Khi cơ quan tố tụng từ chối dựng lại hiện trường

11 Tháng Mười Hai 202011:35 CH(Xem: 396)
  • Tác giả :

Khi cơ quan tố tụng từ chối dựng lại hiện trường

Diễm Thi, RFA
Khi cơ quan tố tụng từ chối dựng lại hiện trườngẢnh minh họa một vụ tai nạn giao thông ở Việt Nam.
blank AFP

Tại phiên xử sơ thẩm 29 người dân Đồng Tâm với cáo buộc đổ xăng thiêu chết ba sĩ quan công an, diễn ra vào tháng 9 vừa qua, các luật sư tham gia bào chữa cho những bị cáo này yêu cầu cho dựng lại hiện trường nhưng không được Hội đồng xét xử đáp ứng.

Luật sư Nguyễn Hồng Bách, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ba nạn nhân công an phản đối việc dựng lại hiện trường với lý do là sẽ gợi lại nỗi đau của gia đình nạn nhân. 

Đây là một vụ án chết người, có hai án tử hình nhưng lại không được cơ quan chức năng cho dựng lại hiện trường để thực nghiệm khiến dư luận bất bình. Câu hỏi được đặt ra là, nếu thực nghiệm điều tra làm khơi lại nỗi đau của các gia đình nạn nhân thì một bản án tử hình oan có là nỗi đau suốt đời của gia đình người bị kết án oan hay không?

Trao đổi với RFA hôm 10 tháng 9, khi phiên xử đã kết thúc phần tranh luận, Luật sư Ngô Anh Tuấn, một trong các luật sư bảo vệ pháp lý cho các bị cáo cho rằng, đối với một vụ án có chết người, có án tử hình thì nhất thiết phải dựng lại hiện trường. Tuy nhiên, vấn đề này thuộc về mặt chủ quan của Hội đồng Xét xử. Có nghĩa là họ cảm thấy cần thiết hay không là quyền của họ.

Còn những vụ án lớn, quan trọng có chết người như vụ Đồng Tâm thì việc thực hiện điều tra, dựng lại hiện trường thì càng cần thiết hơn nhưng họ không làm. Điều này không thuyết phục được mọi người. -Luật sư Hà Huy Sơn

Theo Điều 204 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, việc dựng lại hiện trường nhằm mục đích làm rõ các tình tiết, hành vi của người gây án. Đây cũng là một trong những công tác thực nghiệm điều tra, giúp cho cơ quan điều tra có thể kiểm chứng và xem xét lại các chứng cứ, lời khai của bị can, bị cáo có trung thực, khách quan, hợp logic không để xét xử đúng người, đúng tội. Khi thực nghiệm điều tra phải đo đạc, chụp ảnh, ghi hình, vẽ sơ đồ, ghi rõ kết quả thực nghiệm điều tra vào biên bản.

Vụ án Đồng Tâm được khơi lại trên mạng xã hội khi hôm 9 tháng 12 năm 2020, công an Thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương đã dựng lại hiện trường một vụ va chạm giao thông dẫn đến hành hung.

Luật sư Hà Huy Sơn bày tỏ quan điểm của ông với RFA về vụ việc này:

“Theo ý kiến của tôi thì bất kỳ một vụ án nào mà cơ quan điều tra sử dụng hết các quy định của luật pháp để làm sáng tỏ sự thật khách quan vụ án thì đều đáng hoan nghênh và ủng hộ. Cụ thể là vụ va chạm xe gắn máy ở Thủ Dầu Một.

Còn những vụ án lớn, quan trọng có chết người như vụ Đồng Tâm thì việc thực hiện điều tra, dựng lại hiện trường thì càng cần thiết hơn nhưng họ không làm. Điều này không thuyết phục được mọi người. Nó có một cái dấu hiệu gì đó uẩn khúc chưa được làm sáng tỏ sự thật vụ án.”

