Bị mất mặt ở RIMPAC, liệu Bắc Kinh có ‘tạo sóng’ ở Biển Đông?

08 Tháng Bảy 20183:32 SA(Xem: 180)

Tóm tắt bài viết

  • Cuộc tập trận hải quân quốc tế lớn nhất thế giới RIMPAC, do Mỹ dẫn đầu, được tổ chức hai năm một lần tại Hawaii vào tháng 6 và tháng 7. Trung Quốc đã từng tham dự 2 lần trước đây.
  • Mỹ đã rút lại lời mời hải quân Trung Quốc tham gia RIMPAC 2018, như một hình thức phản đối việc Bắc Kinh củng cố các căn cứ và tài sản quân sự tại các đảo mà Trung Quốc chiếm đoạt bất hợp pháp tại Biển Đông.
  • Tờ ‘The Korea’ đặt câu hỏi liệu Bắc Kinh có ‘tạo sóng’ ở Biển Đông khi Mỹ rút lại lời mời, khiến Trung Quốc bị mất mặt?

RIMPAC 2018 quy tụ dàn tàu chiến hùng hậu.

RIMPAC 2018 quy tụ dàn tàu chiến hùng hậu. (Ảnh: US Navy)

Bị mất mặt khi Mỹ rút lại lời mời tham gia RIMPAC, liệu Bắc Kinh có ‘tạo sóng’ ở Biển Đông, tờ ‘The Korea Times’ gần đân đặt câu hỏi?


Theo ‘The Korea Times’, quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa giàu tài nguyên có thể là những điểm nóng chính trong tranh chấp lãnh thổ trên Biển Đông. Trong tuần qua, 2 cường quốc lớn của thế giới đang ‘ra đòn gió’ đối với đối thủ, cách xa nhau hàng ngàn ki-lô-mét, tại Bắc Kinh và Tây Thái Bình Dương.


Về phía Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình đưa ra một thông điệp mới, khi cảnh báo Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis đang đến thăm Bắc Kinh rằng, mặc dù đã cam kết hòa bình, với tư cách là bên có yêu sách đối với các vùng biển tranh chấp, nhưng Bắc Kinh sẽ không để mất “một cen-ti-mét” lãnh thổ của tổ tiên.

Một loạt các hành động gián tiếp của người Mỹ đã trùng hợp với sự khởi đầu của cuộc tập trận RIMPAC ở Thái Bình Dương, một cuộc tập trận hải quân đa quốc gia 5 tuần, mà Mỹ đã rút lại lời mời hải quân Trung Quốc tham gia, như một hình thức phản đối của Washington chống lại việc Bắc Kinh củng cố quân sự tại Biển Đông.

Được quảng cáo là ‘trò chơi chiến tranh hàng hải lớn nhất thế giới’, RIMPAC, cuộc tập trận 2 năm một lần gần Hawai và Thái Bình Dương, có sự tham gia của các tàu hải quân tuần tra của Mỹ, cùng với tàu chiến từ 25 quốc gia khác.

blank
Máy bay Orion P-3C của Nhật Bản đến Hawai để tham gia cuộc tập trận trung hải quân đa quốc gia RIMPAC 2018. (Ảnh: Reuters)

Cuộc tranh cãi tiếp tục, mặc dù không quá trầm trọng, giữa 2 cường quốc này không có gì ngạc nhiên đối với các nhà quan sát kỳ cựu, chứng kiến hàng thập kỷ tranh chấp Biển Đông. Tuy nhiên, một số người cho rằng họ rất lo ngại về các lập trường cứng rắn của cả hai phía.

“Liên quan đến những vấn đề Biển Đông, sự bất đồng Trung – Mỹ ngày càng lớn”, nhà nghiên cứu hải quân Collin Koh tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam, Singapore, cho biết.

Máy bay phản lực FA-18 Hornet trên tàu sân bay Mỹ Theodore Roosevelt ở Biển Đông.
Máy bay phản lực FA-18 Hornet trên tàu sân bay Mỹ Theodore Roosevelt ở Biển Đông. (Ảnh: AFP)

Tranh chấp có liên quan đến tuyến đường thủy cũng như các hòn đảo phần lớn không có người ở, tại quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, mà phía Trung Quốc gọi là Tây Sa và Nam Sa.

