Đến Nam Âu cũng ‘dính’ bẫy nợ của Trung Quốc

21 Tháng Bảy 20183:26 SA(Xem: 116)

Nam Âu đang dần trở thành “cứ điểm” mới trong chiến lược “Vành đai và con đường” của Trung Quốc.
 

Những năm gần đây, sáng kiến “Vành đai và con đường” (BRI) của Trung Quốc đang “càn quét” mạnh mẽ qua từng ngõ ngách của các quốc gia Á – Phi – Âu với một loạt dự án hạ tầng được khởi động.

Khi Bắc Kinh mở rộng phạm vi kinh tế của họ bằng sáng kiến BRI đầy tham vọng, các nước nghèo tại châu Á, châu Phi và thậm chí cả một số nước ở Nam Âu đã bị cuốn vào các khoản vay hấp dẫn và những hứa hẹn của Trung Quốc về các dự án cơ sở hạ tầng giúp chuyển đổi đất nước.

Điều này cho phép các nước đó phát triển theo những cách mà có thể không thực hiện được nếu không tiếp cận được với khối dự trữ ngoại hối khổng lồ của Trung Quốc. Một số quốc gia như Sri Lanka, Djibouti, Mông Cổ, Malaysia hay Myanmar đã cảm nhận bị đè nặng bởi áp lực nợ nần và ngày càng phụ thuộc vào sự hào phóng của Bắc Kinh.

Montenegro là quốc gia đầu tiên ở châu Âu nhận thấy mình bị rơi vào vị trí đó khi chính phủ nhấn sâu vào ước mơ con đường cao tốc mới lấp lánh đất nước đến một tương lai tươi sáng hơn.

Đến Nam Âu cũng ‘dính’ bẫy nợ của Trung Quốc
Công nhân Trung Quốc tại công trình xây đường ở Montenegro. (Ảnh: Reuters)

Trung Quốc cho Montenegro vay 850 triệu Euro để hoàn thành 85% giai đoạn 1 của tuyến đường cao tốc dài 165 km (bao gồm cầu, hầm chui qua núi) từ cảng Bar đến nước láng giềng Serbia do Tập đoàn xây dựng cầu đường Trung Quốc (CRBC) thực hiện. Nhưng khi công trình mới được khởi công, chính phủ nước này đã phải đối mặt với khó khăn.

Giai đoạn 1 của đường cao tốc đã đội vốn lên đến gần 1 tỷ Euro, chiếm 1/4 GDP của Montenegro.

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) ước tính chi phí xây dựng phần còn lại của tuyến đường là 1,2 tỷ Euro. Nhưng Montenegro không thể tiếp tục mượn tiền để hoàn thành dự án đầy tham vọng này, vì tổng nợ nước ngoài sau khi vay Trung Quốc được dự báo sẽ bằng 80% GDP trong năm 2018.

Hơn thế, không tổ chức tài chính quốc tế nào, kể cả Ngân hàng Thế giới hay Ngân hàng Đầu tư châu Âu, muốn duyệt khoản vay cho Montenegro.

Khoản vay do Trung Quốc cấp với lãi suất 2%, thời hạn trả nợ 20 năm và thời gian ân hạn 6 năm, giờ đây là một gánh nặng dài hạn cho đất nước với dân số chỉ có khoảng 620.000 người.

Khoản vay cho giai đoạn đầu đã buộc chính phủ Montenegro phải tăng thuế, cắt bớt tiền lương của khu vực công và cắt chương trình phúc lợi dành cho các bà mẹ để có tiền trả nợ.

Lưu lượng giao thông hiện nay tại cũng Montenegro rất thấp, điều này đồng nghĩa với việc lợi ích kinh tế của dự án đường cao tốc này không mang lại đủ lợi tức cho nhà đầu tư. Theo nghiên cứu của công ty URS, chính phủ Montenegro trông mong tỷ suất hoàn vốn đạt 8%, nhưng thực tế tỷ lệ này chỉ đạt khoảng dưới 2%.