Theo vị luật sư này, việc thực nghiệm điều tra đối với vụ án hình sự là để xác định sự thật khách quan. Nhưng có những vụ án để che đậy sự thật thì các cơ quan tiến hành tố tụng lại từ chối thực nghiệm điều tra.

Dù không dựng lại hiện trường để làm rõ nhiều tình tiết bị cho là vô lý nhưng phiên sơ thẩm vẫn diễn ra và kết thúc với hai án tử hình dành cho hai ông Lê Đình Công và Lê Đình Chức, một án chung thân cho ông Lê Đình Doanh. Hai ông Lê Đình Công và Lê Đình Chức cho biết sẽ kháng án.

Để chuẩn bị cho phiên phúc thẩm trong tương lai, Luật sư Lê Văn Hòa từ Hà Nội cho biết sẽ tiếp tục kiến nghị dựng lại hiện trường. Ông khẳng định những vụ án lớn như vụ Đồng Tâm với nhiều uẩn khúc mà không được dựng lại hiện trường để làm sáng tỏ thì Hội đồng xét xử đã vi pham luật tố tụng. Ông nói:

“Quan điểm của tôi là phải dựng lại hiện trường vụ án Đồng Tâm. Việc này đã được chúng tôi kiến nghị. Nếu không dựng lại hiện trường thì không làm rõ được cái chết của ba vị công an có khách quan hay không. Để chuẩn bị cho phiên phúc thẩm thì chúng tôi tiếp tục kiến nghị đề nghị cơ quan điều tra dựng lại hiện trường. Không dựng lại hiện trường rõ ràng đó là điều vi phạm tố tụng.”

Dù không tham gia phiên tòa xử vụ Đồng Tâm với tư cách một luật sư bào chữa, nhưng với kinh nghiệm của mình, Luật sư Phạm Công Út nhận định, để người dân tâm phục khẩu phục và quốc tế không phản ứng với vụ Đồng Tâm thì buộc lòng cơ quan có thẩm quyền phải cho thực nghiệm lại hiện trường. Còn không thì rõ ràng Hội đồng xét xử đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. Ông nói thêm:

“Cơ quan tiến hành tố tụng họ nói không muốn thực nghiệm hiện trường bởi họ không muốn tái hiện sự kiện đau lòng. Lý do này không nằm trong Bộ luật tố tụng hình sự 2015 sửa đổi 2017. Trong bộ luật này không có điều khoản loại trừ những trường hợp khơi dậy sự việc đau lòng để không dựng lại hiện trường. Việc không thực nghiệm lại hiện trường, theo tôi là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. 

Ở đây nó có hai vấn đề. Một là họ không muốn làm rõ và hai là họ không dám làm rõ. Không muốn làm rõ là họ xem thường dư luận. Không dám làm rõ là họ sợ dư luận, họ sợ vấn đề công lý. Nếu chiếu theo luật tố tụng hình sự thì họ phải làm rõ.

Vụ này tôi nghĩ nó sẽ nằm trong lịch sử tư pháp, tố tụng của Việt Nam sau này về một Nhà nước được nói là pháp quyền, sống và làm việc theo hiến pháp, pháp luật. Thực tế họ không sống và làm việc theo hiến pháp, pháp luật bởi họ không cho thực nghiệm hiện trường đối với những vụ án như thế này.”

Cơ quan tiến hành tố tụng họ nói không muốn thực nghiệm hiện trường bởi họ không muốn tái hiện sự kiện đau lòng. Lý do này không nằm trong Bộ luật tố tụng hình sự 2015 sửa đổi 2017. -Luật sư Phạm Công Út

Vụ án Đồng Tâm là vụ án gây nhiều sự chú ý trong dư luận ở cả trong và ngoài nước. Vụ án xảy ra khi chính quyền huy động khoảng 3.000 công an tấn công vào xã Đồng Tâm, ngoại thành Hà Nội vào rạng sáng ngày 9 tháng 1 năm 2020, giết chết một dân thường là cụ Lê Đình Kình. 

