Việt - Trung: Căng thẳng xảy ra "suốt một tuần" ở Bãi Tư Chính

16 Tháng Bảy 20196:21 SA(Xem: 343)
  • Tác giả :

Việt - Trung: Căng thẳng xảy ra "suốt một tuần" ở Bãi Tư Chính

Hải quân Trung QuốcBản quyền hình ảnhVCG/GETTY IMAGES
Image captionHải quân Trung Quốc trong một cuộc trình diễn lực lượng vào năm 2018

Trung Quốc và Việt Nam đang có đối đầu căng thẳng liên quan tàu 'khảo sát' của Trung Quốc triển khai tới một rạn san hô đang tranh chấp ở Biển Đông, báo Bưu Điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) đưa tin.

Các tàu bảo vệ bờ biển của Trung Quốc và Việt Nam đã tham gia vào một cuộc đối đầu kéo dài một tuần tại khu vực một rạn san hô ở Biển Đông, sự kiện có nguy cơ xảy ra cuộc đụng độ lớn nhất giữa hai quốc gia trong năm năm trở lại đây, tờ báo này cho biết hôm 12/7/2019 .

Đối đầu có thể gây ra một làn sóng tình cảm chống Trung Quốc ở Việt Nam chưa từng thấy, kể từ năm 2014, khi một giàn khoan dầu của Trung Quốc (HD-981) tới khu vực quần đảo Hoàng Sa đang tranh chấp giữa hai nước.

 

Sáu tàu bảo vệ bờ biển được trang bị vũ khí hạng nặng - hai của Trung Quốc và bốn của Việt Nam - đã 'gườm gườm' nhìn nhau trong các cuộc tuần tra quanh khu vực bãi Tư Chính trong nhóm đảo Trường Sa kể từ tuần trước.

Có tin khoảng một chục tàu đã hiện diện trong khu vực lân cận, theo các trang mạng theo dõi hàng hải từ hôm thứ Năm, 11/7. Diễn biến xảy ra bất chấp cam kết hồi tháng 5/2019 của các bộ trưởng quốc phòng Trung Quốc và Việt Nam để giải quyết tranh chấp hàng hải bằng đàm phán.

Hôm thứ Tư tuần trước, 03/7, tàu khảo sát Địa chất Hải dương 8 của Trung Quốc đã vào vùng biển gần rạn san hô do Việt Nam kiểm soát để "thực hiện một cuộc khảo sát địa chấn", Ryan Martinson, Phó Giáo sư tại Đại học Chiến tranh Hải quân Hoa Kỳ tại Newport, Rhode Island, cho biết trong một thông điệp trên trang Twitter vào thứ Sáu, trích dẫn dữ liệu theo dõi tàu biển, tờ SCMP cho hay.

Quan hệ Việt - TrungBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionChủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân hôm 12/7/2019 tại Bắc Kinh

Các tàu hộ tống của tàu này bao gồm tàu bảo vệ bờ biển vũ trang trọng tải 12.000 tấn, số hiệu 3901, kết hợp với máy bay trực thăng và tàu bảo vệ bờ biển 2.200 tấn số có hiệu 37111.

'Không xác nhận và khuyên hợp tác'

Hôm thứ Sáu, 13/7, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng đã không xác nhận việc vụ đối đầu tại bãi Tư Chính, nhưng ông nói Trung Quốc quyết tâm bảo vệ lợi ích của mình ở Biển Đông, tờ Bưu Điện Hoa Nam Buổi sáng cho biết thêm.

 

"Chúng tôi cũng cam kết quản lý sự khác biệt của mình thông qua các cuộc đàm phán với các quốc gia liên quan," người phát ngôn này nói.

Trong khi đó, Chủ tịch Tập Cận Bình nói với Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân trong chuyến thăm của bà tới Trung Quốc tuần này rằng "hai nước nên bảo vệ hòa bình và ổn định hàng hải bằng các hành động cụ thể".

