Cựu Thứ trưởng Hải quân Mỹ ‘mách nước’ đối phó chiến tranh lạnh với Trung Quốc

03 Tháng Mười Một 20183:03 SA(Xem: 322)

Tóm tắt bài viết

  • Theo cựu Thứ trưởng Hải quân Mỹ Seth Cropsey, không giống như với Liên Xô trước đây, trong cuộc chiến tranh lạnh với Trung Quốc, điều quan trọng là Mỹ phải kiểm soát được vùng biển. Do đó cần phải củng cố lực lượng hải quân và hợp tác với các nước đồng minh.
  • Một mục tiêu quan trọng là phải khiến cho Trung Quốc nao núng, từ bỏ những tham vọng bành trướng trên biển của mình, bằng cách gây sức ép, ‘áp sát’ Bắc Kinh tại những điểm yếu của họ trên đất liền.
  • Theo ông Cropsey, Mỹ cần hỗ trợ, hợp tác với Đài Loan; Quan tâm nhiều hơn đến an ninh của Nhật Bản; Tăng cường sự hiện diện của hải quân và lính thủy đánh bộ trên bờ biển phía bắc nước Úc; Hỗ trợ cho rất nhiều cuộc xung đột hiện nay giữa Moscow và Bắc Kinh; Trở lại Ấn Độ Dương trong nỗ lực cạnh tranh với Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc; Nối lại những mối liên hệ với những người thiểu số Duy Ngô Nhĩ bị đàn áp ở Trung Quốc để thực hiện những cam kết của Phó Tổng thống Pence.

hkmh-uss navy
Thời báo Phố Wall gần đây cho đăng bài viết của ông Seth Cropsey, nguyên Thứ trưởng Hải quân Hoa Kỳ dưới chính quyền Tổng thống Reagan và Tổng thống George H.W Bush, trong đó đưa ra những phân tích và đề xuất về cách Mỹ có thể giành chiến thắng trong một chiến tranh lạnh với Trung Quốc.


Là giám đốc Trung tâm Sức mạnh Hải quân Mỹ, thuộc Viện Hudson, ông Cropsey cho rằng Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence, trong bài phát biểu của mình hôm 4/10 tại Viện Hudson,đã thể hiện một bước ngoặt trong mối quan hệ Trung – Mỹ, thừa nhận rằng 40 năm nỗ lực của Mỹ để khiến Trung Quốc trở thành “bên có quan hệ mật thiết” (stakeholder) trong quy phạm và thể chế toàn cầu đã thất bại hoàn toàn. Hiện Nhà Trắng cam kết sẽ thay đổi những quan hệ với Bắc Kinh cho phù hợp.

Củng cố sức mạnh Hải quân

Theo ông Cropsey, Phó Tổng thống Pence đã không đưa ra các chi tiết cụ thể, nhưng không thiếu các bước mà chính quyền Mỹ có thể thực hiện, để khẳng định những lợi ích của Mỹ, chống lại các mục tiêu bá chủ của Trung Quốc. Mỹ cần tái cam kết bảo vệ các đồng minh của Mỹ ở Đông Á, và nâng cao năng lực các lực lượng Mỹ, để ngăn chặn sự bành trướng của Trung Quốc.

blank
Ông Seth Cropsey, Giám đốc Trung tâm Sức mạnh Hải quân Mỹ, Viện Hudson. Ông từng là Thứ trưởng Hải quân Hoa Kỳ dưới chính quyền Tổng thống Reagan và Tổng thống George H.W Bush.

Các biện pháp ngăn chặn được chia thành hai loại: Những hành động Hoa Kỳ có thể đơn phương thực hiện, và những biện pháp phải được thực hiện cùng với các đồng minh trong khu vực. Các nước Đông Á ngày càng gắn kết với Mỹ, tin rằng một khi Trung Quốc chiến thắng, họ sẽ “đối xử với chúng tôi giống như đối với những con chó”, một nhà ngoại giao châu Á gần đây đã nhận xét như vậy với ông Cropsey.

