Bắc Triều Tiên Đã Kín Đáo Mở Cửa Kinh Tế

27 Tháng Hai 20196:25 SA(Xem: 364)
  • Tác giả :

Bắc Triều Tiên đã kín đáo mở cửa kinh tế

mediaCông nhân Bắc Triều Tiên làm việc trong một nhà máy Hàn Quốc tại khu công nghiệp Kaesong, ngày 19/12/2013.REUTERS/Kim Hong-Ji/File Photo

Lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un đã đến Hà Nội ngày 26/02/2019 để chuẩn bị họp thượng đỉnh lần hai với tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, và cũng để viếng thăm chính thức Việt Nam, nhân dịp này học hỏi một số kinh nghiệm của nước chủ nhà về cải tổ kinh tế.

Thật ra Bình Nhưỡng chắc sẽ không hoàn toàn đi theo mô hình của Việt Nam và trên thực tế, từ khi lên cầm quyền năm 2012 đến nay, ông Kim Jong Un đã tiến hành mở cửa kinh tế, nhưng một cách kín đáo và theo kiểu riêng của Bắc Triều Tiên.

Sau chiến tranh Triều Tiên (1950-1953), trong một thời gian, miền Bắc Triều Tiên giàu hơn miền Nam, nhờ có sự hỗ trợ của đàn anh Liên Xô và cũng nhờ trong thời kỳ đô hộ bán đảo Triều Tiên, Nhật Bản đã tập trung phát triển công nghiệp để khai thác nguồn khoáng sản dồi dào của miền Bắc.

Nhưng sau đó, tình hình đã đảo ngược, trong khi Hàn Quốc nay trở thành một trong những nước giàu nhất thế giới, thì nền kinh tế Bắc Triều Tiên lâm vào khủng hoảng, do Liên Xô đã tan rã, và cũng do quản lý quá kém cỏi.

Là đồng minh chủ chốt và cũng là đối tác thương mại chính của Bình Nhưỡng, Bắc Kinh đã nhiều lần thúc giục giới lãnh đạo Bắc Triều Tiên đi theo mô hình Trung Quốc. Nhưng báo chính thức của nước này cho đến nay vẫn thường lên án chủ nghĩa tư bản và bản thân ông Kim Jong Un, trong kỳ đại hội Đảng Lao Động Triều Tiên vào năm 2016, cũng đã gián tiếp chỉ trích cải tổ và mở cửa kinh tế của nước láng giềng.

Tuy vậy, cũng chính tại đại hội năm 2016, đảng cầm quyền ở Bắc Triều Tiên, theo chỉ đạo của ông Kim Jong Un, đã thông qua chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế song hành với tăng cường năng lực hạt nhân.

Để thực hiện mục tiêu đó, từ mấy năm qua, chế độ Bình Nhưỡng đã lặng lẽ tiến hành một số cải tổ kinh tế và sự kiểm soát của Nhà nước lên nền kinh tế đã bắt đầu được nới lỏng. Dân chúng được cho phép mua bán trên thị trường chợ đen, các doanh nghiệp Nhà nước được tự do hơn trong việc đa dạng hóa sản xuất và chính quyền nhắm mắt làm ngơ cho các doanh nghiệp tư nhân hoạt động, tuy vẫn chủ trương « xây dựng kinh tế xã hội chủ nghĩa ».

Nhà nước cũng khuyến khích các nhà máy, xí nghiệp cạnh tranh nhau. Chủ tịch Kim Jong Un còn cho phép một số nhà máy mở các cửa hàng riêng để trực tiếp bán các sản phẩm của họ, sau khi đã hoàn thành các chỉ tiêu do Nhà nước giao phó. Nông dân làm việc cho các hợp tác xã của Nhà nước nay cũng được quyền canh tác và bán nông phẩm ra thị trường chợ đen.

Theo hãng tin Reuters, các tác động của những cải tổ kinh tế nói trên có thể được thấy rõ ở thủ đô Bình Nhưỡng, nơi mà một tầng lớp trung lưu đang hình thành và ngày càng đông đảo. Nhưng do Bắc Triều Tiên vẫn bị nhiều trừng phạt của quốc tế vì chương trình phát triển vũ khí hạt nhân và tên lửa, nên các kết quả của chính sách cải tổ kinh tế còn rất khiêm tốn.

