Bị mất mặt ở RIMPAC, liệu Bắc Kinh có ‘tạo sóng’ ở Biển Đông?

08 Tháng Bảy 20183:32 SA(Xem: 305)

Tóm tắt bài viết

  • Cuộc tập trận hải quân quốc tế lớn nhất thế giới RIMPAC, do Mỹ dẫn đầu, được tổ chức hai năm một lần tại Hawaii vào tháng 6 và tháng 7. Trung Quốc đã từng tham dự 2 lần trước đây.
  • Mỹ đã rút lại lời mời hải quân Trung Quốc tham gia RIMPAC 2018, như một hình thức phản đối việc Bắc Kinh củng cố các căn cứ và tài sản quân sự tại các đảo mà Trung Quốc chiếm đoạt bất hợp pháp tại Biển Đông.
  • Tờ ‘The Korea’ đặt câu hỏi liệu Bắc Kinh có ‘tạo sóng’ ở Biển Đông khi Mỹ rút lại lời mời, khiến Trung Quốc bị mất mặt?

RIMPAC 2018 quy tụ dàn tàu chiến hùng hậu.

RIMPAC 2018 quy tụ dàn tàu chiến hùng hậu. (Ảnh: US Navy)

Bị mất mặt khi Mỹ rút lại lời mời tham gia RIMPAC, liệu Bắc Kinh có ‘tạo sóng’ ở Biển Đông, tờ ‘The Korea Times’ gần đân đặt câu hỏi?


Theo ‘The Korea Times’, quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa giàu tài nguyên có thể là những điểm nóng chính trong tranh chấp lãnh thổ trên Biển Đông. Trong tuần qua, 2 cường quốc lớn của thế giới đang ‘ra đòn gió’ đối với đối thủ, cách xa nhau hàng ngàn ki-lô-mét, tại Bắc Kinh và Tây Thái Bình Dương.


Về phía Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình đưa ra một thông điệp mới, khi cảnh báo Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis đang đến thăm Bắc Kinh rằng, mặc dù đã cam kết hòa bình, với tư cách là bên có yêu sách đối với các vùng biển tranh chấp, nhưng Bắc Kinh sẽ không để mất “một cen-ti-mét” lãnh thổ của tổ tiên.

Một loạt các hành động gián tiếp của người Mỹ đã trùng hợp với sự khởi đầu của cuộc tập trận RIMPAC ở Thái Bình Dương, một cuộc tập trận hải quân đa quốc gia 5 tuần, mà Mỹ đã rút lại lời mời hải quân Trung Quốc tham gia, như một hình thức phản đối của Washington chống lại việc Bắc Kinh củng cố quân sự tại Biển Đông.

Được quảng cáo là ‘trò chơi chiến tranh hàng hải lớn nhất thế giới’, RIMPAC, cuộc tập trận 2 năm một lần gần Hawai và Thái Bình Dương, có sự tham gia của các tàu hải quân tuần tra của Mỹ, cùng với tàu chiến từ 25 quốc gia khác.

blank
Máy bay Orion P-3C của Nhật Bản đến Hawai để tham gia cuộc tập trận trung hải quân đa quốc gia RIMPAC 2018. (Ảnh: Reuters)

Cuộc tranh cãi tiếp tục, mặc dù không quá trầm trọng, giữa 2 cường quốc này không có gì ngạc nhiên đối với các nhà quan sát kỳ cựu, chứng kiến hàng thập kỷ tranh chấp Biển Đông. Tuy nhiên, một số người cho rằng họ rất lo ngại về các lập trường cứng rắn của cả hai phía.

“Liên quan đến những vấn đề Biển Đông, sự bất đồng Trung – Mỹ ngày càng lớn”, nhà nghiên cứu hải quân Collin Koh tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam, Singapore, cho biết.

Máy bay phản lực FA-18 Hornet trên tàu sân bay Mỹ Theodore Roosevelt ở Biển Đông.
Máy bay phản lực FA-18 Hornet trên tàu sân bay Mỹ Theodore Roosevelt ở Biển Đông. (Ảnh: AFP)

Tranh chấp có liên quan đến tuyến đường thủy cũng như các hòn đảo phần lớn không có người ở, tại quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, mà phía Trung Quốc gọi là Tây Sa và Nam Sa.

