Đến Nam Âu cũng ‘dính’ bẫy nợ của Trung Quốc

21 Tháng Bảy 20183:26 SA(Xem: 173)

Nam Âu đang dần trở thành “cứ điểm” mới trong chiến lược “Vành đai và con đường” của Trung Quốc.
 

Những năm gần đây, sáng kiến “Vành đai và con đường” (BRI) của Trung Quốc đang “càn quét” mạnh mẽ qua từng ngõ ngách của các quốc gia Á – Phi – Âu với một loạt dự án hạ tầng được khởi động.

Khi Bắc Kinh mở rộng phạm vi kinh tế của họ bằng sáng kiến BRI đầy tham vọng, các nước nghèo tại châu Á, châu Phi và thậm chí cả một số nước ở Nam Âu đã bị cuốn vào các khoản vay hấp dẫn và những hứa hẹn của Trung Quốc về các dự án cơ sở hạ tầng giúp chuyển đổi đất nước.

Điều này cho phép các nước đó phát triển theo những cách mà có thể không thực hiện được nếu không tiếp cận được với khối dự trữ ngoại hối khổng lồ của Trung Quốc. Một số quốc gia như Sri Lanka, Djibouti, Mông Cổ, Malaysia hay Myanmar đã cảm nhận bị đè nặng bởi áp lực nợ nần và ngày càng phụ thuộc vào sự hào phóng của Bắc Kinh.

Montenegro là quốc gia đầu tiên ở châu Âu nhận thấy mình bị rơi vào vị trí đó khi chính phủ nhấn sâu vào ước mơ con đường cao tốc mới lấp lánh đất nước đến một tương lai tươi sáng hơn.

Đến Nam Âu cũng ‘dính’ bẫy nợ của Trung Quốc
Công nhân Trung Quốc tại công trình xây đường ở Montenegro. (Ảnh: Reuters)

Trung Quốc cho Montenegro vay 850 triệu Euro để hoàn thành 85% giai đoạn 1 của tuyến đường cao tốc dài 165 km (bao gồm cầu, hầm chui qua núi) từ cảng Bar đến nước láng giềng Serbia do Tập đoàn xây dựng cầu đường Trung Quốc (CRBC) thực hiện. Nhưng khi công trình mới được khởi công, chính phủ nước này đã phải đối mặt với khó khăn.

Giai đoạn 1 của đường cao tốc đã đội vốn lên đến gần 1 tỷ Euro, chiếm 1/4 GDP của Montenegro.

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) ước tính chi phí xây dựng phần còn lại của tuyến đường là 1,2 tỷ Euro. Nhưng Montenegro không thể tiếp tục mượn tiền để hoàn thành dự án đầy tham vọng này, vì tổng nợ nước ngoài sau khi vay Trung Quốc được dự báo sẽ bằng 80% GDP trong năm 2018.

Hơn thế, không tổ chức tài chính quốc tế nào, kể cả Ngân hàng Thế giới hay Ngân hàng Đầu tư châu Âu, muốn duyệt khoản vay cho Montenegro.

Khoản vay do Trung Quốc cấp với lãi suất 2%, thời hạn trả nợ 20 năm và thời gian ân hạn 6 năm, giờ đây là một gánh nặng dài hạn cho đất nước với dân số chỉ có khoảng 620.000 người.

Khoản vay cho giai đoạn đầu đã buộc chính phủ Montenegro phải tăng thuế, cắt bớt tiền lương của khu vực công và cắt chương trình phúc lợi dành cho các bà mẹ để có tiền trả nợ.

Lưu lượng giao thông hiện nay tại cũng Montenegro rất thấp, điều này đồng nghĩa với việc lợi ích kinh tế của dự án đường cao tốc này không mang lại đủ lợi tức cho nhà đầu tư. Theo nghiên cứu của công ty URS, chính phủ Montenegro trông mong tỷ suất hoàn vốn đạt 8%, nhưng thực tế tỷ lệ này chỉ đạt khoảng dưới 2%.

Mặc dù Thủ tướng Montenegro Dusko Markovic tuyên bố sẽ hoàn thành đường cao tốc này với bất kỳ chi phí nào, nhưng giới chức nước này lo ngại về một nguy cơ vỡ nợ và phụ thuộc Trung Quốc.

Lãnh đạo phe đối lập Dritan Abazovic cảnh báo: “Dự án này chỉ giúp Trung Quốc gia tăng sức ảnh hưởng đối với Montenegro và mở rộng khắp khu vực”.

