Nhận vốn từ Trung Quốc, châu Phi thế chấp tài sản cho Bắc Kinh

25 Tháng Chín 20182:34 SA(Xem: 275)

Đầu tư của Trung Quốc vào Châu Phi có thể thúc đẩy nợ trên toàn lục địa và tạo ra các nền kinh tế “hoàn toàn phụ thuộc vào Trung Quốc”.

Đã có khoảng 86 tỷ USD trong các khoản vay được Trung Quốc “móc hầu bao” từ giai đoạn 2000-2014 nhằm tài trợ cho hơn 3.000 dự án cơ sở hạ tầng ở châu Phi. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo những khoản đầu tư này không phải chỉ màu hồng. 

Ông Zuneid Yousuf, Chủ tịch tập đoàn MBI Group, cho biết: “10.000 công ty nhà nước tại Trung Quốc đã để lại các khoản đầu tư khổng lồ và không nghi ngờ gì về việc những khoản đầu tư đã tác động tích cực tới nhiều nơi tại khu vực này. Các dự án cơ sở hạ tầng tạo công ăn việc làm, tạo cơ hội cho phát triển các kỹ năng và chuyển giao công nghệ mới. Tuy nhiên, những công ty được đầu tư chịu sự ràng buộc về ‘quan hệ đối tác’, kết hợp lợi ích ngắn hạn nhằm che đậy những vấn đề dài hạn”.

blank
Biểu đồ của Diễn đàn kinh tế Thế giới cho thấy 20 quốc gia tại châu Phi mà Trung Quốc đã gia tăng hiện diện thông qua đầu tư. (Ảnh: Brook/ weforum)

Một trong những vấn đề chính trong các phương pháp tiếp cận của Trung Quốc đối với các thị trường mục tiêu, đó là những khoản nợ “nguy hiểm” mà nó mang lại, thể hiện tình trạng không bền vững đối với những nền kinh tế đang phát triển. Ngoài ra còn có một nguy cơ khác, toàn bộ lục địa châu Phi trở nên quá lệ thuộc vào một quốc gia, khiến Trung Quốc nắm trong tay quyền thao túng ở mức độ đáng lo ngại, theo Independent.

blank
Tổng thống Zambia Lungu và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và những người đứng đầu nhà nước các quốc gia châu Phi tại Diễn đàn Trung Quốc – Châu Phi (FOCAC). (Ảnh: lusakatimes)

Ông Yousuf cho biết: “Trung Quốc đang tìm cách thể hiện bản thân như một gương mặt mới của toàn cầu hóa. Nhưng vấn đề là mô hình hiện tại của ‘toàn cầu hoá’ theo cách Trung Quốc không khuyến khích tăng cường tương tác giữa các quốc gia toàn cầu. Thực tế là ở châu Phi, mô hình toàn cầu hoá chỉ hoạt động vì lợi ích của Trung Quốc”.

blank
Biểu đồ các lĩnh vực Trung Quốc đầu tư tại châu Phi giai đoạn 1998-2012. (Ảnh: Brook.gs)

Ông Yousuf đưa ra giải pháp: “Một mô hình hiệu quả hơn, không làm mất đi lợi ích ngắn hạn mà tránh được cạm bẫy nợ không bền vững, đó là nên tập trung đầu tư quan hệ đối tác giữa các doanh nghiệp địa phương. Bằng cách này sẽ không cần thiết tới các khoản vay lớn của chính phủ, và tạo ra việc làm, phát triển kỹ năng và chuyển giao công nghệ sâu rộng ở cấp địa phương và phát triển hữu cơ”.

blank
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Diễn đàn Hợp tác Trung Phi tổ chức tại Nam Phi, với kế hoạch 10 lĩnh vực được nhận quỹ tài trợ bao gồm các dự án cơ sở hạ tầng. (Ảnh: Reuters)

Trong các quốc gia châu Phi, Zambia là một trường hợp điển hình về mối quan hệ châu Phi – Trung Quốc. Trung Quốc là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất của quốc gia này, nhưng Zambia thường được nhìn nhận là một ví dụ minh chứng cho những hạn chế trong đầu tư của Bắc Kinh.