Không phải là một bên tranh chấp lãnh thổ như Trung Quốc và các nước yêu sách khác bao gồm Đài Loan, Philippines, Malaysia, Việt Nam và Brunei, Mỹ vẫn là một đối thủ quan trọng trong cuộc đấu tranh hàng thập kỳ này, bởi vì theo quan điểm của Washington, việc Bắc Kinh triển khai các căn cứ không quân, hệ thống rada và các cơ sở hải quân trên tuyến đường thủy chiến lược này, đe dọa đến tự do hàng hải quốc tế.

Với quan điểm đó, Mỹ đã tiến hành các cuộc tuần tra hải quân tăng cường – cũng được biết đến như các hoạt động tự do hàng hải (FONOP) – tại Biển Đông, nơi có nhiều trữ lượng dầu khí và hải sản. Tuy nhiên, Trung Quốc luôn coi các cuộc tuần tra này của Mỹ là ‘khiêu khích’.

Bắc Kinh có yêu sách chủ quyền đối với 80% tuyến đường biển, nằm dưới đường 9 đoạn, còn gọi là ‘đường lưỡi bò’. Tháng 5/218, lực lượng không quân Trung Quốc đã điều máy bay ném bom hạ cánh trên các hòn đảo trong khu vực. Các hình ảnh vệ tinh cho thấy Trung Quốc có thể đã triển khai các tên lửa đất đối không gắn trên xe tải, hoặc tên lửa hành trình chống tàu chiến, trên đảo Phú Lâm.

Theo các nhà quan sát, tình hình có thể tồi tệ hơn nữa khi Anh và Pháp tham gia các FONOP của Mỹ trên Biển Đông.

Tài sản quân sự Trung Quốc ở Biển Đông.
Tài sản quân sự Trung Quốc ở Biển Đông.

“Về điều duy nhất mà cả 2 cường quốc có thể đồng ý với nhau …. là tránh khiến cho căng thẳng vượt khỏi sự kiểm soát khi mà cả 2 bên đều phô diễn ‘cơ bắp’, ông Koh nhận định.

Các nhà quan sát phương tây và ông Koh tin rằng quyết định tháng 5/2018 của Mỹ, rút lại lời mời Trung Quốc tham gia RIMPAC, có thể khiến các nhà lãnh đạo Trung Quốc suy nghĩ lại về quan điểm của họ đối với Biển Đông.

Được Mỹ mời tham gia 2 lần trước đây, Trung Quốc đã ca ngợi sự trao đổi [kinh nghiệm] là một cơ hội cho “hợp tác hiệu quả” với Hải quân Mỹ và những nước tham gia khác.

Năm 2016, Bắc Kinh cử tàu khu trục tên lửa Tây An, tàu khu trục tên lửa hạng nhẹ Hành Thủy, tàu tiếp tế Cao Bưu Hồ (Gaoyouhu), tàu cứu hộ tàu ngầm Changdao và tàu bệnh viện ‘Peace Ark’, đến tham gia RIMPAC.

Tham gia RIMPAC năm 2018 có 26 nước, bao gồm các nước có yêu sách Biển Đông là Việt Nam, Brunei và Malaysia, cũng như các nước láng giềng của Trung Quốc là Nhật Bản và Hàn Quốc. RIMPAC 2018 dự kiến sẽ kéo dài đến ngày 2/8, với 47 tàu nổi mặt nước, hơn 200 máy bay và 25.000 người tham dự.

Ông Eric Sayers, một thành viên phụ tá tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington, cho rằng việc Mỹ rút lại lời mời hải quân Trung Quốc có thể là một “phản đối nhỏ” đối với Trung Quốc rằng “họ không thể coi thường khuôn mẫu hành vi chấp nhận được trong lĩnh vực hàng hải”.

