EU chỉ trích ‘Sáng kiến Vành đai và Con đường’ của Trung Quốc là ‘bất công’

22 Tháng Tư 201811:20 CH(Xem: 294)

Đại sứ 27 nước EU tại Trung Quốc đã ký vào văn kiện, lên án dự án hạ tầng toàn cầu, giữa lúc quan ngại về ảnh hưởng của Trung Quốc đối với châu lục ngày càng gia tăng.

blank


Trụ sở Nghị viện châu Âu ở Strasbourg, Pháp. (Ảnh: AFP)

Ngày 20/4, tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng đưa tin 27 trên 28 đại sứ các nước EU ở Bắc Kinh (trừ Hungary), đã ký vào văn kiện, lên án Dự án “Vành đai và Con đường”, ngăn cản thương mại tự do và tạo thuận lợi cho các công ty Trung Quốc.

Theo các nhà quan sát, quan hệ giữa Trung Quốc và châu Âu, có thể gặp bất ổn khi các nước thành viên EU cố gắng xây dựng một mặt trận thống nhất, chống lại ‘Sáng kiến Vành đai và Con đường’ của Bắc Kinh.

Thủ tướng Lý Khắc Cường và Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Jean-Claude Juncker và Chủ tịch Hội đồng Châu Âu Donald Tusk tại hội nghị Trung Quốc - EU năm ngoái.
Thủ tướng Lý Khắc Cường và Chủ tịch UB châu Âu J.C. Juncker và Chủ tịch Hội đồng Châu Âu D. Tusk tại hội nghị Trung Quốc – EU năm ngoái.

Quan ngại của châu Âu có thể ‘làm lu mờ’ một hội nghị thượng đỉnh giữa Trung Quốc và EU, dự kiến vào tháng 7 tới, khi liên minh EU bày tỏ mối quan ngại ngày càng tăng về ảnh hưởng của Bắc Kinh đối với lục địa này

Mặc dù Trung Quốc và EU có quan hệ thương mại và đầu tư mạnh mẽ, EU đã chỉ trích vai trò của Trung Quốc ở các nước thành viên như Hy Lạp, Hungary và Séc, cũng như thái độ của họ đối với sở hữu trí tuệ.

Theo văn kiện, Trung Quốc đang cố gắng định hình toàn cầu hóa, để phù hợp với lợi ích riêng của nước này, trong đó Sáng kiến Vành đai và Con đường, bao gồm một loạt các dự án cơ sở hạ tầng liên lục địa, kết nối Trung Quốc với châu Âu và châu Phi, đang “theo đuổi các mục tiêu chính trị trong nước như giảm công suất dư thừa, tạo ra các thị trường xuất khẩu mới, và đảm bảo sự tiếp cận các nguyên liệu thô”.

Tờ báo kinh doanh Handelsblatt của Đức lần đầu tiên đưa tin về văn kiện này, và được các nguồn tin thân cận với EU xác nhận. Tuy nhiên, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh (Hua Chunying) tuyên bố trong một cuộc họp báo hôm thứ Năm (19/4) rằng EU đã làm rõ vấn đề, và báo cáo của tờ Handelsblatt là không chính xác.

Ông Jyrki Kallio, một nhà nghiên cứu cấp cao của Viện Quan hệ Quốc tế Phần Lan, cho hay EU quan ngại đầu tư lớn của Trung Quốc có thể ngăn cản các nước thành viên riêng lẻ chỉ trích Trung Quốc về các vấn đề như nhân quyền.

“Dù đó là ý định ban đầu của Trung Quốc, hay nổi lên như một tác dụng phụ, Trung Quốc đã làm ly gián các nước thành viên EU, hoặc gây ra sự bất hòa giữa các nước thành viên và EU”, ông Kallio nhận xét.

Trong khi đó, ông Cui Hongjian, một chuyên gia về vấn đề châu Âu tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Trung Quốc, cho rằng mục đích của văn kiện là nhằm cho thấy EU có lập trường thống nhất về Trung Quốc.

Ông Cui cho biết: “Đã có rất nhiều cuộc trao đổi rằng EU không có chính sách chung đối với Trung Quốc, và đặc biệt là dự án Vành đai và Con đường. Rõ rằng các nước EU bị chia rẽ về dự án này, nhưng tôi không nghĩ sự chia rẽ này là điều cần lo lắng. Đó chỉ là vấn đề ai muốn tham gia, và tham gia sâu đến mức nào”.