Kiểu cho vay theo mô hình “top-down” (cách tiếp cận từ trên xuống dưới) đã gây nên những căng thẳng. Không những thế, Trung Quốc còn liên can đến vấn đề luật lao động tại đây, với việc các nhà đầu tư Trung Quốc ngăn cản khiến đại diện của những người lao động không được xuất hiện tại các công trường xây dựng.

blank
Đường sắt Kenya trị giá 4 tỷ USD với khoản vay từ Ngân hàng Exim Bank Trung Quốc. (Ảnh: Getty Images)

Trong một bài báo đăng tải ngày 18/9/2018 trên tờ Quartz Africa, ký giả Lynsey Chutel cho hay: Sau khi Tổng thống Zambian Edgar Lungu quay trở về từ Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc – châu Phi (FOCAC) tại Bắc Kinh, bắt đầu có tin đồn lan truyền rằng Zambia đang đàm phán để có một khoản vay mới, có thể là “sự thế chấp” công ty điện lực quốc gia, Zesco.

Mặc dù chính phủ Zambia phủ nhận, khả năng Bắc Kinh sở hữu một công ty nhà nước Zambia đã trở thành “câu chuyện cảnh giác” về sự việc đang diễn ra giữa Trung Quốc và châu Phi.

Việc bàn giao tài sản nhà nước là kết quả của việc cho vay và được vay không hạn chế giữa Trung Quốc và các quốc gia châu Phi dưới chính sách Vành đai Con đường, theo các nhà phân tích.

