Đến Nam Âu cũng ‘dính’ bẫy nợ của Trung Quốc

21 Tháng Bảy 20183:26 SA(Xem: 285)

Nam Âu đang dần trở thành “cứ điểm” mới trong chiến lược “Vành đai và con đường” của Trung Quốc.
 

Những năm gần đây, sáng kiến “Vành đai và con đường” (BRI) của Trung Quốc đang “càn quét” mạnh mẽ qua từng ngõ ngách của các quốc gia Á – Phi – Âu với một loạt dự án hạ tầng được khởi động.

Khi Bắc Kinh mở rộng phạm vi kinh tế của họ bằng sáng kiến BRI đầy tham vọng, các nước nghèo tại châu Á, châu Phi và thậm chí cả một số nước ở Nam Âu đã bị cuốn vào các khoản vay hấp dẫn và những hứa hẹn của Trung Quốc về các dự án cơ sở hạ tầng giúp chuyển đổi đất nước.

Điều này cho phép các nước đó phát triển theo những cách mà có thể không thực hiện được nếu không tiếp cận được với khối dự trữ ngoại hối khổng lồ của Trung Quốc. Một số quốc gia như Sri Lanka, Djibouti, Mông Cổ, Malaysia hay Myanmar đã cảm nhận bị đè nặng bởi áp lực nợ nần và ngày càng phụ thuộc vào sự hào phóng của Bắc Kinh.

Montenegro là quốc gia đầu tiên ở châu Âu nhận thấy mình bị rơi vào vị trí đó khi chính phủ nhấn sâu vào ước mơ con đường cao tốc mới lấp lánh đất nước đến một tương lai tươi sáng hơn.

Đến Nam Âu cũng ‘dính’ bẫy nợ của Trung Quốc
Công nhân Trung Quốc tại công trình xây đường ở Montenegro. (Ảnh: Reuters)

Trung Quốc cho Montenegro vay 850 triệu Euro để hoàn thành 85% giai đoạn 1 của tuyến đường cao tốc dài 165 km (bao gồm cầu, hầm chui qua núi) từ cảng Bar đến nước láng giềng Serbia do Tập đoàn xây dựng cầu đường Trung Quốc (CRBC) thực hiện. Nhưng khi công trình mới được khởi công, chính phủ nước này đã phải đối mặt với khó khăn.

Giai đoạn 1 của đường cao tốc đã đội vốn lên đến gần 1 tỷ Euro, chiếm 1/4 GDP của Montenegro.

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) ước tính chi phí xây dựng phần còn lại của tuyến đường là 1,2 tỷ Euro. Nhưng Montenegro không thể tiếp tục mượn tiền để hoàn thành dự án đầy tham vọng này, vì tổng nợ nước ngoài sau khi vay Trung Quốc được dự báo sẽ bằng 80% GDP trong năm 2018.

Hơn thế, không tổ chức tài chính quốc tế nào, kể cả Ngân hàng Thế giới hay Ngân hàng Đầu tư châu Âu, muốn duyệt khoản vay cho Montenegro.

Khoản vay do Trung Quốc cấp với lãi suất 2%, thời hạn trả nợ 20 năm và thời gian ân hạn 6 năm, giờ đây là một gánh nặng dài hạn cho đất nước với dân số chỉ có khoảng 620.000 người.

Khoản vay cho giai đoạn đầu đã buộc chính phủ Montenegro phải tăng thuế, cắt bớt tiền lương của khu vực công và cắt chương trình phúc lợi dành cho các bà mẹ để có tiền trả nợ.

Lưu lượng giao thông hiện nay tại cũng Montenegro rất thấp, điều này đồng nghĩa với việc lợi ích kinh tế của dự án đường cao tốc này không mang lại đủ lợi tức cho nhà đầu tư. Theo nghiên cứu của công ty URS, chính phủ Montenegro trông mong tỷ suất hoàn vốn đạt 8%, nhưng thực tế tỷ lệ này chỉ đạt khoảng dưới 2%.

Mặc dù Thủ tướng Montenegro Dusko Markovic tuyên bố sẽ hoàn thành đường cao tốc này với bất kỳ chi phí nào, nhưng giới chức nước này lo ngại về một nguy cơ vỡ nợ và phụ thuộc Trung Quốc.

Lãnh đạo phe đối lập Dritan Abazovic cảnh báo: “Dự án này chỉ giúp Trung Quốc gia tăng sức ảnh hưởng đối với Montenegro và mở rộng khắp khu vực”.

Nhưng chuyên gia Mladen Grgic, từng tham gia nghiên cứu tiền khả thi dự án, cho rằng “đây là một cái bẫy. Bẫy đã được giăng và con mồi đã sập bẫy. Các chính trị gia không thể cứu gỡ. Thẳng thắn mà họ cũng không thể ngăn chặn”.

Không chỉ riêng gì Montenegro, nước láng giềng Serbia cũng đang là “cứ điểm” tiếp theo trong sáng kiến BRI của Trung Quốc tại Nam Âu.

Tính đến hết năm 2017, Trung Quốc đã cho Serbia vay khoảng 5,5 tỷ Euro để xây dựng cầu, đường cao tốc và đường sắt. Hầu hết các khoản đầu tư đều đến từ các khoản cho vay của các ngân hàng Trung Quốc, với lãi suất từ 2% đến 2,5% trong vòng 20 đến 30 năm. Nợ nước ngoài của Serbia đang ở mức gần 70% GDP.

