Sinh viên Trung Quốc bị nhồi sọ ‘Mỹ đạo đức giả’ và ‘Nhật Bản hiếu chiến’

21 Tháng Tư 20182:41 SA(Xem: 515)

Các nhà ngoại giao Trung Quốc tương lai được giáo dục một hệ thống tư tưởng và đường lối suy nghĩ “đúng” theo kiểu “lề phải”, và phải làm sao duy trì đường lối tư tưởng này.

Trung Quốc

Khả năng suy nghĩ và biểu đạt "tư tưởng đúng" là rất quan trọng đối với sinh viên Trung Quốc. (Ảnh: Reuters)

Trung Quốc đang gặp thách thức khi những nhà ngoại giao giàu kinh nghiệm và hiểu biết đang già đi, mà không rõ ai sẽ thay thế họ. Nhưng quan trọng hơn là làm sao đào tạo lớp trẻ suy nghĩ và làm việc trên vũ đài quốc tế.

Tiến sĩ Merriden Varrall, Giám đốc của Chương trình Đông Á tại Viện Lowy, cho biết ông đã dạy các khóa học về Quan hệ Quốc tế và Phát triển Quốc tế tại Đại học Ngoại giao Trung Quốc (CFAU) ở Bắc Kinh từ năm 2009 đến 2010. Theo ông, không như các trường đại học khác, CFAU không được Bộ Giáo dục giám sát mà do Bộ Ngoại giao giám sát.

Trong quá khứ, CFAU là trường chuyển tiếp lên làm cho Bộ Ngoại giao, tuy nhiên ngày nay, mặc dù nhiều sinh viên CFAU vẫn muốn trở thành nhà ngoại giao, một số sẽ tiếp tục sự nghiệp khác. Điều này là do họ không thể vượt qua kỳ thi tuyển công chức cực kỳ khó khăn.

Người nước ngoài là ‘kẻ ngoại bang’

Yếu tố cơ bản nhất trong giáo dục sinh viên Trung Quốc là tuyệt đối xem bản thân là một phần của đại gia đình Trung Quốc.

Sinh viên thường bàn luận các vấn đề thế giới bằng các từ “women zhongguoren” (“chúng ta là người Trung Quốc, dịch là “người Trung Quốc”) và “nimen waiguoren” (“bạn là người nước ngoài”, nghĩa đen là “kẻ ngoại bang” – vốn bao gồm tất cả những ai không phải người Trung Quốc).

Ba bốn năm sống trong những căn phòng nhỏ xíu chung với ít nhất sáu học sinh khác, những chiếc giường tầng kê sát nhau, với tất cả tài sản nằm trong một cái tủ nhỏ, đã làm xói mòn cảm xúc của sinh viên về quyền lợi cá nhân và khắc sâu cảm giác chia sẻ cùng một danh tính và số phận – đều là người Trung Quốc.

Trung Quốc
Không mong gì các thế hệ ngoại giao Trung Quốc tương lai sẽ cởi mở và linh hoạt hơn. (Ảnh: Reuters)

Sinh viên cũng có khuynh hướng nêu lên quan điểm mạnh mẽ về vai trò của Trung Quốc trên thế giới trong tương lai. Họ lập luận rằng quyền bá chủ đã kết thúc, và bây giờ là thời điểm cho một trật tự quốc tế đa cực. Tất nhiên, họ thấy Trung Quốc là một trong các cực, cùng với những nước khác bao gồm Mỹ, Châu Âu và Nga.

Trung Quốc gần như chắc chắn được cho là một thế lực tốt, đóng vai trò hòa bình và nhân từ, người lãnh đạo và tiếng nói đại diện cho thế giới đang phát triển.

Điều này dựa trên tiền đề rằng Trung Quốc – theo họ – luôn là một đất nước hòa ái, mặc dù rất là mạnh mẽ trong quá khứ, nhưng chưa bao giờ chinh phục hoặc xâm chiếm nước khác.

Mỹ ‘đạo đức giả’, Nhật Bản ‘hiếu chiến’

Trung Quốc thì được cho là luôn luôn hòa bình, trong khi các quốc gia khác thì có những đặc điểm cố định. Điều này đặc biệt áp dụng cho Nhật Bản và Hoa Kỳ.

Nhật Bản thường được miêu tả như những kẻ bành trướng, không đáng tin cậy, đế quốc và hiếu chiến.

Sinh viên luôn phản đối Nhật Bản cực kỳ gay gắt.

