Đến Nam Âu cũng ‘dính’ bẫy nợ của Trung Quốc

21 Tháng Bảy 20183:26 SA(Xem: 259)

Nam Âu đang dần trở thành “cứ điểm” mới trong chiến lược “Vành đai và con đường” của Trung Quốc.
 

Những năm gần đây, sáng kiến “Vành đai và con đường” (BRI) của Trung Quốc đang “càn quét” mạnh mẽ qua từng ngõ ngách của các quốc gia Á – Phi – Âu với một loạt dự án hạ tầng được khởi động.

Khi Bắc Kinh mở rộng phạm vi kinh tế của họ bằng sáng kiến BRI đầy tham vọng, các nước nghèo tại châu Á, châu Phi và thậm chí cả một số nước ở Nam Âu đã bị cuốn vào các khoản vay hấp dẫn và những hứa hẹn của Trung Quốc về các dự án cơ sở hạ tầng giúp chuyển đổi đất nước.

Điều này cho phép các nước đó phát triển theo những cách mà có thể không thực hiện được nếu không tiếp cận được với khối dự trữ ngoại hối khổng lồ của Trung Quốc. Một số quốc gia như Sri Lanka, Djibouti, Mông Cổ, Malaysia hay Myanmar đã cảm nhận bị đè nặng bởi áp lực nợ nần và ngày càng phụ thuộc vào sự hào phóng của Bắc Kinh.

Montenegro là quốc gia đầu tiên ở châu Âu nhận thấy mình bị rơi vào vị trí đó khi chính phủ nhấn sâu vào ước mơ con đường cao tốc mới lấp lánh đất nước đến một tương lai tươi sáng hơn.

Đến Nam Âu cũng ‘dính’ bẫy nợ của Trung Quốc
Công nhân Trung Quốc tại công trình xây đường ở Montenegro. (Ảnh: Reuters)

Trung Quốc cho Montenegro vay 850 triệu Euro để hoàn thành 85% giai đoạn 1 của tuyến đường cao tốc dài 165 km (bao gồm cầu, hầm chui qua núi) từ cảng Bar đến nước láng giềng Serbia do Tập đoàn xây dựng cầu đường Trung Quốc (CRBC) thực hiện. Nhưng khi công trình mới được khởi công, chính phủ nước này đã phải đối mặt với khó khăn.

Giai đoạn 1 của đường cao tốc đã đội vốn lên đến gần 1 tỷ Euro, chiếm 1/4 GDP của Montenegro.

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) ước tính chi phí xây dựng phần còn lại của tuyến đường là 1,2 tỷ Euro. Nhưng Montenegro không thể tiếp tục mượn tiền để hoàn thành dự án đầy tham vọng này, vì tổng nợ nước ngoài sau khi vay Trung Quốc được dự báo sẽ bằng 80% GDP trong năm 2018.

Hơn thế, không tổ chức tài chính quốc tế nào, kể cả Ngân hàng Thế giới hay Ngân hàng Đầu tư châu Âu, muốn duyệt khoản vay cho Montenegro.

Khoản vay do Trung Quốc cấp với lãi suất 2%, thời hạn trả nợ 20 năm và thời gian ân hạn 6 năm, giờ đây là một gánh nặng dài hạn cho đất nước với dân số chỉ có khoảng 620.000 người.

Khoản vay cho giai đoạn đầu đã buộc chính phủ Montenegro phải tăng thuế, cắt bớt tiền lương của khu vực công và cắt chương trình phúc lợi dành cho các bà mẹ để có tiền trả nợ.

Lưu lượng giao thông hiện nay tại cũng Montenegro rất thấp, điều này đồng nghĩa với việc lợi ích kinh tế của dự án đường cao tốc này không mang lại đủ lợi tức cho nhà đầu tư. Theo nghiên cứu của công ty URS, chính phủ Montenegro trông mong tỷ suất hoàn vốn đạt 8%, nhưng thực tế tỷ lệ này chỉ đạt khoảng dưới 2%.

Mặc dù Thủ tướng Montenegro Dusko Markovic tuyên bố sẽ hoàn thành đường cao tốc này với bất kỳ chi phí nào, nhưng giới chức nước này lo ngại về một nguy cơ vỡ nợ và phụ thuộc Trung Quốc.