Ông Cropsey cho rằng để bắt đầu, Hải quân Mỹ cần mở rộng đội tàu của mình. Chính quyền của Tổng thống Trump đã cam kết tăng số lượng tàu hoạt động từ khoảng 280 chiếc hiện nay, lên 355 chiếc. Nhưng việc mở rộng này phải được hoàn thành vào năm 2030, chứ không phải kéo dài 30 năm như Nhà Trắng đã đề xuất. Việc đẩy nhanh xây dựng hải quân hàm ý cho Trung Quốc thấy bằng chứng về quyết tâm của Mỹ chống lại tham vọng khu vực của Bắc Kinh, nói với Chủ tịch Tập Cận Bình bằng một ngôn ngữ “không cần dịch thuật”.

Mỹ có thể bắt đầu bằng cách ra lệnh cho một nhóm tàu sân bay tấn công bổ sung, triển khai ở khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương trong tương lai. Một tàu sân bay Mỹ hiện đóng ở Nhật Bản, không thể ‘đơn phương độc mã’ kiểm soát khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương rộng lớn. Nó cũng không thể cung cấp lực lượng tấn công mà Mỹ cần có trong một cuộc chiến tranh với Trung Quốc. Một nhóm tàu sân bay tấn công bổ sung cũng sẽ cho phép Mỹ tăng cường tuần tra Biển Đông, bao gồm cả vùng biển quốc tế của eo biển Đài Loan. Sự tham gia của các đồng minh Mỹ vào những cuộc tuần tra này sẽ thúc đẩy sự quan tâm của các quốc gia có cùng tư tưởng, trong việc bảo vệ quyền tự do hàng hải, ông Cropsey nhận xét.

Lực lượng quân đội Mỹ cũng phải được chuẩn bị để đáp trả sự khiêu khích của Trung Quốc bằng chính hành động tương tự. Thách thức của Trung Quốc đối với chiếc tàu khu trục Mỹ [USS Decatur] gần quần đảo Trường Sa tháng trước là một ví dụ về sự ‘gây hấn thụ động’ (passive aggression). Trung Quốc gần đây đã tiến hành các cuộc tấn công mạng chống lại các công ty Mỹ, bao gồm các nhà thầu quốc phòng. Chính phủ Mỹ cũng là một mục tiêu thường xuyên của các tin tặc Trung Quốc. Bắc Kinh đã khởi xướng một cuộc tấn công mạng vào trường Cao đẳng Hải chiến Mỹ (NWC) vào đầu năm 2006. Trong tháng trước, Nhà Trắng đã công bố một Chiến lược Mạng Quốc gia mới (NCS), trong đó tuyên bố Mỹ sẽ đáp trả tất cả các cuộc tấn công mạng đã được xác nhận. Đây là sự ngăn chặn đúng đắn. Chính quyền Mỹ sẽ làm nản lòng những khiêu khích của Trung Quốc bằng cách đưa ra các hình phạt tương xứng.

Ông Crospey cho rằng lợi thế của Mỹ trong trí tuệ nhân tạo có thể nâng cao lợi thế của Mỹ trong cả chiến tranh mạng và chiến tranh truyền thống, trong những năm tới. Trí tuệ nhân tạo sẽ sớm cho phép các bệ điều khiển quân sự tự động hoạt động, chống lại kẻ địch mà không có chỉ đạo của con người ngay lập tức. Một đàn các tàu lặn nhỏ không người lái có thể thông tin liên lạc với nhau, để đánh chìm một chiếc tàu địch. Sự tập trung tăng cường vào trí tuệ nhân tạo sẽ đảm bảo cho ưu thế vượt trội về quân sự và hải quân của Mỹ được tiếp tục, bất chấp tốc độ quân sự hóa của Trung Quốc đang tăng nhanh. Sự vượt trội này có thể được tăng cường bằng cách loại bỏ những trở ngại quan liêu trong Bộ Quốc phòng Mỹ, những cản trở làm chậm triển khai những công nghệ mới.

Liên kết đồng minh

Khi nói đến các liên minh trong khu vực, không có đối tác nào quan trọng hơn Đài Loan, đối thủ hoạt động dũng cảm nhất, chống lại những yêu sách lãnh thổ phi lý của Trung Quốc. Chính quyền ông Trump đã phê chuẩn 2 vụ bán vũ khí cho Đài Bắc kể từ tháng 6/2018 và sẽ mở rộng hợp tác với các lực lượng Đài Loan.