Còn ở Albania, các tập đoàn Trung Quốc đẩy mạnh thu mua cổ phần công ty dầu mỏ, sở hữu sân bay quốc tế Tirana, cùng lúc Bắc Kinh kêu gọi nước này sớm ký kết thỏa thuận tham gia BRI. Tuy nhiên, IMF cũng đã đề xuất chính phủ Albania tăng cường biện pháp để tránh nguy cơ vỡ nợ.

Sri Lanka trước đó đã là một bài học điển hình cho các quốc gia khác khi đã chào đón quá nhiều đầu tư từ Trung Quốc và không trả được nợ, buộc phải gán nợ bằng việc cho thuê cảng chiến lược Hambantota trong 99 năm.

Chiến lược của Bắc Kinh khi “tấn công” vào Nam Âu cho thấy Trung Quốc đang nỗ lực mở rộng ảnh hưởng tới trung tâm châu Âu.

Vào tháng 4/2018, đại sứ của 27 nước EU đã ký vào văn bản lên án dự án hạ tầng tham vọng của Trung Quốc vì cho rằng kế hoạch này có thể gây tổn thương đến lợi ích thương mại của toàn bộ châu Âu.

Sáng kiến này không phải hướng tới mục đích thúc đẩy thương mại và phát triển kinh tế toàn cầu cũng như “có lợi cho đôi bên” như Bắc Kinh tuyên bố, mà đó là công cụ để mở rộng ảnh hưởng chính trị và hiện diện quân sự của Trung Quốc.

Kiều Ngọc ĐKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Đường ranh giới giữa "nạn nhân" và "kẻ buôn lậu người" thường không phải lúc nào cũng rõ ràng. Những phụ nữ đã bị lừa phải làm việc trong nhà chứa có thể tiến tới làm việc tuyển dụng những người khác vào cùng một con đường."
Tổ chức nhân quyền Human Rights Watch hôm nay 23/05/2012 đã kêu gọi Trung Quốc chấm dứt tình trạng để mặc các lực lượng an ninh địa phương tự do tung hoành mà không hề bị trừng phạt.
Sau gần 30 năm làm ngơ, ngày 23/05/2012, Thượng viện Hoa Kỳ, định chế quyết định trong vấn đề phê chuẩn các hiệp định của nước Mỹ, sẽ bắt đầu xem xét việc phê chuẩn Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển năm 1982 dưới góc độ an ninh và chiến lược.
Cả hai luồng chứng cứ mà Trung Quốc đưa ra - "người Trung Quốc đã đặt chân tới đó đầu tiên" và "Trung Quốc có bằng chứng lịch sử" - đối với nhiều vùng biển đảo đều không thực sự thuyết phục."
Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ chỉ trích Trung Quốc không đóng cửa các nhà sản xuất hàng giả và nói rằng nhân viên ủy ban muốn đến Trung Quốc để điều tra đã không được cấp thị thực
Hội đồng bảo an Liên Hiệp Quốc đã lên án ‘bằng những ngôn từ mạnh mẽ nhất’ cuộc tấn công liều chết ở thủ đô Sanaa của Yemen làm chết hơn 90 binh sỹ hôm thứ Hai ngày 21/5. Một thông cáo của Hội đồng đã mô tả cuộc tấn công này là ‘một hành động kinh tởm’ và thề sẽ đấu tranh chống lại ‘mọi hình thức khủng bố’.
Đài Loan sẽ không hợp tác với Trung Quốc trong các vấn đề liên quan tới khu vực Biển Đông đang có tranh chấp. Đó là khẳng định của một quan chức trong chính phủ Đài Loan phát biểu trước cuộc họp ở quốc hội ngày 21/5 được hãng thông tấn CNA loan tải.
Giáo sư Nguyễn Huệ Chi, nguyên chủ tịch Hội đồng khoa học của Viện Văn học Việt Nam, nói với BBC rằng lên tiếng ủng hộ Philippines cũng chính là “bảo vệ chính mình”.- "Nếu Trung Quốc chiếm được bãi cạn đấy (Scarborough) thì Trung Quốc sẽ giở ngón với Việt Nam."
Tuyến đường sắt cầu sông Kwai tuy được dự kiến xây dựng trong 5 năm, nhưng đã hoàn tất vào ngày 25/12/1943 chỉ sau 16 tháng, và đến năm 1945 thì bị bom của quân đồng minh phá hủy. Tuyến đường xe lửa này được mệnh danh là « tử thần » vì có đến 13.000 tù binh người Anh, Hà Lan và Mỹ đã thiệt mạng tại đây
Vụ ba tàu cá Trung Quốc bị phía Bắc Hàn bắt giữ đã làm bùng phát sự giận dữ trong cộng đồng mạng của Trung Quốc. Trong những năm gần đây, các ngư dân Trung Quốc thường xuyên đụng độ với các quốc gia láng giềng như Nhật Bản, Hàn Quốc và Philippines. Tuy nhiên, đối với các công dân mạng Trung Quốc thì vụ việc gần đây xảy ra với phía Bắc Hàn đặc biệt gây phẫn nộ bởi vì quốc gia này vốn dựa rất nhiều vào viện trợ và sự bảo vệ của Trung Quốc.
Bảo Trợ