Trump : Chính quyền Obama « bất lực » trong chính sách Biển Đông

10 Tháng Mười 201810:16 CH(Xem: 276)
  • Tác giả :

Trump : Chính quyền Obama « bất lực » trong chính sách Biển Đông

mediaTổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng ngày 9/10/2018.REUTERS/Jonathan Ernst

Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích chính quyền của người tiền nhiệm Barack Obama « bất lực », không ngăn chặn được Bắc Kinh bành trướng ảnh hưởng ở Biển Đông khiến Hải Quân Trung Quốc hiện trở thành một mối đe dọa cho Hoa Kỳ trong khu vực đang có tranh chấp.

Theo trang Times of India, phát biểu với báo giới bên chiếc Air Force One ngày 09/10/2018, chủ nhân Nhà Trắng khẳng định : « Chính quyền Obama đã bất lực trong chính sách về Biển Đông ». Nhận định của tổng thống Donald Mỹ được đưa ra sau khi ngoại trưởng Mike Pompeo đến Nhà Trắng trình bày kết quả chuyến công du Đông Á và các cuộc gặp lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc tại Bắc Kinh vào tuần trước.

Hoa Kỳ thường xuyên tiến hành nhiều cuộc tuần tra bảo vệ tự do hàng hải trong vùng Biển Đông và tham gia tập trận với nhiều nước trong khu vực. Một cuộc tập trận có quy mô lớn, huy động hải quân và không quân, sẽ được quân đội Mỹ tổ chức tại Biển Đông và eo biển Đài Loan vào tháng 11/2018, đúng thời điểm chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Philippines.

Ngày 09/10, Manila cho biết sẽ không tham gia cuộc tập trận quy mô trên của Mỹ. Tuy nhiên, theo South China Morning Post ngày 10/10, quân đội Philippines, lần đầu tiên, sẽ tham gia đợt thao dượt hải quân giữa Trung Quốc và một số nước ASEAN, dự kiến diễn ra từ ngày 22 đến 29/10.

Đây là chặng thứ hai trong kế hoạch thao dượt hải quân chung giữa Trung Quốc và một số nước ASEAN, bắt đầu vào tháng 08/2018, tại Singapore. Mục tiêu là luyện tập tìm kiếm chung, tổ chức cứu hộ theo Bộ Quy tắc Ứng xử về những chạm trán ngoài ý muốn trên biển (Code for Unplanned Encounters at Sea, CUES).
Theo RFI


Trung Quốc dùng sông Mêkông làm công cụ bành trướng tại Đông Nam Á

mediaCảnh sát võ trang Trung Quốc chuẩn bị chuyến tuần tra chung đầu tiên trên sông Mêkông, cảng Quan Lũy, Vân Nam. Ảnh tư liệu ngày 09/12/2011REUTERS

Nhật Bản và 5 nước khu vực sông Mêkông (Việt Nam, Cam Bốt, Lào, Thái Lan, Miến Điện) ngày 09/10/2018 đã họp thượng đỉnh tại Tokyo để thúc đẩy một chính sách mới nhằm phát triển toàn vùng theo hướng kết nối khu vực, lấy trọng tâm là cư dân bên sông và bảo vệ môi trường. Dù không nói ra, nhưng đề án do Tokyo chủ trì là một nỗ lực nhằm hạn chế đà bành trướng của Trung Quốc trên vùng lục địa Đông Nam Á. Đài phát thanh Mỹ NPR ngày 06/10/2018 vừa qua đã có một bài phân tích chi tiết về điều được gọi là « Trung Quốc định hình lại sông Mêkông để tăng cường đà bành trướng – China Reshapes The Vital Mekong River To Power Its Expansion ».

Bài viết của NPR nêu bật một loạt hoạt động của Trung Quốc nhằm « chiếm hữu » dòng sông Mêkông, từ việc cho tàu tuần tra xuống đến tận cửa ngõ vào Thái Lan, tiếng là để bảo vệ an ninh cho tàu bè đi lại trên sông, cho đến việc xây đập vô tội vạ để làm điện, bất chấp tổn hại môi trường cho các nước láng giềng ở hạ nguồn.

