Venezuela: Lật đổ Maduro, một ván cờ « khó » đối với Mỹ

09 Tháng Hai 201911:58 SA(Xem: 306)
  • Tác giả :

Venezuela: Lật đổ Maduro, một ván cờ « khó » đối với Mỹ

mediaGiới hoạt động nhân quyền và chống chiến tranh biểu tình trước Nhà Trắng phản đối Mỹ can thiệp vào cuộc khủng hoảng ở Venezuela, Washington, ngày 26/01/2019REUTERS/Joshua Roberts

Venezuela đang trải qua một cuộc khủng hoảng chính trị, xã hội và nhân đạo lớn chưa từng có. Tổng thống Mỹ Donald Trump ủng hộ phe đối lập và khẳng định không loại trừ khả năng can thiệp quân sự để lật đổ chế độ « độc tài » tổng thống Maduro. Giới chuyên gia cho rằng tuy Hoa Kỳ trong thế mạnh, nhưng đây chưa hẳn là một ván cờ dễ cho chính quyền Washington.

Lạm phát kỷ lục, khan hiếm lương thực và thuốc men… đẩy hàng triệu người bỏ xứ tha hương. Câu hỏi đặt ra : Với một bản tổng kết u ám như thế làm thế nào « nhà độc tài » vẫn có thể duy trì quyền lực ? Liệu tổng thống Mỹ Donald Trump có thể can thiệp quân sự để lật đổ chế độ « bạo chúa » như đánh giá của cố vấn an ninh quốc gia John Bolton ?

Tuần san L’Express của Pháp khẳng định Hoa Kỳ khó có thể dùng giải pháp quân sự với Venezuela. Nhìn từ phía Venezuela, tâm lý chống Mỹ vẫn còn cao. Washington chưa thật sự có được sự ủng hộ hoàn toàn của người dân Venezuela. Những người ủng hộ chế độ Maduro chỉ trích Hoa Kỳ và phương Tây can thiệp vào chuyện nội bộ và ủng hộ đảo chính.

Trên bình diện quốc tế, chế độ Maduro được Nga và Trung Quốc « chống lưng ». Tuy nhiên, theo giới quan sát, Cuba mới chính là rào cản lớn nhất, gây khó khăn cho chiến lược của Hoa Kỳ trong hồ sơ Venezuela. L’Express nêu lên ba lý do chính.

Thứ nhất, Cuba khống chế toàn bộ quân đội Venezuela. Các sĩ quan cao cấp của nước này, do bộ chỉ huy Cuba điều khiển, được hưởng những đặc quyền đặc lợi, trong khi các hàng sĩ quan cấp thấp, binh sĩ chịu các áp lực dưới hình thức các kiểu đe dọa trá hình nhắm vào gia đình họ.

Theo các nguồn tin lưu hành trên các trang mạng xã hội của phe đối lập, nhiều sĩ quan cao cấp Cuba hiện diện trong quân đội Venezuela: hai tướng, bốn đại tá, tám trung tá, sáu đại úy, 25 sĩ quan cấp úy và 4.500 binh sĩ bộ binh mặc quân phục Venezuela được phân bổ rải rác trong 9 sư đoàn.

Hơn nữa, Cuba thâm nhập sâu trong đời sống chính trị Venezuela. Ngay những ngày đầu lên cầm quyền, cố tổng thống Hugo Chavez đã áp dụng ngay sách lược của Cuba : Kiểm soát chính phủ, Sửa đổi Hiến Pháp, Vô hiệu hóa các định chế, Tống khứ các lực lượng đối lập bằng cách buộc họ phải đi tị nạn và cuối cùng, làm cho cuộc sống những ai ở lại trở nên ngột ngạt nhằm bóp nghẹt ngay từ trong trứng nước mọi mầm mống phản đối.

Thứ hai, cùng với thời gian, Venezuela trở thành một điểm trung chuyển ma túy Colombia nhờ vào băng đảng Los Soles. Một băng đảng bao gồm các sĩ quan cao cấp, có quan hệ mật thiết các sĩ quan Venezuela do nhân vật số hai chính phủ kiểm soát. Đây chính là một trong những nguồn thu béo bở cho quân đội.

