EU chỉ trích ‘Sáng kiến Vành đai và Con đường’ của Trung Quốc là ‘bất công’

22 Tháng Tư 201811:20 CH(Xem: 308)

Đại sứ 27 nước EU tại Trung Quốc đã ký vào văn kiện, lên án dự án hạ tầng toàn cầu, giữa lúc quan ngại về ảnh hưởng của Trung Quốc đối với châu lục ngày càng gia tăng.

blank


Trụ sở Nghị viện châu Âu ở Strasbourg, Pháp. (Ảnh: AFP)

Ngày 20/4, tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng đưa tin 27 trên 28 đại sứ các nước EU ở Bắc Kinh (trừ Hungary), đã ký vào văn kiện, lên án Dự án “Vành đai và Con đường”, ngăn cản thương mại tự do và tạo thuận lợi cho các công ty Trung Quốc.

Theo các nhà quan sát, quan hệ giữa Trung Quốc và châu Âu, có thể gặp bất ổn khi các nước thành viên EU cố gắng xây dựng một mặt trận thống nhất, chống lại ‘Sáng kiến Vành đai và Con đường’ của Bắc Kinh.

Thủ tướng Lý Khắc Cường và Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Jean-Claude Juncker và Chủ tịch Hội đồng Châu Âu Donald Tusk tại hội nghị Trung Quốc - EU năm ngoái.
Thủ tướng Lý Khắc Cường và Chủ tịch UB châu Âu J.C. Juncker và Chủ tịch Hội đồng Châu Âu D. Tusk tại hội nghị Trung Quốc – EU năm ngoái.

Quan ngại của châu Âu có thể ‘làm lu mờ’ một hội nghị thượng đỉnh giữa Trung Quốc và EU, dự kiến vào tháng 7 tới, khi liên minh EU bày tỏ mối quan ngại ngày càng tăng về ảnh hưởng của Bắc Kinh đối với lục địa này

Mặc dù Trung Quốc và EU có quan hệ thương mại và đầu tư mạnh mẽ, EU đã chỉ trích vai trò của Trung Quốc ở các nước thành viên như Hy Lạp, Hungary và Séc, cũng như thái độ của họ đối với sở hữu trí tuệ.

Theo văn kiện, Trung Quốc đang cố gắng định hình toàn cầu hóa, để phù hợp với lợi ích riêng của nước này, trong đó Sáng kiến Vành đai và Con đường, bao gồm một loạt các dự án cơ sở hạ tầng liên lục địa, kết nối Trung Quốc với châu Âu và châu Phi, đang “theo đuổi các mục tiêu chính trị trong nước như giảm công suất dư thừa, tạo ra các thị trường xuất khẩu mới, và đảm bảo sự tiếp cận các nguyên liệu thô”.

Tờ báo kinh doanh Handelsblatt của Đức lần đầu tiên đưa tin về văn kiện này, và được các nguồn tin thân cận với EU xác nhận. Tuy nhiên, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh (Hua Chunying) tuyên bố trong một cuộc họp báo hôm thứ Năm (19/4) rằng EU đã làm rõ vấn đề, và báo cáo của tờ Handelsblatt là không chính xác.

Ông Jyrki Kallio, một nhà nghiên cứu cấp cao của Viện Quan hệ Quốc tế Phần Lan, cho hay EU quan ngại đầu tư lớn của Trung Quốc có thể ngăn cản các nước thành viên riêng lẻ chỉ trích Trung Quốc về các vấn đề như nhân quyền.

“Dù đó là ý định ban đầu của Trung Quốc, hay nổi lên như một tác dụng phụ, Trung Quốc đã làm ly gián các nước thành viên EU, hoặc gây ra sự bất hòa giữa các nước thành viên và EU”, ông Kallio nhận xét.

Trong khi đó, ông Cui Hongjian, một chuyên gia về vấn đề châu Âu tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Trung Quốc, cho rằng mục đích của văn kiện là nhằm cho thấy EU có lập trường thống nhất về Trung Quốc.

Ông Cui cho biết: “Đã có rất nhiều cuộc trao đổi rằng EU không có chính sách chung đối với Trung Quốc, và đặc biệt là dự án Vành đai và Con đường. Rõ rằng các nước EU bị chia rẽ về dự án này, nhưng tôi không nghĩ sự chia rẽ này là điều cần lo lắng. Đó chỉ là vấn đề ai muốn tham gia, và tham gia sâu đến mức nào”.

Theo ông Jan Weidenfeld, người đứng đầu Đơn vị Chính sách châu Âu về Trung Quốc tại Viện Nghiên cứu Trung Quốc Mercator, văn kiện này phản ánh “một loạt những quan ngại mà mọi người đã bày tỏ tại nhiều nơi ở châu Âu” sau khi đầu tư lớn của Trung Quốc đã làm gia tăng ảnh hưởng của Bắc Kinh đối với một số các quốc gia nhỏ hơn và nghèo hơn.