Tàu khu trục hạng nhẹ mang tên lửa dẫn đường RSS Tenacious của Singapore đến tham gia RIMPAC tại căn cứ Joint Base Pearl Harbor - Hickam, Hawai.
Tàu khu trục hạng nhẹ mang tên lửa dẫn đường RSS Tenacious của Singapore đến tham gia RIMPAC tại căn cứ Joint Base Pearl Harbor – Hickam, Hawaii. (Ảnh: Reuters)

Ông Greg Poling, một nhà quan sát khác ở Mỹ về tranh chấp Biển Đông, nói rằng động thái trên sẽ giúp ích cho Mỹ đẩy lùi “hành vi xấu” của Trung Quốc, nhưng cảnh báo rằng đó sẽ là một hành động ‘rỗng tuếch’ nếu không thực hiện một chiến lược thực sự sau đó.

Trong khi giữ vững lập trường về tranh chấp lãnh thổ, Trung Quốc ‘trên bề mặt’ đã thể hiện một hình ảnh tương đối lạc quan, sau vụ bị làm ‘mất mặt’ này. Sau chuyến thăm 2 ngày của Bộ trưởng quốc phòng Mỹ Mattis, tờ Nhật báo Trung Quốc (China Daily) do nhà nước quản lý, thể hiện một hình ảnh tích cực, không đề cập đến việc Mỹ rút lại lời mời RIMPAC.

“Thực tế trong đó 2 quân đội sẵn sàng duy trì cuộc đối thoại cởi mở và trung thực, cho thấy khả năng phục hồi và sự trưởng thành của các mối quan hội giữa quân đội 2 nước, rất quan trọng đối với mối quan hệ Trung – Mỹ rộng lớn hơn, và kiểm soát rủi ro”, tờ báo này nhận định trong một bài xã luận hôm 5/7.

Lo lắng trước cường độ mạnh mẽ của hoạt động quân sự trong vùng biển tranh chấp, ông Koh cho biết: “Tôi không phải là người tin tưởng vào viễn cảnh sử dụng vũ lực bất ngờ hoặc vô tình, gây ra bởi những tính toán sai lầm ở cấp độ chiến thuật và hoạt động của các chỉ huy cục bộ, hoặc đơn giản bởi những kẻ quá khích trong hàng ngũ những người muốn tự quyết định vấn đề trong tay họ”.

Trong khi nhấn mạnh tầm qua trọng của đại diện 2 phía Mỹ -Trung để loại bỏ sự nghi ngờ lẫn nhau, các nhà quan sát cho rằng việc nhanh chóng tham gia trở lại RIMPAC của hải quân Trung Quốc vào năm 2020, có thể là một cách để giảm thiểu những rủi ro của xung đột quân sự.

Dự thảo dự luật chính sách phòng vệ gần đây của Mỹ qui định Trung Quốc có thể được mời tham gia lại cuộc tập trận nếu như Bắc Kinh có được hồ sơ theo dõi 4 năm về việc ổn định tình hình trên vùng biển tranh chấp, ngoài những yêu cầu khác, tờ ‘The Korea Times’ cho biết.

