Các Nước Phương Tây Sử Dụng Quyền Lực Mềm Để Chống Lại Ảnh Hưởng Của Trung Quốc

29 Tháng Tư 20187:26 SA(Xem: 470)

Tóm tắt bài viết

  • Các nước phương Tây và đối tác tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương ngày càng quan ngại về ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực.
  • Hiện nay, liên minh chia sẻ thông tin tình báo '5 con mắt' bao gồm: Mỹ, Anh, Canada, Úc và New Zealand được cho là đang bắt đầu cố gắng chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc, thông qua viện trợ và tiếp cận ngoại giao.

thegioi
Mỹ, Anh, Canada, Úc và New Zealand muốn sử dụng các sáng kiến kinh tế và yếu tố quyền lực mềm nhằm chống lại sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc tại châu Á và châu Đại Dương, tờ Business Insider trích báo cáo Asia Times hôm 27/4.

Các nhà lãnh đạo của Anh, Úc, New Zealand, Canada, cùng với Mỹ, tạo nên liên minh chia sẻ thông tin tình báo ‘5 con mắt’ (Five Eyes), đã đồng ý tăng cường viện trợ, mở rộng thương mại và quan hệ ngoai giao trong khu vực, nhằm đối phó với sự xâm nhập của Trung Quốc tại những khu vực này, qua việc Bắc Kinh viện trợ và đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng. 

Các quan hệ kinh tế của Trung Quốc đang ngày càng phát triển, một phần nhờ Sáng kiến Vành đai và Con đường có xu hướng mở rộng, chính là mối quan ngại của các nước phương Tây và các nước khác trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. 

Khu vực Nam Á

Ấn Độ cũng đã thể hiện sự quan ngại trước những quan hệ đối tác của Trung Quốc với các nước như Pakistan, Maldives, Seychelles, và Sri Lanka.

Trung Quốc đã phung phí viện trợ cho thị trấn Gwadar, Pakistan, một khu vực cảng nước sâu thương mại mà Mỹ và Ấn Độ lo lắng có thể một ngày nào đó sẽ đón tiếp các tàu của Hải quân Trung Quốc. Đầu năm nay, đã xảy ra những căng thẳng giữa New Delhi và Bắc Kinh liên quan đến Maldives, nơi mà việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp của chính phủ theo hướng ủng hộ Trung Quốc, đã khiến phe đối lập kêu gọi Ấn Độ can thiệp.   

Sri Lanka đã chấp nhận một khoản nợ khổng lồ của Trung Quốc, và giờ đây đang vật lộn để trả nợ.

Trung Quốc Ấn Độ
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS tại Goe, Ấn Độ hôm 16/10/2016. (Ảnh: AP Photo/Manish Swarup)

Quyết định của chính phủ Sri Lanka cho Bắc Kinh thuê cảng biển Hamboantota và vùng đất xung quanh vào tháng 12/2017 đã khiến Ấn Độ tức giận, lo sợ Trung Quốc sẽ sử dụng cảng biển này để thiết lập sự hiện diện quân sự tại Ấn Độ Dương. 

Để đối phó lại việc Trung Quốc thuê cảng Hamboantota, Ấn Độ cũng đã ký hợp đồng thuê một sân bay hầu như không sử dụng gần đó của Sri Lanka, với thời hạn 40 năm, theo tờ Business Insider.

Bẫy nợ ngoại giao Trung Quốc
Năm 2017 Sri Lanka đã ký thỏa thuận trị giá 1.1 tỷ USD, cho Trung Quốc thuê cảng Hamboantota tại phía Nam, sau vài tháng trì hoãn do các cuộc biểu tình, theo Daily Post. (Ảnh: Daily Post)

Khu vực Thái Bình Dương

Động lực tương tự cũng diễn ra tại Thái Bình Dương. Trong khi nhiều quốc gia nhỏ bé và thưa thớt dân cư tại khu vực này, nhưng những vùng đặc quyền kinh tế của những quốc gia này lại rộng lớn, bao phủ trên khắp Thái Bình Dương.

Sau cuộc đảo chính năm 2006 tại đảo quốc Fiji, khiến các nước Australia và New Zealand ban hành lệnh cấm vận, Bắc Kinh đã trở thành một nguồn viện trợ chính cho các nước Fiji, Tonga, và Samoa.

Trung Quốc cũng cấp vốn cho một cơ sở đóng cá hộp tại Papua New Guinea, láng giềng gần nhất Australia trong khu vực, với điều kiện các công ty Trung Quốc thực hiện việc xây dựng. Một công ty Trung Quốc cũng đã được cấp phép và nhượng quyền xây dựng một trại cá tại French Polynesia, sau đó Bắc Kinh đã viện trợ và trợ cấp cho chính quyền tại đây. (Các tàu đánh cá lớn của Trung Quốc trong vùng này cũng bị tình nghi là thu thập dữ liệu tình báo). 

