Bắc Triều Tiên Đã Kín Đáo Mở Cửa Kinh Tế

27 Tháng Hai 20196:25 SA(Xem: 174)
  • Tác giả :

Bắc Triều Tiên đã kín đáo mở cửa kinh tế

mediaCông nhân Bắc Triều Tiên làm việc trong một nhà máy Hàn Quốc tại khu công nghiệp Kaesong, ngày 19/12/2013.REUTERS/Kim Hong-Ji/File Photo

Lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un đã đến Hà Nội ngày 26/02/2019 để chuẩn bị họp thượng đỉnh lần hai với tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, và cũng để viếng thăm chính thức Việt Nam, nhân dịp này học hỏi một số kinh nghiệm của nước chủ nhà về cải tổ kinh tế.

Thật ra Bình Nhưỡng chắc sẽ không hoàn toàn đi theo mô hình của Việt Nam và trên thực tế, từ khi lên cầm quyền năm 2012 đến nay, ông Kim Jong Un đã tiến hành mở cửa kinh tế, nhưng một cách kín đáo và theo kiểu riêng của Bắc Triều Tiên.

Sau chiến tranh Triều Tiên (1950-1953), trong một thời gian, miền Bắc Triều Tiên giàu hơn miền Nam, nhờ có sự hỗ trợ của đàn anh Liên Xô và cũng nhờ trong thời kỳ đô hộ bán đảo Triều Tiên, Nhật Bản đã tập trung phát triển công nghiệp để khai thác nguồn khoáng sản dồi dào của miền Bắc.

Nhưng sau đó, tình hình đã đảo ngược, trong khi Hàn Quốc nay trở thành một trong những nước giàu nhất thế giới, thì nền kinh tế Bắc Triều Tiên lâm vào khủng hoảng, do Liên Xô đã tan rã, và cũng do quản lý quá kém cỏi.

Là đồng minh chủ chốt và cũng là đối tác thương mại chính của Bình Nhưỡng, Bắc Kinh đã nhiều lần thúc giục giới lãnh đạo Bắc Triều Tiên đi theo mô hình Trung Quốc. Nhưng báo chính thức của nước này cho đến nay vẫn thường lên án chủ nghĩa tư bản và bản thân ông Kim Jong Un, trong kỳ đại hội Đảng Lao Động Triều Tiên vào năm 2016, cũng đã gián tiếp chỉ trích cải tổ và mở cửa kinh tế của nước láng giềng.

Tuy vậy, cũng chính tại đại hội năm 2016, đảng cầm quyền ở Bắc Triều Tiên, theo chỉ đạo của ông Kim Jong Un, đã thông qua chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế song hành với tăng cường năng lực hạt nhân.

Để thực hiện mục tiêu đó, từ mấy năm qua, chế độ Bình Nhưỡng đã lặng lẽ tiến hành một số cải tổ kinh tế và sự kiểm soát của Nhà nước lên nền kinh tế đã bắt đầu được nới lỏng. Dân chúng được cho phép mua bán trên thị trường chợ đen, các doanh nghiệp Nhà nước được tự do hơn trong việc đa dạng hóa sản xuất và chính quyền nhắm mắt làm ngơ cho các doanh nghiệp tư nhân hoạt động, tuy vẫn chủ trương « xây dựng kinh tế xã hội chủ nghĩa ».

Nhà nước cũng khuyến khích các nhà máy, xí nghiệp cạnh tranh nhau. Chủ tịch Kim Jong Un còn cho phép một số nhà máy mở các cửa hàng riêng để trực tiếp bán các sản phẩm của họ, sau khi đã hoàn thành các chỉ tiêu do Nhà nước giao phó. Nông dân làm việc cho các hợp tác xã của Nhà nước nay cũng được quyền canh tác và bán nông phẩm ra thị trường chợ đen.

Theo hãng tin Reuters, các tác động của những cải tổ kinh tế nói trên có thể được thấy rõ ở thủ đô Bình Nhưỡng, nơi mà một tầng lớp trung lưu đang hình thành và ngày càng đông đảo. Nhưng do Bắc Triều Tiên vẫn bị nhiều trừng phạt của quốc tế vì chương trình phát triển vũ khí hạt nhân và tên lửa, nên các kết quả của chính sách cải tổ kinh tế còn rất khiêm tốn.

Trước cuộc họp thượng đỉnh Hà Nội, tổng thống Trump đã phác họa cho ông Kim Jong Un một tương lai tươi sáng của Bắc Triều Tiên, khẳng định là nếu từ bỏ vũ khí hạt nhân, nước này có thể phát triển thành một « cường quốc kinh tế ».