Mặc dù Thủ tướng Montenegro Dusko Markovic tuyên bố sẽ hoàn thành đường cao tốc này với bất kỳ chi phí nào, nhưng giới chức nước này lo ngại về một nguy cơ vỡ nợ và phụ thuộc Trung Quốc.

Lãnh đạo phe đối lập Dritan Abazovic cảnh báo: “Dự án này chỉ giúp Trung Quốc gia tăng sức ảnh hưởng đối với Montenegro và mở rộng khắp khu vực”.

Nhưng chuyên gia Mladen Grgic, từng tham gia nghiên cứu tiền khả thi dự án, cho rằng “đây là một cái bẫy. Bẫy đã được giăng và con mồi đã sập bẫy. Các chính trị gia không thể cứu gỡ. Thẳng thắn mà họ cũng không thể ngăn chặn”.

Không chỉ riêng gì Montenegro, nước láng giềng Serbia cũng đang là “cứ điểm” tiếp theo trong sáng kiến BRI của Trung Quốc tại Nam Âu.

Tính đến hết năm 2017, Trung Quốc đã cho Serbia vay khoảng 5,5 tỷ Euro để xây dựng cầu, đường cao tốc và đường sắt. Hầu hết các khoản đầu tư đều đến từ các khoản cho vay của các ngân hàng Trung Quốc, với lãi suất từ 2% đến 2,5% trong vòng 20 đến 30 năm. Nợ nước ngoài của Serbia đang ở mức gần 70% GDP.

Còn ở Albania, các tập đoàn Trung Quốc đẩy mạnh thu mua cổ phần công ty dầu mỏ, sở hữu sân bay quốc tế Tirana, cùng lúc Bắc Kinh kêu gọi nước này sớm ký kết thỏa thuận tham gia BRI. Tuy nhiên, IMF cũng đã đề xuất chính phủ Albania tăng cường biện pháp để tránh nguy cơ vỡ nợ.

Sri Lanka trước đó đã là một bài học điển hình cho các quốc gia khác khi đã chào đón quá nhiều đầu tư từ Trung Quốc và không trả được nợ, buộc phải gán nợ bằng việc cho thuê cảng chiến lược Hambantota trong 99 năm.

Chiến lược của Bắc Kinh khi “tấn công” vào Nam Âu cho thấy Trung Quốc đang nỗ lực mở rộng ảnh hưởng tới trung tâm châu Âu.

Vào tháng 4/2018, đại sứ của 27 nước EU đã ký vào văn bản lên án dự án hạ tầng tham vọng của Trung Quốc vì cho rằng kế hoạch này có thể gây tổn thương đến lợi ích thương mại của toàn bộ châu Âu.

Sáng kiến này không phải hướng tới mục đích thúc đẩy thương mại và phát triển kinh tế toàn cầu cũng như “có lợi cho đôi bên” như Bắc Kinh tuyên bố, mà đó là công cụ để mở rộng ảnh hưởng chính trị và hiện diện quân sự của Trung Quốc.

