Trump : Chính quyền Obama « bất lực » trong chính sách Biển Đông

10 Tháng Mười 201810:16 CH(Xem: 278)
  • Tác giả :

Trump : Chính quyền Obama « bất lực » trong chính sách Biển Đông

mediaTổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng ngày 9/10/2018.REUTERS/Jonathan Ernst

Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích chính quyền của người tiền nhiệm Barack Obama « bất lực », không ngăn chặn được Bắc Kinh bành trướng ảnh hưởng ở Biển Đông khiến Hải Quân Trung Quốc hiện trở thành một mối đe dọa cho Hoa Kỳ trong khu vực đang có tranh chấp.

Theo trang Times of India, phát biểu với báo giới bên chiếc Air Force One ngày 09/10/2018, chủ nhân Nhà Trắng khẳng định : « Chính quyền Obama đã bất lực trong chính sách về Biển Đông ». Nhận định của tổng thống Donald Mỹ được đưa ra sau khi ngoại trưởng Mike Pompeo đến Nhà Trắng trình bày kết quả chuyến công du Đông Á và các cuộc gặp lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc tại Bắc Kinh vào tuần trước.

Hoa Kỳ thường xuyên tiến hành nhiều cuộc tuần tra bảo vệ tự do hàng hải trong vùng Biển Đông và tham gia tập trận với nhiều nước trong khu vực. Một cuộc tập trận có quy mô lớn, huy động hải quân và không quân, sẽ được quân đội Mỹ tổ chức tại Biển Đông và eo biển Đài Loan vào tháng 11/2018, đúng thời điểm chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Philippines.

Ngày 09/10, Manila cho biết sẽ không tham gia cuộc tập trận quy mô trên của Mỹ. Tuy nhiên, theo South China Morning Post ngày 10/10, quân đội Philippines, lần đầu tiên, sẽ tham gia đợt thao dượt hải quân giữa Trung Quốc và một số nước ASEAN, dự kiến diễn ra từ ngày 22 đến 29/10.

Đây là chặng thứ hai trong kế hoạch thao dượt hải quân chung giữa Trung Quốc và một số nước ASEAN, bắt đầu vào tháng 08/2018, tại Singapore. Mục tiêu là luyện tập tìm kiếm chung, tổ chức cứu hộ theo Bộ Quy tắc Ứng xử về những chạm trán ngoài ý muốn trên biển (Code for Unplanned Encounters at Sea, CUES).
Theo RFI


Trung Quốc dùng sông Mêkông làm công cụ bành trướng tại Đông Nam Á

mediaCảnh sát võ trang Trung Quốc chuẩn bị chuyến tuần tra chung đầu tiên trên sông Mêkông, cảng Quan Lũy, Vân Nam. Ảnh tư liệu ngày 09/12/2011REUTERS

Nhật Bản và 5 nước khu vực sông Mêkông (Việt Nam, Cam Bốt, Lào, Thái Lan, Miến Điện) ngày 09/10/2018 đã họp thượng đỉnh tại Tokyo để thúc đẩy một chính sách mới nhằm phát triển toàn vùng theo hướng kết nối khu vực, lấy trọng tâm là cư dân bên sông và bảo vệ môi trường. Dù không nói ra, nhưng đề án do Tokyo chủ trì là một nỗ lực nhằm hạn chế đà bành trướng của Trung Quốc trên vùng lục địa Đông Nam Á. Đài phát thanh Mỹ NPR ngày 06/10/2018 vừa qua đã có một bài phân tích chi tiết về điều được gọi là « Trung Quốc định hình lại sông Mêkông để tăng cường đà bành trướng – China Reshapes The Vital Mekong River To Power Its Expansion ».

Bài viết của NPR nêu bật một loạt hoạt động của Trung Quốc nhằm « chiếm hữu » dòng sông Mêkông, từ việc cho tàu tuần tra xuống đến tận cửa ngõ vào Thái Lan, tiếng là để bảo vệ an ninh cho tàu bè đi lại trên sông, cho đến việc xây đập vô tội vạ để làm điện, bất chấp tổn hại môi trường cho các nước láng giềng ở hạ nguồn.