Lãnh đạo phe đối lập Dritan Abazovic cảnh báo: “Dự án này chỉ giúp Trung Quốc gia tăng sức ảnh hưởng đối với Montenegro và mở rộng khắp khu vực”.

Nhưng chuyên gia Mladen Grgic, từng tham gia nghiên cứu tiền khả thi dự án, cho rằng “đây là một cái bẫy. Bẫy đã được giăng và con mồi đã sập bẫy. Các chính trị gia không thể cứu gỡ. Thẳng thắn mà họ cũng không thể ngăn chặn”.

Không chỉ riêng gì Montenegro, nước láng giềng Serbia cũng đang là “cứ điểm” tiếp theo trong sáng kiến BRI của Trung Quốc tại Nam Âu.

Tính đến hết năm 2017, Trung Quốc đã cho Serbia vay khoảng 5,5 tỷ Euro để xây dựng cầu, đường cao tốc và đường sắt. Hầu hết các khoản đầu tư đều đến từ các khoản cho vay của các ngân hàng Trung Quốc, với lãi suất từ 2% đến 2,5% trong vòng 20 đến 30 năm. Nợ nước ngoài của Serbia đang ở mức gần 70% GDP.

Còn ở Albania, các tập đoàn Trung Quốc đẩy mạnh thu mua cổ phần công ty dầu mỏ, sở hữu sân bay quốc tế Tirana, cùng lúc Bắc Kinh kêu gọi nước này sớm ký kết thỏa thuận tham gia BRI. Tuy nhiên, IMF cũng đã đề xuất chính phủ Albania tăng cường biện pháp để tránh nguy cơ vỡ nợ.

Sri Lanka trước đó đã là một bài học điển hình cho các quốc gia khác khi đã chào đón quá nhiều đầu tư từ Trung Quốc và không trả được nợ, buộc phải gán nợ bằng việc cho thuê cảng chiến lược Hambantota trong 99 năm.

Chiến lược của Bắc Kinh khi “tấn công” vào Nam Âu cho thấy Trung Quốc đang nỗ lực mở rộng ảnh hưởng tới trung tâm châu Âu.

Vào tháng 4/2018, đại sứ của 27 nước EU đã ký vào văn bản lên án dự án hạ tầng tham vọng của Trung Quốc vì cho rằng kế hoạch này có thể gây tổn thương đến lợi ích thương mại của toàn bộ châu Âu.

Sáng kiến này không phải hướng tới mục đích thúc đẩy thương mại và phát triển kinh tế toàn cầu cũng như “có lợi cho đôi bên” như Bắc Kinh tuyên bố, mà đó là công cụ để mở rộng ảnh hưởng chính trị và hiện diện quân sự của Trung Quốc.