Gần đây, truyền thông Australia đã đưa tin rằng chính phủ Trung Quốc và nước Vanuatu đã thảo luận thiết lập sự hiện diện của quân đội Trung Quốc, tại quốc đảo phía đông bắc nước Úc này.

blank
Tàu cứu tế của Hải quân Trung Quốc đã dành 1 tuần lễ thăm Vanuatu trong năm 2014, và sẽ trở lại vào tháng 9/2018. (Ảnh: Dan McGarry/Vanuatu Daily Post)

Mặc dù Trung Quốc đã đầu tư vào Vanuatu, truyền thông Australia cho rằng không có thỏa thuận chính thức nào, trong khi cả 2 chính phủ đều phủ nhận đã không diễn ra các cuộc đàm phán như vậy tại Vanuatu. 

Khu vực châu Phi

Hiện tại, Trung Quốc chỉ có một căn cứ quân sự ở nước ngoài đặt tại Djibouti, một quốc gia tại Đông Phi, tiếp giáp Eritrea về phía bắc, Ethiopia về phía tây và nam, và Somalia về phía đông nam. Phần còn lại của biên giới là Biển Đỏ và vịnh Aden.

Trong khi Bắc Kinh coi căn cứ quân sự này như là một “cơ sở hậu cần”, nó vẫn khiến Mỹ quan ngại, khi một quan chức cấp cao của quân đội Mỹ nói rằng căn cứ này gây ra “những quan ngại về  hoạt động an ninh rất quan trọng”.

Căn cứ quân sự Trung Quốc
Trung Quốc đã thiết lập cơ sở quân sự đầu tiên tại nước ngoài hôm 31/10/2017 tại quốc gia châu Phi Djibouti. (Ảnh: Modern Diplomacy)

Chiến lược ‘ngoại giao bẫy nợ’ của Trung Quốc

Trung Quốc đang tìm cách tận dụng các ràng buộc tài chính để có được nhiều hơn các vị trí thuận lợi trong khu vực. Nỗ lực này được gọi là “ngoại giao bẫy nợ” và được Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ Richard V. Spencer mô tả nó là “vũ khí hóa nguồn vốn”. 

Giám đốc Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) Christine Legarde đã cảnh báo Trung Quốc và các quốc gia làm ăn với Trung Quốc về khả năng nợ xấu gia tăng.

Trong giai đoạn từ năm 2006 đến giữa năm 2016, Bắc Kinh cam kết hơn 1.7 tỉ USD tài trợ cho các dự án tại khu vực Thái Bình Dương. Cũng trong giai đoạn này, các nước phương Tây, dẫn đầu bởi Australia, cam kết tài trợ gần 9 tỷ USD, với những điều khoản minh bạch và trách nhiệm giải trình, khác hẳn với những khoản viện trợ của Trung Quốc. 

Theo tờ Asia Times, những nỗ lực của Liên minh chia sẻ thông tin tình báo ‘5 con mắt’ chống lại Trung Quốc tại Thái Bình Dương sẽ bao gồm các hoạt động giám sát quân sự và thu thập thông tin tình báo. Nhưng nó sẽ bao gồm các yếu tố quyền lực mềm, ví dụ như chuyến thăm của Thái tử Charles tới Venuatu đầu tháng 4/2018. Các quan chức Anh cũng cho biết chính phủ Anh sẽ tăng cường viện trợ, thương mại, và quan hệ ngoại giao trong khu vực.

bẫy nợ ngoại giao Trung Quốc
Thái tử Anh Charles đã đến thăm đảo Vanuatu, và uống rượu với Người đứng đầu Hội đồng Thủ lĩnh Quốc gia Malvatumauri, Sine Mao Tirsupe, tại Vanuatu hôm 7/4/2018. (Ảnh: Steve Parsons/Pool via Reuters)

Nhật Bản cũng tăng cường những nỗ lực chống lại ‘bẫy nợ tài chính’ của Trung Quốc,  bằng cách tăng cường quan hệ đối tác quốc tế và đầu tư của riêng mình vào các nước, bao gồm Sri Lanka và Vanuatu. Australia và New Zealand cũng đã thể hiện sự quan tâm bằng cách làm tương tự.

