Bắc Triều Tiên Đã Kín Đáo Mở Cửa Kinh Tế

27 Tháng Hai 20196:25 SA(Xem: 447)
  • Tác giả :

Bắc Triều Tiên đã kín đáo mở cửa kinh tế

mediaCông nhân Bắc Triều Tiên làm việc trong một nhà máy Hàn Quốc tại khu công nghiệp Kaesong, ngày 19/12/2013.REUTERS/Kim Hong-Ji/File Photo

Lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un đã đến Hà Nội ngày 26/02/2019 để chuẩn bị họp thượng đỉnh lần hai với tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, và cũng để viếng thăm chính thức Việt Nam, nhân dịp này học hỏi một số kinh nghiệm của nước chủ nhà về cải tổ kinh tế.

Thật ra Bình Nhưỡng chắc sẽ không hoàn toàn đi theo mô hình của Việt Nam và trên thực tế, từ khi lên cầm quyền năm 2012 đến nay, ông Kim Jong Un đã tiến hành mở cửa kinh tế, nhưng một cách kín đáo và theo kiểu riêng của Bắc Triều Tiên.

Sau chiến tranh Triều Tiên (1950-1953), trong một thời gian, miền Bắc Triều Tiên giàu hơn miền Nam, nhờ có sự hỗ trợ của đàn anh Liên Xô và cũng nhờ trong thời kỳ đô hộ bán đảo Triều Tiên, Nhật Bản đã tập trung phát triển công nghiệp để khai thác nguồn khoáng sản dồi dào của miền Bắc.

Nhưng sau đó, tình hình đã đảo ngược, trong khi Hàn Quốc nay trở thành một trong những nước giàu nhất thế giới, thì nền kinh tế Bắc Triều Tiên lâm vào khủng hoảng, do Liên Xô đã tan rã, và cũng do quản lý quá kém cỏi.

Là đồng minh chủ chốt và cũng là đối tác thương mại chính của Bình Nhưỡng, Bắc Kinh đã nhiều lần thúc giục giới lãnh đạo Bắc Triều Tiên đi theo mô hình Trung Quốc. Nhưng báo chính thức của nước này cho đến nay vẫn thường lên án chủ nghĩa tư bản và bản thân ông Kim Jong Un, trong kỳ đại hội Đảng Lao Động Triều Tiên vào năm 2016, cũng đã gián tiếp chỉ trích cải tổ và mở cửa kinh tế của nước láng giềng.

Tuy vậy, cũng chính tại đại hội năm 2016, đảng cầm quyền ở Bắc Triều Tiên, theo chỉ đạo của ông Kim Jong Un, đã thông qua chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế song hành với tăng cường năng lực hạt nhân.

Để thực hiện mục tiêu đó, từ mấy năm qua, chế độ Bình Nhưỡng đã lặng lẽ tiến hành một số cải tổ kinh tế và sự kiểm soát của Nhà nước lên nền kinh tế đã bắt đầu được nới lỏng. Dân chúng được cho phép mua bán trên thị trường chợ đen, các doanh nghiệp Nhà nước được tự do hơn trong việc đa dạng hóa sản xuất và chính quyền nhắm mắt làm ngơ cho các doanh nghiệp tư nhân hoạt động, tuy vẫn chủ trương « xây dựng kinh tế xã hội chủ nghĩa ».

Nhà nước cũng khuyến khích các nhà máy, xí nghiệp cạnh tranh nhau. Chủ tịch Kim Jong Un còn cho phép một số nhà máy mở các cửa hàng riêng để trực tiếp bán các sản phẩm của họ, sau khi đã hoàn thành các chỉ tiêu do Nhà nước giao phó. Nông dân làm việc cho các hợp tác xã của Nhà nước nay cũng được quyền canh tác và bán nông phẩm ra thị trường chợ đen.