Trước đó vào thứ Sáu, người đứng đầu Quốc hội Trung Quốc, ông Lật Chiến Thư cũng nói với Chủ tịch Quốc hội Việt Nam rằng "cả hai bên nên hợp tác với nhau về một bộ quy tắc ứng xử cho Biển Đông."

Việt - TrungBản quyền hình ảnhOTHER
Image captionQuan hệ bang giao Việt - Trung đã có lúc hết sức căng thẳng thời gian vài năm trước

Quan hệ giữa Trung Quốc và Việt Nam từng xuống ở mức thấp nhất trong một thập kỷ vào tháng 5/2014, khi Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc điều giàn khoan dầu Hải Dương 981 vào vùng biển gần Hoàng Sa. Việt Nam đã gửi tàu đến để ngăn chặn giàn khoan này khoan xuống đáy biển, các tàu hộ tống của Trung Quốc đã đối đầu lại với các tàu việt Nam.

Bắc Kinh và Hà Nội cáo buộc nhau "cho phép tàu bè đâm đụng" vào tàu bên kia. Các cuộc biểu tình chống Trung Quốc nổ ra khắp Việt Nam, và ở tỉnh Bình Dương, thuộc Đông Nam Việt Nam, 14 nhà máy thuộc sở hữu của các doanh nghiệp Trung Quốc đã bị tấn công, vẫn theo báo Bưu Điện Hoa Nam Buổi Sáng.

Một tàu tuần duyên Trung QuốcBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionMột tàu tuần duyên Trung Quốc theo dõi từ xa cuộc tập trận chung giữa Philippines và Mỹ ở gần Bãi Scarborough, 5/2019

Căng thẳng giảm bớt vào tháng 7/2014, khi Trung Quốc nói giàn khoan đã hoàn thành công việc và được rút khỏi vùng biển tranh chấp.

Kể từ đó, hai nước đã nỗ lực cải thiện quan hệ. Vào tháng 5/2019, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa đã đến thăm Hà Nội, cam kết với người đồng cấp Việt Nam rằng cả hai quốc gia sẽ duy trì sự ổn định ở Biển Đông.

Bãi Tư Chính là rạn san hô ở cực tây của Trường Sa và nằm trong phạm vi những gì Hà Nội tuyên bố là 200 hải lý của vùng đặc quyền kinh tế. Yêu sách này bị tranh chấp bởi cả Bắc Kinh và Đài Loan, tờ báo này cho hay.

Phủ nhận cáo buộc và thách thức

Thứ sáu tuần trước, hôm 5/7, trong một diễn biến liên quan Trung Quốc ở Biển Đông, Reuters đã loan tin Trung Quốc phủ nhận cáo buộc của Hoa Kỳ về các vụ thử tên lửa ở Biển Đông

Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã bác bỏ cáo buộc của Hoa Kỳ rằng quân đội Trung Quốc gần đây đã thực hiện các vụ thử tên lửa ở Biển Đông đang tranh chấp, thay vào đó họ (Trung Quốc) chỉ tổ chức các cuộc tập trận thường xuyên liên quan đến việc bắn đạn thật, vẫn theo hãng tin Anh.

Lầu Năm Góc cho biết hôm thứ ba tuần trước rằng vụ phóng tên lửa này đã gây xáo trộn và trái với cam kết của Trung Quốc rằng họ sẽ không quân sự hóa con đường giao thông trên biển có vị chí chiến lược.

Một quan chức Hoa Kỳ, phát biểu với điều kiện giấu tên, cho biết rằng theo thông tin ban đầu, Trung Quốc dường như đã thử nghiệm nhiều tên lửa đạn đạo chống hạm vào cuối tuần trước đó, vẫn theo Reuters.

Hôm 13/7, bình luận với BBC Tiếng Việt về diễn biến đang gây chú ý này ở khu vực, Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp, nhà nghiên cứu cao cấp khách mời tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (Iseas của Singapore) nêu quan điểm:

"Trung Quốc đưa tàu thăm dò vào vùng quanh Tư Chính của Việt Nam là hành động vi phạm pháp luật quốc tế, vi phạm pháp luật VN và vi phạm các thảo thuận song phương về hợp tác ở biển Đông mà hai bên đã ký và công bố.