Triệu Hằng DKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Ngày 13/08/2019 tàu Hải Dương Địa Chất 8 của Trung Quốc đã trở lại Bãi Tư Chính, bên trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam gần Trường Sa. Trong một tin nhắn twitter phát đi vào buổi chiều, giáo sư Ryan Martinson, trường Hải Chiến Mỹ, người đã tiết lộ lần thâm nhập đầu tiên, ghi nhận : “Giai đoạn 2 cuộc đọ sức Việt-Trung đã bắt đầu”. Điều được giáo sư Martinson chú ý là lần này có hai chiếc tàu hải cảnh thuộc loại tiên tiến nhất của Trung Quốc trực chỉ hướng Bãi Tư Chính. Theo ông Martinson, hai chiếc đều đặt căn cứ tại vùng Biển Hoa Đông, và ít ra là trong năm ngoái 2018, chưa hề hoạt động tại Biển Đông.
Sự gần gũi của Tổng thống Philippines Duterte với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (phải) đang khiến người Philippines lo sợ mất quyền lãnh thổ và hàng hải (Ảnh: Kenzaburo Fukuhara/ Reuters) Phó Tổng thống Philippines Leni Robredo cho biết người dân đang lo lắng Tổng thống Rodrigo Duterte đã “bán đứng” đất nước cho Bắc Kinh sau khi ông trì hoãn thực hiện phán quyết của Tòa Trọng tài Quốc tế về chủ quyền trên biển của Philippines, theo Bloomberg.
Tàu khảo sát Hải Dương Địa Chất 8 của Trung Quốc quay trở lại vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam hôm thứ Ba, chưa đầy một tuần sau khi rời khỏi khu vực. Một nguồn tin của BBC cho biết tàu Hải Dương Địa Chất 8 lúc rời đi chỉ nhằm mục đích tiếp dầu rồi quay lại Bãi Tư Chính.
Cảnh sát Hong Kong thừa nhận đã triển khai lực lượng sỹ quan cải trang thành người biểu tình chống chính phủ hôm Chủ Nhật 11/8. Một số sĩ quan cải trang thành "các nhân vật khác nhau", một phát ngôn viên cho biết thêm rằng việc này nhắm vào "những kẻ bạo loạn cực đoan". Trước đó, trên mạng xã hội xuất hiện các video cho thấy các cảnh sát chìm tham gia bắt giữ người biểu tình trong các cuộc đụng độ vào Chủ nhật.
Nhân viên của Cathay Pacific « có thể bị sa thải nếu tiếp tục ủng hộ hoặc tham gia biểu tình bất hợp pháp ». Đó là thông cáo của tổng giám đốc công ty hàng không Hồng Kông hôm 12/08/2019, trong bối cảnh Cathay Pacific bị Bắc Kinh gây áp lực buộc hãng hàng không này phải trừng phạt những nhân viên ủng hộ phong trào dân chủ đang lên cao tại Hồng Kông. Thứ Sáu tuần trước, 09/08, cơ quan hành không dân dụng Trung Quốc ra lệnh cho Cathay Pacific phải cung cấp danh sách nhân viên phi hành đoàn trên các chuyến bay sang hay bay ngang Hoa lục. Bắc Kinh cho biết là những nhân viên ủng hộ phong trào dân chủ sẽ bị cấm phục vụ trên các chuyến bay đó. Cathay Pacific tuyên bố tuân lệnh của Bắc Kinh.
Các nhà phân tích cho biết chi tiêu của người Trung Quốc có thể sẽ chậm lại trong những tháng cuối của năm do tác động của thương chiến với Hoa Kỳ, điều này sẽ kéo theo sự suy giảm mạnh của nền kinh tế.
Trên 50.000 người đã xuống đường tại trung tâm thủ đô Matxcơva hôm 10/08/2019 để đòi hỏi bầu cử Nghị Viện tự do. Đây là cuộc biểu tình lớn nhất kể từ khi ông Vladimir Putin quay lại điện Kremlin năm 2012. Theo tổ chức White Counter, số người tham gia lên đến 60.000 người. Nước Nga chưa từng có một cuộc biểu tình đông đảo như thế kể từ sau đợt phản kháng gian lận bầu cử tổng thống trước đây. Biểu tình cũng diễn ra tại một số thành phố của nước Nga. Tổ chức phi chính phủ OVD-Info ghi nhận có 229 người bị câu lưu ở Matxcơva và 81 người tại Saint-Petersbourg.
Ý kiến chuyên gia: Chặn thông tin xấu, kinh tế Trung Quốc khó lòng phát triển/ Một nghị sĩ Quốc hội Úc, ông Andrew Hastie đã gây ra nhiều tranh cãi khi đăng một bài viết thể hiện quan điểm của riêng ông lên một số tờ báo địa phương Úc. Trong đó, ông Hastie đã viết rằng Trung Quốc đang nhắm đến việc thay thế Mỹ để trở thành cường quốc thống trị ở khu vực Thái Bình Dương, và điều này đe dọa chủ quyền và dân chủ của Úc. Ông lập luận rằng Úc đã không chuẩn bị đầy đủ, so sánh với lực lượng phòng thủ quân sự của Pháp trong Thế chiến thứ hai vốn thất bại trong việc chống lại phát xít Đức.
Hàng chục ngàn người Nga đã tham dự một cuộc biểu tình chính trị mà một tổ chức theo dõi nói là lớn nhất trong tám năm qua vào ngày thứ Bảy, bất chấp chính quyền đàn áp, để đòi bầu cử tự do vào cơ quan lập pháp thành phố Moscow.
Đại sứ Trung Quốc tại Philippines Triệu Giám Hoa ngày 09/08/2019 như đã giáng cho tổng thống Philippines Duterte một cái tát khi tái khẳng định Bắc Kinh sẽ duy trì lập trường phủ nhận phán quyết Biển Đông của Tòa Trọng Tài Thường Trực La Haye năm 2016. Tuyên bố trên được đưa ra vào lúc tổng thống Philippines Rodrigo Duterte cho biết sẽ đề cập với chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về phán quyết này nhân chuyến công du Trung Quốc vào cuối tháng này.
Bảo Trợ