Theo hãng tin Reuters, các tác động của những cải tổ kinh tế nói trên có thể được thấy rõ ở thủ đô Bình Nhưỡng, nơi mà một tầng lớp trung lưu đang hình thành và ngày càng đông đảo. Nhưng do Bắc Triều Tiên vẫn bị nhiều trừng phạt của quốc tế vì chương trình phát triển vũ khí hạt nhân và tên lửa, nên các kết quả của chính sách cải tổ kinh tế còn rất khiêm tốn.

Trước cuộc họp thượng đỉnh Hà Nội, tổng thống Trump đã phác họa cho ông Kim Jong Un một tương lai tươi sáng của Bắc Triều Tiên, khẳng định là nếu từ bỏ vũ khí hạt nhân, nước này có thể phát triển thành một « cường quốc kinh tế ».

Nhưng theo các nhà ngoại giao ở Bắc Triều Tiên được hãng tin Reuters trích dẫn, Bình Nhưỡng vốn đã không muốn lệ thuộc vào Trung Quốc, nên cũng sẽ không để bị lệ thuộc vào Hoa Kỳ, dù ông Trump có hứa hẹn thế nào. Thành ra, nhân chuyến đi Hà Nội lần này, có thể là ông Kim Jong Un sẽ nghiên cứu mô hình của Việt Nam, xem có thể áp dụng được những kinh nghiệm gì để vừa phát triển được kinh tế thị trường, nhưng vẫn duy trì được sự kiểm soát của đảng cầm quyền.
Theo RFI


Thượng đỉnh Trump - Kim : Cả hai đều mong sớm đạt kết quả

mediaBưu chính Việt Nam phát hành loại tem đặc biệt nhân thượng đỉnh Mỹ - Bắc Triều Tiên tại Hà Nội, ngày 26/02/2019.REUTERS/Ann Wang

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Bắc Triều Tiên lần 2 tại Hà Nội ngày 27 và 28/02/2019 đang là sự kiện thu hút báo chí cả thế giới từ vài ngày qua. Trước thềm cuộc gặp, nhật báo Le Monde có bài nhận định : « Trump và Kim, hai người đàn ông gấp gáp tìm đồng thuận ».

Theo tờ báo, cả lãnh đạo Bắc Triều Tiên cũng như Mỹ đều muốn thể hiện được sự thành công ngoại giao trong lần gặp thứ 2 này.

Le Monde nhìn thấy một điểm chung của tổng thống Donald Trump và chủ tịch Kim Jong Un khi đến với cuộc gặp lần này là « Người đầu tiên thì đang vấp phải những khó khăn trong nội bộ, muốn gặt hái nhanh nhất một thành tích ngoại giao. Đó là thành tích của vị tổng thống Mỹ đầu tiên làm được việc chấm dứt chiến tranh Triều Tiên, giúp nước Mỹ thoát khỏi nguy cơ bị tấn công hạt nhân. Còn người thứ hai thì hy vọng giải tỏa căng thẳng với Hoa Kỳ sẽ cho phép kinh tế Bắc Triều Tiên thoát ra được lối mòn kinh tế ».

Bài viết nhắc lại : Kể từ cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên tại Singapore tháng 06/2018, tổng thống Donald Trump đã không bỏ lỡ cơ hội tán dương quan hệ với chủ tịch Kim Jong Un. Đó là cách để ông Trump tạo sự khác biệt với những người tiền nhiệm, những người mà theo ông đã đẩy nước Mỹ đến rất gần cuộc chiến tranh với Bắc Triều Tiên.

Ông Trump đang rất muốn đẩy nhanh tiến trình hòa giải với Bắc Triều Tiên vì nếu để chậm trễ thì có nguy cơ làm ảnh hưởng đến lịch trình tranh cử tổng thống Mỹ khi mà chỉ còn một năm nữa bắt đầu cuộc chạy đua trong nội bộ đảng.