Hải quân Trung QuốcBản quyền hình ảnhVCG/VCG VIA GETTY IMAGES
Image captionHải quân Trung Quốc tập trận chung với Nga tại Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông hồi cuối tháng 4/2019

"Việc này xảy ra trước và trong khi có chuyến thăm Trung Quốc của chủ tịch Quốc hội Việt Nam bà Nguyễn Thị Kim Ngân, là một thách thức trực tiếp đối với quyền lực chính trị Việt Nam.

"Nó cho thấy Trung Quốc tự coi thường các thỏa thuận mà họ đã ký và cam kết thực hiện với Việt Nam, đồng thời coi thường giới lãnh đạo Việt Nam. Hành động đưa tàu thăm dò kể trên vào vùng Tư Chính cũng thách thức dư luận quốc tế, thách thức các nỗ lực thực thi pháp luật trên biển của tất cả các quốc gia có lợi ích ở biển Đông, có đi lại trong, qua vùng biển Đông.

Đơn lẻ hay có ý đồ?

Trước câu hỏi liệu đây chỉ là một sự kiện xảy ra đơn lẻ, hay nằm trong một chỉnh thể ý đồ của một bên nào đó, để có thể gây tác động tới an ninh, chính trị, bang giao quốc tế ở khu vực, hoặc đơn giản là đem lại lợi thế cho chính trị nội bộ trong quốc gia của bên đó, nhà nghiên cứu chính trị và quan hê quốc tế Hà Hoàng Hợp đáp:

"Đây không phải là hành động đơn lẻ. Đây là một loại hành động được tính toán kỹ lưỡng của Trung Quốc nhằm khằng định trên thực địa tuyên bố đơn phương về chủ quyền của Trung Quốc đối với phần lớn biển Đông (giới hạn bởi đường Lưỡi Bò hay còn gọi là đường 9 khúc).

Trung QuốcBản quyền hình ảnhBBC/GOOGLE
Image captionBản đồ đường chín đoạn hay 'đường lưỡi bò' tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông

"Như tất cả đã biết, lúc này Trung Quốc tự coi mình là siêu cường. Nên họ có thể làm những việc bất chấp luật pháp quốc tế như một số siêu cường khác đã từng làm trước đây. Mục tiêu của Trung Quốc lúc này là tiếp tục đẩy Mỹ ra khỏi mọi nỗ lực liên quan đến biển Đông.

"Nói cách khác, Trung Quốc muốn xây dựng một hình thái quan hệ nước lớn kiểu mới với Mỹ như chính họ nói, cụ thể hóa việc chia sẻ quyền lực và ảnh hưởng ở châu Á - Thái Bình dương, trước hết bắt đầu từ biển Đông.

"Việc làm này nhất quán với chính sách của Trung Quốc từ năm 2001, 2002, khi Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với phần đường Lưỡi Bò."

Bãi Tư ChínhBản quyền hình ảnhWIKIPEDIA/GOOGLE
Image captionBãi Tư Chính là một cụm rạn san hô ở phía nam Biển Đông

Đánh giá về phản ứng của phía Việt Nam trong diễn biến căng thẳng mới xảy ra, người đồng thời là thành viên nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS - Anh quốc), nói:

"Phản ứng của Việt Nam lần này hoàn toàn phù hợp với luật pháp quốc tế, phù hợp với nội dung DOC mà Trung Quốc đã ký với Asean, hành động của các tàu cảnh sát biển VN lần này tương đối nhẹ nhàng.

"Cảnh sát biển Việt Nam liên lạc với phía Trung Quốc yêu cầu rút tàu thăm dò khỏi vùng biển Việt Nam có chủ quyền. Các tàu cảnh sát biển Việt Nam đang tự kiềm chế, chưa sử dụng quyền của mình để áp chế tàu vi phạm TQ phải rút."