Nhận xét đầu tiên của phóng viên đài NPR khi đến Thái Lan, một trong những quốc gia ven bờ Mêkông là tình trạng tràn ngập du khách Trung Quốc, được ghi nhận là đông đảo hơn bất kỳ du khách đến từ nơi khác. Đấy cũng là tình trạng chung tại hầu hết các nước Đông Nam Á khác.

Tàu Trung Quốc tuần tra trên sông: Mục tiêu hù dọa

Vấn đề tuy nhiên không chỉ là du khách : Hàng tháng đều có một vài chiếc tàu Trung Quốc có võ trang, từ cảng Quan Lũy (Guanlei) ở Vân Nam (Trung Quốc), xuôi dòng sông, qua Miến Điện và Lào để đến tận khúc vào Thái Lan.

Chiến thuyền Trung Quốc hụ còi inh ỏi để báo trước sự hiện diện, rồi đánh một vòng chữ U dài ngay sát đường ranh giới với Thái Lan, tàu tuần tra Thái Lan có mặt tại chỗ chỉ lặng yên quan sát. Trước khi rời đi, tàu Trung Quốc lại cho còi hụ một tràng dài và lớn. Đôi khi người ta thấy bóng dáng một chiếc tàu tuần giang của Lào tháp tùng theo tàu Trung Quốc.

Đối với phóng viên đài NPR, khu Tam Giác Vàng khét tiếng là một trung tâm buôn bán ma túy, và theo Bắc Kinh, mục tiêu các chiến dịch tuần tra hàng tháng của lực lượng Trung Quốc, quyết định từ năm 2011, sau vụ 13 thủy thủ bị giết chết, chỉ nhằm « giúp cho dòng sông biên giới an toàn hơn ».

Thế nhưng, theo một số nhà phân tích, lý do bảo đảm an ninh chỉ là cái cớ, còn thực ra mục tiêu chính là hù dọa, răn đe các nước trong vùng.

Chuyên gia Elliot Brennan, thuộc Học Viện Chính Sách Phát Triển và An Ninh, có trụ sở tại Bangkok, cho rằng sự hiện diện của chiến thuyền Trung Quốc trên sông Mêkông chỉ nhằm « nhắc nhở các láng giềng về trọng lượng và uy lực cứng cũng như sắc bén ngày càng tăng của Bắc Kinh… Trung Quốc ».

Đập thủy điện giúp Trung Quốc khống chế láng giềng

Bài phân tích của đài NPR không ngần ngại xem vùng Đông Nam Á là sân sau của Trung Quốc : « Ảnh hưởng kinh tế và chính trị của Trung Quốc đang gia tăng trên toàn thế giới, đặc biệt là ở Đông Nam Á, sân sau của họ. Sáng kiến Một ​​Vành Đai và Một Con Đường đang mở rộng thêm ảnh hưởng của Bắc Kinh, với việc xây dựng đường xá, tàu cao tốc và hải cảng đang được rốt ráo tiến hành ở Đông Nam Á, giúp cho hàng hóa Trung Quốc tiếp cận tốt hơn với các thị trường cả trong khu vực lẫn xa hơn nữa ».

Mặt khác, Trung Quốc cũng đang xây dựng một loạt đập thủy điện trên sông Mêkông, mà theo các nhà phân tích, sẽ sản xuất ra điện cần thiết, nhưng đặt ra các mối đe dọa lớn cho môi trường, và đặc biệt là tiếp tục cho phép Bắc Kinh mở rộng quyền kiểm soát của họ trong khu vực.

Theo NPR, đà bành trướng của Trung Quốc tại Đông Nam Á, đã được cảm nhận và trong nhiều trường hợp, làm dấy lên sự sợ hãi.

