Bị mất mặt ở RIMPAC, liệu Bắc Kinh có ‘tạo sóng’ ở Biển Đông?

08 Tháng Bảy 20183:32 SA(Xem: 224)

Tóm tắt bài viết

  • Cuộc tập trận hải quân quốc tế lớn nhất thế giới RIMPAC, do Mỹ dẫn đầu, được tổ chức hai năm một lần tại Hawaii vào tháng 6 và tháng 7. Trung Quốc đã từng tham dự 2 lần trước đây.
  • Mỹ đã rút lại lời mời hải quân Trung Quốc tham gia RIMPAC 2018, như một hình thức phản đối việc Bắc Kinh củng cố các căn cứ và tài sản quân sự tại các đảo mà Trung Quốc chiếm đoạt bất hợp pháp tại Biển Đông.
  • Tờ ‘The Korea’ đặt câu hỏi liệu Bắc Kinh có ‘tạo sóng’ ở Biển Đông khi Mỹ rút lại lời mời, khiến Trung Quốc bị mất mặt?

RIMPAC 2018 quy tụ dàn tàu chiến hùng hậu.

RIMPAC 2018 quy tụ dàn tàu chiến hùng hậu. (Ảnh: US Navy)

Bị mất mặt khi Mỹ rút lại lời mời tham gia RIMPAC, liệu Bắc Kinh có ‘tạo sóng’ ở Biển Đông, tờ ‘The Korea Times’ gần đân đặt câu hỏi?


Theo ‘The Korea Times’, quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa giàu tài nguyên có thể là những điểm nóng chính trong tranh chấp lãnh thổ trên Biển Đông. Trong tuần qua, 2 cường quốc lớn của thế giới đang ‘ra đòn gió’ đối với đối thủ, cách xa nhau hàng ngàn ki-lô-mét, tại Bắc Kinh và Tây Thái Bình Dương.


Về phía Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình đưa ra một thông điệp mới, khi cảnh báo Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis đang đến thăm Bắc Kinh rằng, mặc dù đã cam kết hòa bình, với tư cách là bên có yêu sách đối với các vùng biển tranh chấp, nhưng Bắc Kinh sẽ không để mất “một cen-ti-mét” lãnh thổ của tổ tiên.

Một loạt các hành động gián tiếp của người Mỹ đã trùng hợp với sự khởi đầu của cuộc tập trận RIMPAC ở Thái Bình Dương, một cuộc tập trận hải quân đa quốc gia 5 tuần, mà Mỹ đã rút lại lời mời hải quân Trung Quốc tham gia, như một hình thức phản đối của Washington chống lại việc Bắc Kinh củng cố quân sự tại Biển Đông.

Được quảng cáo là ‘trò chơi chiến tranh hàng hải lớn nhất thế giới’, RIMPAC, cuộc tập trận 2 năm một lần gần Hawai và Thái Bình Dương, có sự tham gia của các tàu hải quân tuần tra của Mỹ, cùng với tàu chiến từ 25 quốc gia khác.

blank
Máy bay Orion P-3C của Nhật Bản đến Hawai để tham gia cuộc tập trận trung hải quân đa quốc gia RIMPAC 2018. (Ảnh: Reuters)

Cuộc tranh cãi tiếp tục, mặc dù không quá trầm trọng, giữa 2 cường quốc này không có gì ngạc nhiên đối với các nhà quan sát kỳ cựu, chứng kiến hàng thập kỷ tranh chấp Biển Đông. Tuy nhiên, một số người cho rằng họ rất lo ngại về các lập trường cứng rắn của cả hai phía.

“Liên quan đến những vấn đề Biển Đông, sự bất đồng Trung – Mỹ ngày càng lớn”, nhà nghiên cứu hải quân Collin Koh tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam, Singapore, cho biết.

Máy bay phản lực FA-18 Hornet trên tàu sân bay Mỹ Theodore Roosevelt ở Biển Đông.
Máy bay phản lực FA-18 Hornet trên tàu sân bay Mỹ Theodore Roosevelt ở Biển Đông. (Ảnh: AFP)

Tranh chấp có liên quan đến tuyến đường thủy cũng như các hòn đảo phần lớn không có người ở, tại quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, mà phía Trung Quốc gọi là Tây Sa và Nam Sa.

