Các Nước Phương Tây Sử Dụng Quyền Lực Mềm Để Chống Lại Ảnh Hưởng Của Trung Quốc

29 Tháng Tư 20187:26 SA(Xem: 452)

Tóm tắt bài viết

  • Các nước phương Tây và đối tác tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương ngày càng quan ngại về ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực.
  • Hiện nay, liên minh chia sẻ thông tin tình báo '5 con mắt' bao gồm: Mỹ, Anh, Canada, Úc và New Zealand được cho là đang bắt đầu cố gắng chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc, thông qua viện trợ và tiếp cận ngoại giao.

thegioi
Mỹ, Anh, Canada, Úc và New Zealand muốn sử dụng các sáng kiến kinh tế và yếu tố quyền lực mềm nhằm chống lại sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc tại châu Á và châu Đại Dương, tờ Business Insider trích báo cáo Asia Times hôm 27/4.

Các nhà lãnh đạo của Anh, Úc, New Zealand, Canada, cùng với Mỹ, tạo nên liên minh chia sẻ thông tin tình báo ‘5 con mắt’ (Five Eyes), đã đồng ý tăng cường viện trợ, mở rộng thương mại và quan hệ ngoai giao trong khu vực, nhằm đối phó với sự xâm nhập của Trung Quốc tại những khu vực này, qua việc Bắc Kinh viện trợ và đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng. 

Các quan hệ kinh tế của Trung Quốc đang ngày càng phát triển, một phần nhờ Sáng kiến Vành đai và Con đường có xu hướng mở rộng, chính là mối quan ngại của các nước phương Tây và các nước khác trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. 

Khu vực Nam Á

Ấn Độ cũng đã thể hiện sự quan ngại trước những quan hệ đối tác của Trung Quốc với các nước như Pakistan, Maldives, Seychelles, và Sri Lanka.

Trung Quốc đã phung phí viện trợ cho thị trấn Gwadar, Pakistan, một khu vực cảng nước sâu thương mại mà Mỹ và Ấn Độ lo lắng có thể một ngày nào đó sẽ đón tiếp các tàu của Hải quân Trung Quốc. Đầu năm nay, đã xảy ra những căng thẳng giữa New Delhi và Bắc Kinh liên quan đến Maldives, nơi mà việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp của chính phủ theo hướng ủng hộ Trung Quốc, đã khiến phe đối lập kêu gọi Ấn Độ can thiệp.   

Sri Lanka đã chấp nhận một khoản nợ khổng lồ của Trung Quốc, và giờ đây đang vật lộn để trả nợ.

Trung Quốc Ấn Độ
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS tại Goe, Ấn Độ hôm 16/10/2016. (Ảnh: AP Photo/Manish Swarup)

Quyết định của chính phủ Sri Lanka cho Bắc Kinh thuê cảng biển Hamboantota và vùng đất xung quanh vào tháng 12/2017 đã khiến Ấn Độ tức giận, lo sợ Trung Quốc sẽ sử dụng cảng biển này để thiết lập sự hiện diện quân sự tại Ấn Độ Dương. 

Để đối phó lại việc Trung Quốc thuê cảng Hamboantota, Ấn Độ cũng đã ký hợp đồng thuê một sân bay hầu như không sử dụng gần đó của Sri Lanka, với thời hạn 40 năm, theo tờ Business Insider.

Bẫy nợ ngoại giao Trung Quốc
Năm 2017 Sri Lanka đã ký thỏa thuận trị giá 1.1 tỷ USD, cho Trung Quốc thuê cảng Hamboantota tại phía Nam, sau vài tháng trì hoãn do các cuộc biểu tình, theo Daily Post. (Ảnh: Daily Post)

Khu vực Thái Bình Dương

Động lực tương tự cũng diễn ra tại Thái Bình Dương. Trong khi nhiều quốc gia nhỏ bé và thưa thớt dân cư tại khu vực này, nhưng những vùng đặc quyền kinh tế của những quốc gia này lại rộng lớn, bao phủ trên khắp Thái Bình Dương.