Chuyên gia Brennan nhận định : « Việc Trung Quốc đồng thời kiểm soát cả Biển Đông lẫn sông Mêkông, về mặt chiến lược, sẽ kẹp khu vực Đông Nam Á trong gọng kềm ». Đối với ông Brennan, âm mưu của Bắc Kinh nhằm kiểm soát các dòng sông tại Đông Nam Á là « phần nửa còn lại của cái gọi là chiến lược tằm ăn dâu (hay cắt lát xúc xích – salami-slicing) của Trung Quốc trong khu vực. »

Bắc Kinh không có cản lực trong vùng Mêkông

Theo chuyên gia Brennan, điều đáng ngại là trên đất liền Đông Nam Á, Trung Quốc không có đối thủ, trong lúc tại Biển Đông, Bắc Kinh đang vấp phải cản lực từ Mỹ và các đồng minh.

Chiến lược tằm ăn dâu của Trung Quốc ở Biển Đông thể hiện qua việc từng bước bối đắp và xây dựng trên các rạn san hô trong vùng biển có tranh chấp của Biển Đông. Tuy nhiên Hoa Kỳ và các đồng minh hiện đang nhấn mạnh nhu cầu bảo vệ quyền tự do hàng hải trong vùng biển rộng lớn mà Bắc Kinh cho là thuộc chủ quyền Trung Quốc.

Trong hồ sơ Mêkông, Trung Quốc có một lợi thế tự nhiên : Đó là việc con sông – tên tiếng Hoa là Lan Thương Giang - đã bắt nguồn từ cao nguyên Tây Tạng thuộc lãnh thổ Trung Quốc, trước khi chảy qua năm nước Đông Nam Á trước khi đổ ra Biển Đông.

Chuyên gia Thitinan Pongsudhirak thuộc Đại Học Chulalongkorn của Thái Lan so sánh như sau : « Không giống như trường hợp Biển Đông, vùng sông Mêkông không có các cường quốc khu vực quan trọng khác… Vì vậy, Trung Quốc không phải tranh đấu với Hoa Kỳ hay Úc hoặc Ấn Độ và tất cả các quốc gia khác, như là ở Biển Đông ».

Từ hơn một thập kỷ qua, Trung Quốc đã xây dựng các đập thủy điện trên thượng nguồn sông Mêkông, trên lãnh thổ của họ. Mười con đập đã được xây xong, với nhiều con đập đã được lên kế hoạch.

Đối với chuyên gia Thitinan, vốn đã nghiên cứu sâu về vấn đề Mêkông và ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc dọc theo con sông thì tình trạng đó là một hiểm họa cho các nước Đông Nam Á.

« Tôi thấy rằng đó là một tình huống có thể xấu đi… Nếu có thêm nhiều con đâp được xây dựng, và nước khan hiếm đi thì... Trung Quốc có thể sử dụng vị trí của họ ở thượng nguồn làm phương tiện gây sức ép, thậm chí làm công cụ cưỡng chế » các quốc gia ở hạ nguồn.

Theo ông Thitinan, sinh kế của khoảng 60 triệu người ở khu hạ lưu sông Mêkông - Thái Lan, Lào, Cam Bốt và Việt Nam - phụ thuộc vào dòng sông.

Mở rộng con sông để phục vụ lợi ích thương mại

Hiện nay, tác hại của các con đập đã bắt đầu được cảm nhận, nhưng theo NPR, vấn đề không chỉ ngừng ở đó, mà Bắc Kinh còn có kế hoạch mở rộng và đào sâu một số khúc sông để cho tàu bè lớn hơn cho thể di chuyển được, từ Vân Nam xuống đến tận Luang Prabang ở Lào, phục vụ cho lợi ích thương mại của Trung Quốc.

Điều đó có nghĩa là phải phá ghềnh, nạo vét những đoạn sông hẹp, và các nhà môi trường cảnh báo rằng điều đó sẽ làm thiệt hại nhiều hơn cho dòng Mêkông và số cư dân lệ thuộc vào con sông.