Nhưng theo các nhà ngoại giao ở Bắc Triều Tiên được hãng tin Reuters trích dẫn, Bình Nhưỡng vốn đã không muốn lệ thuộc vào Trung Quốc, nên cũng sẽ không để bị lệ thuộc vào Hoa Kỳ, dù ông Trump có hứa hẹn thế nào. Thành ra, nhân chuyến đi Hà Nội lần này, có thể là ông Kim Jong Un sẽ nghiên cứu mô hình của Việt Nam, xem có thể áp dụng được những kinh nghiệm gì để vừa phát triển được kinh tế thị trường, nhưng vẫn duy trì được sự kiểm soát của đảng cầm quyền.
Theo RFI


Thượng đỉnh Trump - Kim : Cả hai đều mong sớm đạt kết quả

mediaBưu chính Việt Nam phát hành loại tem đặc biệt nhân thượng đỉnh Mỹ - Bắc Triều Tiên tại Hà Nội, ngày 26/02/2019.REUTERS/Ann Wang

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Bắc Triều Tiên lần 2 tại Hà Nội ngày 27 và 28/02/2019 đang là sự kiện thu hút báo chí cả thế giới từ vài ngày qua. Trước thềm cuộc gặp, nhật báo Le Monde có bài nhận định : « Trump và Kim, hai người đàn ông gấp gáp tìm đồng thuận ».

Theo tờ báo, cả lãnh đạo Bắc Triều Tiên cũng như Mỹ đều muốn thể hiện được sự thành công ngoại giao trong lần gặp thứ 2 này.

Le Monde nhìn thấy một điểm chung của tổng thống Donald Trump và chủ tịch Kim Jong Un khi đến với cuộc gặp lần này là « Người đầu tiên thì đang vấp phải những khó khăn trong nội bộ, muốn gặt hái nhanh nhất một thành tích ngoại giao. Đó là thành tích của vị tổng thống Mỹ đầu tiên làm được việc chấm dứt chiến tranh Triều Tiên, giúp nước Mỹ thoát khỏi nguy cơ bị tấn công hạt nhân. Còn người thứ hai thì hy vọng giải tỏa căng thẳng với Hoa Kỳ sẽ cho phép kinh tế Bắc Triều Tiên thoát ra được lối mòn kinh tế ».

Bài viết nhắc lại : Kể từ cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên tại Singapore tháng 06/2018, tổng thống Donald Trump đã không bỏ lỡ cơ hội tán dương quan hệ với chủ tịch Kim Jong Un. Đó là cách để ông Trump tạo sự khác biệt với những người tiền nhiệm, những người mà theo ông đã đẩy nước Mỹ đến rất gần cuộc chiến tranh với Bắc Triều Tiên.

Ông Trump đang rất muốn đẩy nhanh tiến trình hòa giải với Bắc Triều Tiên vì nếu để chậm trễ thì có nguy cơ làm ảnh hưởng đến lịch trình tranh cử tổng thống Mỹ khi mà chỉ còn một năm nữa bắt đầu cuộc chạy đua trong nội bộ đảng.

Mặc dù cơ quan tình báo Mỹ vẫn tỏ hoài nghi về tiến trình giải trừ hạt nhân của Bắc Triều Tiên, nhưng ông Trumpvẫn liệt kê các thành công thu được từ cuộc gặp lần trước : « Với Hoa Kỳ, quan hệ với Bắc Triều Tiên tốt đẹp hơn bao giờ hết. Không có vụ thử tên lửa nào, hài cốt lính Mỹ được trả, con tin được trở về Mỹ. Chúc cho phi hạt nhân hóa có cơ hội tốt », trên Twitter tổng thống Trump viết.

Le Monde nhận định, trạng thái tinh thần đó của tổng thống Mỹ có thể sẽ tạo thuận lợi cho các nhượng bộ, ít ra cũng để Kim Jong Un cũng tiến thêm dù là bước nhỏ.

Về phần Kim Jong Un, Le Monde phân tích thấy lãnh đạo Bắc Triều Tiên cũng có lý do để tiến nhanh. Trước hết là để tận dụng tâm trạng tốt của người đối thoại và tận dụng quyền hành ông đang nắm trong tay, nhằm đưa đất nước thoát khỏi tình trạng bị bế tắc trước Hoa Kỳ.

Theo le Monde, với một thể chế độc tài như Bắc Triều Tiên, dư luận công chúng không phải là yếu tố quan trọng, nhưng rõ ràng từ khi lên nắm quyền năm 2011, ông Kim Jong Un đã nhiều lần nhắc lại cam kết cải thiện đời sống người dân. Từ đó đến nay, Bắc Triều Tiên đang thay đổi diện mạo so với nhiều thập kỷ trước. Đất nước Triều Tiên đang cần một cuộc cải cách kinh tế toàn diện và điều này không thể làm được trong vòng vây cấm vận, trừng phạt.

