp quốc tế của Bắc Kinh, đã từng được thấy rõ qua việc Trung Quốc bác bỏ phán quyết của Tòa Trọng Tài Thường Trực La Haye, đã phủ nhận các yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh trên hầu như toàn bộ Biển Đông.

Trong bài phân tích đăng ngày 08/08/2019 trên trang mạng của cơ quan Sáng Kiến Minh Bạch Hàng Hải Châu Á AMTI, thuộc Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế CSIS tại Washington, nhà nghiên cứu Lê Thu Hường, thuộc Viện Chính Sách Chiến Lược Úc (Australian Strategic Policy Institute ASPI), đã không ngần ngại cho rằng khi cho tàu Hải Dương Địa Chất 8 vào hoạt động ngay trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, Trung Quốc không chỉ thách thức Việt Nam, mà còn thể hiện thái độ coi thường cộng đồng và luật pháp quốc tế.

Tác giả bài nghiên cứu nêu bật trước hết tính phi pháp trong hành động của Trung Quốc, với việc một chiếc tàu của một tập đoàn chính phủ Trung Quốc “rõ ràng là đang thực hiện một cuộc khảo sát dầu khí trên hai lô nằm bên trong thềm lục địa Việt Nam theo Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển”.

Giống như thời 2014, khi Bắc Kinh cho giàn khoan Hải Dương Thạch Du 981 vào cắm trong vùng thềm lục địa của Việt Nam ngoài khơi miền Trung, lần này tàu khảo sát của Trung Quốc cũng được một lực lượng bán quân sự bao gồm hải cảnh và dân quân biển đi theo hộ tống.

Điểm mới lần này là ngoài việc bảo vệ tàu khảo sát, lực lượng hải cảnh Trung Quốc còn bung ra sách nhiễu các hoạt động khoan dò của Việt Nam tại Lô 06.1 ở khu vực Bãi Tư Chính.

Đối với chuyên gia Úc, hành động xâm nhập của Trung Quốc vào thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam không phải là một hiện tượng mới, vụ giàn khoan HD-981 năm 2014 là một ví dụ điển hình, dẫn đến một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng giữa hai láng giềng. Tuy nhiên, vụ bãi Tư Chính lần này lại thể hiện một thách thức nghiêm trọng hơn ở nhiều cấp độ.

Thách thức pháp lý : Hủy bỏ quyền của các nước trên thềm lục địa

Trước hết, các hoạt động khảo sát của tàu Trung Quốc đã đặt ra một thách thức pháp lý.

Các hành vi đó chứng tỏ rằng Trung Quốc vẫn kiên trì tìm cách áp đặt quyền kiểm soát hành chính trong đường 9 đoạn mà họ tự vẽ ra để tuyên bố chủ quyền, bất chấp việc yêu sách của Bắc Kinh mâu thuẫn với luật pháp quốc tế.

Tiến sĩ Lê Thu Hường ghi nhận rằng kể từ khi đường 9 đoạn của họ bị Tòa Trọng Tài Thường Trực phán quyết là bất hợp pháp vào năm 2016, đây là lần đầu tiên mà Trung Quốc tiến hành một cuộc khảo sát tại vùng biển của nước khác mà Bắc Kinh cho là của họ.

Khi cho tàu vào khảo sát trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, Bắc Kinh đang công khai kháng lại tính hợp pháp của các quyền thềm lục địa được Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển bảo đảm.

Tài nguyên thiên nhiên ở khu vực Bãi Tư Chính đã được Việt Nam khai thác trong nhiều thập kỷ qua. Thế mà Bắc Kinh hiện đang cố gắng tạo ra một cuộc tranh chấp trên các khu vực vốn không hề có tranh chấp trong quá khứ.

Thách thức ngoại giao nhắm vào cả cộng đồng quốc tế

Bắc Kinh đang thách thức không chỉ Việt Nam, mà cả Mỹ và cộng đồng quốc tế. Vấn đề đặt ra, theo tác giả bài phân tích là liệu phản ứng quốc tế có sẽ thờ ơ như sau phán quyết của Tòa Trọng Tài năm 2016 không ?

