Luật pháp Việt Nam nghiệt ngã với tử tù?

08 Tháng Chín 20192:48 SA(Xem: 36)

Luật pháp Việt Nam nghiệt ngã với tử tù?

công an
"Pháp luật Việt Nam hiện tại đang còn rất nghiệt ngã," theo ý kiến luật sư Ngô Ngọc Trai (Ảnh minh họa)

Mới đây tôi đọc được cuốn sách có tiêu đề 'Bàn về Công lý và sự cứu chuộc', tác giả là một luật sư người Mỹ tên là Bryan Stevenson, nội dung kể về hành trình minh oan thành công cho một tử tù và công việc luật sư đã giúp đỡ cho nhiều tử tù khác.

Đây là sự việc người thật việc thật xảy ra ở Mỹ và cuốn sách nằm trong top 10 cuốn sách bìa cứng phi hư cấu bán chạy nhất năm 2014 của The New York Times.

 

Bản thân tôi là một luật sư hành nghề ở Việt Nam, mấy năm trước cũng đã thành công trong việc minh oan cứu sống cho một tử tù tên là Hàn Đức Long ở tỉnh Bắc Giang, khi đọc cuốn sách này và soi chiếu với hệ thống pháp luật Việt Nam, tôi thấy được nhiều điều khác biệt.

Luật sư Bryan Stevenson cho biết, sau khi ông thành lập một văn phòng chuyên nhận giúp đỡ cho các tử tù, mỗi ngày ông đều nhận được các cuộc gọi hoảng loạn từ những người không được hỗ trợ pháp lý trong khi giờ phút thi hành án của họ mỗi lúc một cận kề.

Ông cho biết mình chưa bao giờ nghe thấy những giọng nói khẩn khoản tuyệt vọng đến như thế.

Điều đó cho thấy pháp luật nước Mỹ cho phép tử tù được liên hệ điện thoại tới các văn phòng luật sư để nhờ sự trợ giúp.

Trong khi ở Việt Nam, Luật thi hành án hình sự năm 2019 chỉ cho phép phạm nhân được điện thoại về cho người thân mà không có quy định điện thoại cho luật sư.

Số điện thoại để phạm nhân liên lạc với người thân phải đăng đăng ký trước với trại giam, ngoài ra trong các trại giam không có danh bạ thông tin về văn phòng luật sư để các phạm nhân có thể biết mà nhờ đến.

Luật sư Bryan Stevenson cho biết, một trong các cuộc gọi đến từ một người có tên là Herbert Richardson, anh này mới nhận được thông báo về ngày xử tử của mình nên đã điện thoại cho luật sư nhờ giúp đỡ.

Luật sư Bryan Stevenson ban đầu lưỡng lự vì không biết mình có thể làm gì trong quãng thời gian ngắn ngủi còn lại, nhưng sau khi nhận lại được cuộc gọi vào ngày hôm sau thì ông đã nhận lời.

Nội dung này cho thấy tử tù được gọi điện thoại cho luật sư mỗi ngày. Trong khi đó luật ở Việt Nam không cho phép tử tù gọi điện thoại cho luật sư, mà chỉ được liên lạc điện thoại với thân nhân mỗi tháng 01 lần, mỗi lần không quá 10 phút.

Tác giả cho biết thêm, Herbert Richardson là một cựu binh trong chiến tranh Việt Nam. Những trải nghiệm không khác gì ác mộng về sự tàn khốc của chiến tranh đã để lại trong Herbert những di hại ám ảnh nặng nề.

Nhập ngũ năm 1964 khi 18 tuổi và đóng quân tại một trại binh ở An Khê nằm gần Pleiku. Trong một lần thực hiện nhiệm vụ trung đội của Herbert bị phục kích và anh bị thương nặng.

Khi tỉnh lại thân mình thấm đẫm máu đồng đội, anh bị mất phương hướng và không thể cử động được. Không lâu sau tinh thần của Herbert bị suy sụp hoàn toàn. Anh tự tử không thành sau những cơn đau đầu trầm trọng.

Được giải ngũ về lại quê nhà ở Brooklyn, New York, Herbert được chữa trị tại một bệnh viện và đem lòng yêu một nhân viên y tế tại đó. Nhưng cô gái sau khi nhận ra sự quan tâm thái quá ở anh thì đã xa lánh xua đuổi.