Theo tờ báo, gỡ bỏ các trừng phạt trở nên cấp bách để Bắc Triều Tiên thoát ra khỏi lối mòn và giúp phát động trở lại hợp tác với Hàn Quốc mà các dự án giờ đang sẵn sàng chỉ còn chờ tín hiệu « đèn xanh » về chính trị. Trong khi đó tờ báo cũng nhấn mạnh là Bắc Triều Tiên không muốn phụ thuộc vào Trung Quốc, Nga hay bất cứ nước nào.

Le Monde nhận định ông Kim ý thức được cần phải tiến nhanh và chơi lá bài Trump. Từ một năm nay, ông với tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In cùng thông đồng làm việc đó. Ông Moon Jae In, nhân vật chủ chốt, năng nổ trong việc lấy lại vận mệnh của người Triều Tiên, cũng rất hối hả. Ông Moon cũng chỉ còn hai năm trong nhiệm kỳ để những việc đã làm được không bị đảo lộn.

Tờ báo kết luận, nhưng yếu tố như vậy có thể sẽ dẫn đến người này hay người khác có nhượng bộ, dù là bên ngoài mặt.

Chủ nhà Thượng đỉnh Mỹ - Triều : Việt Nam lợi cả đôi đường

Vẫn trong khuôn khổ chủ đề thượng đỉnh Mỹ - Triều, Le Monde có một bài viết khác về nước chủ nhà Việt Nam. Theo Le Monde, được chọn là địa điểm cho sự kiện lớn này, « chế độ Hà Nội hy vọng tăng cường hình ảnh của một « đối tác chiến lược » với Washington cũng như cả với Bình Nhưỡng và Seoul ».

Tờ báo nhận xét : Nếu như cuộc gặp thượng đỉnh lần đầu giữa tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un tại Singapore tháng 06/2018 mang tính lịch sử thì cuộc gặp lần 2 tại Hà Nội sẽ mang nhiều biểu tượng.

Trước tiên vì cả ba nước Việt Nam, Mỹ và Bắc Triều Tiên đều từng đối mặt nhau trong các cuộc chiến tranh chết chóc. Mặt khác, có thể Việt Nam sẽ là mô hình cho Bắc Triều Tiên trên phương diện mở cửa, hiện đại hóa đất nước và bình thường hóa quan hệ với kẻ thù của ngày hôm qua là : Hoa Kỳ.

Theo quan sát của tác giả bài viết, một thỏa thuận giữa Mỹ và Bắc Triều Tiên dù thế nào đều có lợi cho Việt Nam. Đó sẽ là một bước tiến quan trọng về mặt ngoại giao đối với Việt Nam, được ví như là một mũi tên trúng 3 đích.

Tờ báo dẫn lời chuyên gia Nguyễn Việt Phương phân tích trên trang The Diplomat : « Can dự vào một giải pháp hòa bình cho khủng hoảng hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên sẽ giúp Việt Nam cải thiện mối quan hệ đối tác chiến lược với Washington, Seoul và vẫn giữ được quan hệ anh em với Bắc Triều Tiên ».

Liên quan đến mối quan hệ « anh em » đó, Le Monde nhấn mạnh Việt Nam và Bắc Triều Tiên có những tương đồng và khác biệt. Cả hai nước trong quá khứ đã có chiến tranh với Mỹ trong một cuộc chiến huynh đệ tương tàn. Việt Nam đã thoát khỏi cuộc chiến và hòa giải với Mỹ. Bắc Triều Tiên, từ hơn 60 năm nay, vẫn coi Mỹ như là kẻ thù, đất nước vẫn bị chia cắt. Điểm chung là « cả hai nước đều đã là con tin của lịch sử không phải của họ là : Cuộc chiến tranh lạnh ».

Nhưng quan hệ giữa Hà Nội và Bình Nhưỡng đã trải qua những thăng trầm. Việt Nam đã bắt tay cả với Hàn Quốc và Mỹ và đang có những thành công kinh tế nhất định. Tuy nhiên, theo tác giả bài báo, hoàn cảnh của Bắc Triều Tiên bây giờ khác với Việt Nam của những năm 1980.