Không phải là một bên tranh chấp lãnh thổ như Trung Quốc và các nước yêu sách khác bao gồm Đài Loan, Philippines, Malaysia, Việt Nam và Brunei, Mỹ vẫn là một đối thủ quan trọng trong cuộc đấu tranh hàng thập kỳ này, bởi vì theo quan điểm của Washington, việc Bắc Kinh triển khai các căn cứ không quân, hệ thống rada và các cơ sở hải quân trên tuyến đường thủy chiến lược này, đe dọa đến tự do hàng hải quốc tế.

Với quan điểm đó, Mỹ đã tiến hành các cuộc tuần tra hải quân tăng cường – cũng được biết đến như các hoạt động tự do hàng hải (FONOP) – tại Biển Đông, nơi có nhiều trữ lượng dầu khí và hải sản. Tuy nhiên, Trung Quốc luôn coi các cuộc tuần tra này của Mỹ là ‘khiêu khích’.

Bắc Kinh có yêu sách chủ quyền đối với 80% tuyến đường biển, nằm dưới đường 9 đoạn, còn gọi là ‘đường lưỡi bò’. Tháng 5/218, lực lượng không quân Trung Quốc đã điều máy bay ném bom hạ cánh trên các hòn đảo trong khu vực. Các hình ảnh vệ tinh cho thấy Trung Quốc có thể đã triển khai các tên lửa đất đối không gắn trên xe tải, hoặc tên lửa hành trình chống tàu chiến, trên đảo Phú Lâm.

Theo các nhà quan sát, tình hình có thể tồi tệ hơn nữa khi Anh và Pháp tham gia các FONOP của Mỹ trên Biển Đông.

Tài sản quân sự Trung Quốc ở Biển Đông.
Tài sản quân sự Trung Quốc ở Biển Đông.

“Về điều duy nhất mà cả 2 cường quốc có thể đồng ý với nhau …. là tránh khiến cho căng thẳng vượt khỏi sự kiểm soát khi mà cả 2 bên đều phô diễn ‘cơ bắp’, ông Koh nhận định.

Các nhà quan sát phương tây và ông Koh tin rằng quyết định tháng 5/2018 của Mỹ, rút lại lời mời Trung Quốc tham gia RIMPAC, có thể khiến các nhà lãnh đạo Trung Quốc suy nghĩ lại về quan điểm của họ đối với Biển Đông.

Được Mỹ mời tham gia 2 lần trước đây, Trung Quốc đã ca ngợi sự trao đổi [kinh nghiệm] là một cơ hội cho “hợp tác hiệu quả” với Hải quân Mỹ và những nước tham gia khác.

Năm 2016, Bắc Kinh cử tàu khu trục tên lửa Tây An, tàu khu trục tên lửa hạng nhẹ Hành Thủy, tàu tiếp tế Cao Bưu Hồ (Gaoyouhu), tàu cứu hộ tàu ngầm Changdao và tàu bệnh viện ‘Peace Ark’, đến tham gia RIMPAC.

Tham gia RIMPAC năm 2018 có 26 nước, bao gồm các nước có yêu sách Biển Đông là Việt Nam, Brunei và Malaysia, cũng như các nước láng giềng của Trung Quốc là Nhật Bản và Hàn Quốc. RIMPAC 2018 dự kiến sẽ kéo dài đến ngày 2/8, với 47 tàu nổi mặt nước, hơn 200 máy bay và 25.000 người tham dự.

Ông Eric Sayers, một thành viên phụ tá tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington, cho rằng việc Mỹ rút lại lời mời hải quân Trung Quốc có thể là một “phản đối nhỏ” đối với Trung Quốc rằng “họ không thể coi thường khuôn mẫu hành vi chấp nhận được trong lĩnh vực hàng hải”.

Tàu khu trục hạng nhẹ mang tên lửa dẫn đường RSS Tenacious của Singapore đến tham gia RIMPAC tại căn cứ Joint Base Pearl Harbor - Hickam, Hawai.
Tàu khu trục hạng nhẹ mang tên lửa dẫn đường RSS Tenacious của Singapore đến tham gia RIMPAC tại căn cứ Joint Base Pearl Harbor – Hickam, Hawaii. (Ảnh: Reuters)

Ông Greg Poling, một nhà quan sát khác ở Mỹ về tranh chấp Biển Đông, nói rằng động thái trên sẽ giúp ích cho Mỹ đẩy lùi “hành vi xấu” của Trung Quốc, nhưng cảnh báo rằng đó sẽ là một hành động ‘rỗng tuếch’ nếu không thực hiện một chiến lược thực sự sau đó.