Trước cuộc họp thượng đỉnh Hà Nội, tổng thống Trump đã phác họa cho ông Kim Jong Un một tương lai tươi sáng của Bắc Triều Tiên, khẳng định là nếu từ bỏ vũ khí hạt nhân, nước này có thể phát triển thành một « cường quốc kinh tế ».

Nhưng theo các nhà ngoại giao ở Bắc Triều Tiên được hãng tin Reuters trích dẫn, Bình Nhưỡng vốn đã không muốn lệ thuộc vào Trung Quốc, nên cũng sẽ không để bị lệ thuộc vào Hoa Kỳ, dù ông Trump có hứa hẹn thế nào. Thành ra, nhân chuyến đi Hà Nội lần này, có thể là ông Kim Jong Un sẽ nghiên cứu mô hình của Việt Nam, xem có thể áp dụng được những kinh nghiệm gì để vừa phát triển được kinh tế thị trường, nhưng vẫn duy trì được sự kiểm soát của đảng cầm quyền.
Theo RFI


Thượng đỉnh Trump - Kim : Cả hai đều mong sớm đạt kết quả

mediaBưu chính Việt Nam phát hành loại tem đặc biệt nhân thượng đỉnh Mỹ - Bắc Triều Tiên tại Hà Nội, ngày 26/02/2019.REUTERS/Ann Wang

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Bắc Triều Tiên lần 2 tại Hà Nội ngày 27 và 28/02/2019 đang là sự kiện thu hút báo chí cả thế giới từ vài ngày qua. Trước thềm cuộc gặp, nhật báo Le Monde có bài nhận định : « Trump và Kim, hai người đàn ông gấp gáp tìm đồng thuận ».

Theo tờ báo, cả lãnh đạo Bắc Triều Tiên cũng như Mỹ đều muốn thể hiện được sự thành công ngoại giao trong lần gặp thứ 2 này.

Le Monde nhìn thấy một điểm chung của tổng thống Donald Trump và chủ tịch Kim Jong Un khi đến với cuộc gặp lần này là « Người đầu tiên thì đang vấp phải những khó khăn trong nội bộ, muốn gặt hái nhanh nhất một thành tích ngoại giao. Đó là thành tích của vị tổng thống Mỹ đầu tiên làm được việc chấm dứt chiến tranh Triều Tiên, giúp nước Mỹ thoát khỏi nguy cơ bị tấn công hạt nhân. Còn người thứ hai thì hy vọng giải tỏa căng thẳng với Hoa Kỳ sẽ cho phép kinh tế Bắc Triều Tiên thoát ra được lối mòn kinh tế ».

Bài viết nhắc lại : Kể từ cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên tại Singapore tháng 06/2018, tổng thống Donald Trump đã không bỏ lỡ cơ hội tán dương quan hệ với chủ tịch Kim Jong Un. Đó là cách để ông Trump tạo sự khác biệt với những người tiền nhiệm, những người mà theo ông đã đẩy nước Mỹ đến rất gần cuộc chiến tranh với Bắc Triều Tiên.

Ông Trump đang rất muốn đẩy nhanh tiến trình hòa giải với Bắc Triều Tiên vì nếu để chậm trễ thì có nguy cơ làm ảnh hưởng đến lịch trình tranh cử tổng thống Mỹ khi mà chỉ còn một năm nữa bắt đầu cuộc chạy đua trong nội bộ đảng.

Mặc dù cơ quan tình báo Mỹ vẫn tỏ hoài nghi về tiến trình giải trừ hạt nhân của Bắc Triều Tiên, nhưng ông Trumpvẫn liệt kê các thành công thu được từ cuộc gặp lần trước : « Với Hoa Kỳ, quan hệ với Bắc Triều Tiên tốt đẹp hơn bao giờ hết. Không có vụ thử tên lửa nào, hài cốt lính Mỹ được trả, con tin được trở về Mỹ. Chúc cho phi hạt nhân hóa có cơ hội tốt », trên Twitter tổng thống Trump viết.

