Đến Nam Âu cũng ‘dính’ bẫy nợ của Trung Quốc

21 Tháng Bảy 20183:26 SA(Xem: 155)

Nam Âu đang dần trở thành “cứ điểm” mới trong chiến lược “Vành đai và con đường” của Trung Quốc.
 

Những năm gần đây, sáng kiến “Vành đai và con đường” (BRI) của Trung Quốc đang “càn quét” mạnh mẽ qua từng ngõ ngách của các quốc gia Á – Phi – Âu với một loạt dự án hạ tầng được khởi động.

Khi Bắc Kinh mở rộng phạm vi kinh tế của họ bằng sáng kiến BRI đầy tham vọng, các nước nghèo tại châu Á, châu Phi và thậm chí cả một số nước ở Nam Âu đã bị cuốn vào các khoản vay hấp dẫn và những hứa hẹn của Trung Quốc về các dự án cơ sở hạ tầng giúp chuyển đổi đất nước.

Điều này cho phép các nước đó phát triển theo những cách mà có thể không thực hiện được nếu không tiếp cận được với khối dự trữ ngoại hối khổng lồ của Trung Quốc. Một số quốc gia như Sri Lanka, Djibouti, Mông Cổ, Malaysia hay Myanmar đã cảm nhận bị đè nặng bởi áp lực nợ nần và ngày càng phụ thuộc vào sự hào phóng của Bắc Kinh.

Montenegro là quốc gia đầu tiên ở châu Âu nhận thấy mình bị rơi vào vị trí đó khi chính phủ nhấn sâu vào ước mơ con đường cao tốc mới lấp lánh đất nước đến một tương lai tươi sáng hơn.

Đến Nam Âu cũng ‘dính’ bẫy nợ của Trung Quốc
Công nhân Trung Quốc tại công trình xây đường ở Montenegro. (Ảnh: Reuters)

Trung Quốc cho Montenegro vay 850 triệu Euro để hoàn thành 85% giai đoạn 1 của tuyến đường cao tốc dài 165 km (bao gồm cầu, hầm chui qua núi) từ cảng Bar đến nước láng giềng Serbia do Tập đoàn xây dựng cầu đường Trung Quốc (CRBC) thực hiện. Nhưng khi công trình mới được khởi công, chính phủ nước này đã phải đối mặt với khó khăn.

Giai đoạn 1 của đường cao tốc đã đội vốn lên đến gần 1 tỷ Euro, chiếm 1/4 GDP của Montenegro.

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) ước tính chi phí xây dựng phần còn lại của tuyến đường là 1,2 tỷ Euro. Nhưng Montenegro không thể tiếp tục mượn tiền để hoàn thành dự án đầy tham vọng này, vì tổng nợ nước ngoài sau khi vay Trung Quốc được dự báo sẽ bằng 80% GDP trong năm 2018.

Hơn thế, không tổ chức tài chính quốc tế nào, kể cả Ngân hàng Thế giới hay Ngân hàng Đầu tư châu Âu, muốn duyệt khoản vay cho Montenegro.

Khoản vay do Trung Quốc cấp với lãi suất 2%, thời hạn trả nợ 20 năm và thời gian ân hạn 6 năm, giờ đây là một gánh nặng dài hạn cho đất nước với dân số chỉ có khoảng 620.000 người.

Khoản vay cho giai đoạn đầu đã buộc chính phủ Montenegro phải tăng thuế, cắt bớt tiền lương của khu vực công và cắt chương trình phúc lợi dành cho các bà mẹ để có tiền trả nợ.

Lưu lượng giao thông hiện nay tại cũng Montenegro rất thấp, điều này đồng nghĩa với việc lợi ích kinh tế của dự án đường cao tốc này không mang lại đủ lợi tức cho nhà đầu tư. Theo nghiên cứu của công ty URS, chính phủ Montenegro trông mong tỷ suất hoàn vốn đạt 8%, nhưng thực tế tỷ lệ này chỉ đạt khoảng dưới 2%.

Mặc dù Thủ tướng Montenegro Dusko Markovic tuyên bố sẽ hoàn thành đường cao tốc này với bất kỳ chi phí nào, nhưng giới chức nước này lo ngại về một nguy cơ vỡ nợ và phụ thuộc Trung Quốc.