Nhận xét đầu tiên của phóng viên đài NPR khi đến Thái Lan, một trong những quốc gia ven bờ Mêkông là tình trạng tràn ngập du khách Trung Quốc, được ghi nhận là đông đảo hơn bất kỳ du khách đến từ nơi khác. Đấy cũng là tình trạng chung tại hầu hết các nước Đông Nam Á khác.

Tàu Trung Quốc tuần tra trên sông: Mục tiêu hù dọa

Vấn đề tuy nhiên không chỉ là du khách : Hàng tháng đều có một vài chiếc tàu Trung Quốc có võ trang, từ cảng Quan Lũy (Guanlei) ở Vân Nam (Trung Quốc), xuôi dòng sông, qua Miến Điện và Lào để đến tận khúc vào Thái Lan.

Chiến thuyền Trung Quốc hụ còi inh ỏi để báo trước sự hiện diện, rồi đánh một vòng chữ U dài ngay sát đường ranh giới với Thái Lan, tàu tuần tra Thái Lan có mặt tại chỗ chỉ lặng yên quan sát. Trước khi rời đi, tàu Trung Quốc lại cho còi hụ một tràng dài và lớn. Đôi khi người ta thấy bóng dáng một chiếc tàu tuần giang của Lào tháp tùng theo tàu Trung Quốc.

Đối với phóng viên đài NPR, khu Tam Giác Vàng khét tiếng là một trung tâm buôn bán ma túy, và theo Bắc Kinh, mục tiêu các chiến dịch tuần tra hàng tháng của lực lượng Trung Quốc, quyết định từ năm 2011, sau vụ 13 thủy thủ bị giết chết, chỉ nhằm « giúp cho dòng sông biên giới an toàn hơn ».

Thế nhưng, theo một số nhà phân tích, lý do bảo đảm an ninh chỉ là cái cớ, còn thực ra mục tiêu chính là hù dọa, răn đe các nước trong vùng.

Chuyên gia Elliot Brennan, thuộc Học Viện Chính Sách Phát Triển và An Ninh, có trụ sở tại Bangkok, cho rằng sự hiện diện của chiến thuyền Trung Quốc trên sông Mêkông chỉ nhằm « nhắc nhở các láng giềng về trọng lượng và uy lực cứng cũng như sắc bén ngày càng tăng của Bắc Kinh… Trung Quốc ».

Đập thủy điện giúp Trung Quốc khống chế láng giềng

Bài phân tích của đài NPR không ngần ngại xem vùng Đông Nam Á là sân sau của Trung Quốc : « Ảnh hưởng kinh tế và chính trị của Trung Quốc đang gia tăng trên toàn thế giới, đặc biệt là ở Đông Nam Á, sân sau của họ. Sáng kiến Một ​​Vành Đai và Một Con Đường đang mở rộng thêm ảnh hưởng của Bắc Kinh, với việc xây dựng đường xá, tàu cao tốc và hải cảng đang được rốt ráo tiến hành ở Đông Nam Á, giúp cho hàng hóa Trung Quốc tiếp cận tốt hơn với các thị trường cả trong khu vực lẫn xa hơn nữa ».

Mặt khác, Trung Quốc cũng đang xây dựng một loạt đập thủy điện trên sông Mêkông, mà theo các nhà phân tích, sẽ sản xuất ra điện cần thiết, nhưng đặt ra các mối đe dọa lớn cho môi trường, và đặc biệt là tiếp tục cho phép Bắc Kinh mở rộng quyền kiểm soát của họ trong khu vực.

Theo NPR, đà bành trướng của Trung Quốc tại Đông Nam Á, đã được cảm nhận và trong nhiều trường hợp, làm dấy lên sự sợ hãi.