Theo ông Cropsey, Mỹ và Đài Loan cần xây dựng quan hệ gần gũi bằng cách thu xếp những cuộc gặp giữa các nhà ngoại giao và các sĩ quan quân đội cấp cao, chào đón các tàu hải quân tại các cảng của nhau. Mỹ cũng cần hỗ trợ cho chương trình tàu ngầm mới triển khai của Đài Loan. Một sự phòng thủ mạnh mẽ hơn của Đài Loan, đặc biệt chống lại một cuộc phong tỏa hoặc đổ bộ, sẽ khiến Trung Quốc phải tổn thất nhiều hơn khi chiếm đoạt hòn đảo này bằng vũ lực.

Một ưu tiên khác là sự quan tâm nhiều hơn đến an ninh của Nhật Bản. Mối quan hệ mạnh mẽ của Tổng thống Trump với Thủ tướng Shinzo Abe sẽ dẫn đến sự hợp tác chặt chẽ hơn trên biển. Tokyo đã bắt đầu cải thiện đáng kể năng lực phòng thủ của mình, và Mỹ cần hỗ trợ cho sự phát triển năng lực này, cùng với sự chuyển giao vũ khí mở rộng. Cùng với Đài Loan, các lực lượng Nhật Bản có thể được hợp nhất vào một trung tâm chỉ huy và kiểm soát chung, để giám sát các vùng biển của cả 2 nước.

Cuối cùng, Mỹ cần tăng cường sự hiện diện của hải quân và lính thủy đánh bộ trên bờ biển phía bắc nước Úc. Bắc Kinh phải hiểu rằng các đồng minh của Mỹ sẽ thách thức mạnh mẽ bất kỳ mưu toan nào, hòng kiểm soát các eo biển quần đảo, giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.

Ông Cropsey nhận thấy trọng tâm xung đột hàng hải giữa Mỹ và Trung Quốc thay đổi hoàn toàn động lực của Chiến tranh Lạnh, vốn là một sự bế tắc chủ yếu trên đất liền.

Trong Chiến tranh Lạnh trước đây [1946-1989], Mỹ đã yêu cầu các lực lượng hải quân quấy rối các con tàu của Liên Xô, làm họ xao nhãng, không chú ý đến khu vực trung tâm của Đức.

Nhắm vào những điểm yếu

Ngày nay, một mục tiêu quan trọng là cần phải khiến Trung Quốc nao núng, từ bỏ những tham vọng hải quân của mình, bằng cách gây sức ép, ‘áp sát’ Bắc Kinh tại những điểm yếu của họ trên đất liền.

Ông Cropsey cho rằng Nga là một phương án rõ ràng nhất. Mỹ cần hỗ trợ cho rất nhiều cuộc xung đột hiện nay giữa Moscow và Bắc Kinh, chẳng hạn như tranh chấp thống trị ở Trung Á, và khai thác các tài nguyên ở khu vực Bắc Cực.

Ngoài ra, dân số Duy Ngô Nhĩ đông đúc và không chịu khuất phục trước sự đàn áp dã man của chính quyền Trung Quốc lại là vấn đề nữa, hứa hẹn sẽ trở thành một điều gây khó chịu nhiều hơn đối với chính quyền Bắc Kinh. Tranh chấp của Trung Quốc về chủ quyền ở Tây Tạng đã có từ thế kỷ 13, mà không có được sự giải quyết triệt để. Đây là những phức tạp trong nỗ lực mạnh mẽ của Trung Quốc nhằm củng cố đế chế của mình. Mỹ cần nối lại những mối liên hệ với những người thiểu số bị áp bức này, để thực hiện lời cam kết trong bài phát biểu của Phó Tổng thống Pence.

Mỹ cũng cần trở lại Ấn Độ trong nỗ lực cạnh tranh với Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, một tham vọng [của Bắc Kinh] nhằm hợp nhất và thống trị thương mại châu Á với châu Âu. Ngành công nghiệp Mỹ có thể hình thành quan hệ đối tác với Ấn Độ, để hiện đại hóa các cảng và hệ thống giao thông đường bộ của Ấn Độ.