Lãnh đạo phe đối lập Dritan Abazovic cảnh báo: “Dự án này chỉ giúp Trung Quốc gia tăng sức ảnh hưởng đối với Montenegro và mở rộng khắp khu vực”.

Nhưng chuyên gia Mladen Grgic, từng tham gia nghiên cứu tiền khả thi dự án, cho rằng “đây là một cái bẫy. Bẫy đã được giăng và con mồi đã sập bẫy. Các chính trị gia không thể cứu gỡ. Thẳng thắn mà họ cũng không thể ngăn chặn”.

Không chỉ riêng gì Montenegro, nước láng giềng Serbia cũng đang là “cứ điểm” tiếp theo trong sáng kiến BRI của Trung Quốc tại Nam Âu.

Tính đến hết năm 2017, Trung Quốc đã cho Serbia vay khoảng 5,5 tỷ Euro để xây dựng cầu, đường cao tốc và đường sắt. Hầu hết các khoản đầu tư đều đến từ các khoản cho vay của các ngân hàng Trung Quốc, với lãi suất từ 2% đến 2,5% trong vòng 20 đến 30 năm. Nợ nước ngoài của Serbia đang ở mức gần 70% GDP.

Còn ở Albania, các tập đoàn Trung Quốc đẩy mạnh thu mua cổ phần công ty dầu mỏ, sở hữu sân bay quốc tế Tirana, cùng lúc Bắc Kinh kêu gọi nước này sớm ký kết thỏa thuận tham gia BRI. Tuy nhiên, IMF cũng đã đề xuất chính phủ Albania tăng cường biện pháp để tránh nguy cơ vỡ nợ.

Sri Lanka trước đó đã là một bài học điển hình cho các quốc gia khác khi đã chào đón quá nhiều đầu tư từ Trung Quốc và không trả được nợ, buộc phải gán nợ bằng việc cho thuê cảng chiến lược Hambantota trong 99 năm.

Chiến lược của Bắc Kinh khi “tấn công” vào Nam Âu cho thấy Trung Quốc đang nỗ lực mở rộng ảnh hưởng tới trung tâm châu Âu.

Vào tháng 4/2018, đại sứ của 27 nước EU đã ký vào văn bản lên án dự án hạ tầng tham vọng của Trung Quốc vì cho rằng kế hoạch này có thể gây tổn thương đến lợi ích thương mại của toàn bộ châu Âu.

Sáng kiến này không phải hướng tới mục đích thúc đẩy thương mại và phát triển kinh tế toàn cầu cũng như “có lợi cho đôi bên” như Bắc Kinh tuyên bố, mà đó là công cụ để mở rộng ảnh hưởng chính trị và hiện diện quân sự của Trung Quốc.