Le Monde nhận định, trạng thái tinh thần đó của tổng thống Mỹ có thể sẽ tạo thuận lợi cho các nhượng bộ, ít ra cũng để Kim Jong Un cũng tiến thêm dù là bước nhỏ.

Về phần Kim Jong Un, Le Monde phân tích thấy lãnh đạo Bắc Triều Tiên cũng có lý do để tiến nhanh. Trước hết là để tận dụng tâm trạng tốt của người đối thoại và tận dụng quyền hành ông đang nắm trong tay, nhằm đưa đất nước thoát khỏi tình trạng bị bế tắc trước Hoa Kỳ.

Theo le Monde, với một thể chế độc tài như Bắc Triều Tiên, dư luận công chúng không phải là yếu tố quan trọng, nhưng rõ ràng từ khi lên nắm quyền năm 2011, ông Kim Jong Un đã nhiều lần nhắc lại cam kết cải thiện đời sống người dân. Từ đó đến nay, Bắc Triều Tiên đang thay đổi diện mạo so với nhiều thập kỷ trước. Đất nước Triều Tiên đang cần một cuộc cải cách kinh tế toàn diện và điều này không thể làm được trong vòng vây cấm vận, trừng phạt.

Theo tờ báo, gỡ bỏ các trừng phạt trở nên cấp bách để Bắc Triều Tiên thoát ra khỏi lối mòn và giúp phát động trở lại hợp tác với Hàn Quốc mà các dự án giờ đang sẵn sàng chỉ còn chờ tín hiệu « đèn xanh » về chính trị. Trong khi đó tờ báo cũng nhấn mạnh là Bắc Triều Tiên không muốn phụ thuộc vào Trung Quốc, Nga hay bất cứ nước nào.

Le Monde nhận định ông Kim ý thức được cần phải tiến nhanh và chơi lá bài Trump. Từ một năm nay, ông với tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In cùng thông đồng làm việc đó. Ông Moon Jae In, nhân vật chủ chốt, năng nổ trong việc lấy lại vận mệnh của người Triều Tiên, cũng rất hối hả. Ông Moon cũng chỉ còn hai năm trong nhiệm kỳ để những việc đã làm được không bị đảo lộn.

Tờ báo kết luận, nhưng yếu tố như vậy có thể sẽ dẫn đến người này hay người khác có nhượng bộ, dù là bên ngoài mặt.

Chủ nhà Thượng đỉnh Mỹ - Triều : Việt Nam lợi cả đôi đường

Vẫn trong khuôn khổ chủ đề thượng đỉnh Mỹ - Triều, Le Monde có một bài viết khác về nước chủ nhà Việt Nam. Theo Le Monde, được chọn là địa điểm cho sự kiện lớn này, « chế độ Hà Nội hy vọng tăng cường hình ảnh của một « đối tác chiến lược » với Washington cũng như cả với Bình Nhưỡng và Seoul ».

Tờ báo nhận xét : Nếu như cuộc gặp thượng đỉnh lần đầu giữa tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un tại Singapore tháng 06/2018 mang tính lịch sử thì cuộc gặp lần 2 tại Hà Nội sẽ mang nhiều biểu tượng.

Trước tiên vì cả ba nước Việt Nam, Mỹ và Bắc Triều Tiên đều từng đối mặt nhau trong các cuộc chiến tranh chết chóc. Mặt khác, có thể Việt Nam sẽ là mô hình cho Bắc Triều Tiên trên phương diện mở cửa, hiện đại hóa đất nước và bình thường hóa quan hệ với kẻ thù của ngày hôm qua là : Hoa Kỳ.

Theo quan sát của tác giả bài viết, một thỏa thuận giữa Mỹ và Bắc Triều Tiên dù thế nào đều có lợi cho Việt Nam. Đó sẽ là một bước tiến quan trọng về mặt ngoại giao đối với Việt Nam, được ví như là một mũi tên trúng 3 đích.