Mặc dù cơ quan tình báo Mỹ vẫn tỏ hoài nghi về tiến trình giải trừ hạt nhân của Bắc Triều Tiên, nhưng ông Trumpvẫn liệt kê các thành công thu được từ cuộc gặp lần trước : « Với Hoa Kỳ, quan hệ với Bắc Triều Tiên tốt đẹp hơn bao giờ hết. Không có vụ thử tên lửa nào, hài cốt lính Mỹ được trả, con tin được trở về Mỹ. Chúc cho phi hạt nhân hóa có cơ hội tốt », trên Twitter tổng thống Trump viết.

Le Monde nhận định, trạng thái tinh thần đó của tổng thống Mỹ có thể sẽ tạo thuận lợi cho các nhượng bộ, ít ra cũng để Kim Jong Un cũng tiến thêm dù là bước nhỏ.

Về phần Kim Jong Un, Le Monde phân tích thấy lãnh đạo Bắc Triều Tiên cũng có lý do để tiến nhanh. Trước hết là để tận dụng tâm trạng tốt của người đối thoại và tận dụng quyền hành ông đang nắm trong tay, nhằm đưa đất nước thoát khỏi tình trạng bị bế tắc trước Hoa Kỳ.

Theo le Monde, với một thể chế độc tài như Bắc Triều Tiên, dư luận công chúng không phải là yếu tố quan trọng, nhưng rõ ràng từ khi lên nắm quyền năm 2011, ông Kim Jong Un đã nhiều lần nhắc lại cam kết cải thiện đời sống người dân. Từ đó đến nay, Bắc Triều Tiên đang thay đổi diện mạo so với nhiều thập kỷ trước. Đất nước Triều Tiên đang cần một cuộc cải cách kinh tế toàn diện và điều này không thể làm được trong vòng vây cấm vận, trừng phạt.

Theo tờ báo, gỡ bỏ các trừng phạt trở nên cấp bách để Bắc Triều Tiên thoát ra khỏi lối mòn và giúp phát động trở lại hợp tác với Hàn Quốc mà các dự án giờ đang sẵn sàng chỉ còn chờ tín hiệu « đèn xanh » về chính trị. Trong khi đó tờ báo cũng nhấn mạnh là Bắc Triều Tiên không muốn phụ thuộc vào Trung Quốc, Nga hay bất cứ nước nào.

Le Monde nhận định ông Kim ý thức được cần phải tiến nhanh và chơi lá bài Trump. Từ một năm nay, ông với tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In cùng thông đồng làm việc đó. Ông Moon Jae In, nhân vật chủ chốt, năng nổ trong việc lấy lại vận mệnh của người Triều Tiên, cũng rất hối hả. Ông Moon cũng chỉ còn hai năm trong nhiệm kỳ để những việc đã làm được không bị đảo lộn.

Tờ báo kết luận, nhưng yếu tố như vậy có thể sẽ dẫn đến người này hay người khác có nhượng bộ, dù là bên ngoài mặt.

Chủ nhà Thượng đỉnh Mỹ - Triều : Việt Nam lợi cả đôi đường

Vẫn trong khuôn khổ chủ đề thượng đỉnh Mỹ - Triều, Le Monde có một bài viết khác về nước chủ nhà Việt Nam. Theo Le Monde, được chọn là địa điểm cho sự kiện lớn này, « chế độ Hà Nội hy vọng tăng cường hình ảnh của một « đối tác chiến lược » với Washington cũng như cả với Bình Nhưỡng và Seoul ».

Tờ báo nhận xét : Nếu như cuộc gặp thượng đỉnh lần đầu giữa tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un tại Singapore tháng 06/2018 mang tính lịch sử thì cuộc gặp lần 2 tại Hà Nội sẽ mang nhiều biểu tượng.

Trước tiên vì cả ba nước Việt Nam, Mỹ và Bắc Triều Tiên đều từng đối mặt nhau trong các cuộc chiến tranh chết chóc. Mặt khác, có thể Việt Nam sẽ là mô hình cho Bắc Triều Tiên trên phương diện mở cửa, hiện đại hóa đất nước và bình thường hóa quan hệ với kẻ thù của ngày hôm qua là : Hoa Kỳ.