Chuyên gia Brennan nhận định : « Việc Trung Quốc đồng thời kiểm soát cả Biển Đông lẫn sông Mêkông, về mặt chiến lược, sẽ kẹp khu vực Đông Nam Á trong gọng kềm ». Đối với ông Brennan, âm mưu của Bắc Kinh nhằm kiểm soát các dòng sông tại Đông Nam Á là « phần nửa còn lại của cái gọi là chiến lược tằm ăn dâu (hay cắt lát xúc xích – salami-slicing) của Trung Quốc trong khu vực. »

Bắc Kinh không có cản lực trong vùng Mêkông

Theo chuyên gia Brennan, điều đáng ngại là trên đất liền Đông Nam Á, Trung Quốc không có đối thủ, trong lúc tại Biển Đông, Bắc Kinh đang vấp phải cản lực từ Mỹ và các đồng minh.

Chiến lược tằm ăn dâu của Trung Quốc ở Biển Đông thể hiện qua việc từng bước bối đắp và xây dựng trên các rạn san hô trong vùng biển có tranh chấp của Biển Đông. Tuy nhiên Hoa Kỳ và các đồng minh hiện đang nhấn mạnh nhu cầu bảo vệ quyền tự do hàng hải trong vùng biển rộng lớn mà Bắc Kinh cho là thuộc chủ quyền Trung Quốc.

Trong hồ sơ Mêkông, Trung Quốc có một lợi thế tự nhiên : Đó là việc con sông – tên tiếng Hoa là Lan Thương Giang - đã bắt nguồn từ cao nguyên Tây Tạng thuộc lãnh thổ Trung Quốc, trước khi chảy qua năm nước Đông Nam Á trước khi đổ ra Biển Đông.

Chuyên gia Thitinan Pongsudhirak thuộc Đại Học Chulalongkorn của Thái Lan so sánh như sau : « Không giống như trường hợp Biển Đông, vùng sông Mêkông không có các cường quốc khu vực quan trọng khác… Vì vậy, Trung Quốc không phải tranh đấu với Hoa Kỳ hay Úc hoặc Ấn Độ và tất cả các quốc gia khác, như là ở Biển Đông ».

Từ hơn một thập kỷ qua, Trung Quốc đã xây dựng các đập thủy điện trên thượng nguồn sông Mêkông, trên lãnh thổ của họ. Mười con đập đã được xây xong, với nhiều con đập đã được lên kế hoạch.

Đối với chuyên gia Thitinan, vốn đã nghiên cứu sâu về vấn đề Mêkông và ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc dọc theo con sông thì tình trạng đó là một hiểm họa cho các nước Đông Nam Á.

« Tôi thấy rằng đó là một tình huống có thể xấu đi… Nếu có thêm nhiều con đâp được xây dựng, và nước khan hiếm đi thì... Trung Quốc có thể sử dụng vị trí của họ ở thượng nguồn làm phương tiện gây sức ép, thậm chí làm công cụ cưỡng chế » các quốc gia ở hạ nguồn.

Theo ông Thitinan, sinh kế của khoảng 60 triệu người ở khu hạ lưu sông Mêkông - Thái Lan, Lào, Cam Bốt và Việt Nam - phụ thuộc vào dòng sông.

Mở rộng con sông để phục vụ lợi ích thương mại

Hiện nay, tác hại của các con đập đã bắt đầu được cảm nhận, nhưng theo NPR, vấn đề không chỉ ngừng ở đó, mà Bắc Kinh còn có kế hoạch mở rộng và đào sâu một số khúc sông để cho tàu bè lớn hơn cho thể di chuyển được, từ Vân Nam xuống đến tận Luang Prabang ở Lào, phục vụ cho lợi ích thương mại của Trung Quốc.

Điều đó có nghĩa là phải phá ghềnh, nạo vét những đoạn sông hẹp, và các nhà môi trường cảnh báo rằng điều đó sẽ làm thiệt hại nhiều hơn cho dòng Mêkông và số cư dân lệ thuộc vào con sông.