Triệu Hằng ĐKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tuần tra trên biển, bắn thử tên lửa, diễn tập đổ bộ, bộ Quốc Phòng Mỹ gần đây đã có nhiều hành động trong vùng châu Á Thái Bình Dương. Washington muốn nhắc nhở Trung Quốc tránh vượt qua lằn ranh đỏ hay chính quyền Trump tăng tốc chặn đứng những tham vọng chiến lược của Bắc Kinh ?
Chiến hạm Mỹ chở tên lửa cường lực tới gần Biển Đông- Trung Quốc thiếu hụt 10 triệu tấn thịt lợn, nhưng dự trữ chỉ đáp ứng 1/10 - Tình trạng thiếu thịt lợn của Trung Quốc tiếp tục nghiêm trọng dù chính phủ nước này đã tuyên bố sẽ cung cấp thịt đông lạnh từ kho dự trữ quốc gia.
. Đảng Lao động Úc đã yêu cầu thủ tướng Scott Morrison cần phải hành động để đảm bảo bà Gladys Liu, một dân biểu gốc Hoa, đủ tư cách ngồi trong Quốc hội khi bà Liu bị nghi ngờ có những mối liên hệ mờ ám với Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ). Liu là thành viên của Đảng Tự do và là nghị sĩ Úc gốc Hoa đầu tiên. Nghi vấn bà Liu là một tình báo của Trung Nam Hải bùng lên sau khi ABC báo cáo rằng, một hồ sơ trực tuyến của chính phủ Trung Quốc đã liệt kê bà Liu là thành viên của tỉnh Quảng Đông trong Hiệp hội trao đổi nước ngoài Trung Quốc (China Overseas Exchange Association) trong khoảng thời gian 2003-2015.
Một tàu khu trục của hải quân Mỹ hôm thứ Sáu 13/9 tiến vào gần các đảo mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền ở Quần đảo Hoàng Sa. Tàu Wayne E. Meyer chỉ mới hai tuần trước áp sát hai đảo nhân tạo do Trung Quốc bồi đắp ở Quần đảo Trường Sa. Lần này, khu trục hạm thuộc lớp Arleigh Burke tới gần các đảo thuộc Quần đảo Hoàng Sa, quân đội Mỹ nói, nhưng không cho biết chi tiết đó là các đảo nào.
Xuất hiện trong cuộc họp báo lần đầu tiên tại Berlin vào sáng thứ Ba ngày 11 tháng 9 năm 2019 như một ngôi sao điện ảnh đang lên, Joshua Wong, Tổng thư ký Đảng Demosisto tại Hồng Kông, làm cho cảnh tượng chen lấn của giới truyền thông quốc tế trở nên hỗn loạn.
Vụ khủng bố ngày 11 Tháng Chín, 2001, hay còn được gọi là 9/11 lấy đi mạng sống của gần 3,000 người và làm hơn 6,000 người bị thương. Đây là vụ khủng bố kinh khủng nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Năm 2019 là kỷ niệm 18 năm sự việc này xảy ra và người Mỹ vẫn nhớ rõ những đau thương như ngày nào.
Hôm thứ Tư (11/9), Tòa án Tối cao Hoa Kỳ cho phépTổng thống Donald Trump toàn quyền thực thi một quy định hạn chế số lượng dân tị nạn tại biên giới Mỹ – Mexico, một phần quan trọng trong chính sách nhập cư cứng rắn của ông Trump. Tòa án Tối cao cho phép ông Trump thực hiện điều luật yêu cầu hầu hết người nhập cư muốn tị nạn trước hết cần tìm nơi trú ẩn an toàn ở một nước thứ ba trên đường họ đến Hoa Kỳ.
Canada điều tàu chiến qua eo biển Đài Loan lần thứ hai trong 3 tháng...Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte cho biết Trung Quốc hứa hẹn với ông về một thỏa thuận khai thác dầu khí nếu Manila gác bỏ Phán quyết Biển Đông, trong đó Tòa Trọng tài quốc tế khẳng định Bắc Kinh không có cơ sở pháp lý để tuyên bố chủ quyền ở vùng biển chiến lược này. “Hãy gạt các phán quyết sang một bên”, ông Duterte nhắc lại lời Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khi đứng trước các phóng viên tại Manila hôm 10/9.
Đ Ngọn gió mới dân chủ: LẦN ĐẦU TIÊN ĐẢNG CỦA PUTIN THẤT BẠI NẶNG NỀ TRONG CUỘC BẦU CỬ HỘI ĐỒNG LẬP PHÁP ĐỊA PHƯƠNG TOÀN NƯỚC NGA Ngày kiểm phiếu hôm qua đã cho kết quả bi đát với đảng độc tài Nước Nga thống nhất của Putin trên toàn nước Nga. Tại thủ đô Moscow, đảng của Putin chỉ giành được 24/45 ghế, là một kết quả rất sốc, bởi vì năm ngoái đảng này giành đến 40/45 ghế.
Trung Quốc càng lúc càng lộ rõ tham vọng thâu tóm Biển Đông, với một loạt hành động quân sự hóa khu vực, công khai xâm phạm vùng biển của Việt Nam, Philippines và Malaysia. Bên cạnh đó, Bắc Kinh không ngần ngại cảnh cáo những nước nào có ý đinh can thiệp vào Biển Đông để bảo vệ quyền tự do hàng hải. Anh Quốc hôm qua, 09/09/2019, đã lại bị Trung Quốc « dằn mặt » với lời lẽ thô bạo hơn, vì đã có một kế hoạch đưa tàu sân bay qua Biển Đông.
Bảo Trợ