Theo quan sát của tác giả bài viết, một thỏa thuận giữa Mỹ và Bắc Triều Tiên dù thế nào đều có lợi cho Việt Nam. Đó sẽ là một bước tiến quan trọng về mặt ngoại giao đối với Việt Nam, được ví như là một mũi tên trúng 3 đích.

Tờ báo dẫn lời chuyên gia Nguyễn Việt Phương phân tích trên trang The Diplomat : « Can dự vào một giải pháp hòa bình cho khủng hoảng hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên sẽ giúp Việt Nam cải thiện mối quan hệ đối tác chiến lược với Washington, Seoul và vẫn giữ được quan hệ anh em với Bắc Triều Tiên ».

Liên quan đến mối quan hệ « anh em » đó, Le Monde nhấn mạnh Việt Nam và Bắc Triều Tiên có những tương đồng và khác biệt. Cả hai nước trong quá khứ đã có chiến tranh với Mỹ trong một cuộc chiến huynh đệ tương tàn. Việt Nam đã thoát khỏi cuộc chiến và hòa giải với Mỹ. Bắc Triều Tiên, từ hơn 60 năm nay, vẫn coi Mỹ như là kẻ thù, đất nước vẫn bị chia cắt. Điểm chung là « cả hai nước đều đã là con tin của lịch sử không phải của họ là : Cuộc chiến tranh lạnh ».

Nhưng quan hệ giữa Hà Nội và Bình Nhưỡng đã trải qua những thăng trầm. Việt Nam đã bắt tay cả với Hàn Quốc và Mỹ và đang có những thành công kinh tế nhất định. Tuy nhiên, theo tác giả bài báo, hoàn cảnh của Bắc Triều Tiên bây giờ khác với Việt Nam của những năm 1980.

Thương mại Mỹ - Trung : Bắc Kinh trút thở phào

Chuyển sang với Les Echos, tờ báo kinh tế chú ý đến sự kiện hôm qua, 25/02, tổng thống Trump quyết định kéo dài thời hạn đình chiến thương mại ra sau ngày 01/03. Les Echos có bài viết : « Bắc Kinh nhẹ người với viễn cảnh đạt thỏa thuận với Washington » trong cuộc đọ sức thương mại.

Tờ báo nhận định : « Dù không đưa ra tuyên bố chính thức nào, quyết định của Mỹ không áp dụng tăng thuế đánh vào hàng Trung Quốc từ ngày 1 tháng 3 chắc chắn được các lãnh đạo ở Bắc Kinh đón chào nồng nhiệt ».

Một chuyên gia về Mỹ thuộc Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội Trung Quốc nhận định : « Mục tiêu đầu tiên của Bắc Kinh đã đạt được. Tức là không có leo thang trong cuộc chiến thương mại. Đó là một tín hiệu tích cực vì ông Trump đã tỏ ý cho thấy sắp tới có thể đạt được thỏa thuận với Trung Quốc. Quyết định của Mỹ không chỉ giải tỏa căng thẳng trong nội bộ chế độ Bắc Kinh, đang có ý kiến trái ngược nhau về việc xử lý vụ tranh chấp thương mại với Mỹ, mà còn là luồng dưỡng khí quý giá cho kinh tế Trung Quốc ».

Ông Tập Cận Bình, hơn ai hết, là người lo sợ nhất leo thang xung đột thương mại với Mỹ. Từ cuối năm 2018, kinh tế Trung Quốc liên tục có dấu hiệu giảm tốc, trong khi đó tác động của cuộc chiến thương mại với Mỹ tiếp tục đè nặng nên các doanh nghiệp và hộ gia đình Trung Quốc.

Tuy vậy, theo các chuyên gia kinh tế được Les Echos trích dẫn, các cuộc thương lượng về thương mại sẽ còn khó khăn hơn ở giai đoạn cuối. Bản thân Tân Hoa Xã, hãng tin chính thức Trung Quốc, cũng bình luận : « Cần phải giữ vững tinh thần, tranh chấp thương mại Mỹ-Trung còn kéo dài, phức tạp và căng thẳng ».