Tờ báo dẫn lời chuyên gia Nguyễn Việt Phương phân tích trên trang The Diplomat : « Can dự vào một giải pháp hòa bình cho khủng hoảng hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên sẽ giúp Việt Nam cải thiện mối quan hệ đối tác chiến lược với Washington, Seoul và vẫn giữ được quan hệ anh em với Bắc Triều Tiên ».

Liên quan đến mối quan hệ « anh em » đó, Le Monde nhấn mạnh Việt Nam và Bắc Triều Tiên có những tương đồng và khác biệt. Cả hai nước trong quá khứ đã có chiến tranh với Mỹ trong một cuộc chiến huynh đệ tương tàn. Việt Nam đã thoát khỏi cuộc chiến và hòa giải với Mỹ. Bắc Triều Tiên, từ hơn 60 năm nay, vẫn coi Mỹ như là kẻ thù, đất nước vẫn bị chia cắt. Điểm chung là « cả hai nước đều đã là con tin của lịch sử không phải của họ là : Cuộc chiến tranh lạnh ».

Nhưng quan hệ giữa Hà Nội và Bình Nhưỡng đã trải qua những thăng trầm. Việt Nam đã bắt tay cả với Hàn Quốc và Mỹ và đang có những thành công kinh tế nhất định. Tuy nhiên, theo tác giả bài báo, hoàn cảnh của Bắc Triều Tiên bây giờ khác với Việt Nam của những năm 1980.

Thương mại Mỹ - Trung : Bắc Kinh trút thở phào

Chuyển sang với Les Echos, tờ báo kinh tế chú ý đến sự kiện hôm qua, 25/02, tổng thống Trump quyết định kéo dài thời hạn đình chiến thương mại ra sau ngày 01/03. Les Echos có bài viết : « Bắc Kinh nhẹ người với viễn cảnh đạt thỏa thuận với Washington » trong cuộc đọ sức thương mại.

Tờ báo nhận định : « Dù không đưa ra tuyên bố chính thức nào, quyết định của Mỹ không áp dụng tăng thuế đánh vào hàng Trung Quốc từ ngày 1 tháng 3 chắc chắn được các lãnh đạo ở Bắc Kinh đón chào nồng nhiệt ».

Một chuyên gia về Mỹ thuộc Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội Trung Quốc nhận định : « Mục tiêu đầu tiên của Bắc Kinh đã đạt được. Tức là không có leo thang trong cuộc chiến thương mại. Đó là một tín hiệu tích cực vì ông Trump đã tỏ ý cho thấy sắp tới có thể đạt được thỏa thuận với Trung Quốc. Quyết định của Mỹ không chỉ giải tỏa căng thẳng trong nội bộ chế độ Bắc Kinh, đang có ý kiến trái ngược nhau về việc xử lý vụ tranh chấp thương mại với Mỹ, mà còn là luồng dưỡng khí quý giá cho kinh tế Trung Quốc ».

Ông Tập Cận Bình, hơn ai hết, là người lo sợ nhất leo thang xung đột thương mại với Mỹ. Từ cuối năm 2018, kinh tế Trung Quốc liên tục có dấu hiệu giảm tốc, trong khi đó tác động của cuộc chiến thương mại với Mỹ tiếp tục đè nặng nên các doanh nghiệp và hộ gia đình Trung Quốc.

Tuy vậy, theo các chuyên gia kinh tế được Les Echos trích dẫn, các cuộc thương lượng về thương mại sẽ còn khó khăn hơn ở giai đoạn cuối. Bản thân Tân Hoa Xã, hãng tin chính thức Trung Quốc, cũng bình luận : « Cần phải giữ vững tinh thần, tranh chấp thương mại Mỹ-Trung còn kéo dài, phức tạp và căng thẳng ».

Algeri : Tổng thống Bouteflika ra ứng cử nhiệm kỳ 5

Một thời sự khác chiếm trang nhất nhiều báo Pháp là cuộc bầu cử tổng thống sắp tới tại Algeri với việc vị tổng thống 81 tuổi, già yếu Bouteflika vẫn tiếp tục ra tái ứng cử cho thêm nhiệm kỳ nữa đang làm dấy lên làn sóng phản đối trong dân chúng Algeri.