Trước phong trào phản đối việc mở rộng con sông, một số đề án đã bị tạm dừng, nhưng chuyên gia Thitinan cho rằng việc dựng sẽ không lâu do việc chính quyền Thái Lan bị sức ép rất lớn từ phía Trung Quốc.

« Đối với Thái Lan, đó là điều mà Trung Quốc ... từng đòi hỏi, và Trung Quốc có một mức giá khá cao buộc (Thái Lan) phải trả nếu không đáp ứng. Áp lực sẽ tiếp tục ».

Vấn đề, theo ông Thitinan, Bangkok hiện đang bị kẹt giữa hai áp lực, vì bản thân các doanh nghiệp Thái Lan cũng muốn có thêm giao dịch với Trung Quốc…

Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ hôm 13/12 đã thông qua dự luật kêu gọi chính quyền Mỹ phải có sách lược thống nhất đối phó với ‘mối đe dọa của Trung Quốc’ trên cơ sở phối hợp với các đồng minh trong khu vực Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương và châu Âu. Trong khi đó, trao đổi với VOA, một nhà quan sát chính trị quốc tế nói rằng sẽ tốt hơn cho Mỹ để can dự và tìm cách thay đổi hành vi của Trung Quốc thay vì đối đầu trực diện.
Dưới sức ép của chính quyền Bắc Kinh, nhà cung cấp thông tin và dịch vụ phân tích dữ liệu tài chính Refinitiv, thuộc sở hữu của một tập đoàn đa quốc gia Mỹ Blackstone, đã cho chặn hơn 200 bản tin của hãng tin Anh Reuters, đặc biệt về Hồng Kông, không cho khách hàng của họ tại Trung Quốc tiếp cận với các thông tin này. Ngoài hãng Reuters, 97 nguồn cung cấp thông tin khác sử dụng dịch vụ của Refinitiv cũng bị tập đoàn này kiểm duyệt trước, không đến được Trung Quốc.
Iowa Governor Terry Branstad testifies before the Senate Foreign Relations Committee on his nomination to be ambassador to China, on Capitol Hil,l in Washington, DC, on May 2, 2017. / AFP PHOTO / JIM WATSON (Photo credit should read JIM WATSON/AFP via Getty Images) Ngày Quốc tế nhân quyền 10/12, Đại sứ Hoa Kỳ tại Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) cùng lên án chính quyền Trung Quốc đàn áp các quyền tự do cơ bản của người dân nước này. “Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) không thể đạt được sự tôn trọng quốc tế mà họ tìm kiếm bởi họ không tuân thủ cam kết bảo vệ các quyền và tự do cá nhân”, Đại sứ Hoa Kỳ Terry Branstad nói trong một tuyên bố.
Một giáo sư đại học Canada nói với tác giả, là Ottawa cần phải biết gây ảnh hưởng để đưa tất cả con tin về nước. Peter Humphrey nhấn mạnh, Canada không nên tiếp tục nhắm mắt làm ngơ trước các điệp viên Trung Quốc đang hoạt động trên lãnh thổ của mình. Tất cả các xã hội tự do dân chủ, thượng tôn pháp luật đều phải kề vai sát cánh trong cuộc đấu tranh này.
Nhà buôn xe hơi hạng sang 32 tuổi anh Nick Zhao từ Melbourne đã được một mật vụ Trung Quốc tiếp cận, đề nghị trả một triệu đô la để đổi lấy lòng trung thành với Bắc Kinh. Anh Zhao đã thông báo cho Cơ quan Tình báo quốc gia Úc (ASIO) về vụ việc và bị phát hiện tử vong trong khách sạn không lâu sau đó. Người đàn ông bị tình nghi tiếp cận anh Zhao và đề xuất thương vụ trao đổi này có mối làm ăn với quân đội Trung Quốc, Vision Times cho hay.