Phó Tổng thống Pence đã cam kết Mỹ sẽ vẫn là cường quốc thống trị của Thái Bình Dương. Ông Pence nhận diện Trung Quốc là thách thức lớn nhất đối với Mỹ. Ông Pence đã nhận xét chính xác rằng Trung Quốc có một cách tiếp cận “toàn bộ chính phủ” để thúc đẩy tham vọng bá chủ của mình.

Để bảo vệ an ninh của Mỹ, hỗ trợ đồng minh, bảo vệ những lợi ích kinh tế của Mỹ và chứng minh rằng Washington không tách rời khỏi thế giới, chính quyền Trump cũng cần huy động tất cả những công cụ mà Mỹ có thể tùy ý sử dụng. Mục tiêu trong sự cạnh trạnh chiến lược này, như cựu Tổng thống Ronald Reagan đã từng nói, là “Chúng ta thắng, họ thua”, ông Cropsey kết luận.

Phạm Duy DKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Về lý do Trung Quốc đột nhiên xâm lấn khu vực Bãi Tư Chính trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, nhiều giả thuyết đã được đưa ra. Trong bài phân tích « Tại sao Bãi Tư Chính, và tại sao vào lúc này ? - Why Vanguard Bank and Why Now ? », công bố ngày 16/08/2019 trên trang mạng Maritime Issues, chuyên gia Mỹ Derek Grossman thuộc trung tâm tham vấn Rand Corporation, đã đưa ra một giải thích lý thú về hành vi này của Trung Quốc tại Biển Đông.
Một tháng sau khi hủy Hiệp định tên lửa hạt nhân INF với Nga, ngày 19/08/2019, Hoa Kỳ thông báo thử nghiệm thành công một hỏa tiễn quy ước tầm trung. Đâu là mục tiêu thực mà Mỹ đang theo đuổi và không nói ra ? Nga chỉ trích hành động « leo thang quân sự ». Còn Trung Quốc lên án Mỹ « kích động chạy đua vũ trang dẫn đến xung đột quân sự ».
Hôm 20/8, Nga lên án việc Hoa Kỳ thử tên lửa hành trình mặt đất đã kích động căng thẳng quân sự, nhưng Moscow sẽ không bị lôi kéo vào một cuộc chạy đua vũ trang, Reuters dẫn nguồn tin của Thông tấn Nga TASS. Hôm 19/8, Lầu Năm Góc cho biết Hoa Kỳ đã thử nghiệm một tên lửa hành trình quy ước, đánh trúng mục tiêu ở khoảng cách hơn 500km (310 mile). Đây là lần thử tên lửa đầu tiên sau khi Hoa Kỳ rút khỏi một hiệp ước hạt nhân mang tính bước ngoặt có từ hậu Chiến tranh Lạnh vào đầu tháng này.
Trong bối cảnh Hoa Kỳ tạm hoãn áp mức thuế mới cho đến ngày 15/12/2019, ngày 19/08/2019, cả Washington và Bắc Kinh đều lớn tiếng đe dọa nhau sau khi Mỹ nêu khả năng đưa vấn đề Hồng Kông vào tiến trình đàm phán thương mại với Trung Quốc. Sau khi tổng thống Donald Trump « răn đe » Bắc Kinh không nên dùng vũ lực ở Hồng Kông, đến lượt phó tổng thống Mike Pence tuyên bố rằng cơ hội để đạt được một thỏa thuận thương mại với Trung Quốc có nguy cơ giảm đi, nếu luật pháp và nhân quyền ở Hồng Kông bị vi phạm.
Người Hồng Kông lo sợ sẽ mất những quyền tự do mà họ được hưởng theo hệ thống “một quốc gia, hai chế độ” kể từ khi Anh Quốc trao trả lại cho Trung Quốc năm 1997. Đồng thời cho rằng hỗn loạn là không tránh khỏi trên con đường theo đuổi dân chủ.