Cảnh sát biển Việt Nam có thể áp dụng các biện pháp hợp pháp mạnh mẽ hơn, nếu phía Trung Quốc không đáp ứng yêu cầu hợp pháp của Việt Nam, vẫn theo nhà nghiên cứu này và ông lưu ý thêm:

"Nên nhớ là bộ quy tắc CUES chỉ áp dụng cho hải quân, cho nên, khả năng va chạm với tàu cảnh sát biển rất cao, vì không có quy tắc nào. Nhìn về bản chất, đây là sự kiềm chế của cảnh sát biển Việt Nam," Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp nói với BBC News Tiếng Việt từ Hà Nội hôm 13/7.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Chính phủ Mỹ hồi Tháng Chín đã lẳng lặng trục xuất hai giới chức tòa đại sứ Trung Quốc sau khi họ lái xe vào một căn cứ quân sự của Mỹ ở Virginia, theo bản tin của tờ báo The New York Times hôm Chủ Nhật, 15 Tháng Mười Hai. Tờ báo nói rằng đây có vẻ là lần đầu tiên trong hơn 30 năm, đã xảy ra việc Mỹ trục xuất giới chức ngoại giao Trung Quốc về tội do thám. Tờ Times nói có ít nhất một trong hai người được xác nhận là nhân viên tình báo hoạt động dưới vỏ bọc ngoại giao.
Trong khi về mặt thương mại căng thẳng Mỹ - Trung đang giảm bớt, thì về mặt quân sự, lãnh đạo Lầu Năm Góc lại khẳng định Trung Quốc nay đã qua mặt Nga để trở thành ưu tiên hàng đầu đối với Mỹ. Theo nhật báo Hồng Kông South China Morning Post, phát biểu tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại ( Council on Foreign Relations ), ở New York, hôm qua, 13/12/2019, bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper đã lên án Trung Quốc phá hoại luật pháp quốc tế và xâm phạm chủ quyền của các quốc gia nhỏ hơn.
Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ hôm 13/12 đã thông qua dự luật kêu gọi chính quyền Mỹ phải có sách lược thống nhất đối phó với ‘mối đe dọa của Trung Quốc’ trên cơ sở phối hợp với các đồng minh trong khu vực Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương và châu Âu. Trong khi đó, trao đổi với VOA, một nhà quan sát chính trị quốc tế nói rằng sẽ tốt hơn cho Mỹ để can dự và tìm cách thay đổi hành vi của Trung Quốc thay vì đối đầu trực diện.
Dưới sức ép của chính quyền Bắc Kinh, nhà cung cấp thông tin và dịch vụ phân tích dữ liệu tài chính Refinitiv, thuộc sở hữu của một tập đoàn đa quốc gia Mỹ Blackstone, đã cho chặn hơn 200 bản tin của hãng tin Anh Reuters, đặc biệt về Hồng Kông, không cho khách hàng của họ tại Trung Quốc tiếp cận với các thông tin này. Ngoài hãng Reuters, 97 nguồn cung cấp thông tin khác sử dụng dịch vụ của Refinitiv cũng bị tập đoàn này kiểm duyệt trước, không đến được Trung Quốc.
Iowa Governor Terry Branstad testifies before the Senate Foreign Relations Committee on his nomination to be ambassador to China, on Capitol Hil,l in Washington, DC, on May 2, 2017. / AFP PHOTO / JIM WATSON (Photo credit should read JIM WATSON/AFP via Getty Images) Ngày Quốc tế nhân quyền 10/12, Đại sứ Hoa Kỳ tại Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) cùng lên án chính quyền Trung Quốc đàn áp các quyền tự do cơ bản của người dân nước này. “Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) không thể đạt được sự tôn trọng quốc tế mà họ tìm kiếm bởi họ không tuân thủ cam kết bảo vệ các quyền và tự do cá nhân”, Đại sứ Hoa Kỳ Terry Branstad nói trong một tuyên bố.