Vào lúc này, Trung Quốc như đang công khai phỉ nhổ vào các cuộc đàm phán về bộ Quy Tắc Ứng Xử (COC) mà họ đang theo đuổi với khối Đông Nam Á ASEAN. Tiến bộ đã được thông báo về quá trình thương thuyết rõ ràng chỉ tồn tại trên giấy tờ, chứ không phải trong thực tế.

Hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính cũng phủ một áng mây đen trên niềm hy vọng theo đó COC sẽ có tác động thực sự trong việc quản lý các tranh chấp hoặc cách ứng xử của Trung Quốc.

Thách thức kinh tế : Bắt buộc các nước phải đồng khai thác với Trung Quốc

Việc Bắc Kinh liên tục gây sức ép trên các hoạt động khai thác tài nguyên thiên nhiên của các bên yêu sách khác tại Biển Đông là nhằm buộc các nước này phải tham gia các kế hoạch đồng khai thác với Bắc Kinh, ngay cả ở những vùng biển không có tranh chấp.

Riêng đối với Việt Nam, Trung Quốc đã khởi động vụ Bãi Tư Chính đúng vào thời điểm Hà Nội chuẩn bị lên làm chủ tịch luân phiên ASEAN trong năm 2020, làm thành viên không thường trực của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc nhiệm kỳ 2020-2021. Không những thế, ngay trong nước, Việt Nam phải chuẩn bị cho Đại Hội Đảng lần thứ 13 vào năm 2021, với khả năng là sự thay đổi ban lãnh đạo.