Bộ Công an sau đó cho biết vụ tấn công xảy ra là do chính người dân trong xã tấn công lực lượng chức năng bảo vệ khu đất đang tranh chấp giữa người dân và chính quyền dẫn đến xung đột.

Người dân Đồng Tâm đã phản bác lập luận này. Báo cáo của các tổ chức xã hội dân sự ở Việt Nam sau đó cho thấy có nhiều khuất tất trong việc công an tấn công vào Đồng Tâm cũng như việc điều tra, xét xử sau đó. 

Tuy nhiên, những kêu gọi của quốc tế về một điều tra độc lập đối với vụ án Đồng Tâm đã không được chính quyền Hà Nội đáp ứng.
Theo RFA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Khu vực miền Tây Nam Bộ, còn được gọi tên “Đồng bằng sông Cửu Long” (ĐBSCL) là vùng châu thổ trù phú được thiên nhiên ưu đãi nhất ở Việt Nam. ĐBSCL được dân gian truyền miệng rằng vùng đất Phương Nam “chim trời cá nước” là một nơi không bao giờ bị đói khát vì được bao bọc bởi những đồng lúa cò bay thẳng cánh và dòng Mekong mênh mông với 9 nhánh sông đầy ấp tôm cá quanh năm, nhiều nhất vào mùa nước tràn đồng mỗi năm.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam vào ngày 16/12 thảo luận quy chế bầu cử tại Đại hội Đảng XIII trong ngày làm việc thứ 3 của Hội nghị lần thứ 14 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XII. Truyền thông Nhà nước Việt Nam dẫn thông cáo báo chí của Văn phòng Trung ương Đảng cho biết như vừa nêu nhưng không nói rõ nội dung chi tiết thảo luận thế nào về quy chế vừa nêu.
Việt Nam nằm trong số 5 quốc gia, trong đó có Trung Quốc, được coi là những 'nhà tù' lớn nhất đối với các nhà báo, theo một báo cáo mới nhất của tổ chức Phóng viên không Biên giới (RSF) vừa công bố. Thống kê thường niên của RSF đưa ra hôm 14/12 cho thấy hơn một nửa số nhà báo bị cầm tù – tương đương 61% – đang bị giam giữ tại 5 quốc gia, trong đó có Việt Nam. Tổ chức bảo vệ quyền tự do thông tin có trụ sở ở Paris, Pháp, cho rằng 5 quốc gia này, trong đó còn gồm Trung Quốc, Ai Cập, Ả Rập Saudi và Syria là “những nhà tù lớn nhất đối với các nhà báo” trong năm thứ 2 liên tiếp. Trung Quốc đứng đầu với số lượng 117 nhà báo bị bỏ tù trong khi Việt Nam đứng thứ 4, sau Ả Rập Saudi và Ai Cập, với 28 nhà báo – gồm cả chuyên nghiệp và tự do, theo thống kê của RSF.
Giải thưởng nhân quyền Lê Đình Lượng năm nay được trao cho Tù nhân Lương tâm trẻ tuổi Phan Kim Khánh. Cả hai người Phan Kim Khánh và Lê Đình Lượng đang bị giam cùng nơi tại Trại giam Ba Sao ở Nam Hà. “Đây là năm thứ 3 Giải nhân quyền Lê Đình Lượng được tổ chức trong một không khí vừa đang cao điểm của mùa dịch cúm vừa trải lòng trong một năm với nhiều thay đổi trong nước...”.
Các Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc (UN) về nhân quyền, văn hoá và Nhóm làm việc chống bắt người tuỳ tiện của UN hôm 17/9/2020 đã gửi thư đến Chính phủ Việt Nam, bày tỏ quan ngại về tình trạng bắt giữ người tuỳ tiện và đàn áp đối với các nhà báo độc lập ở Việt Nam.