Phạm Duy ĐKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Ít ngày trước thềm thượng đỉnh Kim - Trump tại Việt Nam, phái bộ Bắc Triều Tiên tại Liên Hiệp Quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế « hỗ trợ khẩn cấp » giúp người dân nước này vượt qua nạn đói. Người phát ngôn Chương Trình Lương Thực Thế Giới, hôm 21/02/2019, đã xác nhận thông tin nói trên......Điểm tin thế giới 22/2: Hải quân Mỹ-Anh tiếp tục tập trận trên Biển Đông; Triều Tiên kêu gọi cứu trợ khủng hoảng lương thực
Chính quyền Nicolas Maduro tuyên bố đóng cửa biên giới của Venezuela với Brazil khi Tổng thống lâm thời Juan Guaido đang cố gắng đưa hàng viện trợ vào đất nước. Ông Maduro không có dấu hiệu muốn từ bỏ quyền lực dù tiếp tục có thêm một quan chức cấp cao kêu gọi ông từ chức.
Mục tiêu rõ ràng về công nghệ và sáng tạo được đặt ra khiến người ta đưa ra sự so sánh giữa Vùng Vịnh Lớn và Thung lũng Silicon của California. Thế nhưng các nhà phân tích nói khu vực này còn lâu mới cạnh tranh nổi với cổng công nghệ của Mỹ, nếu như đó thực sự là mục tiêu Trung Quốc muốn hướng tới. "Các hãng công nghệ của Trung Quốc chỉ đáng giá nhiều nhất là bằng một phần ba so với các hãng của Mỹ. Chúng cũng tạo ra không bao nhiêu doanh thu ở nước ngoài," bà Su nói.
Theo tin của nhật báo Hồng Kông South China Morning Post (SCMP) ngày 20/02/2019, Trung Quốc vừa kết thúc một tháng tập trận ở Biển Đông và khu vực ở phía tây và trung Thái Bình Dương, với sự tham gia của các đơn vị hải quân, không quân và tên lửa.
Ngày 17/2/2019 là tròn 40 năm kể từ xảy ra Chiến tranh biên giới Việt – Trung. Một người tự nhận là cựu chiến binh Trung Quốc đại lục đã tiết lộ 11 sự tình liên quan đến cuộc chiến này, NTD đưa tin. Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc lúc bấy giờ vẫn không biết tại sao năm đó đại lục lại muốn gây chiến với Việt Nam.
Các khóa học tiếng Tây Tạng do các nhà sư chủ trì là « bất hợp pháp ». Các tu viện là « hiểm họa về an toàn » và « không được trang bị tốt » để đón học sinh. Trả lời AFP ngày 18/02/2019, tỉnh Thanh Hải tiếp tục bảo vệ lệnh cấm dạy thêm tiếng Tây Tạng cho trẻ em trong bối cảnh các tổ chức tôn giáo ngày càng bị thắt chặt trên quy mô quốc gia......21/2-Thế giới đêm qua: Putin đe dọa Mỹ bằng vũ khí siêu âm; Samsung ra mắt điện thoại gập
Ba nữ nghị sĩ Heidi Allen, Sarah Wollaston và Anna Soubry bỏ đảng Bảo thủ Anh để ra đứng độc lập vì mâu thuẫn quan điểm với lãnh đạo đảng này Trong tuần này, một loạt nghị sĩ ở Anh tuyên bố bỏ hai chính đảng lớn nhất trong Quốc hội vì bất đồng quan điểm. Hôm 20/02/2019, ba nghị sĩ thuộc đảng Bảo thủ đang cầm quyền tuyên bố họ trở thành dân biểu độc lập vì đảng Bảo thủ 'thiên về phía hữu quá mức'.
Đài Loan sẽ không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào phá hủy nền dân chủ và chủ quyền của mình, Reuters dẫn lời Tổng thống Thái Anh Văn nói hôm 20/2 sau khi Quốc Dân Đảng đối lập nói họ có thể ký một thỏa thuận hòa bình với Trung Quốc nếu giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vào năm tới....Ông Trump nói không có ‘ngày kỳ diệu’ cho thỏa thuận thương mại với Trung Quốc
Hãng tin Reuters ngày 20/02/2019, trích dẫn hai nguồn tin thông thạo, cho biết lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un sẽ từ Bình Nhưỡng đến Hà Nội bằng xe lửa để họp thượng đỉnh với tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hai ngày 27 và 28/02. Hành trình của lãnh đạo Bình Nhưỡng trên đoạn đường dài hàng ngàn km sẽ mất hai ngày rưỡi, xuyên qua Trung Quốc từ bắc xuống nam.
Điểm tin thế giới 19/2: Tàu chiến Anh Quốc sẽ ‘tự do hàng hải’ tại Biển Đông bất chấp Trung Quốc ‘la lối’; Lễ hội Đèn lồng Đài Loan khai mạc vào ngày Rằm tháng Giêng.................Hôm 11/2 vừa qua, Bộ trưởng Williamson xác nhận Anh Quốc sắp điều tàu sân bay HMS Queen Elizabeth tới Thái Bình Dương. Tuyên bố này đã làm cho Trung Quốc tức giận và khiến Phó Thủ tướng Trung Quốc Hồ Xuân Hoa đột ngột bỏ cuộc gặp với Bộ trưởng Tài chính Anh Philip Hammond dự định diễn ra vào cuối tuần qua.
Bảo Trợ