Đề cử Giải Nobel Hòa bình – Phép thử quyền lực mềm của Trung Quốc

11 Tháng Hai 201810:20 CH(Xem: 183)

Tóm tắt bài viết

  • Trung Quốc có thể gây áp lực cho Na Uy để phản đối việc trao giải Nobel Hòa bình cho các nhà hoạt động của Phong trào Dù Hồng Kông. Điều này đã xảy ra trước đây khi Ủy ban Nobel trao giải Nobel Hòa bình cho nhà hoạt động Lưu Hiểu Ba. Nhưng lần này, Trung Quốc ở thế khó khi giới trẻ Hồng Kông ngày càng muốn thoát khỏi cái bóng của Bắc Kinh.
  • Nền kinh tế và quân sự mới mẻ của Trung Quốc có thể khiến các quốc gia nhỏ hơn và yếu hơn phải cắn răng nhẫn nhịn. Nhưng để có sự tôn trọng và ngưỡng mộ phải mất nhiều thời gian hơn, điều này thậm chí cũng đúng với chính các công dân của toàn bộ Trung Quốc.
  • Ở trong nước, chính quyền Bắc Kinh bị lên án vì các hoạt động vi phạm nhân quyền, thậm chí mổ cướp nội tạng của các tín đồ Công giáo, Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ, Phật giáo Tây Tạng và các học viên Pháp Luân Công.

Trung Quốc có thể gây áp lực để phản đối việc trao giải Nobel Hòa bình cho các nhà hoạt động của Phong trào Dù Hồng Kông, nhưng có những giới hạn đối với quyền lực của Bắc Kinh, theo một quan sát viên của Đại học Khoa học Xã hội Singapore.

Phong trào Dù

Hoàng Chí Phong, thủ lĩnh phong trào Dù của Hồng Kông (Ảnh: REUTERS).

Nếu bạn cho rằng chống lại đề cử giải Nobel Hòa bình cho các nhà lãnh đạo Phong trào Dù của Hồng Kông là điều “kỳ cục”, có lẽ bạn chưa từng nghe đến giải Hòa bình Khổng tử của Trung Quốc hoặc những người đạt giải này.

Được thành lập năm 2010 bởi một nhóm người Trung Quốc như một giải pháp thay thế cho Giải Nobel Hòa bình, giải Hòa bình Khổng Tử được trao cho những nhân vật như Robert Mugabe (cựu lãnh đạo Zimbabwe) và Fidel Castro (cố lãnh đạo Cuba).

Và trong năm 2017, những nhà lãnh đạo như Thủ tướng Campuchia Hun Sen và Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte cũng có tên trong danh sách đề cử của giải thưởng này.

Cho dù điều đó nghe rất lố bịch, nhưng thực tế là Trung Quốc nhiều năm qua đã rất tích cực phát triển quyền lực mềm của mình, song song với quyền lực cứng – sử dụng sức mạnh kinh tế hoặc quân sự để ép buộc những người khác tuân thủ.

Nhiều quốc gia đã có kinh nghiệm về cách tiếp cận theo kiểu “cây gậy và củ cà rốt” của Trung Quốc trong các hoạt động.

Phong trào Dù
Phong trào Dù ở Hồng Kông (Ảnh: AFP).

Na Uy – Giải Nobel Hòa bình và cá hồi

Gần như chắc chắn Trung Quốc sẽ gây áp lực cho Na Uy để chống lại việc trao giải cho các ứng cử viên đến từ Hồng Kông.

Ủy ban 5 người trao giải Nobel Hòa bình do quốc hội Na Uy bổ nhiệm và phần lớn là người Na Uy từ các đảng chính trị quan trọng, nhưng hoàn toàn độc lập với chính phủ.

Khoảng tháng 2 đến tháng 3, ủy ban sẽ đưa ra một danh sách ngắn các ứng cử viên và tìm kiếm lời khuyên từ cả các chuyên gia Na Uy và nước ngoài trước khi thông báo người đạt giải vào tháng Mười.

Theo nhà kinh tế Ivar Kolstad, quyết định của Ủy ban Nobel là một thử thách về sự độc lập của mình, cũng như thử thách đối với quyền lực của Trung Quốc.