Kiều Ngọc ĐKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Hai chiến hạm được hạ thủy tại cảng Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh, đông bắc Trung Quốc hôm thứ Sáu 10/5/2019, các nguồn tin nói. Đây cũng là nơi đã đóng các khu trục hạm Type 055, vốn được ca tụng là các chiến hạm tối tân nhất so với các tàu cùng hạng mục tại Á châu.../.Tổng thống Trump sắp ký sắc lệnh khiến Huawei ‘không có cửa’ ở Hoa Kỳ
16/5-Thế giới đêm qua: Tổng thống Trump ra sắc lệnh cấm Huawei, ZTE; Chính phủ và phe nổi dậy Venezuela tới Na Uy để đàm phán.../ Tổng Thống Donald Trump dự trù sẽ công bố một kế hoạch mới hôm Thứ Năm, 16 Tháng Năm, để có sự thay đổi lớn lao về giới di dân được nhận vào Mỹ trong thời gian tới, theo ba giới chức cao cấp trong chính phủ cho Fox News hay hôm Thứ Tư.
Cơ quan Quân Báo Mỹ (Defense Intelligence Agency DIA) trong bản báo cáo thường niên tới Quốc Hội Mỹ hồi đầu tháng này cho hay Trung Quốc đang chuẩn bị kế hoạch tấn công đánh chiếm Đài Loan, và cùng lúc ngăn chặn không cho quốc gia khác đến cứu viện đảo quốc này. Trong bản báo cáo dày 136 trang, có tên “Diễn Biến Quân Sự và An Ninh Liên Hệ Trung Quốc 2019 – Military and Security Developments Involving the People’s Republic of China 2019,” được công bố hôm Thứ Năm, 2 Tháng Năm, cơ quan DIA đã đưa ra một số biện pháp quân sự phía Trung Quốc có thể thực hiện nhắm vào Đài Loan.
Điểm tin thế giới 12/5: Tổng thống Trump kêu gọi Ngân hàng trung ương Mỹ đối đầu Trung Quốc; Huawei sẵn sàng ký ‘không gián điệp’.../ Nền văn minh Trung Quốc là một « hệ thống cởi mở » và không ngừng học hỏi từ các nền văn hóa khác. Phát biểu tại « Hội thảo về Đối thoại các nền văn minh châu Á » do bộ Tuyên Truyền tổ chức tại Bắc Kinh ngày 15/05/2019, chủ tịch Tập Cận Bình trấn an Trung Quốc là cường quốc ôn hòa, trong khi đó vẫn chuẩn bị quân sự sẵn sàng xâm chiếm Đài Loan.
Hàng loạt nhà máy nối gót rời đi, Trung Quốc khả năng mất 45 triệu việc làm..../ Triều Tiên không ngừng phát triển chương trình vũ khí đắt đỏ, trong khi người dân thiếu đói, cứ năm đứa trẻ Triều Tiên thì có một ở tình trạng suy dinh dưỡng. (Ảnh: KCNA/Steemit)
Mỹ sẽ điều 120.000 quân tới Trung Đông nếu Iran tấn công../ Ba ngày sau khi tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh khởi động thủ tục áp thuế đối với gần như toàn bộ hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, truyền thông Nhà nước Trung Quốc từ tối hôm qua, 13/05/2019, đã “lên giọng” tuyên bố “Chúng ta sẽ chiến đấu đến cùng”. Chỉ một giờ sau tuyên bố của truyền thông Nhà nước, Bắc Kinh thông báo biện pháp đáp trả Washington: Trung Quốc sẽ áp thuế trên 60 tỉ đô la hàng nhập từ Mỹ.
Tổng thống Trump: ‘Nhiều công ty sẽ rời Trung Quốc sang Việt Nam.../Tướng Venezuela Ramon Rangel đã bất ngờ đào thoát, “chia tay” Nicolas Maduro, và chuẩn bị đưa ra những thông tin cơ mật trong một kế hoạch đã kéo dài hai thập niên của Cuba nhằm xâm nhập và lật đổ Venezuela, theo Panam Post. Bộ Tư lệnh Quân sự Venezuela đang rơi vào tình trạng hỗn loạn sau tuyên bố bất ngờ của Tướng Ramon Rangel, người đã công bố quyết định chia tay với Nicolás Maduro, nhưng, trên hết cả, là chia tay với chế độ Fidel Castro – cựu chủ tịch Cuba.
Vòng đàm phán Mỹ-Trung nhằm tìm giải pháp cho cuộc chiến thương mại đã bị cắt ngang hôm 10/06 sau khi tổng thống Trump thông báo Bắc Kinh không muốn đưa vào thỏa thuận những cam kết liên quan quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ. Trên Le Monde (12-13/05/2019), hai nhà báo Frédéric Lemaître và Gilles Paris cho rằng giữa « Trung Quốc và Mỹ, còn hơn cả cuộc chiến thuế quan ».
Một báo cáo tình báo của Bộ Quốc phòng Mỹ trước Quốc hội Hoa Kỳ hồi tuần trước cho biết Trung Quốc đang xây dựng củng cố khả năng để có thể xâm lược Đài Loan trong khi khả năng quốc phòng của Đài Loan không đủ mạnh để đối đầu với Trung Quốc.
Mỹ nói rằng thặng dư thương mại của Trung Quốc đối với Mỹ là kết quả của việc kinh doanh không công bằng, trong đó có việc nhà nước Trung Quốc hỗ trợ cho các công ty nội địa. Mỹ cũng cáo buộc Trung Quốc đánh cắp tài sản trí tuệ từ các hãng của Mỹ. Vòng đàm phán thương mại mới nhất Mỹ-Trung đã kết thúc tại Washington hôm thứ Sáu mà không đạt thỏa thuận nào.
Bảo Trợ