Trước phong trào phản đối việc mở rộng con sông, một số đề án đã bị tạm dừng, nhưng chuyên gia Thitinan cho rằng việc dựng sẽ không lâu do việc chính quyền Thái Lan bị sức ép rất lớn từ phía Trung Quốc.

« Đối với Thái Lan, đó là điều mà Trung Quốc ... từng đòi hỏi, và Trung Quốc có một mức giá khá cao buộc (Thái Lan) phải trả nếu không đáp ứng. Áp lực sẽ tiếp tục ».

Vấn đề, theo ông Thitinan, Bangkok hiện đang bị kẹt giữa hai áp lực, vì bản thân các doanh nghiệp Thái Lan cũng muốn có thêm giao dịch với Trung Quốc…

Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Cảnh sát Úc sẽ mở điều tra về các thông tin, do một "cựu điện viên" Trung Quốc cung cấp mới đây, cho thấy Bắc Kinh tìm cách tuyển mộ người để đưa vào Quốc Hội Úc. Một giới chức cảnh sát Úc hôm 26/11/2019 cho hãng tin AFP biết cảnh sát liên bang Úc sẽ chính thức tiến hành điều tra về vụ ông Triệu Bác ( Bo "Nick" Zhao ), 32 tuổi, chủ một đại lý xe hơi hạng sang tại Melbourne, cũng là thành viên đảng Tự Do cầm quyền, tình nghi bị Trung Quốc tiếp cận để tuyển mộ làm gián điệp.
Bị Trung Quốc gọi là tỉnh phản nghịch, Đài Loan chuẩn bị bầu cử tổng thống và Quốc Hội vào ngày 11/01/2020 trong bối cảnh có nhiều tin đồn Bắc Kinh can thiệp vào nội tình chính trị của hải đảo mà tên chính thức là Trung Hoa Dân Quốc. Hư thực ra sao và chiến lược của Bắc Kinh như thế nào ? Đài Loan, Hồng Kông và Úc là ba mục tiêu tấn công của Trung Quốc bằng cách xâm nhập, mua chuộc, cài người vào giới giáo sư đại học, chính trị gia và báo chí. Lời tố giác này của Vương Lập Cường, một công dân Hoa lục 25 tuổi, tự xưng là điệp viên Trung Quốc, cùng vợ con xin tị nạn tại Úc, đã gây một làn sóng cảnh giác trong chính phủ Đài Bắc và Canberra.
Hơn 71 % cử tri Hồng Kông đã dùng lá phiếu thể hiện thái độ ủng hộ phong trào dân chủ. Trong cuộc bầu cử cấp quận hôm 24/11/2019 phe dân chủ Hồng Kông thắng lớn. Theo kết quả chính thức được công bố vào trưa nay, phe dân chủ Hồng Kông giành được đa số áp đảo tại 17 trên tổng số 18 quận, với 347 ghế trên tổng cộng 452 ghế hội đồng quận. Các ứng cử viên độc lập ( phần lớn ủng hộ phong trào dân chủ ) giành được 45 ghế. Còn phe thân chính quyền nay chỉ nắm 60 ghế. Theo thông tín viên đài RFI Florence de Changy, kết quả cuộc bầu cử lần này là một thông điệp rất rõ ràng cử tri Hồng Kông gửi đến Bắc Kinh :
Từ Biển Đông cho đến châu Phi, châu Âu và Nam Mỹ, quân đội Trung Quốc gia tăng sức mạnh, đe dọa tự do. Đông Nam Á phải phản ứng và yên tâm có Hoa Kỳ không khoanh tay thụ động. Trên đây là tuyên bố của Đô đốc Philip S. Davidson, chỉ huy trưởng Bộ tư lệnh lực lượng Hoa Kỳ tại Ấn Độ-Thái Bình Dương hôm thứ Bảy 23/11/2019 tại Diễn đàn An ninh Halifax, Canada.