Các nhà lãnh đạo Phong trào Dù có hoặc không thể đạt giải thưởng hòa bình vì nhiều lý do khác nhau không liên quan đến ảnh hưởng của Trung Quốc. Nhưng dường như có nhiều yếu tố chống lại các ứng cử viên Hồng Kông lần này.

Quan hệ của Na Uy với Trung Quốc đã xuống thấp kể từ khi giải Nobel Hòa bình được trao cho nhà hoạt động dân chủ Lưu Hiểu Ba cuối năm 2010.

Ngay sau công bố trao giải, Trung Quốc đã trả đũa bằng cách đóng băng quan hệ song phương và đàm phán với Na Uy.

Trong 6 năm kế tiếp, xuất khẩu cá hồi hàng năm của Na Uy sang Trung Quốc đã giảm 95%, từ 12.434 tấn năm 2010 xuống còn 598 tấn vào năm 2016.

Từ năm 2011 đến năm 2013, các biện pháp trừng phạt của Trung Quốc đã cắt giảm tổng xuất khẩu của Na Uy 780 triệu USD xuống còn 1,3 tỷ USD, tức giảm từ 9-14%.

Phong trào Dù Hồng Kông
Phong trào Dù Hồng Kông (Ảnh: AP)

Mãi đến tháng 12/2016 quan hệ song phương căng thẳng mới được nới lỏng khi Bộ Ngoại giao Na Uy thăm Trung Quốc. Đợt đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do Trung Quốc-Na Uy lần thứ 9 bắt đầu năm 2008 cuối cùng đã diễn ra tại Bắc Kinh vào tháng 8/2017.

Thủ tướng Na Uy Erna Solberg, dưới áp lực của Trung Quốc, đã đưa ra phản ứng khá nhẹ nhàng đối với việc điều trị tàn ác của Trung Quốc đối với Lưu Hiểu Ba, người đã chết vì bệnh ung thư trong khi bị giam giữ.

Châu chấu đá xe?

Trong khi Trung Quốc ngày càng trở nên khôn ngoan trong việc sử dụng ảnh hưởng to lớn của mình để hình thành nên chính sách đối nội và đối ngoại với các đối tác thương mại, sức mạnh ghê gớm này dường như đã giảm trong những thế hệ trẻ hơn của cư dân Hồng Kông.

Từ năm 2009, một cuộc thăm dò dư luận theo chiều dọc của Đại học Hồng Kông đã cho thấy sự gia tăng trong việc muốn tách bạch khỏi Trung Quốc.

Các kết quả mới nhất được công bố vào tháng 12/2017 cho thấy tỷ lệ những người trả lời là “người Hồng Kông” vượt xa số người tự cho mình là “người Trung Quốc” từ 25-37%.

Xu hướng này đặc biệt nổi bật trong giới trẻ Hồng Kông từ 18-29 tuổi, những người cũng cảm thấy không hài lòng với sự phát triển của Hồng Kông vào năm 2017 và bi quan về năm tới.

Nhiều cư dân Hồng Kông cũng không thấy mình là công dân của Trung Quốc.

Điều này nói lên rất nhiều về nỗ lực của Trung Quốc để thấm nhuần niềm tự hào quốc gia, từ giáo dục yêu nước đến ra luật kết tội hình sự cho việc chế giễu bài quốc ca, đã thất bại trong việc “đồng hóa” thuộc địa cũ của Anh 2 thập kỷ sau khi trở lại với sự cai trị của Trung Quốc.

Và thật khó chịu cho Bắc Kinh, khi những nhà dân chủ trẻ lãnh đạo Phong trào Dù lại trở thành những người được đề cử tập thể cho Giải Nobel Hòa bình năm nay.

Với uy tín trên toàn thế giới của giải thưởng, chỉ cần đề cử thôi cũng đủ để lại một dấu hiệu không thể xóa nhòa trong tâm hồn của những người Hồng Kông trẻ tuổi.

Vì vậy, không có gì bất ngờ khi nhiều người hoan nghênh Tòa án Tối cao của Hồng Kông hôm 6/2 lật ngược phán quyết trước đó đối với ba nhà lãnh đạo Phong trào Dù.