Một giáo sư đại học Canada nói với tác giả, là Ottawa cần phải biết gây ảnh hưởng để đưa tất cả con tin về nước. Peter Humphrey nhấn mạnh, Canada không nên tiếp tục nhắm mắt làm ngơ trước các điệp viên Trung Quốc đang hoạt động trên lãnh thổ của mình. Tất cả các xã hội tự do dân chủ, thượng tôn pháp luật đều phải kề vai sát cánh trong cuộc đấu tranh này.
Nhà buôn xe hơi hạng sang 32 tuổi anh Nick Zhao từ Melbourne đã được một mật vụ Trung Quốc tiếp cận, đề nghị trả một triệu đô la để đổi lấy lòng trung thành với Bắc Kinh. Anh Zhao đã thông báo cho Cơ quan Tình báo quốc gia Úc (ASIO) về vụ việc và bị phát hiện tử vong trong khách sạn không lâu sau đó. Người đàn ông bị tình nghi tiếp cận anh Zhao và đề xuất thương vụ trao đổi này có mối làm ăn với quân đội Trung Quốc, Vision Times cho hay.
Ít nhất 250 nhà báo đang bị cầm tù trên thế giới. Trung Quốc đứng đầu các chế độ độc đoán không chấp nhận truyền thông độc lập, tiếp theo là Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Xê Út, Erythrea, Iran. Tại châu Á, Việt Nam chiếm huy chương bạc trong danh sách không vẻ vang này, theo bản báo cáo thường niên của Ủy Ban Bảo Vệ Nhà Báo (CPJ), công bố ngày 11/12/2019 từ NewYork. Trong năm 2019, số nhà báo bị giam trên thế giới vì nhiệm vụ thông tin độc lập tiếp tục chiếm mức độ gần như kỷ lục : ít nhất 250 người, giảm được 5 người so với năm trước, theo phối kiểm của Ủy Ban Bảo Vệ Nhà Báo (CPJ). Tại châu Á, Việt Nam tiếp tục đứng hạng nhì sau Trung Quốc trong danh sách chế độ nhà tù khắc nghiệt chống báo chí với 12 nhà báo bị giam hay đang chờ lãnh án. Nạn nhân mới nhất là ông Phạm Chí Dũng, chủ tịch Hội Nhà Báo Độc Lập
SAN JOSE, California (NV) – Công ty Apple Inc. hôm Thứ Hai, 9 Tháng Mười Hai, cho một tòa án liên bang hay rằng công ty “có sự lo ngại sâu xa” là hai cựu nhân viên người Trung Quốc, bị cáo buộc tội lấy cắp tài liệu kỹ thuật bí mật của Apple, sẽ tìm cách trốn về nước nếu sự di chuyển của họ không bị giới hạn gắt gao. Trong phiên tòa ở Bắc California, các công tố viên đề nghị hai nghi can Xiaolang Zhang và Jizong Chen phải tiếp tục bị giới hạn di chuyển, vì có nhiều nghi ngại là hai người này sẽ bỏ trốn về Trung Quốc nếu có cơ hội, theo bản tin của hãng thông tấn Reuters.
Các loại máy bay quân sự của Hoa Kỳ vẫn có các chuyến bay “tự do phi hành” trên vùng trời Biển Đông dù không mấy khi được báo chí đề cập và bất chấp phản đối của Trung Quốc. Tướng Charles Brown, tư lệnh Không Quân Mỹ tại Thái Bình Dương, cho hay các phi cơ quân sự Hoa Kỳ đủ loại từ oanh tạc cơ, máy bay trinh thám U-2, máy bay không người lái RQ-4 Global Hawk thường xuyên thực hiện hoạt động “tự do phi hành” trên vùng biển tranh chấp, bất kể Bắc Kinh bố trí các cơ sở phòng không trên các đảo nhân tạo và bãi đá ngầm trên Biển Đông.
Bảo Trợ