Nhưng chuyên gia Mladen Grgic, từng tham gia nghiên cứu tiền khả thi dự án, cho rằng “đây là một cái bẫy. Bẫy đã được giăng và con mồi đã sập bẫy. Các chính trị gia không thể cứu gỡ. Thẳng thắn mà họ cũng không thể ngăn chặn”.

Không chỉ riêng gì Montenegro, nước láng giềng Serbia cũng đang là “cứ điểm” tiếp theo trong sáng kiến BRI của Trung Quốc tại Nam Âu.

Tính đến hết năm 2017, Trung Quốc đã cho Serbia vay khoảng 5,5 tỷ Euro để xây dựng cầu, đường cao tốc và đường sắt. Hầu hết các khoản đầu tư đều đến từ các khoản cho vay của các ngân hàng Trung Quốc, với lãi suất từ 2% đến 2,5% trong vòng 20 đến 30 năm. Nợ nước ngoài của Serbia đang ở mức gần 70% GDP.

Còn ở Albania, các tập đoàn Trung Quốc đẩy mạnh thu mua cổ phần công ty dầu mỏ, sở hữu sân bay quốc tế Tirana, cùng lúc Bắc Kinh kêu gọi nước này sớm ký kết thỏa thuận tham gia BRI. Tuy nhiên, IMF cũng đã đề xuất chính phủ Albania tăng cường biện pháp để tránh nguy cơ vỡ nợ.

Sri Lanka trước đó đã là một bài học điển hình cho các quốc gia khác khi đã chào đón quá nhiều đầu tư từ Trung Quốc và không trả được nợ, buộc phải gán nợ bằng việc cho thuê cảng chiến lược Hambantota trong 99 năm.

Chiến lược của Bắc Kinh khi “tấn công” vào Nam Âu cho thấy Trung Quốc đang nỗ lực mở rộng ảnh hưởng tới trung tâm châu Âu.

Vào tháng 4/2018, đại sứ của 27 nước EU đã ký vào văn bản lên án dự án hạ tầng tham vọng của Trung Quốc vì cho rằng kế hoạch này có thể gây tổn thương đến lợi ích thương mại của toàn bộ châu Âu.

Sáng kiến này không phải hướng tới mục đích thúc đẩy thương mại và phát triển kinh tế toàn cầu cũng như “có lợi cho đôi bên” như Bắc Kinh tuyên bố, mà đó là công cụ để mở rộng ảnh hưởng chính trị và hiện diện quân sự của Trung Quốc.