Hôm 16/08/2019, tổng tham mưu trưởng Không Lực Hoa Kỳ David Goldfein tuyên bố Mỹ sẽ tiếp tục tuần tra tại khu vực tranh chấp ở Biển Đông, đồng thời tái khẳng định sẽ bảo vệ Philippines trong trường hợp nước này bị tấn công. Theo trang thông tin Philippines Rappler.com, trong chuyến thăm Manila, Philippines ngày 16/08/2019, tướng David Goldfein đã trả lời phỏng vấn báo chí quốc tế qua điện thoại. Khi được hỏi về mức độ răn đe của hải quân và không quân Mỹ trước các hành động bành trướng của Trung Quốc
Cuộc biểu tình chống dự luật “dẫn độ” ở Hồng Kông kéo dài đến nay được 11 tuần. Dù bị áp lực từ Trung Quốc, bị cảnh sát đàn áp, người dân của đảo này vẫn không chịu lùi bước và có ít nhất 1.7 triệu người ùa ra đường. Tuy bà Carrie Lam, đặc trưởng quan hành chánh Hồng Kông cho rằng dự luật này “đã chết,” nhưng người dân vẫn biểu tình và kêu gọi bà phải từ chức. Trong những ngày gần đây, trời đổ mưa lớn, khiến dân Hồng Kông phải vừa che dù vừa đi biểu tình. Họ còn kêu gọi cảnh sát ngưng bắn đạn nhựa, hơi cay vì cho rằng mình không hề bạo loạn và có nhiều người bị thương.
Một quan chức ngoại giao Mỹ chuyên về vấn đề kiểm soát vũ khí và an ninh quốc tế mới nói rằng Washington “phối hợp đa phương” trong khi đương đầu với Trung Quốc trên Biển Đông. Khi được hỏi về nỗ lực yêu cầu Bắc Kinh minh bạch hóa các hoạt động quân sự trên Biển Đông, bà Andrea L. Thompson, Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ chuyên trách về Kiểm soát Vũ khí và An ninh Quốc tế, trả lời rằng “đây là một nỗ lực chung, không phải của riêng Hoa Kỳ”. “Chúng tôi phối hợp với các đối tác và đồng minh nhằm bảo đảm quyền tự do hàng hải và quyền tự do đi lại ở khu vực đó [Biển Đông]. [Chúng tôi] phối hợp song phương cũng như đa phương nhằm quy trách nhiệm cho Trung Quốc”, bà Thompson nói hôm 13/8 trong một cuộc họp báo.
Điểm tin thế giới 18/8: Nhật Bản tìm cách ‘đối đầu’ với Trung Quốc ở châu Phi... / Mặc cho cơn mưa tầm tã, hàng trăm ngàn người Hồng Kông hôm nay 18/08/2019 lại xuống đường. Những người tổ chức mong muốn cuộc biểu tình ôn hòa này sẽ chứng minh rằng phong trào đòi dân chủ đã kéo dài 11 tuần lễ luôn được ủng hộ, cho dù bị đàn áp và Trung Quốc đe dọa can thiệp quân sự. Để đập tan cáo buộc « khủng bố » của Bắc Kinh, Mặt trận Dân sự Nhân quyền (FCDH), vốn đã tập hợp được hàng triệu người trong hai cuộc biểu tình đại quy mô hồi tháng Sáu và tháng Bảy, kêu gọi xuống đường « không bạo lực ». Cô Lương Dĩnh Mẫn (Bonnie Leung), một phát ngôn viên của FCDH tuyên bố : « Nếu chiến thuật của Bắc Kinh là để cho phong trào lụi tàn dần, thì họ đã lầm. Chúng tôi đấu tranh không ngơi nghỉ ».
Người biểu tình đã đốt cháy một tòa nhà văn phòng của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc ở miền Bắc Peru hôm 16/8, theo tuyên bố của Bộ Nội vụ nước này. Vụ việc xảy ra khi cuộc biểu tình của người lao động trở thành bạo loạn, với sự đụng độ giữa họ và cảnh sát, theo AFP. Tình trạng bất ổn xảy ra ở El Alto, nơi gần 3 lô dầu khí Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC) khai thác, sau cuộc thương lượng bất thành giữa công ty, chính quyền địa phương Peru và công nhân dầu mỏ.
Bảo Trợ