Trong hai ngày liên tiếp, các chiến hạm của Mỹ đã vào tuần tra ở Biển Đông, thách thức các đòi hỏi chủ quyền của Trung Quốc tại vùng biển tranh chấp này. Bắc Kinh ngay lập tức lên tiếng phản đối. Phát ngôn viên hạm đội 7 của Mỹ cho đài truyền hình Nhật NHK biết là trong khuôn khổ các chiến dịch bảo vệ tự do hàng hải, chiếc tàu tác chiến ven bờ Gabrielle Giffords hôm thứ Tư 20/11/2019 đã đi vào khu vực 12 hải lý chung quanh bãi Đá Vành Khăn, thuộc quần đảo Trường Sa.
Ngày 20/11/2019, tại Hà Nội, trước khi kết thúc chuyến thăm Việt Nam hai ngày, chặng cuối của vòng công du châu Á, bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ, Mark Esper thông báo cấp thêm một tầu tuần duyên thứ hai cho cảnh sát biển Việt Nam, tăng cường khả năng tuần tra Biển Đông. Theo báo mạng Nhật Bản The Diplomat, vào năm 2017, Hoa Kỳ đã trao cho Việt Nam chiếc tàu tuần duyên đầu tiên SCGC Morgenthau, thuộc lớp Hamilton. Tuy đã phục vụ cho hải quân Mỹ trong 50 năm, nhưng với trọng tải 3.000 tấn và được trang bị một khẩu súng 76 ly, loại tàu này được cho là vẫn đủ lớn và khả năng hoạt động tốt.
Thượng Nghị Sĩ Portman nói rằng: “Người trả thuế ở Mỹ tài trợ cho các chương trình nghiên cứu này, không phải Trung Quốc,” cho biết thêm là sự cởi mở và tinh thần hợp tác trong lãnh vực nghiên cứu ở các đại học Mỹ đang bị nhiều quốc gia lợi dụng, gồm cả Trung Quốc, Nga, Iran và Bắc Hàn.
Giáo Hoàng Francis đặt chân xuống sân bay quân sự tại Bangkok vào 12:30 ngày 20/11/2019 Khoảng 12:30 hôm 20/11, Giáo Hoàng Francis đã đặt chân xuống sân bay Quân sự tại Bangkok trong sự chào đón long trọng của nước chủ nhà Thái Lan. Chuyến viếng thăm chính thức của vị lãnh đạo của khoảng 1.2 tỷ tín đồ Thiên Chúa giáo trên khắp thế giới tại Bangkok Thái Lan, từ 20 đến 23/11 không chỉ được cộng đồng Kitô giáo người Thái tưng bừng đón chào.
Thượng Viện Hoa Kỳ dễ dàng thông qua Dự Luật Nhân Quyền Hồng Kông hôm Thứ Ba, 19 Tháng Mười Một, với sự đồng ý của toàn thể thượng nghị sĩ lưỡng đảng ủng hộ những người biểu tình tại cựu thuộc địa của Anh ở Trung Quốc, theo báo mạng The Hill. Dự luật này, được gọi là “Hong Kong Human Rights and Democracy Act,” nếu thành luật, sẽ xem xét lại quy chế thương mại của Hồng Kông đối với Hoa Kỳ hàng năm, đồng thời trừng phạt những cá nhân nào chịu trách nhiệm trong việc đàn áp nhân quyền ở đây.
Sau năm tháng dân Hồng Kông biểu tình ngày càng dữ dội chống lại chính quyền thân Bắc Kinh, chính quyền Trung Quốc vẫn chưa vãn hồi được trật tự tại đặc khu này. Cuộc đối đầu dữ dội chưa từng thấy giữa cảnh sát và sinh viên biểu tình bị bao vây trong khuôn viên trường Đại Học Bách Khoa đã khiến cho một số nhà quan sát lo ngại về khả năng xảy ra một chiến dịch đàn áp theo kiểu Thiên An Môn năm 1989
Bảo Trợ