Kiều Ngọc ĐKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Các nhà lập pháp xứ Hương Cảng đã hy vọng dự luật sẽ được thông qua vào cuối tháng này. Tuy nhiên, cuộc biểu tình của giới trẻ Hồng Kông đã có những ảnh hưởng lớn. Trước nhiều sức ép, vào thứ Bảy (15/6), bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam), Đặc khu trưởng Hồng Kông đã tuyên bố trì hoãn vô thời hạn luật đề xuất cho phép dẫn độ sang Trung Quốc.
Sức ép của người dân Hồng Kông rốt cuộc đã buộc chính quyền phải lùi bước. Trong cuộc họp báo bất thường vào trưa nay 15/06/2019, lãnh đạo đặc khu Hồng Kông bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga đã loan báo đình chỉ việc thông qua dự luật cho phép dẫn độ sang Trung Quốc. Kế hoạch thông qua dự luật này đã làm dấy lên những cuộc biểu tình rầm rộ trong những ngày qua
Hong Kong biểu tình với chiến thuật mới: Không có lãnh đạo..../ Chính phủ Hong Kong sẽ trì hoãn thông qua dự luật dẫn độ gây tranh cãi cao theo truyền thông địa phương. Nhà lãnh đão Hong Kong bà Carrie Lam trước đó đã từ chối hủy bỏ dự luật này, nhưng trong những ngày gần đây, một số cố vấn của bà đã hối thúc bà đình chỉ nó. Hàng trăm ngàn người đã xuống đường phản đối dự luật và các cuộc biểu tình tiếp theo đã được lên kế hoạch cho Chủ nhật.
Đồng nhân dân tệ Trung Quốc suy yếu xuống mức thấp nhất so với đô la Mỹ.../ Trưởng đặc khu thân Bắc Kinh, bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam) hôm nay 14/06/2019 phải đối mặt với những chỉ trích ngay trong chính quyền Hồng Kông về dự luật dẫn độ đã khiến hơn 1 triệu người xuống đường phản đối. Quốc Hội lưỡng viện Hoa Kỳ hôm qua đã đưa ra một dự luật tái khẳng định sự ủng hộ nền dân chủ Hồng Kông. Về phía phong trào phản kháng, họ chuẩn bị cho cuộc biểu tình Chủ nhật tới và tổng đình công vào thứ Hai.
Điểm tin thế giới 13/6: Philippines tuyên bố không chấp nhận ‘bị bắt nạt’ ở Biển Đông.../ Những người tổ chức biểu tình ở Hong Kong dự định sẽ tiếp tục xuống đường phản đối dự luật dẫn độ tội phạm về Trung Quốc vào cuối tuần này và đầu tuần tới, trong khi chính quyền Hong Kong hôm 13/6 phải một lần nữa hoãn việc thảo luận dự luật vì những phản đối gay gắt từ người dân. Hãng tin AFP loan tin này hôm 13/6. Hơn 1 triệu người Hong Kong đã xuống đường biểu tình hôm 9/6 vừa qua để phản đối dự luật dẫn độ vì lo ngại sự can thiệp sâu của TQ
Theo AFP, ngày 12/06/2019, bộ Năng Lượng Hoa Kỳ đã ra một văn bản cấm các nhà khoa học của Mỹ tham gia vào một chương trình của Bắc Kinh nhằm thu hút, tuyển dụng các tinh hoa của giới khoa học quốc tế. Trong một công văn phổ biến nội bộ uần trước mà hãng tin Pháp vừa có được hôm qua (12/06), bộ Năng Lượng Mỹ cấm các nhân viên của mình cũng như các nhà thầu phụ tham gia vào chương trình tuyển dụng các tài năng khoa học quốc tế của Trung Quốc.
Trung Quốc lạm dụng luật pháp, dân Hồng Kông thách thức Bắc Kinh, khủng hoảng Sudan đang bị quốc tế hóa, nhân tài ngày càng đông trong làn sóng di dân nhập cư vào các nước giàu, biết thiên nhiên bị rác thải nhựa hủy diệt dần nhưng nhân loại không có cách ngăn chận, đó là những chủ đề được báo chí Pháp đề cập và phân tích sâu rộng hôm nay.
13/6-Thế giới đêm qua: Cảnh sát Hồng Kông mạnh tay nhưng biểu tình có thể sẽ gia tăng / Giới chức đã đóng cửa một số tòa nhà chính phủ tại trung tâm hành chính của Hong Kong sau các cuộc bạo động tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ nổ ra hôm 12/6. Đến sáng 13/6, đám đông phần lớn giải tán quanh khu vực trụ sở chính phủ - nơi cảnh sát và người biểu tình đụng độ hôm 12/6. Người biểu tình tức giận về kế hoạch cho phép dẫn độ sang Trung Quốc đại lục.
Điểm tin thế giới 12/6: Cảnh sát Hồng Kông bắn hơi cay vào người biểu tình chống dự luật dẫn độ.../ Chiếc tàu này đã tông vào một tàu Philippines đang neo đậu gần Reed Bank, ngọn núi ngầm dưới biển mà Trung Quốc gọi là Lễ Nhạc ở Trường Sa, khiến tàu này bị chìm cùng với 22 thủy thủ, rồi bỏ đi. Bộ trưởng Quốc Phòng Philippines Delfin Lorenzana tuyên bố : « Chúng tôi cực lực lên án hành động hèn nhát của chiếc tàu bị nghi ngờ là của Trung Quốc vì đã bỏ mặc thủy thủ đoàn Philippines. Đó không phải là hành vi của một dân tộc có trách nhiệm và hữu nghị ».
Hàng ngàn người biểu tình ở Hong Kong xuống đường sáng 12/6 khi sự giận dữ dâng cao đối với kế hoạch cho phép dẫn độ sang Trung Quốc. Từ sáng sớm thứ Tư 12/6, người biểu tình, một số đeo mặt nạ và đội mũ bảo hiểm, chặn các con đường chính quanh các tòa nhà chính phủ. Cảnh sát chống bạo loạn xịt hơi cay vào đoàn người biểu tình để giải tán họ và nói rằng đã chuẩn bị sử dụng vũ lực.
Bảo Trợ