Không phải là một bên tranh chấp lãnh thổ như Trung Quốc và các nước yêu sách khác bao gồm Đài Loan, Philippines, Malaysia, Việt Nam và Brunei, Mỹ vẫn là một đối thủ quan trọng trong cuộc đấu tranh hàng thập kỳ này, bởi vì theo quan điểm của Washington, việc Bắc Kinh triển khai các căn cứ không quân, hệ thống rada và các cơ sở hải quân trên tuyến đường thủy chiến lược này, đe dọa đến tự do hàng hải quốc tế.

Với quan điểm đó, Mỹ đã tiến hành các cuộc tuần tra hải quân tăng cường – cũng được biết đến như các hoạt động tự do hàng hải (FONOP) – tại Biển Đông, nơi có nhiều trữ lượng dầu khí và hải sản. Tuy nhiên, Trung Quốc luôn coi các cuộc tuần tra này của Mỹ là ‘khiêu khích’.

Bắc Kinh có yêu sách chủ quyền đối với 80% tuyến đường biển, nằm dưới đường 9 đoạn, còn gọi là ‘đường lưỡi bò’. Tháng 5/218, lực lượng không quân Trung Quốc đã điều máy bay ném bom hạ cánh trên các hòn đảo trong khu vực. Các hình ảnh vệ tinh cho thấy Trung Quốc có thể đã triển khai các tên lửa đất đối không gắn trên xe tải, hoặc tên lửa hành trình chống tàu chiến, trên đảo Phú Lâm.

Theo các nhà quan sát, tình hình có thể tồi tệ hơn nữa khi Anh và Pháp tham gia các FONOP của Mỹ trên Biển Đông.

Tài sản quân sự Trung Quốc ở Biển Đông.
Tài sản quân sự Trung Quốc ở Biển Đông.

“Về điều duy nhất mà cả 2 cường quốc có thể đồng ý với nhau …. là tránh khiến cho căng thẳng vượt khỏi sự kiểm soát khi mà cả 2 bên đều phô diễn ‘cơ bắp’, ông Koh nhận định.

Các nhà quan sát phương tây và ông Koh tin rằng quyết định tháng 5/2018 của Mỹ, rút lại lời mời Trung Quốc tham gia RIMPAC, có thể khiến các nhà lãnh đạo Trung Quốc suy nghĩ lại về quan điểm của họ đối với Biển Đông.

Được Mỹ mời tham gia 2 lần trước đây, Trung Quốc đã ca ngợi sự trao đổi [kinh nghiệm] là một cơ hội cho “hợp tác hiệu quả” với Hải quân Mỹ và những nước tham gia khác.

Năm 2016, Bắc Kinh cử tàu khu trục tên lửa Tây An, tàu khu trục tên lửa hạng nhẹ Hành Thủy, tàu tiếp tế Cao Bưu Hồ (Gaoyouhu), tàu cứu hộ tàu ngầm Changdao và tàu bệnh viện ‘Peace Ark’, đến tham gia RIMPAC.

Tham gia RIMPAC năm 2018 có 26 nước, bao gồm các nước có yêu sách Biển Đông là Việt Nam, Brunei và Malaysia, cũng như các nước láng giềng của Trung Quốc là Nhật Bản và Hàn Quốc. RIMPAC 2018 dự kiến sẽ kéo dài đến ngày 2/8, với 47 tàu nổi mặt nước, hơn 200 máy bay và 25.000 người tham dự.

Ông Eric Sayers, một thành viên phụ tá tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington, cho rằng việc Mỹ rút lại lời mời hải quân Trung Quốc có thể là một “phản đối nhỏ” đối với Trung Quốc rằng “họ không thể coi thường khuôn mẫu hành vi chấp nhận được trong lĩnh vực hàng hải”.