Trong số các các sự kiện, theo tiến sĩ Lê Thu Hường, có vẻ như Bắc Kinh muốn dằn mặt Hà Nội trước khi Việt Nam lên làm chủ tịch ASEAN.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Mark Esper cảnh báo châu Âu rằng hãy cảnh giác với Trung Quốc, vì Bắc Kinh đang tìm cách mở rộng ảnh hưởng của mình trong khi người khác phải trả giá, theo Fox Business. Tại London, Anh, hôm thứ Sáu (6/9), ông Esper lập luận rằng Bắc Kinh đang tìm kiếm ảnh hưởng toàn cầu lớn hơn bằng cách tận dụng sức mạnh kinh tế và đánh cắp công nghệ. Ông lưu ý các nước không nên lệ thuộc vào Bắc Kinh.
Mọi người tìm kiếm các vật phẩm còn sót lại khi họ đi qua một khu vực bị bão Dorian phá hủy tại Cảng Marsh ở Đảo Great Abaco, Bahamas vào ngày 5/9/2019. (ảnh: Al Diaz / Miami Herald). Cơn bão cấp độ 5 có tên Dorian đã tàn phá Bahamas sau khi nó đổ bộ vào quốc đảo này vào ngày 2/9. Hàng ngàn ngôi nhà bị phá hủy và ít nhất 30 người thiệt mạng. Theo AP, cơn bão tiến vào quốc đảo Bahamas với sức gió cấp 5 lên tới hơn 295 km/giờ kèm theo những cơn mưa xối xả gây thiệt hại rất nghiêm trọng.
Một quan chức chính phủ hàng đầu của Mỹ về công nghệ thông tin hôm 4/9 cho biết Trung Quốc đặt ra mối đe dọa lớn nhất đối với Hoa Kỳ trên không gian mạng, theo The Hill. Phát biểu tại một hội nghị thượng đỉnh về an ninh mạng, Giám đốc an ninh thông tin Liên bang (CISO) Grant Schneider cho biết Trung Quốc có “năng lực và khả năng cũng như ý định” hoạt động chống lại Mỹ trong không gian mạng nhiều hơn các quốc gia khác.
Bế mạc “Hội thảo Quốc tế Tokyo về sự phát triển của châu Phi” lần thứ 7 (28-30/08/2019) tại Yokohama (ngoại ô Tokyo), thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tái khẳng định tăng cường hiện diện ở châu Phi, “thay đổi mối quan hệ giữa Nhật Bản và châu Phi”, “hỗ trợ châu Phi nhưng cũng phải tính đến gánh nặng nợ nần của đất nước nhận giúp đỡ và làm thế nào để gánh nặng đó không trở nên quá đáng”. Với phát biểu này, thủ tướng Abe ám chỉ đến những “bẫy nợ” của Trung Quốc.
“Họ nói rằng vùng biển đó là của họ, và điều ghê gớm là họ nói có thẩm quyền lịch sử và họ có kiểm soát ở vùng biển đó. Đây là vấn đề của chúng ta…. Quý vị có ai có ý kiến giúp cho tôi không? Có ai có ý kiến gì không? Hay là quý vị có nghe thấy ý kiến gì sáng suốt hơn là có chiến tranh với Trung Quốc sau khi họ nói rằng ‘không đổi lập trường,'” ông Duterte thách đố các phóng viên.
Theo tài khoản South China Sea News trên Twitter chuyên theo dõi tin tức Biển Đông, hôm nay 05/09/2019 lần đầu tiên các tàu hải cảnh Trung Quốc theo dõi được bằng tín hiệu AIS đều đã rời khỏi lô dầu 06.1 và bãi Tư Chính của Việt Nam. Trang này thận trọng cho biết cần phải quan sát tiếp.
Đại sứ Hoa Kỳ tại Hàn Quốc Harry Harris hôm thứ Tư (4/9) đã lên án mạnh mẽ Bắc Kinh trong bài phát biểu của ông tại Hội nghị Ấn Độ Dương (IOC), trước sự chứng kiến của một nhà ngoại giao Trung Quốc, theo ANI. Ông Harris, người từng là Tư lệnh hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ, đã chỉ trích Trung Quốc về hàng loạt vấn đề, từ cách đối xử với người dân tộc Duy Ngô Nhĩ đến sáng kiến ​​Vành đai Con đường và hành vi “hăm dọa” ở Biển Đông.
Các hành vi coi thường luật pháp quốc tế của Trung Quốc khi cho tàu vào hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam cũng như của Malaysia và Philippines càng lúc càng bị công luận thế giới tố cáo. Chuyên san trên mạng Eurasia Review trong một bài xã luận ngày 03/09/2019 đã vạch trần tính chất phi pháp trong các hành vi của Trung Quốc tại Biển Đông, đặc biệt là tại khu vực Bãi Tư Chính của Việt Nam, để cho rằng cần phải tiếp tục lên án các hoạt động đó, đồng thời gia tăng sức ép, buộc Bắc Kinh phải cho rút tàu của mình ra khỏi vùng biển của các nước láng giềng.
Cơn bão cấp độ 5 có tên Dorian đánh vào quần đảo Bahamas hôm Thứ Hai, 2 Tháng Chín, gây ra nhiều thiệt hại và làm ít nhất năm người thiệt mạng. Tuần Duyên Hoa Kỳ phải làm việc với Thủ Tướng Minister Hubert Minnis để tìm cách di tản người dân và cứu những người gặp nạn. Hình chụp thiệt hại ở đảo Abaco từ trên cao. (Hình: HeadKnowles Foundation via Getty Images) Đảo Abaco bị nhiều thiệt hại. (Hình: HeadKnowles Foundation via Getty Images)
Một nhà báo của Wall Street Journal làm việc tại Trung Quốc bị trục xuất vì bài viết về em họ của ông Tập Cận Bình, tin này được Bắc Kinh và tờ báo Mỹ xác nhận hôm nay 30/08/2019. Vương Xuân Hàn (Chun Han Wong), công dân Singapore, là phóng viên thường trú tại Bắc Kinh từ năm 2014. Hồi tháng Bảy, ông cùng với đồng nghiệp Philip Wen viết bài về cuộc điều tra của chính quyền Úc nhắm vào Tề Minh (Ming Chai), em họ của chủ tịch Trung Quốc. Cha Tề Minh là Tề Nhuệ Tân (Qi Ruixin), em ruột của bà Tề Tâm (Qi Xin), mẹ của Tập Cận Bình.
Bảo Trợ