Phần lớn đầu tư của Trung Quốc vào các nước Đông Âu và Nam Âu, là thuộc các lĩnh vực tiện ích và năng lượng, hoặc liên quan đến các dự án cơ sở hạ tầng hiện có, như Cảng Piraeus ở Hy Lạp, nơi doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc COSCO Shipping đã mua 51% cổ phần.

Công ty vận tải hàng hải COSCO của nhà nước Trung Quốc nắm giữ 51% cổ phần cảng Piraeus ở Hy Lạp. (Ảnh: AFP).
Công ty vận tải hàng hải COSCO của Trung Quốc nắm giữ 51% cổ phần cảng Piraeus ở Hy Lạp. (Ảnh: AFP).

Ông Weidenfeld cho rằng một số quốc gia nhỏ hơn ở Trung Âu và Đông Âu đã “tỉnh ra” sau những kỳ vọng ban đầu rằng Sáng kiến Vành đai và Con đường có thể tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng mới. Nhưng nay họ nhận thấy dự án này của Trung Quốc chỉ là ‘bình mới rượu cũ’ khi Bắc Kinh ‘dán nhãn lại’ một số dự án cũ thành một phần của dự án mới ‘Vành đai và Con đường’.

“Các công ty Trung Quốc thích đầu tư hơn vào cơ sở hạ tầng hiện có, chủ yếu trong lĩnh vực tiện ích và năng lượng, nhưng chưa có gì mới. Đã có rất nhiều lời hứa hẹn đầu tư và tài trợ, nhưng chỉ một số rất ít đã thực sự mang lại kết quả”, ông Weidenfeld nhận định.

Trong chuyến thăm Trung Quốc tháng 1/2018, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng Sáng kiến Vành đai và Con đường không thể theo một chiều. Ông Macron thúc giục Bắc Kinh mở cửa thị trường cho các công ty Pháp.

Vài tuần sau đó, Thủ tướng Đức Angela Merkel khẳng định Đức vẫn cam kết tự do thương mại, nhưng phải trên cơ sở đôi bên cùng có lợi.