Ít nhất 250 nhà báo đang bị cầm tù trên thế giới. Trung Quốc đứng đầu các chế độ độc đoán không chấp nhận truyền thông độc lập, tiếp theo là Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Xê Út, Erythrea, Iran. Tại châu Á, Việt Nam chiếm huy chương bạc trong danh sách không vẻ vang này, theo bản báo cáo thường niên của Ủy Ban Bảo Vệ Nhà Báo (CPJ), công bố ngày 11/12/2019 từ NewYork. Trong năm 2019, số nhà báo bị giam trên thế giới vì nhiệm vụ thông tin độc lập tiếp tục chiếm mức độ gần như kỷ lục : ít nhất 250 người, giảm được 5 người so với năm trước, theo phối kiểm của Ủy Ban Bảo Vệ Nhà Báo (CPJ). Tại châu Á, Việt Nam tiếp tục đứng hạng nhì sau Trung Quốc trong danh sách chế độ nhà tù khắc nghiệt chống báo chí với 12 nhà báo bị giam hay đang chờ lãnh án. Nạn nhân mới nhất là ông Phạm Chí Dũng, chủ tịch Hội Nhà Báo Độc Lập
SAN JOSE, California (NV) – Công ty Apple Inc. hôm Thứ Hai, 9 Tháng Mười Hai, cho một tòa án liên bang hay rằng công ty “có sự lo ngại sâu xa” là hai cựu nhân viên người Trung Quốc, bị cáo buộc tội lấy cắp tài liệu kỹ thuật bí mật của Apple, sẽ tìm cách trốn về nước nếu sự di chuyển của họ không bị giới hạn gắt gao. Trong phiên tòa ở Bắc California, các công tố viên đề nghị hai nghi can Xiaolang Zhang và Jizong Chen phải tiếp tục bị giới hạn di chuyển, vì có nhiều nghi ngại là hai người này sẽ bỏ trốn về Trung Quốc nếu có cơ hội, theo bản tin của hãng thông tấn Reuters.
Các loại máy bay quân sự của Hoa Kỳ vẫn có các chuyến bay “tự do phi hành” trên vùng trời Biển Đông dù không mấy khi được báo chí đề cập và bất chấp phản đối của Trung Quốc. Tướng Charles Brown, tư lệnh Không Quân Mỹ tại Thái Bình Dương, cho hay các phi cơ quân sự Hoa Kỳ đủ loại từ oanh tạc cơ, máy bay trinh thám U-2, máy bay không người lái RQ-4 Global Hawk thường xuyên thực hiện hoạt động “tự do phi hành” trên vùng biển tranh chấp, bất kể Bắc Kinh bố trí các cơ sở phòng không trên các đảo nhân tạo và bãi đá ngầm trên Biển Đông.
Cả một biển người biểu tình hôm qua 08/12/2019 trên các đường phố Hồng Kông, chứng tỏ sức sống mãnh liệt của phong trào đòi dân chủ, sau sáu tháng liên tục xuống đường chống chính quyền thân Trung Quốc. Tuy nhiên báo chí Hoa lục giữ im lặng không đưa tin về cuộc biểu tình ở đặc khu. Thông tín Stéphane Lagarde tại Hồng Kông tường thuật :
Cho dù tình hình Trung Đông bất an, Washington muốn huy động lực lượng đối phó với hai mối đe dọa lớn hiện nay là Bắc Kinh và Matxcơva. Trên đây là tuyên bố của bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper trong cuộc hội thảo về an ninh quốc phòng tại California hôm thứ Bảy 07/12/2019. Theo AP, các mục tiêu chiến lược và các ưu tiên trong chính sách an ninh của Mỹ được bộ trưởng Quốc Phòng Mark Esper phác họa trước cử tọa gồm đại diện chính phủ, giới kỹ nghệ quân sự và quốc phòng, sĩ quan cao cấp, trong đó có tướng Jim Mattis, người tiền nhiệm của chủ nhân Lầu Năm Góc.
Bảo Trợ