Algeri : Tổng thống Bouteflika ra ứng cử nhiệm kỳ 5

Một thời sự khác chiếm trang nhất nhiều báo Pháp là cuộc bầu cử tổng thống sắp tới tại Algeri với việc vị tổng thống 81 tuổi, già yếu Bouteflika vẫn tiếp tục ra tái ứng cử cho thêm nhiệm kỳ nữa đang làm dấy lên làn sóng phản đối trong dân chúng Algeri.

Xã luận báo Le Monde viết : Một tuần mới mở ra tại Algeri đang có những dấu hiệu quyết định. Giới sinh viên hôm nay thông báo biểu tình, nhiều lời kêu gọi biểu tình khác vào thứ Sáu tuần này, tức là hai ngày trước khi hết hạn nộp đơn ứng cử tổng thống, diễn ra vào ngày 18/04…

Đất nước Algeri đang thức tỉnh. Hàng chục nghìn người từ hôm thứ Sáu tuần qua đã xuống đường biểu tình phản đối ông tổng thống bệnh tật ra ứng cử nhiệm kỳ thứ 5.

Còn Libération trích dẫn một câu khẩu hiệu của người biểu tình làm tựa lớn trang sự kiện : « Algeri : Không nhiệm kỳ của sự xấu hổ ». Xã luận tờ báo bình luận bằng lời lẽ khá cay nghiệt : Một tổng thống bị tai biến tim mạch, không có phát biểu nào trước công chúng từ 7 năm qua và chỉ còn xuất hiện trong các nghi lễ dưới các bức ảnh chụp. Đó không còn gọi là bù nhìn nữa mà là xác ướp.

Những người ủng hộ thấy ở ông một sự bảo đảm ổn định. Đúng là sự ổn định hoàn hảo, bởi tổng thống bị câm, bất động, như là bức tượng sáp trong bảo tàng Grevin. Thế là giới trẻ Algeri vùng lên. Libération đặt câu hỏi : Phải chăng sẽ có một mùa xuân Ả Rập mới ? Có thểnhưng sẽ gặp nhiều khó khăn, tờ báo kết luận.

Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Cắt đứt với truyền thống của nền kinh tế kế hoạch hóa từ nhiều năm qua, chế độ cộng sản Trung Quốc giờ đây từ bỏ việc ấn định mục tiêu tăng trưởng cho năm 2020. Bắc Kinh nhìn nhận việc tái khởi động nền kinh tế sau đại dịch virus corona là một tiến trình khó khăn và lâu dài.
Ngày 24/05/2020, hàng ngàn người dân Hồng Kông đã xuống đường biểu tình phản đối một dự luật an ninh mới của Trung Quốc. Những người biểu tình cáo buộc đây là một đạo luật bóp nghẹt các quyền tự do của người dân đặc khu hành chính này.
Theo nhà báo, nhà sử học Thierry Wolton, cũng giống như Liên Xô cũ trong thời kỳ giảm căng thẳng, Trung Quốc thủ lợi từ những trao đổi thương mại với phương Tây và phô bày tham vọng thống trị thế giới. Thời trước, phương Tây đáp trả bằng việc chận đứng sự bành trướng của Liên Xô ; và nay vẫn có đủ phương tiện để chống lại người khổng lồ châu Á nếu muốn.
122 quốc gia ủng hộ lời kêu gọi điều tra đại dịch viêm phổi Vũ Hán của Úc, Trung Quốc đe dọa sẽ 'trả thù' / Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo đã tố cáo thái độ thù địch của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đối với Úc. Ông cũng khẳng định thế giới hiện đã có một “sự hiểu biết thực tế hơn” về “bản chất của chế độ này” sau khi chứng kiến cách xử lý thiếu minh bạch của ĐCSTQ đối với đại dịch virus Corona Vũ Hán. Phát biểu tại một cuộc họp báo của Bộ Ngoại giao vào ngày 20/5, ông Pompeo nói: “ĐCSTQ đã chọn đe dọa Úc bằng những đòn “trả đũa” kinh tế chỉ vì một hành động đơn giản [của chính phủ Úc] là yêu cầu [thực hiện] một cuộc điều tra độc lập về nguồn gốc của virus (Corona Vũ Hán)”.
Đối với giám đốc phụ trách tin tức của Đài Tiếng nói Hoa Kỳ VOA người đã có một quyết định ‘định mệnh’ thì cuộc phỏng vấn sốt dẻo hôm đó quá đặc biệt và quan trọng không thể bỏ qua. Chỉ 10 ngày sau cuộc tấn công khủng bố 11/9/2001 giết chết 2.977 người Mỹ và làm bị thương vô số người khác, đồng minh thân cận nhất và cũng là người bảo vệ Osama bin Laden tại Afghanistan—Mullah Omar—đồng ý cho ban tiếng Pashto đài VOA phỏng vấn độc quyền. Bà Myrna Whitworth, quyền giám đốc VOA lúc bấy giờ, chỉ định hai nhà báo phỏng vấn bằng điện thoại thủ lĩnh bí ẩn của Taliban, người đã cho phép bin Laden, kẻ chủ mưu vụ 11/9, trú ngụ tại Afghanistan.
Đại dịch Covid-19, bùng lên từ Vũ Hán, Trung Quốc, gần như là chủ đề duy nhất của đại hội đồng thường niên của Tổ Chức Y Tế Thế Giới năm 2020. Hôm qua, 18/05/2020, trong ngày đầu tiên của hội nghị, đã có hơn 120 quốc gia ký tên vào dự thảo một nghị quyết yêu cầu « điều tra độc lập » về đại dịch Covid-19.
Từ đầu 2019, Liên Hiệp Châu Âu ý thức được tham vọng bá quyền của Bắc Kinh, xác định Trung Quốc là một « đối tác » và « đối thủ cạnh tranh » về kinh tế và công nghệ trong « Tầm nhìn chiến lược 2019 ». Nhưng phải chờ đến dịch Covid-19, Liên Hiệp Châu Âu mới thực sự thức tỉnh trước những thâm ý của Bắc Kinh. « Mối quan hệ giữa Trung Quốc và Liên Hiệp Châu Âu thay đổi nhanh hơn kể từ khi xuất hiện dịch Covid-19 ».
Lại thêm một dấu hiệu về hàng y tế chất lượng kém từ Trung Quốc. Hôm thứ Năm 14/05/2020, Uỷ Ban Châu Âu đã ra quyết định đình chỉ kế hoạch phân phối hàng triệu khẩu trang, cho các quốc gia thành viên, mà Liên Âu đặt mua từ một công ty Trung Quốc, do phát hiện ra nhiều lỗi trong lô hàng đầu tiên. Thông tín viên Pierre Benazet tường trình từ Bruxelles :
Trong một thông cáo đăng trên trang web của Hạm Đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ vào hôm qua, 12/05/2020, lực lượng Hải Quân Mỹ cho biết là một chiến hạm Mỹ đã được phái đến làm nhiệm vụ ngay trong khu vực ở Biển Đông nơi có tàu thăm dò dầu khí cho Malaysia hoạt động và một chiếc tàu khảo sát Trung Quốc gần đấy.
Trong những ngày gần đây, nhiều cơ quan an ninh Mỹ đang chuẩn bị ra một thông báo chung về các hoạt động tin tặc quy mô lớn của Bắc Kinh, nhằm đánh cắp các công trình nghiên cứu vác-xin và các điều trị bệnh Covid-19. Truyền thông Hoa Kỳ cho hay chiến dịch này huy động các điệp viên, tin tặc « xuất sắc nhất » của Trung Quốc.
Bảo Trợ