Theo ông Jan Weidenfeld, người đứng đầu Đơn vị Chính sách châu Âu về Trung Quốc tại Viện Nghiên cứu Trung Quốc Mercator, văn kiện này phản ánh “một loạt những quan ngại mà mọi người đã bày tỏ tại nhiều nơi ở châu Âu” sau khi đầu tư lớn của Trung Quốc đã làm gia tăng ảnh hưởng của Bắc Kinh đối với một số các quốc gia nhỏ hơn và nghèo hơn.

Phần lớn đầu tư của Trung Quốc vào các nước Đông Âu và Nam Âu, là thuộc các lĩnh vực tiện ích và năng lượng, hoặc liên quan đến các dự án cơ sở hạ tầng hiện có, như Cảng Piraeus ở Hy Lạp, nơi doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc COSCO Shipping đã mua 51% cổ phần.

Công ty vận tải hàng hải COSCO của nhà nước Trung Quốc nắm giữ 51% cổ phần cảng Piraeus ở Hy Lạp. (Ảnh: AFP).
Công ty vận tải hàng hải COSCO của Trung Quốc nắm giữ 51% cổ phần cảng Piraeus ở Hy Lạp. (Ảnh: AFP).

Ông Weidenfeld cho rằng một số quốc gia nhỏ hơn ở Trung Âu và Đông Âu đã “tỉnh ra” sau những kỳ vọng ban đầu rằng Sáng kiến Vành đai và Con đường có thể tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng mới. Nhưng nay họ nhận thấy dự án này của Trung Quốc chỉ là ‘bình mới rượu cũ’ khi Bắc Kinh ‘dán nhãn lại’ một số dự án cũ thành một phần của dự án mới ‘Vành đai và Con đường’.

“Các công ty Trung Quốc thích đầu tư hơn vào cơ sở hạ tầng hiện có, chủ yếu trong lĩnh vực tiện ích và năng lượng, nhưng chưa có gì mới. Đã có rất nhiều lời hứa hẹn đầu tư và tài trợ, nhưng chỉ một số rất ít đã thực sự mang lại kết quả”, ông Weidenfeld nhận định.

Trong chuyến thăm Trung Quốc tháng 1/2018, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng Sáng kiến Vành đai và Con đường không thể theo một chiều. Ông Macron thúc giục Bắc Kinh mở cửa thị trường cho các công ty Pháp.

Vài tuần sau đó, Thủ tướng Đức Angela Merkel khẳng định Đức vẫn cam kết tự do thương mại, nhưng phải trên cơ sở đôi bên cùng có lợi.