“Có một lần trong lớp học của tôi, một sinh viên đề nghị chắc đã đến lúc để tha thứ cho Nhật Bản. Đáp lại, các bạn học tranh nhau chỉ trích cô là kẻ phản bội, và buộc tội cô không yêu Trung Quốc”, Tiến sĩ Varrall kể.

Các sinh viên xem Mỹ là “đạo đức giả”, “bá quyền” và hay nhúng mũi vào chuyện người khác. “Thật vậy, “Hoa Kỳ” nhiều lần đã được ẩn ý gán cho nghĩa “can thiệp” (“gan she) trong tiếng Trung Quốc”, ông Varrall nói.

Vấn đề sinh viên có thực sự tin tưởng những điều này tất nhiên là một câu hỏi quan trọng. Nhưng có lẽ quan trọng hơn là sự chấp nhận rõ ràng của họ trong suy nghĩ chúng là đúng và có thể sử dụng công khai, như thể họ thật sự tin vào nó.

ẢNH: Chúng tôi không thể khẳng định rằng các thế hệ ngoại giao Trung Quốc tương lai sẽ cởi mở và linh hoạt hơn. (Reuters)

Du học được xem là gánh nặng

Mặc dù không phải tất cả sinh viên CFAU sẽ trở thành nhà ngoại giao, và không phải tất cả các nhà ngoại giao đều là cựu sinh viên CFAU, nhưng cách giáo dục theo đường lối tư tưởng này không phải chỉ ở CFAU, mà cả ở các trường cấp ba và đặc biệt là các đại học ở Bắc Kinh.

Khả năng suy nghĩ và thể hiện những tư tưởng “đúng” là một trong những tính cách đặc trưng nhất của một sinh viên Trung Quốc. Thật vậy, khi Tiến sĩ Merriden đang giảng dạy, ông thường bị phàn nàn sao không đơn giản đưa thẳng ra câu trả lời “đúng” trong các bài giảng, để các sinh viên có thể ghi lại và đi thi.

Khi ông nói ông không quan tâm họ trả lời cái gì miễn là họ đưa ra được một lập luận mạnh mẽ, điều này khiến họ thực sự bối rối. Một sinh viên nói với tôi rằng anh ta được khuyên không nên đi học thạc sĩ ở nước ngoài trước khi nộp đơn làm cho nhà nước, vì học suy nghĩ theo cách “không Trung Quốc” sẽ gây khó khăn cho sự nghiệp tương lai.

Không mong gì các thế hệ ngoại giao Trung Quốc tương lai sẽ cởi mở và linh hoạt hơn. Sự trung thành về chính trị được đánh giá cao hơn tất cả các khía cạnh khác về phương diện hiệu quả, nhưng lại dẫn đến nhiều hơn các tai nạn ngoại giao, như vụ Kimberley ở Tây Úc vào năm 2017, trong đó phái đoàn ngoại giao Trung Quốc phản đối phái đoàn Đài Loan (vì chính sách một Trung Quốc) bằng cách giật micro và lớn tiếng chỉ trích, làm phái đoàn các nước khác bất bình.

Tương lai của ngoại giao Trung Quốc không chỉ bị thách thức bởi sự thiếu hụt nhân lực. Bắc Kinh hăng hái muốn truyền tải một thông điệp tích cực hơn về Trung Quốc ra thế giới. Trong một thế giới cần sự linh hoạt và biết thích nghi hoàn cảnh, chính sách ngoại giao của Trung Quốc có thể gặp khó khăn.