Thứ ba, dưới sự chỉ đạo từ xa của Cuba, Venezuela dần dần đi ra khỏi quỹ đạo của phương Tây. Vì vậy, tầm ảnh hưởng của Nga tại đất nước châu Mỹ Latinh này ngày càng lớn. Theo giải thích của sử gia Olivier Compagnon, giám đốc Viện Nghiên Cứu Châu Mỹ Latinh, trên đài RFI, một mặt Nga là chủ nợ thứ hai của Venezuela, đứng sau Trung Quốc. Mặt khác, Venezuela là một lá bài địa chính trị để Nga làm đối trọng với thế bá quyền của Mỹ trên thế giới.

Đó là chưa tính đến sự ủng hộ của nhiều nước khác đối với Venezuela như Iran, Thổ Nhĩ Kỳ, Bolivia, Nicaragua hay như Lực lượng quân đội Cách mạng Colombia (Farc), những đối tác chiến lược chính của chính quyền Caracas.

Tóm lại, trong ván cờ này, tuy Cuba chật vật tìm cách cứu đồng minh, Hoa Kỳ trong thế thượng phong, nhưng mong muốn của Donald Trump đánh đuổi « bạo chúa » Nicolas Maduro cũng không dễ gì thực hiện.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Trump ra lệnh cho các công ty Mỹ rời khỏi Trung Quốc . Hôm qua, 23/08/2019, trên mạng Twitter, tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo nâng mức thuế đánh vào các hàng hóa nhập từ Trung Quốc, thực hiện lời đe dọa mà ông đưa ra trước đó cũng trên mạng xã hội này. Toàn bộ 550 tỉ đôla sản phẩm Trung Quốc nhập vào thị trường Hoa Kỳ sẽ bị đánh thuế ở mức cao hơn từ đây đến cuối năm. Bắc Kinh cũng vừa loan báo áp các mức thuế mới trên 75 tỉ đôla hàng hóa nhập từ Mỹ, để trả đũa các mức thuế quan mới mà Washington dự trù sẽ áp dụng đối với hàng nhập từ Trung Quốc.
Hoa Kỳ hôm nay 22/08/2019 tuyên bố quan ngại sâu sắc về việc Trung Quốc cản trở các hoạt động khai thác dầu khí trong vùng biển Việt Nam, tố cáo « một sự leo thang » trong nỗ lực cưỡng bức trên Biển Đông. Cũng trong hôm nay, thêm một lần nữa Việt Nam yêu cầu Trung Quốc phải rút nhóm tàu Hải Dương Địa Chất 8 ra khỏi vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam. Reuters trích một thông cáo của bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, bình luận việc Trung Quốc đã lại đưa một tàu khảo sát của Nhà nước cùng với các tàu hộ vệ vũ trang quay lại vùng biển của Việt Nam hôm 13/8, là « hoạt động leo thang của Bắc Kinh, nhằm hăm dọa các nước yêu sách chủ quyền, không cho các nước này khai thác dầu khí tại Biển Đông ».
Về lý do Trung Quốc đột nhiên xâm lấn khu vực Bãi Tư Chính trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, nhiều giả thuyết đã được đưa ra. Trong bài phân tích « Tại sao Bãi Tư Chính, và tại sao vào lúc này ? - Why Vanguard Bank and Why Now ? », công bố ngày 16/08/2019 trên trang mạng Maritime Issues, chuyên gia Mỹ Derek Grossman thuộc trung tâm tham vấn Rand Corporation, đã đưa ra một giải thích lý thú về hành vi này của Trung Quốc tại Biển Đông.
Một tháng sau khi hủy Hiệp định tên lửa hạt nhân INF với Nga, ngày 19/08/2019, Hoa Kỳ thông báo thử nghiệm thành công một hỏa tiễn quy ước tầm trung. Đâu là mục tiêu thực mà Mỹ đang theo đuổi và không nói ra ? Nga chỉ trích hành động « leo thang quân sự ». Còn Trung Quốc lên án Mỹ « kích động chạy đua vũ trang dẫn đến xung đột quân sự ».