Sau cuộc đảo chính năm 2006 tại đảo quốc Fiji, khiến các nước Australia và New Zealand ban hành lệnh cấm vận, Bắc Kinh đã trở thành một nguồn viện trợ chính cho các nước Fiji, Tonga, và Samoa.

Trung Quốc cũng cấp vốn cho một cơ sở đóng cá hộp tại Papua New Guinea, láng giềng gần nhất Australia trong khu vực, với điều kiện các công ty Trung Quốc thực hiện việc xây dựng. Một công ty Trung Quốc cũng đã được cấp phép và nhượng quyền xây dựng một trại cá tại French Polynesia, sau đó Bắc Kinh đã viện trợ và trợ cấp cho chính quyền tại đây. (Các tàu đánh cá lớn của Trung Quốc trong vùng này cũng bị tình nghi là thu thập dữ liệu tình báo). 

Gần đây, truyền thông Australia đã đưa tin rằng chính phủ Trung Quốc và nước Vanuatu đã thảo luận thiết lập sự hiện diện của quân đội Trung Quốc, tại quốc đảo phía đông bắc nước Úc này.

blank
Tàu cứu tế của Hải quân Trung Quốc đã dành 1 tuần lễ thăm Vanuatu trong năm 2014, và sẽ trở lại vào tháng 9/2018. (Ảnh: Dan McGarry/Vanuatu Daily Post)

Mặc dù Trung Quốc đã đầu tư vào Vanuatu, truyền thông Australia cho rằng không có thỏa thuận chính thức nào, trong khi cả 2 chính phủ đều phủ nhận đã không diễn ra các cuộc đàm phán như vậy tại Vanuatu. 

Khu vực châu Phi

Hiện tại, Trung Quốc chỉ có một căn cứ quân sự ở nước ngoài đặt tại Djibouti, một quốc gia tại Đông Phi, tiếp giáp Eritrea về phía bắc, Ethiopia về phía tây và nam, và Somalia về phía đông nam. Phần còn lại của biên giới là Biển Đỏ và vịnh Aden.

Trong khi Bắc Kinh coi căn cứ quân sự này như là một “cơ sở hậu cần”, nó vẫn khiến Mỹ quan ngại, khi một quan chức cấp cao của quân đội Mỹ nói rằng căn cứ này gây ra “những quan ngại về  hoạt động an ninh rất quan trọng”.

Căn cứ quân sự Trung Quốc
Trung Quốc đã thiết lập cơ sở quân sự đầu tiên tại nước ngoài hôm 31/10/2017 tại quốc gia châu Phi Djibouti. (Ảnh: Modern Diplomacy)

Chiến lược ‘ngoại giao bẫy nợ’ của Trung Quốc

Trung Quốc đang tìm cách tận dụng các ràng buộc tài chính để có được nhiều hơn các vị trí thuận lợi trong khu vực. Nỗ lực này được gọi là “ngoại giao bẫy nợ” và được Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ Richard V. Spencer mô tả nó là “vũ khí hóa nguồn vốn”. 

Giám đốc Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) Christine Legarde đã cảnh báo Trung Quốc và các quốc gia làm ăn với Trung Quốc về khả năng nợ xấu gia tăng.

Trong giai đoạn từ năm 2006 đến giữa năm 2016, Bắc Kinh cam kết hơn 1.7 tỉ USD tài trợ cho các dự án tại khu vực Thái Bình Dương. Cũng trong giai đoạn này, các nước phương Tây, dẫn đầu bởi Australia, cam kết tài trợ gần 9 tỷ USD, với những điều khoản minh bạch và trách nhiệm giải trình, khác hẳn với những khoản viện trợ của Trung Quốc. 