Thanh Bình ĐKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Hai năm sau khi đất nước Đông Nam Á giành chiến thắng tại tòa án La Hay, các khoản phí pháp lý của Philippines trong vụ kiện lịch sử chống lại Trung Quốc vẫn chưa được thanh toán, các thư ký ngoại giao của nước này xác nhận.
Bị cơn lốc xoáy Donald Trump làm choáng váng, Trung Quốc bèn quay sang ve vãn châu Âu, cố tìm cho được đồng minh trong cuộc chiến thương mại. Hôm thứ Hai 16/07/2018, Bắc Kinh đã trải thảm đỏ, giương cao ngọn cờ « tự do mậu dịch » để đón tiếp chủ tịch Hội đồng Châu Âu Donald Tusk và chủ tịch Ủy ban Châu Âu Jean-Claude Juncker. Nền kinh tế thứ nhì thế giới mong chiêu dụ được Bruxelles nhân hội nghị thượng đỉnh thường niên với Liên Hiệp Châu Âu, trong bối cảnh tổng thống Mỹ vừa bắn một loạt đại pháo mới, áp đặt thuế hải quan lên 200 tỉ đô la hàng Trung Quốc nhập khẩu.
Nam Âu đang dần trở thành “cứ điểm” mới trong chiến lược “Vành đai và con đường” của Trung Quốc. Những năm gần đây, sáng kiến “Vành đai và con đường” (BRI) của Trung Quốc đang “càn quét” mạnh mẽ qua từng ngõ ngách của các quốc gia Á – Phi – Âu với một loạt dự án hạ tầng được khởi động. Khi Bắc Kinh mở rộng phạm vi kinh tế của họ bằng sáng kiến BRI đầy tham vọng, các nước nghèo tại châu Á, châu Phi và thậm chí cả một số nước ở Nam Âu đã bị cuốn vào các khoản vay hấp dẫn và những hứa hẹn của Trung Quốc về các dự án cơ sở hạ tầng giúp chuyển đổi đất nước.
Theo báo chí Đài Loan ngày 19/07/2018, Trung Quốc đang tiến hành tập trận bắn đạn thật ngoài khơi tỉnh Chiết Giang với quy mô được cho là nhằm chiếm toàn bộ Đài Loan và các đảo lân cận. Theo giới quan sát, cuộc tập trận nhằm cảnh cáo Đài Loan, và cả Mỹ và Nhật Bản.
Trong một bài phỏng vấn dành cho hãng tin Anh Reuters ngày 16/07/2018, ông Ray Washburne, lãnh đạo cơ quan đầu tư tư nhân của Mỹ tại nước ngoài đã không ngần ngại tố cáo việc Trung Quốc đang bóp nghẹt các nước nghèo bằng những món nợ ngày phòng lên , thông qua các dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn không khả thi về mặt kinh tế. Lời tố cáo trên đây chỉ là một trong nhiều tín hiệu báo động được tung ra gần đây, cảnh báo về bẫy nợ mà Bắc Kinh đang bủa ra trong khuôn khổ Sáng Kiến Một Vành Đai, Một Con Đường để tìm cách lệ thuộc hóa các nước khác.
Số các cuộc diễn tập hải quân trên Biển Đông của các đồng minh phương Tây tăng vọt trong trong năm nay đang kìm giữ hữu hiệu hoạt động bành trướng của Trung Quốc tại các vùng biển có tranh chấp – theo các nhà phân tích.
Sáu quốc gia Đông Nam Á, dẫn đầu là Lào, có mức nợ nước ngoài cao hơn nhiều so với mức trung bình của thế giới, làm dấy lên lo ngại rằng khu vực này có thể phải đương đầu với một cuộc khủng hoảng nợ, theo một nghiên cứu của FT Confidential Research (FTCR).
Cuba sẽ chính thức công nhận tài sản tư nhân lần đầu tiên theo hiến pháp mới với một số thay đổi sâu rộng, truyền thông nhà nước cho hay. Việc sang nhượng tài sản bị cấm sau khi Fidel Castro lên nắm quyền vào năm 1959, nhưng được cho phép sau khi sửa đổi luật vào năm 2011. Hiến pháp mới của quốc gia cộng sản sẽ tái khẳng định rằng kế hoạch tập trung và doanh nghiệp nhà nước là yếu tố then chốt cho nền kinh tế.
Hải Quân Hoa Kỳ ngày 12/07/2018 báo động tàu do thám của Hải Quân Trung Quốc đã hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế ngoài khơi đảo Hawaii trong lúc Hoa Kỳ tiến hành cuộc tập trận đa quốc gia RIMPAC 2018.
Lãnh đạo Việt Nam có lẽ luôn cho rằng TQ ngày nay đã phát triển rất mạnh mẽ, nền kinh tế TQ đã đứng vào hàng thứ hai thế giới, trong túi nhà nước TQ đang rủng rỉnh tiền. Có tiền thì đã là “dân giàu nước mạnh” rồi, vì vậy trong đất nước TQ chẳng còn vấn đề gì nan giải? Vậy nên TQ đang rảnh tay về đối nội, chỉ còn tập trung thực hiện “giấc mơ Trung Hoa” nữa là xong thôi. Cũng có lẽ vì ngộ nhận như thế nên họ đã đánh giá quá cao cả sức mạnh mềm lẫn sức mạnh cứng của TQ, và họ đang rúm ró trước sức mạnh đó?
Bảo Trợ