Kiều Ngọc ĐKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Giới chuyên viên phân tích chính trị quân sự sợ rằng nếu Mỹ và Trung Quốc tiếp tục leo thang thách đố trên biển Đông, sẽ dẫn đến thế chiến thứ 3 dù không ai muốn. Cho tới những ngày gần đây, từ các diễn biến hành động trên Biển Đông và những lời tuyến bố của các lãnh đạo và viên chức cấp cao của Hoa Thịnh Đốn và Bắc Kinh, xâu chuỗi lại với nhau, người ta thấy bóng dáng thế chiến thứ ba lởn vởn đâu đó khi mọi chuyện đã vượt ra ngoài tầm kiểm soát.
Trước mắt, không có cái kết nào rõ ràng cho cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung, nhưng các doanh nhân tại Phillipines vốn đã chịu ảnh hưởng bởi một cuộc khủng hoảng lạm phát, đang ngày càng lo sợ sẽ rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan nếu cuộc đối đầu giữa hai thế lực kinh tế lớn lan tới Biển Đông.
Trang mạng “Creators’ gần đây cho đăng bài viết của nhà bình luận chính trị Armstrong Williams, sáng lập viên của công ty Howard Stirk Holdings và cổ đông thiểu số lớn nhất của các đài truyền hình tại Mỹ, trong đó cho rằng Tổng thống Trump là người rất bền bỉ, quyết tâm đưa Trung Quốc vào ‘khuôn phép’.
Bắc Kinh bác 'vu khống' của Mỹ và đồng minh tố TQ gián điệp kinh tế -Bộ Quốc phòng Trung Quốc ngày 21/12 ra thông cáo trên trang web thừa nhận nước này bị lạc mất một quả ngư lôi trong huấn luyên nhưng phủ nhận việc nước này dùng nó để tấn công mục tiêu nào. "Chúng tôi được biết về thông tin 'ngư dân Việt Nam vớt được một quả ngư lôi Trung Quốc ở tỉnh Phú Yên”.
Trong cuộc phỏng vấn với Nikkei, ông Navarro đã điểm lại những hoạt động kinh tế mờ ám của Trung Quốc, từ “bảo trợ cho các tập đoàn nhà nước”, đến “đặt bẫy nỡ đối với các nước đang phát triển” và “bán phá giá tại các thị trường nước ngoài”. Theo ông Navarro, những việc làm của Bắc Kinh trong hoạt động kinh tế “hầu như đều trái với quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới”.
Hồ sơ FBI nộp tại tòa nói rằng ông Tan lấy cắp các bí mật thương mại về một sản phẩm trị giá từ $1.4 tỷ tới $1.8 tỷ để đưa cho một công ty Trung Quốc, nơi đã mời ông này về làm việc với mức lương cao và tiền thưởng, với điều kiện là “các tin tức cung cấp phải chính xác.”
Điểm tin thế giới 21/12: Tổng thống Trump xây dựng liên minh toàn cầu chống tin tặc Trung Quốc --- Ngân sách quốc phòng Nhật Bản sẽ tăng lên mức kỷ lục 47 tỷ USD trong năm tài chính sắp tới để giúp Tokyo tăng cường phòng thủ tên lửa và triển khai các máy bay tàng hình nhằm chống lại Trung Quốc, theo AFP.
Phó Tổng chưởng lý Hoa Kỳ Rod Rosenstein: "Chúng tôi muốn Trung Quốc chấm dứt các hoạt động phi pháp trên mạng" Hoa Kỳ buộc tội hình sự với tin tặc 'làm cho tình báo Trung Quốc' sau khi Tổng thống ký luật phạt quan chức TQ ngăn người Mỹ đến Tây Tạng. Bộ Tư pháp Hoa Kỳ tuyên bố buộc tội hình sự đối với hai tin tặc được cho là có liên quan tới cơ quan tình báo chính của Trung Quốc.
Có thể tin tặc Trung Quốc đã xâm nhập mạng lưới liên lạc ngoại giao của Liên Hiệp Châu Âu ít nhất trong ba năm, đánh cắp hàng ngàn bức điện ngoại giao. Vụ tấn công tin học quy mô này được New York Times tiết lộ tối qua 18/12/2018.
Tàu DDH-184 Kaga lớp Izumo chở trực thăng (T), tại cảng Yokohama, 22/03/2017. - Chính phủ Nhật Bản hôm nay 18/12/2018 thông qua kế hoạch quốc phòng cho 5 năm tới. Theo đó lần đầu tiên kể từ sau Đệ nhị Thế chiến quân đội Nhật sở hữu hai hàng không mẫu hạm, mua thêm nhiều chiến đấu cơ tối tân, nhằm đối phó với sức mạnh quân sự của Trung Quốc trong khu vực.
Bảo Trợ