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bốn ngày sau lễ ký kết Hiệp Định Đối Tác Kinh Tế Toàn Diện Khu Vực (RCEP), truyền thông trong nước vẫn đang tuyên truyền rằng đây là “thành tựu,” “thắng lợi” của chính phủ CSVN. RCEP có sự tham gia của 15 quốc gia Châu Á-Thái Bình Dương, bao gồm 10 quốc gia thành viên ASEAN và do Trung Quốc làm “chủ xị.” Hiệp định này được cho là có mục đích giảm thuế quan, tăng cường chuỗi cung ứng với các quy tắc xuất xứ chung và hệ thống hóa các quy tắc về thương mại điện tử mới giữa các thành viên. Hàng Trung Quốc nhập cảng vào Việt Nam qua cửa khẩu Cốc Nam ở tỉnh Lạng Sơn. (Hình: Hà Nội Mới) Trong khi Hà Nội “hồ hởi” tham gia hiệp định thì Ấn Độ được ghi nhận đã rút khỏi vòng đàm phán. Tờ Công An Nhân Dân hôm 19 Tháng Mười Một ví von Hiệp Định RCEP “là trái ngọt của hơn tám năm đàm phán.”
Thuộc trong số 63 giáo viên tiêu biểu được tiếp xúc với Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, vào sáng ngày 16/11, cô giáo người dân tộc Raglai, dạy ở trường Mầm non Bum Tở, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu bày tỏ rằng "Nếu có điều ước, tôi ước trường lớp được trang bị cơ sở vật chất đầy đủ, có nhà vệ sinh bởi không có nhà vệ sinh, các cháu, các cô cũng rất vất vả". Bên cạnh đó, 63 giáo viên còn đưa ra các kiến nghị như có điện, nước sạch, có trang thiết bị dạy và học, đặc biệt là dạy tiếng dân tộc cho học sinh các dân tộc thiểu số.
Trước sự phản ánh của dư luận đối với dự thảo tăng học phí kể từ niên học 2021-2022, Thứ trưởng Bộ Giáo dục-Đào tạo (GD-ĐT) Phạm Ngọc Thưởng đăng đàn giải thích rằng do Nghị định số 86 chỉ có thời hạn hiệu lực đến hết năm học tới, nên để có căn cứ pháp lý cho các cơ sở GD-ĐT thực hiện từ năm học 2021-2022 và các năm tiếp theo thì cần phải xây dựng nghị định thay thế.
Trong đợt chất vấn và trả lời chất vấn vừa qua tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội Khóa XIV, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Bộ trưởng Bộ Thông tin & Truyền thông (TT&TT) cho biết, 2 năm gần đây mạng xã hội Việt Nam có sự phát triển mà theo lời ông là ‘bứt phá’ với hơn 800 mạng xã hội. Năm 2018, các mạng xã hội Việt Nam đạt 47 triệu tài khoản, nhưng đến nay đã là 96 triệu.(!?) Trả lời Đài Á Châu Tự Do hôm 11 tháng 11 năm 2020 từ Việt Nam, ông Diệp Quang Văn, chủ sở hữu trang mạng xã hội ‘Việt Nam Ta’, nhận định:
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Chống cứ chống, chạy vẫn chạy. Nạn “chạy chức chạy quyền” trong chế độ độc tài đảng trị và cực kỳ tham nhũng tại Việt Nam vẫn diễn ra. “Địa phương đang được phân cấp lớn về nguồn lực, tài lực, nhân lực nên phải trong sáng chứ không phải đề bạt một cán bộ tốn bằng này tiền đâu, chấm dứt trò ấy đi.” Báo Dân Trí hôm Thứ Ba, 10 Tháng Mười Một, dẫn lời ông Nguyễn Xuân Phúc, thủ tướng, nói “tại phiên thảo luận ở tổ của Quốc Hội chiều 10 Tháng Mười Một về các dự thảo văn kiện trình đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của đảng.”
Bảo Trợ