Trong khi giữ vững lập trường về tranh chấp lãnh thổ, Trung Quốc ‘trên bề mặt’ đã thể hiện một hình ảnh tương đối lạc quan, sau vụ bị làm ‘mất mặt’ này. Sau chuyến thăm 2 ngày của Bộ trưởng quốc phòng Mỹ Mattis, tờ Nhật báo Trung Quốc (China Daily) do nhà nước quản lý, thể hiện một hình ảnh tích cực, không đề cập đến việc Mỹ rút lại lời mời RIMPAC.

“Thực tế trong đó 2 quân đội sẵn sàng duy trì cuộc đối thoại cởi mở và trung thực, cho thấy khả năng phục hồi và sự trưởng thành của các mối quan hội giữa quân đội 2 nước, rất quan trọng đối với mối quan hệ Trung – Mỹ rộng lớn hơn, và kiểm soát rủi ro”, tờ báo này nhận định trong một bài xã luận hôm 5/7.

Lo lắng trước cường độ mạnh mẽ của hoạt động quân sự trong vùng biển tranh chấp, ông Koh cho biết: “Tôi không phải là người tin tưởng vào viễn cảnh sử dụng vũ lực bất ngờ hoặc vô tình, gây ra bởi những tính toán sai lầm ở cấp độ chiến thuật và hoạt động của các chỉ huy cục bộ, hoặc đơn giản bởi những kẻ quá khích trong hàng ngũ những người muốn tự quyết định vấn đề trong tay họ”.

Trong khi nhấn mạnh tầm qua trọng của đại diện 2 phía Mỹ -Trung để loại bỏ sự nghi ngờ lẫn nhau, các nhà quan sát cho rằng việc nhanh chóng tham gia trở lại RIMPAC của hải quân Trung Quốc vào năm 2020, có thể là một cách để giảm thiểu những rủi ro của xung đột quân sự.

Dự thảo dự luật chính sách phòng vệ gần đây của Mỹ qui định Trung Quốc có thể được mời tham gia lại cuộc tập trận nếu như Bắc Kinh có được hồ sơ theo dõi 4 năm về việc ổn định tình hình trên vùng biển tranh chấp, ngoài những yêu cầu khác, tờ ‘The Korea Times’ cho biết.