Xã luận báo Le Monde viết : Một tuần mới mở ra tại Algeri đang có những dấu hiệu quyết định. Giới sinh viên hôm nay thông báo biểu tình, nhiều lời kêu gọi biểu tình khác vào thứ Sáu tuần này, tức là hai ngày trước khi hết hạn nộp đơn ứng cử tổng thống, diễn ra vào ngày 18/04…

Đất nước Algeri đang thức tỉnh. Hàng chục nghìn người từ hôm thứ Sáu tuần qua đã xuống đường biểu tình phản đối ông tổng thống bệnh tật ra ứng cử nhiệm kỳ thứ 5.

Còn Libération trích dẫn một câu khẩu hiệu của người biểu tình làm tựa lớn trang sự kiện : « Algeri : Không nhiệm kỳ của sự xấu hổ ». Xã luận tờ báo bình luận bằng lời lẽ khá cay nghiệt : Một tổng thống bị tai biến tim mạch, không có phát biểu nào trước công chúng từ 7 năm qua và chỉ còn xuất hiện trong các nghi lễ dưới các bức ảnh chụp. Đó không còn gọi là bù nhìn nữa mà là xác ướp.

Những người ủng hộ thấy ở ông một sự bảo đảm ổn định. Đúng là sự ổn định hoàn hảo, bởi tổng thống bị câm, bất động, như là bức tượng sáp trong bảo tàng Grevin. Thế là giới trẻ Algeri vùng lên. Libération đặt câu hỏi : Phải chăng sẽ có một mùa xuân Ả Rập mới ? Có thểnhưng sẽ gặp nhiều khó khăn, tờ báo kết luận.

Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Ngày 19/12, Nghị viện châu Âu đã phê chuẩn một nghị quyết lên án việc tống giam hàng loạt người Duy Ngô Nhĩ của chính phủ Trung Quốc và kêu gọi Bắc Kinh đồng ý cho các nhà báo độc lập và các nhà quan sát quốc tế tự do vào khu tự trị Tân Cương, theo RFA. Nghị quyết được phê duyệt một ngày sau khi nghị viện châu Âu trao giải thưởng nhân quyền Sakharov 2019 cho học giả người Duy Ngô Nhĩ là ông Ilham Tohti hiện đang bị giam giữ tại Trung Quốc vì “đấu tranh cho quyền lợi của người thiểu số Duy Ngô Nhĩ ở Trung Quốc
Khẩu chiến giữa Kuala Lumpur và Bắc Kinh về chủ quyền Biển Đông vừa tăng thêm một mức. Trong một bài trả lời phỏng vấn báo chí ngày 20/12/2019, ngoại trưởng Malaysia Saifuddin Abdullah đã không ngần ngại đánh giá rằng việc Trung Quốc đòi chủ quyền trên hầu như toàn bộ Biển Đông là một yêu sách “lố bịch”. Tuyên bố của ngoại trưởng Malaysia được cho là nhằm đáp trả lời tố cáo hôm 16/12 của Bắc Kinh, theo đó Kuala Lumpur đã vi phạm chủ quyền “lịch sử” của Trung Quốc ở Biển Đông khi nộp đơn lên Liên Hiệp Quốc xin công nhận thềm lục địa mở rộng.
Phát biểu trước Nghị Viện Châu Âu, ông khẳng định: “Không ai tranh chấp quyền của bất kỳ quốc gia nào trong việc thực hiện các biện pháp hợp pháp để chống khủng bố và đảm bảo an ninh. Nhưng theo cách hiểu của chúng tôi, các chính sách được áp dụng ở Tân Cương dường như không tương ứng với mục đích đã nêu là đấu tranh chống khủng bố và chủ nghĩa cực đoan.”
Bị Ủy Ban Bảo Vệ Ký Giả (CPJ) xếp vào danh sách những quốc gia có chế độ kiểm duyệt báo chí và internet nghiêm ngặt nhất, không ngạc nhiên gì khi trong báo cáo mới nhất của mình, CPJ đã xếp hạng Trung Cộng đứng đầu danh sách các quốc gia bỏ tù ký giả nhiều nhất, với ít nhất 48 ký giả đã bị bắt và bỏ tù trong năm 2019 này.
Nghị Viện Châu Âu ngày hôm qua, 19/12/2019 đã kêu gọi Liên Hiệp Châu Âu ban hành những biện pháp trừng phạt có chọn lọc nhắm vào các quan chức Trung Quốc can dự vào các vụ đàn áp người Duy Ngô Nhĩ nhằm đồng hóa thiểu số Hồi Giáo tại vùng Tân Cương. Trong bản nghị quyết được thông qua tại Strasbourg, Nghị Viện Châu Âu đã cho rằng các công cụ được Liên Âu sử dụng cho đến nay để thúc đẩy các tiến bộ về mặt nhân quyền tại Trung Quốc đều không mang lại kết quả rõ rệt nào. Thậm chí tình hình nhân quyền còn trở nên tồi tệ hơn trong năm qua.
Tổng Thống Nga Vladimir Putin hôm thứ Năm nói rằng phe Dân chủ Mỹ đã luận tội Tổng thống Donald Trump với những lý do “bịa đặt”, mục đích là để lật ngược kết quả bầu cử năm 2016, trao phần thắng cho ông Trump. Phát biểu tại cuộc họp báo cuối năm hàng năm của ông, ông Putin nói ông dự kiến ông Trump sẽ sống sót qua các thủ tục luận tội và sẽ duy trì chức vụ. Hạ viện Mỹ hôm thứ Tư đã biểu quyết luận tội ông Trump, nhưng như đa số các nhà quan sát, ông Putin nói ông tin rằng Thượng viện Mỹ sẽ tha bổng ông Trump.
RFA: Thưa ông, nhận định của ông về việc tàu sân bay thứ hai của Trung Quốc vừa được biên chế tại căn cứ Tam Á ở Hải Nam là gì? Đinh Kim Phúc: Vấn đề Trung Quốc vừa trình làng tàu sân bay Sơn Đông, theo quan điểm cá nhân tôi, nó chỉ là biểu tượng cho sức mạnh quân sự của Trung Quốc. Chúng ta biết rằng từ khi Tập Cận Bình lên nắm quyền từ năm 2012 thì vấn đề hiện đại hóa quân đội là một trong những trọng tâm trong chính sách của Tập Cận Bình. Và tàu Sơn Đông này so với tàu Liêu Ninh trước đây hiện đại hơn nhưng về khả năng tác
Nhiều trường đại học nổi tiếng tại Trung Quốc buộc phải xem xét lại điều lệ của nhà trường, và buộc phải tuyên bố trung thành với đảng Cộng Sản và tư tưởng Tập Cận Bình. Nhiều sinh viên Đại học Phục Đán (Fudan) biểu tình phản đối hành động xâm phạm đến ''độc tập đại học và quyền tự do tư tưởng''. Một sinh viên của trường Phục Đán cho AFP biết cuộc phản kháng diễn ra trong bữa ăn trưa hôm qua 18/12/2019. Một đoạn video được tung lên mạng cho thấy 20 sinh viên Phục Đán tập hợp trong một căng-tin hát vang một bài ca của trường. Phục Đán ''rạng rỡ như ánh mặt trời'' là một lời hát trong bài trường ca.
Chúng tôi tái khẳng định cam kết ủng hộ một Việt Nam vững mạnh và độc lập cũng như một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương hòa bình và thịnh vượng. Ngoại trưởng Pompeo nói.
Trung Quốc yêu cầu Liên Hiệp Quốc không nghiên cứu hồ sơ xin công nhận thềm lục địa mở rộng của Malaysia theo Điều 76 của Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), liên quan đến ranh giới thềm lục địa nằm ngoài 200 hải lý tính từ đường cơ sở. Theo trang South China Morning Post ngày 17/12/2019, Bắc Kinh khẳng định yêu cầu của Kuala Lumpur « vi phạm nghiêm trọng đến chủ quyền, các quyền và quyền tài phán » của Trung Quốc.
Bảo Trợ