Tàu khu trục hạng nhẹ mang tên lửa dẫn đường RSS Tenacious của Singapore đến tham gia RIMPAC tại căn cứ Joint Base Pearl Harbor - Hickam, Hawai.
Tàu khu trục hạng nhẹ mang tên lửa dẫn đường RSS Tenacious của Singapore đến tham gia RIMPAC tại căn cứ Joint Base Pearl Harbor – Hickam, Hawaii. (Ảnh: Reuters)

Ông Greg Poling, một nhà quan sát khác ở Mỹ về tranh chấp Biển Đông, nói rằng động thái trên sẽ giúp ích cho Mỹ đẩy lùi “hành vi xấu” của Trung Quốc, nhưng cảnh báo rằng đó sẽ là một hành động ‘rỗng tuếch’ nếu không thực hiện một chiến lược thực sự sau đó.

Trong khi giữ vững lập trường về tranh chấp lãnh thổ, Trung Quốc ‘trên bề mặt’ đã thể hiện một hình ảnh tương đối lạc quan, sau vụ bị làm ‘mất mặt’ này. Sau chuyến thăm 2 ngày của Bộ trưởng quốc phòng Mỹ Mattis, tờ Nhật báo Trung Quốc (China Daily) do nhà nước quản lý, thể hiện một hình ảnh tích cực, không đề cập đến việc Mỹ rút lại lời mời RIMPAC.

“Thực tế trong đó 2 quân đội sẵn sàng duy trì cuộc đối thoại cởi mở và trung thực, cho thấy khả năng phục hồi và sự trưởng thành của các mối quan hội giữa quân đội 2 nước, rất quan trọng đối với mối quan hệ Trung – Mỹ rộng lớn hơn, và kiểm soát rủi ro”, tờ báo này nhận định trong một bài xã luận hôm 5/7.

Lo lắng trước cường độ mạnh mẽ của hoạt động quân sự trong vùng biển tranh chấp, ông Koh cho biết: “Tôi không phải là người tin tưởng vào viễn cảnh sử dụng vũ lực bất ngờ hoặc vô tình, gây ra bởi những tính toán sai lầm ở cấp độ chiến thuật và hoạt động của các chỉ huy cục bộ, hoặc đơn giản bởi những kẻ quá khích trong hàng ngũ những người muốn tự quyết định vấn đề trong tay họ”.

Trong khi nhấn mạnh tầm qua trọng của đại diện 2 phía Mỹ -Trung để loại bỏ sự nghi ngờ lẫn nhau, các nhà quan sát cho rằng việc nhanh chóng tham gia trở lại RIMPAC của hải quân Trung Quốc vào năm 2020, có thể là một cách để giảm thiểu những rủi ro của xung đột quân sự.

Dự thảo dự luật chính sách phòng vệ gần đây của Mỹ qui định Trung Quốc có thể được mời tham gia lại cuộc tập trận nếu như Bắc Kinh có được hồ sơ theo dõi 4 năm về việc ổn định tình hình trên vùng biển tranh chấp, ngoài những yêu cầu khác, tờ ‘The Korea Times’ cho biết.