Thương mại Mỹ - Trung : Bắc Kinh trút thở phào

Chuyển sang với Les Echos, tờ báo kinh tế chú ý đến sự kiện hôm qua, 25/02, tổng thống Trump quyết định kéo dài thời hạn đình chiến thương mại ra sau ngày 01/03. Les Echos có bài viết : « Bắc Kinh nhẹ người với viễn cảnh đạt thỏa thuận với Washington » trong cuộc đọ sức thương mại.

Tờ báo nhận định : « Dù không đưa ra tuyên bố chính thức nào, quyết định của Mỹ không áp dụng tăng thuế đánh vào hàng Trung Quốc từ ngày 1 tháng 3 chắc chắn được các lãnh đạo ở Bắc Kinh đón chào nồng nhiệt ».

Một chuyên gia về Mỹ thuộc Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội Trung Quốc nhận định : « Mục tiêu đầu tiên của Bắc Kinh đã đạt được. Tức là không có leo thang trong cuộc chiến thương mại. Đó là một tín hiệu tích cực vì ông Trump đã tỏ ý cho thấy sắp tới có thể đạt được thỏa thuận với Trung Quốc. Quyết định của Mỹ không chỉ giải tỏa căng thẳng trong nội bộ chế độ Bắc Kinh, đang có ý kiến trái ngược nhau về việc xử lý vụ tranh chấp thương mại với Mỹ, mà còn là luồng dưỡng khí quý giá cho kinh tế Trung Quốc ».

Ông Tập Cận Bình, hơn ai hết, là người lo sợ nhất leo thang xung đột thương mại với Mỹ. Từ cuối năm 2018, kinh tế Trung Quốc liên tục có dấu hiệu giảm tốc, trong khi đó tác động của cuộc chiến thương mại với Mỹ tiếp tục đè nặng nên các doanh nghiệp và hộ gia đình Trung Quốc.

Tuy vậy, theo các chuyên gia kinh tế được Les Echos trích dẫn, các cuộc thương lượng về thương mại sẽ còn khó khăn hơn ở giai đoạn cuối. Bản thân Tân Hoa Xã, hãng tin chính thức Trung Quốc, cũng bình luận : « Cần phải giữ vững tinh thần, tranh chấp thương mại Mỹ-Trung còn kéo dài, phức tạp và căng thẳng ».

Algeri : Tổng thống Bouteflika ra ứng cử nhiệm kỳ 5

Một thời sự khác chiếm trang nhất nhiều báo Pháp là cuộc bầu cử tổng thống sắp tới tại Algeri với việc vị tổng thống 81 tuổi, già yếu Bouteflika vẫn tiếp tục ra tái ứng cử cho thêm nhiệm kỳ nữa đang làm dấy lên làn sóng phản đối trong dân chúng Algeri.

Xã luận báo Le Monde viết : Một tuần mới mở ra tại Algeri đang có những dấu hiệu quyết định. Giới sinh viên hôm nay thông báo biểu tình, nhiều lời kêu gọi biểu tình khác vào thứ Sáu tuần này, tức là hai ngày trước khi hết hạn nộp đơn ứng cử tổng thống, diễn ra vào ngày 18/04…

Đất nước Algeri đang thức tỉnh. Hàng chục nghìn người từ hôm thứ Sáu tuần qua đã xuống đường biểu tình phản đối ông tổng thống bệnh tật ra ứng cử nhiệm kỳ thứ 5.

Còn Libération trích dẫn một câu khẩu hiệu của người biểu tình làm tựa lớn trang sự kiện : « Algeri : Không nhiệm kỳ của sự xấu hổ ». Xã luận tờ báo bình luận bằng lời lẽ khá cay nghiệt : Một tổng thống bị tai biến tim mạch, không có phát biểu nào trước công chúng từ 7 năm qua và chỉ còn xuất hiện trong các nghi lễ dưới các bức ảnh chụp. Đó không còn gọi là bù nhìn nữa mà là xác ướp.

Những người ủng hộ thấy ở ông một sự bảo đảm ổn định. Đúng là sự ổn định hoàn hảo, bởi tổng thống bị câm, bất động, như là bức tượng sáp trong bảo tàng Grevin. Thế là giới trẻ Algeri vùng lên. Libération đặt câu hỏi : Phải chăng sẽ có một mùa xuân Ả Rập mới ? Có thểnhưng sẽ gặp nhiều khó khăn, tờ báo kết luận.

Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Quyết định của Mỹ cấm các công ty của mình sử dụng các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông nước ngoài với lý do về rủi ro bảo mật là loạt đạn mới nhất dường như nhắm vào hãng công nghệ khổng lồ Huawei của Trung Quốc.
Một nguồn tin quân sự Mỹ cho biết một tàu chiến Hoa Kỳ đã áp sát bãi cạn Scarborough hôm 19/05/2019, nơi có tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc và Philippines. Theo giới quan sát, Washington thách thức Bắc Kinh trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ- Trung thêm căng thẳng.
20/5-THẾ GIỚI ĐÊM QUA: TỔNG THỐNG TRUMP ĐE DỌA HỦY DIỆT IRAN; XE DU LỊCH LẠI BỊ ĐÁNH BOM Ở AI CẬP- Hôm Chủ nhật (19/5), Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa hủy diệt Iran, làm gia tăng quan ngại về khả năng xảy ra xung đột giữa 2 nước trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và Tehran ngày càng leo thang. Trên trang Twitter cá nhân, Tổng thống Trump viết “nếu Iran muốn tham chiến, đó sẽ là sự chấm dứt chính thức của Iran”. Ông cảnh báo Tehran “đừng bao giờ đe dọa nước Mỹ một lần nữa”.
Sau Philippines, Malaysia là mục tiêu thứ hai của Trung Quốc trong chiến thuật bẻ gãy từng thành viên Đông Nam Á để thống trị Biển Đông. Nhưng Mahathir không phải là Duterte. Theo South China Morning Post hôm 18/05/2019, Kuala Lumpur từ chối đàm phán song phương với Bắc Kinh..../.Điểm tin thế giới 19/5: Tổng thống Trump: Gia đình Biden nên bị điều tra vì quan hệ bất minh với Trung Quốc
Trung Quốc dùng xi măng ‘lắp phẳng’ mặt tượng Phật trên vách núi .../ Mỹ đã “bịa đặt” những cáo buộc rằng Trung Quốc ép buộc các công ty phải chuyển giao công nghệ để được tiếp cận thị trường, tờ báo hàng đầu của Đảng Cộng sản Trung Quốc nói hôm thứ Bảy giữa một cuộc chiến tranh thương mại quyết liệt.
Đô đốc John Richardson, tư lệnh Hải Quân Mỹ hôm qua 16/05/2019 kêu gọi Hải Quân Úc và Indonesia hiện diện thường xuyên hơn trên Biển Đông, kể cả việc tuần tra vì tự do hàng hải. Theo ông, mỗi quốc gia Đông Nam Á đều phải kiên quyết đáp trả việc Trung Quốc quân sự hóa các đảo ở Biển Đông.
Ý kiến chuyên gia: Sự lựa chọn ‘sinh tử’ của ông Tập Cận Bình khi đàm phán với Tổng thống Trump.../ Bài của South China Morning Post hôm 16/05 nhận định rằng mặc cho truyền thông nhà nước Trung Quốc có thể mở một chiến dịch to tiếng vì cuộc chiến thương mại với Hoa Kỳ thì nhiều nhà sản xuất Trung Quốc muốn tránh sự tức giận đó từ trong nước và ở chính Việt Nam.
Các thượng nghị sỹ Hoa Kỳ đề xuất dự luật hạn chế cấp visa cho Trung Quốc.../Trung Quốc chặn tất cả các phiên bản ngôn ngữ của Wikipedia.../ Tại Hội Nghị Quốc Tế về An Ninh Trên Biển tổ chức ở Singapore, trước sự hiện diện của các đại diện hải quân 33 nước trong đó có Trung Quốc, đô đốc John Richardson tuyên bố là ông đã phân tích vấn đề và có thể khẳng định chắc chắn rằng cường độ của các chiến dịch tuần tra cũng như sự hiện diện của Hải Quân Mỹ trong vùng đều « nhất quán » trong nhiều thập niên gần đây, và không hề gia tăng đột ngột.
Hai chiến hạm được hạ thủy tại cảng Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh, đông bắc Trung Quốc hôm thứ Sáu 10/5/2019, các nguồn tin nói. Đây cũng là nơi đã đóng các khu trục hạm Type 055, vốn được ca tụng là các chiến hạm tối tân nhất so với các tàu cùng hạng mục tại Á châu.../.Tổng thống Trump sắp ký sắc lệnh khiến Huawei ‘không có cửa’ ở Hoa Kỳ
16/5-Thế giới đêm qua: Tổng thống Trump ra sắc lệnh cấm Huawei, ZTE; Chính phủ và phe nổi dậy Venezuela tới Na Uy để đàm phán.../ Tổng Thống Donald Trump dự trù sẽ công bố một kế hoạch mới hôm Thứ Năm, 16 Tháng Năm, để có sự thay đổi lớn lao về giới di dân được nhận vào Mỹ trong thời gian tới, theo ba giới chức cao cấp trong chính phủ cho Fox News hay hôm Thứ Tư.
Bảo Trợ