Phạm Duy DKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Một tàu khu trục của hải quân Mỹ vừa vào sát các đảo nhân tạo do Trung Quốc cơi nới trên Biển Đông, quân đội Mỹ nói. Việc cho tàu thực hiện quyền tự do đi lại ở vùng biển có tranh chấp giữa Trung Quốc với một số nước láng giềng trong vùng Đông Nam Á diễn ra vào thời điểm hai nền kinh tế lớn trên thế giới đang gay gắt trong quan hệ kinh tế, thương mại.
Giáo sư Carl Thayer, trường đại học New South Wales, Úc trong bài viết mang tựa đề « Việt Nam, Biển Đông và cộng đồng quốc tế trong đó có Úc », đăng tải hồi cuối tháng 8/2019, đề nghị Việt Nam nên tham khảo các chuyên gia pháp lý quốc tế, về tiến trình bắt giữ chiếc Hải Dương Địa Chất 8 (Haiyang Dizhi 8), thông qua cơ quan cảnh sát quốc tế Interpol. Ông khuyến cáo cảnh sát biển Việt Nam cần phải tiếp tục duy trì sự hiện diện ở bãi Tư Chính để bảo vệ chủ quyền. Song song đó, Việt Nam cần tiếp tục phản đối về mặt ngoại giao ở mọi cấp độ : đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội, bộ Ngoại Giao Trung Quốc ở Bắc Kinh, các lãnh đạo cao cấp của đảng và chính quyền, quân đội Trung Quốc.
Theo một sĩ quan cấp cao của Bộ Tư lệnh Ấn Độ – Thái Bình Dương Hoa Kỳ, Trung Quốc có kế hoạch xây dựng các cơ sở hải quân ở bờ biển phía nam của Campuchia vào năm 2020, mở rộng phạm vi của Hải quân Trung Quốc khi chính quyền Bắc Kinh muốn cạnh tranh với sự hiện diện của quân đội Hoa Kỳ tại khu vực Thái Bình Dương.
Sau bộ Ngoại Giao, hôm qua 26/08/2019, đến lượt Bộ Quốc Phòng Mỹ chính thức lên tiếng tố cáo Trung Quốc bức hiếp Việt Nam trong vấn đề khai thác dầu khí ở Biển Đông. - Điểm tin thế giới 27/8: Chuyên gia đánh giá biểu tình Hồng Kông làm các nhà đầu tư ‘tỉnh ngộ’
Căng thẳng Mỹ – Trung không chỉ đơn thuần là tranh chấp thương mại mà còn là một cuộc chiến trong lĩnh vực công nghệ. Thực tế cho thấy, nước nào giành được vị trí siêu cường về công nghệ thì cũng sẽ có được lợi thế tương ứng về thương mại và an ninh quốc gia. - - Điểm tin thế giới 26/8: Cảnh sát Hồng Kông ủng hộ vũ lực, gọi đó là ‘phản ứng tự nhiên’
Bộ Ngoại giao Mỹ đã lần thứ hai lên tiếng chỉ trích Trung Quốc về hành xử ở Biển Đông với lời lẽ đanh thép hơn và theo nhận định của một chuyên gia ở Washington, Mỹ muốn gửi đi một thông điệp tới Việt Nam và ExxonMobil rằng Hoa Kỳ sẽ không để Bắc Kinh “hăm dọa” công ty dầu khí của họ tại mỏ Cá Voi Xanh.
Lựu đạn cay và dùi cui cũng như « khủng bố trắng » không làm dân Hồng Kông chùn bước. Sau một ngày thứ Bảy căng thẳng, phong trào phản kháng chống chính quyền địa phương và Bắc Kinh tiếp tục xuống đường hôm nay Chủ Nhật 25/08/2019 trong cơn mưa tầm tã. Bạo lực lại nổ ra giống như hôm qua.
Trump ra lệnh cho các công ty Mỹ rời khỏi Trung Quốc . Hôm qua, 23/08/2019, trên mạng Twitter, tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo nâng mức thuế đánh vào các hàng hóa nhập từ Trung Quốc, thực hiện lời đe dọa mà ông đưa ra trước đó cũng trên mạng xã hội này. Toàn bộ 550 tỉ đôla sản phẩm Trung Quốc nhập vào thị trường Hoa Kỳ sẽ bị đánh thuế ở mức cao hơn từ đây đến cuối năm. Bắc Kinh cũng vừa loan báo áp các mức thuế mới trên 75 tỉ đôla hàng hóa nhập từ Mỹ, để trả đũa các mức thuế quan mới mà Washington dự trù sẽ áp dụng đối với hàng nhập từ Trung Quốc.
Hoa Kỳ hôm nay 22/08/2019 tuyên bố quan ngại sâu sắc về việc Trung Quốc cản trở các hoạt động khai thác dầu khí trong vùng biển Việt Nam, tố cáo « một sự leo thang » trong nỗ lực cưỡng bức trên Biển Đông. Cũng trong hôm nay, thêm một lần nữa Việt Nam yêu cầu Trung Quốc phải rút nhóm tàu Hải Dương Địa Chất 8 ra khỏi vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam. Reuters trích một thông cáo của bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, bình luận việc Trung Quốc đã lại đưa một tàu khảo sát của Nhà nước cùng với các tàu hộ vệ vũ trang quay lại vùng biển của Việt Nam hôm 13/8, là « hoạt động leo thang của Bắc Kinh, nhằm hăm dọa các nước yêu sách chủ quyền, không cho các nước này khai thác dầu khí tại Biển Đông ».
Về lý do Trung Quốc đột nhiên xâm lấn khu vực Bãi Tư Chính trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, nhiều giả thuyết đã được đưa ra. Trong bài phân tích « Tại sao Bãi Tư Chính, và tại sao vào lúc này ? - Why Vanguard Bank and Why Now ? », công bố ngày 16/08/2019 trên trang mạng Maritime Issues, chuyên gia Mỹ Derek Grossman thuộc trung tâm tham vấn Rand Corporation, đã đưa ra một giải thích lý thú về hành vi này của Trung Quốc tại Biển Đông.
Bảo Trợ