Phạm Duy DKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Nhà buôn xe hơi hạng sang 32 tuổi anh Nick Zhao từ Melbourne đã được một mật vụ Trung Quốc tiếp cận, đề nghị trả một triệu đô la để đổi lấy lòng trung thành với Bắc Kinh. Anh Zhao đã thông báo cho Cơ quan Tình báo quốc gia Úc (ASIO) về vụ việc và bị phát hiện tử vong trong khách sạn không lâu sau đó. Người đàn ông bị tình nghi tiếp cận anh Zhao và đề xuất thương vụ trao đổi này có mối làm ăn với quân đội Trung Quốc, Vision Times cho hay.
Ít nhất 250 nhà báo đang bị cầm tù trên thế giới. Trung Quốc đứng đầu các chế độ độc đoán không chấp nhận truyền thông độc lập, tiếp theo là Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Xê Út, Erythrea, Iran. Tại châu Á, Việt Nam chiếm huy chương bạc trong danh sách không vẻ vang này, theo bản báo cáo thường niên của Ủy Ban Bảo Vệ Nhà Báo (CPJ), công bố ngày 11/12/2019 từ NewYork. Trong năm 2019, số nhà báo bị giam trên thế giới vì nhiệm vụ thông tin độc lập tiếp tục chiếm mức độ gần như kỷ lục : ít nhất 250 người, giảm được 5 người so với năm trước, theo phối kiểm của Ủy Ban Bảo Vệ Nhà Báo (CPJ). Tại châu Á, Việt Nam tiếp tục đứng hạng nhì sau Trung Quốc trong danh sách chế độ nhà tù khắc nghiệt chống báo chí với 12 nhà báo bị giam hay đang chờ lãnh án. Nạn nhân mới nhất là ông Phạm Chí Dũng, chủ tịch Hội Nhà Báo Độc Lập
SAN JOSE, California (NV) – Công ty Apple Inc. hôm Thứ Hai, 9 Tháng Mười Hai, cho một tòa án liên bang hay rằng công ty “có sự lo ngại sâu xa” là hai cựu nhân viên người Trung Quốc, bị cáo buộc tội lấy cắp tài liệu kỹ thuật bí mật của Apple, sẽ tìm cách trốn về nước nếu sự di chuyển của họ không bị giới hạn gắt gao. Trong phiên tòa ở Bắc California, các công tố viên đề nghị hai nghi can Xiaolang Zhang và Jizong Chen phải tiếp tục bị giới hạn di chuyển, vì có nhiều nghi ngại là hai người này sẽ bỏ trốn về Trung Quốc nếu có cơ hội, theo bản tin của hãng thông tấn Reuters.
Các loại máy bay quân sự của Hoa Kỳ vẫn có các chuyến bay “tự do phi hành” trên vùng trời Biển Đông dù không mấy khi được báo chí đề cập và bất chấp phản đối của Trung Quốc. Tướng Charles Brown, tư lệnh Không Quân Mỹ tại Thái Bình Dương, cho hay các phi cơ quân sự Hoa Kỳ đủ loại từ oanh tạc cơ, máy bay trinh thám U-2, máy bay không người lái RQ-4 Global Hawk thường xuyên thực hiện hoạt động “tự do phi hành” trên vùng biển tranh chấp, bất kể Bắc Kinh bố trí các cơ sở phòng không trên các đảo nhân tạo và bãi đá ngầm trên Biển Đông.
Cả một biển người biểu tình hôm qua 08/12/2019 trên các đường phố Hồng Kông, chứng tỏ sức sống mãnh liệt của phong trào đòi dân chủ, sau sáu tháng liên tục xuống đường chống chính quyền thân Trung Quốc. Tuy nhiên báo chí Hoa lục giữ im lặng không đưa tin về cuộc biểu tình ở đặc khu. Thông tín Stéphane Lagarde tại Hồng Kông tường thuật :
Cho dù tình hình Trung Đông bất an, Washington muốn huy động lực lượng đối phó với hai mối đe dọa lớn hiện nay là Bắc Kinh và Matxcơva. Trên đây là tuyên bố của bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper trong cuộc hội thảo về an ninh quốc phòng tại California hôm thứ Bảy 07/12/2019. Theo AP, các mục tiêu chiến lược và các ưu tiên trong chính sách an ninh của Mỹ được bộ trưởng Quốc Phòng Mark Esper phác họa trước cử tọa gồm đại diện chính phủ, giới kỹ nghệ quân sự và quốc phòng, sĩ quan cao cấp, trong đó có tướng Jim Mattis, người tiền nhiệm của chủ nhân Lầu Năm Góc.
Một tòa án quốc tế có trụ sở ở Hague được hậu thuẫn bởi Tòa án Trọng tài Thường trực (PCA) đã vô hiệu hóa các yêu sách của Trung Quốc đối với gần như toàn bộ Biển Đông. Họ công nhận quyền chủ quyền của Philippines tại các khu vực trong EEZ, nơi Trung Quốc đã xây dựng các đảo nhân tạo và cấm ngư dân Philippines đánh cá, đồng thời can thiệp vào hoạt động khai thác dầu khí. Tòa án không phán quyết quốc gia nào có chủ quyền đối với Bãi cạn Scarborough - nằm cách Zambales khoảng 120 hải lý - nhưng cho biết Trung Quốc đã vi phạm nghĩa vụ tôn trọng quyền đánh cá truyền thống của ngư dân Philippines ở đó. Toà PCA cũng cho biết việc cải tạo đất quy mô lớn của Trung Quốc và việc nước này xây dựng các đảo nhân tạo tại bảy bãi đá thuộc quần đảo Trường Sa đã gây ra "tác hại nghiêm trọng" cho các rạn san hô và môi trường biển ở đó.
Báo cáo của Pew giải thích hiện tượng này là do ở các nước giàu, người dân được hưởng quyền tự do chính trị nhiều hơn nên họ có cái nhìn khắt khe hơn về những gì xảy ra ở Trung Quốc. Ngoài ra, những nước có thái độ thân Bắc Kinh nhiều cũng là những nước có nạn tham nhũng tệ nhất, chẳng hạn như Nigeria. Tập Cận Bình bị ‘ghét’?
Nghiên cứu riêng biệt cho thấy rằng họ có lý do chính đáng để lo ngại. Trung Quốc bị xếp hạng tồi tệ nhất trong số 50 quốc gia trong một cuộc khảo sát để tìm hiểu xem hệ thống giám sát và sinh trắc học được triển khai rộng rãi và lấn lướt tới mức nào. Cuộc khảo sát này do công ty an ninh mạng Comparitech thực hiện. Nghiên cứu trên cho thấy Trung Quốc không có "luật cụ thể để bảo vệ sinh trắc học của công dân" và nhấn mạnh quốc gia này "thiếu biện pháp bảo vệ an toàn cho nhân viên tại nơi làm việc".
ĐIỂM TIN THẾ GIỚI CHIỀU 6/12: DỰ LUẬT VỀ NGƯỜI DUY NGÔ NHĨ CỦA MỸ ĐỐI VỚI TRUNG QUỐC CÒN NẶNG HƠN LUẬT NHÂN QUYỀN HỒNG KÔNG...Trung Quốc đã phản ứng đầy giận dữ sau khi Tổng thống Trump phê chuẩn luật ủng hộ người biểu tình Hồng Kông hồi tháng trước, nhưng một dự luật khác của nghị viện nhằm ủng hộ người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ ở phía tây bắc Trung Quốc thậm chí còn tệ hơn đối với chính quyền Bắc Kinh và có thể kích hoạt các cuộc trả đũa và làm suy yếu những nỗ lực giải quyết cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung, theo Reuters.
Bảo Trợ