Phạm Duy ĐKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Viện lý do Bắc Kinh mua chiến đấu cơ và tên lửa địa đối không của Nga, Washington ngày 20/09/2018 thông báo trừng phạt Cục Phát Triển Thiết Bị của Trung Quốc và lãnh đạo cơ quan quân sự này "vi phạm luật của Mỹ trừng phạt nước Nga" đã can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống hồi năm 2016. Bộ Ngoại Giao Trung Quốc coi đây là một quyết định gây ra "những hậu quả nghiêm trọng".
Chiều nay, thứ Năm ngày 20/9, mục Điểm tin Thế giới của Đại Kỷ Nguyên xin chuyển tới quý độc giả phần tổng hợp những tin nổi bật trong ngày. Đại sứ Trung Quốc tại Anh: Các tàu chiến nước ngoài tại Biển Đông “đang gây rối” Trong một hội nghị thường niên diễn ra tại London hôm thứ Tư (19/9), ông Lưu Hiểu Minh, đại sứ Trung Quốc tại Anh tuyên bố với các nhà ngoại giao: “Sự tiến bộ của Trung Quốc và các nước ASEAN trong việc xây dựng một quy tắc ứng xử trên Biển Đông cho thấy các nước trong khu vực đủ tự tin và khả năng giải quyết các tranh chấp. Tuy nhiên với sự nhầm lẫn, một số nước lớn ngoài khu vực dường như đã không đánh giá cao hòa bình và yên tĩnh trên Biển Đông. Họ đã phái các tàu và máy bay chiến đấu nhằm gây rối. Tự do điều hướng không phải là một giấy phép để làm bất cứ điều gì họ muốn”, tờ SCMP đưa tin.
Những vấn đề an ninh khu vực, trong đó có vấn đề Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông và khủng bố đã nổi bật trong chương trình nghị sự cuộc gặp vào hôm qua, 19/09/2018, tại Washington, giữa bộ trưởng Quốc Phòng Philippines Delfin Lorenzana và ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đã ra lệnh cho hai cơ quan truyền thông hàng đầu của Trung Quốc đăng ký như cơ quan nước ngoài, trong nỗ lực chống lại các hoạt động của Bắc Kinh nhằm gây ảnh hưởng lên chính trường Mỹ. Phía Trung Quốc hôm nay 19/09/2018 kêu gọi Washington không đặt ra rào cản đối với báo chí Hoa lục.
Không quân Mỹ cho rằng họ cần phải phát triển mạnh hơn nữa trong thập kỷ tới thì mới có thể tiếp tục vượt lên trên Trung Quốc và Nga. Nữ Tư lệnh Không quân Hoa Kỳ, Heather Wilson, nói với các phóng viên hôm thứ Hai (17/9) rằng những phân tích sơ bộ cho thấy các mối đe dọa đối với Mỹ có thể xảy ra trong khoảng thời gian từ năm 2025 đến 2030, và với lực lượng của không quân như thời điểm hiện tại sẽ không thể đảm bảo được lợi thế của Mỹ trong các cuộc đối đầu với kẻ thù.
Lần đầu tiên Hải Quân Nhật Bản đưa tầu ngầm đến Trường Sa, Biển Đông. Cuộc tập trận này, theo báo chí Nhật, có thể làm Bắc Kinh nổi giận. Theo nhật báo cánh tả Asahi Shimbum ngày 17/09/2018, tàu ngầm Kuroshio từ thứ năm tuần trước đã tới vùng biển phía tây nam đảo đá ngầm Scarborough cùng với ba chiến hạm khác đã đến trước để tập trận. Khu vực này, thuộc chủ quyền truyền thống của Philippines, đã bị Trung Quốc lấn chiếm vào năm 2012.
Chính quyền của ông Trump ngày 20/9 sẽ gửi một tin nhắn tới tất cả các thuê bao di động ở Hoa Kỳ để thử nghiệm một hệ thống cảnh báo trên toàn quốc chưa từng được sử dụng. Theo Reuters, Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Liên bang (FEMA) cho biết rằng tin nhắn sẽ được gửi đi vào lúc 2 giờ 18 phút chiều, giờ miền Đông Hoa Kỳ, ngày 20/9, với tiêu đề “Cảnh báo Tổng thống”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã sẵn sàng cho một bước leo thang mới trong cuộc đọ sức thương mại với Bắc Kinh, và rất có thể sẽ loan báo ngay vào ngày mai, 17/09/2018 quyết định đánh thuế trên khoảng 200 tỉ đô la hàng nhập từ Trung Quốc. Có điều là tỉ lệ thuế sẽ không quá cao : Chỉ 10% mà thôi.
Một chánh án quận ở Pennsylvania đã minh oan cho Đức Cha Kevin Rhoades, Giám Mục giáo phận Fort Wayne-South Bend. Hôm thứ Năm 13/9, chánh án Francis Chardo của quận Dauphin, Pennsylvania đưa ra phán quyết sau:
‘Không chỉ Mỹ: khắp thế giới, cánh cửa cho đầu tư Trung Quốc đang khép lại’ - Trung Quốc đang muốn cho thế giới biết tới sức mạnh của tàu sân bay cải tiến của mình, nhưng họ đang gặp phải một vấn đề lớn: Các máy bay chiến đấu J-15 không tương thích với tàu sân bay của họ, theo Business Insider.
Bảo Trợ