Trước đó, tòa phúc thẩm kết án những người này phải ngồi tù từ 6-8 tháng với cáo buộc lãnh đạo một cuộc biểu tình bất hợp pháp kéo dài 1 tháng tại trung tâm Hồng Kông vào năm 2014.

Bất kỳ sự can thiệp nào của Trung Quốc trong quá trình lựa chọn Nobel Hòa bình năm nay có thể sẽ làm hao tổn và làm suy yếu thêm suy nghĩ của giới trẻ Hồng Kông.

Những giới hạn của Trung Quốc

Được thúc đẩy bởi sự phát triển kinh tế thần tốc, dấu chân của Trung Quốc đã mở rộng đến nhiều góc độ của thế giới trong vài thập kỷ qua.

Bằng sức mạnh kinh tế, Trung Quốc ngày nay có những ảnh hưởng sâu rộng ở nhiều quốc gia dựa vào mối quan hệ thương mại của họ với Bắc Kinh.

Tuy nhiên, liệu điều đó có chuyển thành mối quan hệ mạnh mẽ hay không là một vấn đề khác.

Trong cuộc khảo sát Toàn cầu của Pew năm 2014, hình ảnh tổng thể của Trung Quốc trong mắt người Mỹ và châu Âu phần lớn là tiêu cực. Ở châu Á, Nhật Bản, Việt Nam và Philippines cũng đánh giá Trung Quốc khá tiêu cực, với tỷ lệ cao đến 91% ở Nhật Bản và 78% ở Việt Nam.

Sự nổi lên của danh tính Hồng Kông là một vấn đề nữa.

Vì tất cả sức mạnh của nó, người khổng lồ kinh tế dường như đang phải vật lộn để hiểu được bản chất của quyền lực mềm.

Nền kinh tế và quân sự mới mẻ của Trung Quốc có thể khiến các quốc gia nhỏ hơn và yếu hơn phải cắn răng nhẫn nhịn, nhưng để có sự tôn trọng và ngưỡng mộ phải mất nhiều thời gian hơn, điều này thậm chí cũng đúng với chính các công dân của toàn bộ Trung Quốc.

Ở trong nước, chính quyền Bắc Kinh bị lên án vì các hoạt động vi phạm nhân quyền, thậm chí mổ cướp nội tạng của các nạn nhân như người Công giáo, người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ, Phật giáo Tây Tạng và các học viên Pháp Luân Công, môn khí công ôn hòa có mặt tại hơn 100 quốc gia.