Kiều Ngọc ĐKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Báo chí Nhật Bản mới đây cho biết bạch thư quốc phòng của Nhật năm nay tố cáo Trung Quốc uy hiếp thế giới, giữa lúc vụ tranh chấp chủ quyền biển đảo giữa Trung Quốc và Nhật Bản tiếp tục leo thang. Thủ tướng Nhật khẳng định quyết tâm điều động binh sĩ để “đáp trả một cách mạnh mẽ” những hành vi xâm phạm lãnh hải, trong lúc các học giả Trung Quốc đề nghị chính phủ ở Bắc Kinh tuyên bố đòi chủ quyền quần đảo Lưu Cầu của Nhật, kể cả đảo Okinawa là nơi có nhiều căn cứ quân sự quan trọng của Mỹ.
Chỉ trích Bắc Kinh quá nặng nề thì sẽ gây tổn hại đến quan hệ với siêu cường quốc đang trổi dậy, nhưng để yên cho Bắc Kinh thì sẽ phá hỏng những nỗ lực ngoại giao nhằm tăng cường vị thế của Mỹ đối với các quốc gia Đông Nam Á đang bị Trung Quốc chèn ép. Đó chính là tình thế khó xử của Mỹ trên vấn đề Biển Đông, theo nhận định của hãng tin AP hôm nay.
Nữ hoàng Elizabeth II chủ tọa lễ khai mạc với sự tham gia của 95 quốc khách là nguyên thủ quốc gia cùng với 60,000 khán giả ở vận động trường Olympic. Phía Hoa Kỳ có sự hiện diện của Đệ nhất Phu nhân Michelle Obama. Thế vận hội London 2012 chính thức khai mạc lúc 9 giờ tối Thứ Sáu 27 tháng 7, tức là 2 giờ chiều giờ California, Hoa Kỳ.
Ước tính thiệt hại sau vụ lụt này là gần 2 tỉ đôla, một sự xấu hổ cho lãnh đạo Trung Quốc đã tuyên bố thành phố đã được nâng cấp vào lúc có Olympic Bắc Kinh 2008. Một blogger nói: “Cách nay 4 năm, thành phố của Olympic rực sáng, 4 năm sau đó, chỉ cần một trận mưa lớn…” “77 người chết là một tai họa to lớn do con người gây ra, nếu gọi đó là thiên tai thì chỉ là cách trốn trách nhiệm.”
Tối ngày thứ Sáu 27/7, cả Anh Quốc và thủ đô London chào đón lễ khai mạc Olympics 2012 với thông điệp lịch sử về công nghiệp hóa và màn nhạc kịch ngợi ca . 22:37: Sau màn trình diễn hoành sáng tạo mang màu sắc văn hóa, lịch sử đầy chất nghệ thuật, sân khấu đậm chất Anh, các đoàn Olympics của 204 quốc gia và vũng lãnh thổ nối tiếp nhau bước vào sân vận động với đủ các sắc màu đồng phục, cờ hoa và đi trong tiếng hoan hô, chào đón, vỗ tay hân hoan của khán giả và người hâm mộ.
Biến cố đáng chú ý trong tuần qua là việc người cựu quản gia bị bắt trong vụ Vatileaks đã viết thư xin lỗi Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô thứ 16. Cựu quản gia của Phủ Giáo Hoàng, ông Paolo Gabriele, đã chính thức xin Đức Thánh Cha tha thứ. Trong một bức thư gởi cho Đức Thánh Cha, Paolo Gabriele, nói rằng ông nhận ra sai trái của mình trong vụ Vatileaks. Ông khẳng định đã hành động một mình, không có kẻ đồng lõa và tỏ ra hối tiếc hành động của mình.
"Đây là một hành động phát xuất từ một mưu đồ của Trung Quốc để giành giật đất đai và việc thành lập thành phố này là một hành động bất hợp pháp." Ông Justin Logan của Viện Cato cho rằng khi thiết lập khu cảnh bị Tam Sa, Trung Quốc có lẽ đã đi quá đà vì họ khó lòng biện minh cho sự hiện diện của binh lính ở đó
Nga đang thương thảo để mở lại các căn cứ quân sự ở Việt Nam và Cuba. Hãng thông tấn Nga RIA-Novosti hôm nay 27/07/2012 dẫn lời Tổng tham mưu trưởng Hải quân Nga loan báo như trên. Chủ tịch nước Việt Nam Trương Tấn Sang đang ở thăm Nga cũng tuyên bố, Hà Nội sẽ tăng cường hợp tác quân sự với Matxcơva.
Các cấp chỉ huy cao cấp của thành phố Tam Sa mới lập vừa được cắt đặt các chức vụ chỉ huy quân sự, theo bản tin Tân Hoa Xã cũng được phổ biến trên trang mạng của Bộ Quốc Phòng Trung Quốc ngày 26 tháng 7, 2012. Đại Tá Thái Tây Hồng được cử làm tư lệnh lực lượng quân sự thành phố Tam Sa trong khi Đại Tá Liêu Siêu Di được cử làm chính ủy, theo lời Dương Vũ Quân, phát ngôn viên Bộ Quốc Phòng Trung Quốc
Hai nữ diễn viên người Anh đồng thời là người rước đuốc, Joanna Lumley (giữa phải) và Jennifer Saunders (giữa trái), mang ngọn lửa Olympic trên chặng chuyền đuốc từ Lambeth và Kensington và Chelsea ở thủ đô London. (AP/LOCOG)
Bảo Trợ