Hôm 20/8, Nga lên án việc Hoa Kỳ thử tên lửa hành trình mặt đất đã kích động căng thẳng quân sự, nhưng Moscow sẽ không bị lôi kéo vào một cuộc chạy đua vũ trang, Reuters dẫn nguồn tin của Thông tấn Nga TASS. Hôm 19/8, Lầu Năm Góc cho biết Hoa Kỳ đã thử nghiệm một tên lửa hành trình quy ước, đánh trúng mục tiêu ở khoảng cách hơn 500km (310 mile). Đây là lần thử tên lửa đầu tiên sau khi Hoa Kỳ rút khỏi một hiệp ước hạt nhân mang tính bước ngoặt có từ hậu Chiến tranh Lạnh vào đầu tháng này.
Trong bối cảnh Hoa Kỳ tạm hoãn áp mức thuế mới cho đến ngày 15/12/2019, ngày 19/08/2019, cả Washington và Bắc Kinh đều lớn tiếng đe dọa nhau sau khi Mỹ nêu khả năng đưa vấn đề Hồng Kông vào tiến trình đàm phán thương mại với Trung Quốc. Sau khi tổng thống Donald Trump « răn đe » Bắc Kinh không nên dùng vũ lực ở Hồng Kông, đến lượt phó tổng thống Mike Pence tuyên bố rằng cơ hội để đạt được một thỏa thuận thương mại với Trung Quốc có nguy cơ giảm đi, nếu luật pháp và nhân quyền ở Hồng Kông bị vi phạm.
Người Hồng Kông lo sợ sẽ mất những quyền tự do mà họ được hưởng theo hệ thống “một quốc gia, hai chế độ” kể từ khi Anh Quốc trao trả lại cho Trung Quốc năm 1997. Đồng thời cho rằng hỗn loạn là không tránh khỏi trên con đường theo đuổi dân chủ.
Hôm 16/08/2019, tổng tham mưu trưởng Không Lực Hoa Kỳ David Goldfein tuyên bố Mỹ sẽ tiếp tục tuần tra tại khu vực tranh chấp ở Biển Đông, đồng thời tái khẳng định sẽ bảo vệ Philippines trong trường hợp nước này bị tấn công. Theo trang thông tin Philippines Rappler.com, trong chuyến thăm Manila, Philippines ngày 16/08/2019, tướng David Goldfein đã trả lời phỏng vấn báo chí quốc tế qua điện thoại. Khi được hỏi về mức độ răn đe của hải quân và không quân Mỹ trước các hành động bành trướng của Trung Quốc
Cuộc biểu tình chống dự luật “dẫn độ” ở Hồng Kông kéo dài đến nay được 11 tuần. Dù bị áp lực từ Trung Quốc, bị cảnh sát đàn áp, người dân của đảo này vẫn không chịu lùi bước và có ít nhất 1.7 triệu người ùa ra đường. Tuy bà Carrie Lam, đặc trưởng quan hành chánh Hồng Kông cho rằng dự luật này “đã chết,” nhưng người dân vẫn biểu tình và kêu gọi bà phải từ chức. Trong những ngày gần đây, trời đổ mưa lớn, khiến dân Hồng Kông phải vừa che dù vừa đi biểu tình. Họ còn kêu gọi cảnh sát ngưng bắn đạn nhựa, hơi cay vì cho rằng mình không hề bạo loạn và có nhiều người bị thương.
Một quan chức ngoại giao Mỹ chuyên về vấn đề kiểm soát vũ khí và an ninh quốc tế mới nói rằng Washington “phối hợp đa phương” trong khi đương đầu với Trung Quốc trên Biển Đông. Khi được hỏi về nỗ lực yêu cầu Bắc Kinh minh bạch hóa các hoạt động quân sự trên Biển Đông, bà Andrea L. Thompson, Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ chuyên trách về Kiểm soát Vũ khí và An ninh Quốc tế, trả lời rằng “đây là một nỗ lực chung, không phải của riêng Hoa Kỳ”. “Chúng tôi phối hợp với các đối tác và đồng minh nhằm bảo đảm quyền tự do hàng hải và quyền tự do đi lại ở khu vực đó [Biển Đông]. [Chúng tôi] phối hợp song phương cũng như đa phương nhằm quy trách nhiệm cho Trung Quốc”, bà Thompson nói hôm 13/8 trong một cuộc họp báo.
Bảo Trợ