Phạm Duy ĐKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
« Nhà máy chiến đấu », mệnh danh được đặt cho tầu sân bay Pháp Charles de Gaulle, đã sẵn sàng hoạt động trở lại từ ngày 05/11/2018 sau 18 tháng nâng cấp tại cảng Toulon (miền nam Pháp) với tổng kinh phí lên đến 1,3 tỉ euro. Tuần tra vì tự do hàng hải tại vùng Ấn Độ Dương là nhiệm vụ đầu tiên ngay vào khoảng đầu tháng 02/2019 của tầu sân bay hạt nhân duy nhất tại châu Âu. « Việc tầu sân bay Charles de Gaulle chuẩn bị ra khơi với khả năng tác chiến toàn vẹn sẽ mang lại sức bật và tầm quan trọng chính trị cho lực lượng không lực Hải Quân Pháp »,
ĐIỂM TIN THẾ GIỚI 14/11: TRUNG QUỐC MUỐN CHIẾM HỮU TRỮ LƯỢNG NĂNG LƯỢNG Ở BIỂN ĐÔNG; ÔNG CHỦ CATHAY PACIFIC XIN LỖI NGƯỜI DÂN HỒNG KÔNG VÌ VI PHẠM DỮ LIỆU LỚN....Mỹ cảnh giác việc Trung Quốc tính kế thay đổi trật tự thế giới.....Mỹ cảnh giác việc Trung Quốc tính kế thay đổi trật tự thế giới
Thương mại, Biển Đông đã là hai chủ đề bao trùm cuộc họp thượng đỉnh ASEAN -Trung Quốc lần thứ 21 tại Singapore sáng nay, 14/11/2018. Nếu như hai bên có thể đạt đồng thuận trên vấn đề tự do thương mại, thì về hồ sơ Biển Đông, mặc dù thủ tướng Lý Khắc Cường đã cố trấn an, các lãnh đạo ASEAN bày tỏ quan ngại trước việc Bắc Kinh quân sự hóa các đảo nhân tạo ở vùng biển đang tranh chấp này.
Trong một lời ám chỉ tới Trung Quốc, ông Pence nhấn mạnh lập trường của chính quyền Trump rằng “chủ nghĩa độc tài và xâm lăng không có chỗ ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương”. Căng thẳng gia tăng giữa Washington và Bắc Kinh đang diễn ra trong tình thế mà nhà quan sát mô tả là tương tự một cuộc Chiến tranh Lạnh mới, theo Business Insider.
Được bảo vệ an ninh rất chặt chẽ, Hội nghị thượng đỉnh ASEAN lần thứ 33 đã khai mạc chiều nay, 13/11/2018, tại Trung tâm Triển lãm và Hội nghị Quốc tế Suntec, Singapore, với trọng tâm là thương mại và Biển Đông. Từ trung tâm hội nghị, đặc phái viên Thanh Phương gởi về bài tường trình :
Với một phiếu khác biệt, nữ tổng thống quần đảo Marshall hôm 12/11/2018 đã thoát được một kiến nghị bất tín nhiệm trong đường tơ kẻ tóc. Bà Hilda Heine tố cáo chính quyền Bắc Kinh giựt dây phe đối lập để ra kiến nghị do dự án thành lập thiên đàng thuế bị cản trở.
Trước thềm các hội nghị Thượng Đỉnh ASEAN và Thượng Đỉnh Đông Á EAS tại Singapore (13-15/11/2018), nơi vấn đề Biển Đông chắc chắn sẽ được gợi lên, Washington ngày 09 /11/2018 đã tăng cường đáng kể sức ép trên Bắc Kinh nhân Đối Thoại Ngoại Giao và An Ninh Mỹ-Trung thường niên tại thủ đô Hoa Kỳ. Không những thẳng thừng bác bỏ yêu cầu của Trung Quốc, muốn Mỹ dừng các chiến dịch tuần tra ở Biển Đông, Mỹ còn công khai lên tiếng đòi Bắc Kinh phải triệt thoái các loại tên lửa ra khỏi các đảo nhân tạo mà Trung Quốc đã bồi đắp ở vùng quần đảo Trường Sa.
Điểm tin thế giới 11/11: Trung Quốc đối mặt kiểu cô lập ngoại giao mới của Mỹ, Đài Loan trưng cầu dân ý tên gọi ‘Đài Loan’ thay cho ‘Đài Bắc-Trung Hoa’ .....Mục Điểm tin thế giới Chủ nhật (11/11) xin chuyển tới quý độc giả phần tóm lược những tin nổi bật trong ngày Trung Quốc đối mặt kiểu cô lập ngoại giao mới của Mỹ Trong một bài viết đăng ngày Chủ nhật (11/11) tờ báo Hồng Kông SCMP đánh giá Hội nghị thượng đỉnh ASEAN tại Singapore sắp tới có sự tham gia của các cường quốc, sẽ mang lại cả cơ hội và rủi ro cho Trung Quốc.\
Hồi ức, tri ân và những bài học từ quá khứ Hoà giải và rút ra các bài học từ quá khứ đau thương, để tránh lặp lại một cuộc chiến huynh đệ tương tàn, tăng cường đoàn kết, hợp tác quốc tế nhằm hoá giải các thách thức ghê gớm mà nhân loại phải đối mặt hiện nay, là mục tiêu chính phủ Pháp đặt ra khi tổ chức cuộc tưởng niệm đặc biệt này. Trong buổi lễ tưởng niệm hôm nay, không có duyệt binh, không hề có chỗ cho niềm hân hoan kỷ niệm chiến thắng.
Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa, Ủy viên Quốc vụ Dương Khiết Trì, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và Bộ trưởng Quốc phòng Jim Mattis tại cuộc họp báo hôm 9/11. Các quan chức Mỹ yêu cầu Trung Quốc ngừng quân sự hóa khu vực Biển Đông đang có tranh chấp trong một cuộc họp ngoại giao quân sự cấp cao hôm 9/11.
Bảo Trợ