Trung Dung ĐKN
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Trung Quốc đang lên kế hoạch cho khả năng chiến tranh với Hoa Kỳ đối với hòn đảo tranh chấp Đài Loan và một cuộc xung đột có thể xảy ra với Ấn Độ, theo các chuyên gia có trụ sở tại Hoa Kỳ, tờ Express của Anh cho biết. Và Trung tâm Vì lợi ích quốc gia (CNI) cho rằng các nỗ lực của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) nhằm mô tả “định hướng quốc phòng hòa bình” của quốc gia này là không đúng với thực tế. CNI cũng kêu gọi Hoa Kỳ hợp nhất vấn đề quốc phòng của Đài Loan vào kiến trúc quốc phòng khu vực của mình.
Sau kỳ họp ngoại giao-quốc phòng lần thứ năm, theo công thức 2+2 hôm thứ sáu 11/01/2019 tại Brest, Pháp và Nhật cùng phản đối « thái độ hung hăng của Trung Quốc tại Biển Hoa Đông và Biển Đông ». Hai bên thông báo « nâng cao hợp tác giữa Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản và các đơn vị quân đội Pháp đóng tại các đảo ở Nam Thái Bình Dương ».
Dưới thời quyền bộ trưởng Shanahan, chính sách của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc vẫn giữ nguyên và thậm chí sẽ cứng rắn “gấp đôi”, theo bình luận của ký giả Michael Auslin. Tờ National Review, hôm 11/1, đã đăng tải một bài bình luận về chính sách quốc phòng của Hoa Kỳ của cây viết Michael Auslin, sau khi Lầu Năm Góc có sự thay đổi người lãnh đạo. Bài báo cho hay, chiến lược an ninh quốc phòng của chính quyền Trump đối với Trung Quốc có thể còn mạnh hơn nữa dưới thời ông Shanahan, người thay thế cựu bộ trưởng quốc phòng James Mattis. * * *
Căng thẳng tại Biển Đông gia tăng với việc nhiều quốc gia, đặc biệt là Trung Quốc, tăng cường bố trí các vũ khí hiện đại. Tuy nhiên, đe dọa còn đến từ « dân quân biển », một lực lượng vốn ít được chú ý. Tổ chức Sáng Kiến Minh Bạch Hàng Hải (AMTI) vừa tiến hành một cuộc điều tra công phu, với kết quả ban đầu cho thấy lực lượng dân quân biển của Trung Quốc đang hiện diện ngày càng đông đảo và là một mối đe dọa lớn đối với an ninh khu vực.
Bốn vị bộ trưởng Quốc Phòng và Ngoại Giao Pháp-Nhật gặp nhau 11/01/2019 tại Brest, căn cứ hải quân Pháp ở tây-bắc. Mục đích cuộc họp 2+2 này nhằm « thúc đẩy » dự án đối tác quân sự đã được khởi động cách nay 5 năm. Tham dự hội nghị 2+2 tại Brest gồm ngoại trưởng Taro Kono và bộ trưởng Quốc Phòng Itsunori Onodera. Phía Pháp có ngoại trưởng Jean-Yves Le Drian và bộ trưởng bộ Quân Lực Florence Parly.
11/1-Thế giới đêm qua: Trung Quốc gia tăng đánh bắt cá ở Biển Đông, Ông Trump cho biết thành công lớn từ đàm phán thương mại với Bắc Kinh.....Một tàu chiến đổ bộ của Anh đã đi qua Biển Đông hồi tháng 8 và Trung Quốc đã buộc tàu Anh phải rời đi. Trung Quốc là nước có sức mạnh quân sự mạnh nhất châu Á với yêu sách chủ quyền gần như toàn bộ vùng biển này. Hiện nay, Anh, quốc gia từng có chỗ đứng thuộc địa hùng mạnh ở châu Á, muốn thiết lập một căn cứ mới trong khu vực, truyền thông dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Anh cho biết.
Có rất ít những chi tiết mấu chốt được rút ra từ cuộc đàm phán chỉ ra mức độ khó khăn mà Washington và Bắc Kinh sẽ phải phải đối mặt trong thời gian tới để giải quyết những vấn đề phức tạp.
Theo báo Nhật Bản The Japan Times vào hôm nay, 10/01/2019, báo chí Trung Quốc mới đây đã loan tin rằng nước này đã cho triển khai ở miền tây bắc loại tên lửa chống hạm được mệnh danh là sát thủ diệt tàu sân bay. Tờ báo Nhật đã đặc biệt ghi nhận sự kiện thông tin này được tung ra hôm 08/01, tức đúng một ngày sau khi Mỹ lại cho chiến hạm tiến vào tuần tra "bảo vệ quyền tự do hàng hải" gần quần đảo Hoàng Sa trong tay Bắc Kinh tại Biển Đông.
“Số người Mỹ sẽ chết vì ma túy trong năm nay lớn hơn số người chết trong Chiến tranh Việt Nam”, Tổng thống Donald Trump bình luận trong bài phát biểu trước toàn dân vào tối thứ Ba (8/1) theo giờ Mỹ (tức sáng thứ Tư theo giờ Việt Nam). Bài phát biểu dài khoảng 9 phút 30 giây nhấn mạnh vào tầm quan trọng của việc xây dựng bức tường biên giới giữa Mỹ và Mexico, đồng thời thể hiện tâm huyết của Donald Trump, vị nguyên thủ 4 KHÔNG: Không uống rượu bia, không hút thuốc lá, không hút ma tuý và không nhận lương tổng thống.
Việt Nam là một trong ba nước Đông Nam Á có quan điểm tiêu cực nhất về Trung Quốc, nhưng vẫn tin Mỹ, dù người dân trong khu vực cảm thấy bi quan đối với vai trò của Washington. Đây là kết quả thăm dò ý kiến hơn 1 nghìn người từ tất cả 10 nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) của Viện nghiên cứu Đông Nam Á ở Singapore, công bố hôm 7/1.
Bảo Trợ