Theo tờ Asia Times, những nỗ lực của Liên minh chia sẻ thông tin tình báo ‘5 con mắt’ chống lại Trung Quốc tại Thái Bình Dương sẽ bao gồm các hoạt động giám sát quân sự và thu thập thông tin tình báo. Nhưng nó sẽ bao gồm các yếu tố quyền lực mềm, ví dụ như chuyến thăm của Thái tử Charles tới Venuatu đầu tháng 4/2018. Các quan chức Anh cũng cho biết chính phủ Anh sẽ tăng cường viện trợ, thương mại, và quan hệ ngoại giao trong khu vực.

bẫy nợ ngoại giao Trung Quốc
Thái tử Anh Charles đã đến thăm đảo Vanuatu, và uống rượu với Người đứng đầu Hội đồng Thủ lĩnh Quốc gia Malvatumauri, Sine Mao Tirsupe, tại Vanuatu hôm 7/4/2018. (Ảnh: Steve Parsons/Pool via Reuters)

Nhật Bản cũng tăng cường những nỗ lực chống lại ‘bẫy nợ tài chính’ của Trung Quốc,  bằng cách tăng cường quan hệ đối tác quốc tế và đầu tư của riêng mình vào các nước, bao gồm Sri Lanka và Vanuatu. Australia và New Zealand cũng đã thể hiện sự quan tâm bằng cách làm tương tự.

Triệu Hằng ĐKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Vào lúc giới chức quân sự và công luận Philippines đang ngày càng phẫn nộ trước vụ một tàu cá Trung Quốc đâm vào một ngư thuyền Philippines rồi bỏ chạy, đại sứ Mỹ tại Manila hôm 14/06/2019 vừa qua đã lên tiếng nhắc nhở rằng những hành vi tấn công vào lực lượng Philippines, kể cả khi đến từ các nhóm dân quân biển Trung Quốc, có thể dẫn đến việc Mỹ can thiệp trong khuôn khổ Hiệp Định Phòng Thủ Hỗ Tương Hoa Kỳ-Philippines.
18/6-Thế giới đêm qua: Tòa án độc lập kêu gọi điều tra nạn cướp tạng ở Trung Quốc- Trung Quốc giết các thành viên Pháp Luân Công và thu hoạch nội tạng của họ để dùng trong việc ghép các bộ phận của cơ thể, một ủy ban các luật sư và chuyên gia cho biết hôm thứ Hai 17/6 giữa lúc họ kêu gọi điều tra thêm nữa về việc diệt chủng. Các thành viên ủy ban nói họ nghe được những bằng chứng rõ ràng về việc cưỡng bức thu hoạch nội tạng ít nhất trong vòng 20 năm qua trong phán quyết cuối cùng của China Tribunal, một ủy ban độc lập được thành lập bởi một tổ chức vận động để cứu xét vấn đề này.
Liên quan đến vụ đánh chìm thuyền đánh cá ở Bãi Cỏ Rong (Recto Bank) vào đêm 9/6, 22 ngư dân Philippines đã được giải cứu và đoàn tụ với gia đình của họ ở San Jose, Occidental Mindoro vào hôm thứ Sáu. Họ khẳng định tàu Trung Quốc là thủ phạm, theo Inquirer.
Một thắng lợi khác rất lớn của nhân dân Hong Kong trong đợt biểu tình lần này là đòi được thủ lĩnh đảng Demosisto Hoàng Chi Phong, người được mệnh danh là “thần đồng chính trị” ra tù sớm. Hoang Chi Phong hay Joshua Wong (黃之鋒), sinh ngày 13 tháng 10 năm 1996, sáng lập “Học dân tư triều” lúc mới 14 tuổi, cũng là một trong những người đứng đầu cuộc biểu tình tại Hồng Kông 2014, còn được gọi là "Cách mạng dù". Nhóm “Học dân tư triều” với mục tiêu giúp học sinh sinh viên có tiếng nói chính trị. Nhóm này tổ chức phản đối môn học mới tên là "Giáo dục luân lý và Quốc gia" mà cơ quan hành chính Hồng Kông dự định thêm vào (có lẽ giống như môn Marx-Lenin của Việt Nam chăng?). Phong lúc đó nói: "Chúng tôi không để bị nhồi sọ." Cùng với anh là 120.000 người đã xuống đường biểu tình. Cơ quan hành chính sau cùng đã phải hủy bỏ môn này.
Lo ngại dự luật dẫn độ, nhiều doanh nhân Hồng Kông chuyển tài sản ra nước ngoài – “Người dân Hồng Kông sẽ không giữ im lặng dưới sự đàn áp của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Đặc Khu Trưởng Hồng Kông Carrie Lam. Bà Carrie Lam phải từ chức.” Đó là lời nói đầu tiên của Joshua Wong (Hoàng Chi Phong) – thủ lĩnh phong trào sinh viên Dù Vàng năm 2014 trả lời hàng trăm phóng viên đang đứng chờ anh trước cổng trại giam.
1. Luật Dẫn Độ đã tạm dừng, 16 & 17.6 vẫn biểu tình mỗi ngày hơn 1 triệu Dân! Hong Kong là thuộc địa của Anh, được trả lại cho Hoa Lục năm 1997 theo thỏa thuận "1 quốc gia, 2 chế độ" kéo dài 50 năm, để đảm bảo 1 mức độ tự trị nhất định. Dự Luật Dẫn Độ này được đề xuất sau khi xảy ra 1 vụ án, 1 người đàn ông bị cáo buộc giết bạn gái ở Đài Loan, nhưng không thể bị dẫn độ. Do đó Dự Luật này cho phép dẫn độ tội phạm theo yêu cầu của các nhà chức trách Hoa Lục, Đài Loan, Ma Cao, sẽ được quyết định dựa trên từng trường hợp cụ thể bởi tòa án Hong Kong. Các quan chức thấy Dự Luật này cần, để tránh Hong Kong thành nơi trú ẩn cho tội phạm.
Philippines kêu gọi Hoa Kỳ sử dụng uy lực để chủ quyền của các nước trong vùng Biển Đông được tôn trọng. Lời kêu gọi được ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin Jr. đưa ra ngày 15/06/2019, sau khi đại sứ quán Mỹ tại Manila lên tiếng về vụ tàu Trung Quốc đâm tàu của Philippines rồi bỏ chạy.
Hình ảnh cuộc biểu tình lớn nhất lịch sử Hồng Kông June 16, 2019 Khoảng 2 triệu người đã xuống đường tham gia cuộc biểu tỉnh lớn nhất lịch sử ở Hồng Kông vào hôm Chủ Nhật, 16 Tháng Sáu 2019 đòi đặc khu trưởng Carrie Lâm phải từ chức và hủy bỏ hoàn toàn dự luật dẫn độ người từ Hồng Kông về Trung Quốc xét xử. Trong lúc giới quan sát nhận định rằng, các cuộc biểu tình ở Hồng Kông sẽ không sớm chấm dứt.
Các nhà lập pháp xứ Hương Cảng đã hy vọng dự luật sẽ được thông qua vào cuối tháng này. Tuy nhiên, cuộc biểu tình của giới trẻ Hồng Kông đã có những ảnh hưởng lớn. Trước nhiều sức ép, vào thứ Bảy (15/6), bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam), Đặc khu trưởng Hồng Kông đã tuyên bố trì hoãn vô thời hạn luật đề xuất cho phép dẫn độ sang Trung Quốc.
Sức ép của người dân Hồng Kông rốt cuộc đã buộc chính quyền phải lùi bước. Trong cuộc họp báo bất thường vào trưa nay 15/06/2019, lãnh đạo đặc khu Hồng Kông bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga đã loan báo đình chỉ việc thông qua dự luật cho phép dẫn độ sang Trung Quốc. Kế hoạch thông qua dự luật này đã làm dấy lên những cuộc biểu tình rầm rộ trong những ngày qua
Bảo Trợ