Herbert nảy ra ý tưởng giành lại người yêu, tự nhủ rằng nếu cô cảm thấy bị đe dọa sẽ tìm đến anh để được bảo vệ. Anh đã chế tạo một quả bom và đặt nó trước cửa nhà người yêu. Nhưng không may kế hoạch bị vỡ, quả bom phát nổ làm chết một bé gái và bị thương một bé khác.

Herbert bị lãnh án tử hình và người ta đã giam anh 11 năm cho tới ngày anh phải đối diện với ghế điện.

Luật sư Bryan Stevenson đã giúp đỡ Herbert bằng cách gửi đơn yêu cầu cứu xét lại bản án tử hình, và họ đã giành được một phiên xử ở tòa, tại đó luật sư cố gắng trình bày những lý lẽ gỡ tội cho Herbert.

Điều này khác với pháp luật Việt Nam. Ở Việt Nam luật sư có thể gửi đi rất nhiều đơn thư nhưng không có cơ chế nào để yêu cầu tòa án mở một phiên xét xử thẩm tra đánh giá lại những ý kiến của luật sư. Cơ chế pháp lý thiếu vắng gây ra rủi ro lớn cho những trường hợp kêu oan hay xin ân giảm án tử hình.

Cuối cùng bản án tử hình của Herbert được giữ nguyên và Herbert có một nguyện vọng là muốn luật sư có mặt trong quá trình thi hành án.

Đây cũng lại là điều không hề có ở Việt Nam. Pháp luật Việt Nam không cho phép luật sư tham gia vào quá trình thi hành án tử hình.

Luật sư Bryan Stevenson cho biết, vào ngày thi hành án tử hình người thân của tử tù đã đến gặp Herbert lần cuối, họ cùng ngồi nói chuyện bên nhau.

Trong đó đặc biệt có người vợ mới cưới của Herbert, anh quen và thư từ qua lại với cô gái suốt nhiều năm. Họ đã quyết định kết hôn một tuần trước ngày xử tử. Herbert không có bất cứ tài sản gì để lại cho vợ ngoài một lá cờ Mỹ khi anh qua đời vì anh là một cựu quân nhân.

Tất cả những điều đó cho thấy sự thông thoáng của luật pháp nước Mỹ, ấn định quyền hạn rộng rãi cho phạm nhân, không ngăn cách cấm cản luật sư liên hệ với tử tù.

Những diễn tiến câu chuyện được mô tả hoàn toàn xa lạ và thật khó tưởng tượng với ở Việt Nam, tuy rằng đó cũng chỉ là sự đối xử của luật pháp với tử tù.

Nhiều nghiệt ngã

nhà tù, tù nhân, trại giamBản quyền hình ảnhHOANG DINH NAM/GETTY IMAGES

Mới đây tôi được gia đình của một tử tù mời làm luật sư giúp đỡ kêu cứu ân giảm mức án tử hình cho người thân của mình. Đó là tử tù Đặng Văn Hiến, một nông dân đã có hành vi bắn chết ba người trong một vụ chống chọi cướp đất xảy ra ở huyện Tuy Đức tỉnh Đắk Nông hồi năm 2016.

Giống như những khó khăn đã gặp phải trước đây trong quá trình minh oan cho tử tù Hàn Đức Long, hiện nay hệ thống pháp luật không có quy định cho phép luật sư được tiếp cận với hồ sơ vụ án đã khép lại vì bản án đã có hiệu lực pháp luật.

Do vậy nên khi Luật sư gửi văn bản tới tòa án đã tuyên tử hình Đặng Văn Hiến đề nghị cho sao chụp hồ sơ vụ án thì đã không nhận được phản hồi.

Luật sư cũng gửi công văn tới trại giam đề nghị cho phép gặp làm việc với tử tù nhưng cũng không nhận được phản hồi, vì pháp luật cũng không quy định rõ quyền của phạm nhân được gặp luật sư.

Điều này cho thấy tử tù ở Việt Nam chịu sự rủi ro rất lớn bởi hệ thống pháp luật thiếu vắng những cơ chế cứu giúp cho họ.

Trong cuốn sách của mình, luật sư Bryan Stevenson chia sẻ tâm sự cho biết, sự gần gũi với các tử tù đã dạy cho ông một số sự thật cơ bản và mộc mạc, đó là hành động tồi tệ nhất mà ta từng thực hiện không làm nên bản chất con người chúng ta.

Công việc ông làm với những người nghèo và người bị giam giữ đã thuyết phục ông rằng trái ngược với nghèo đói không phải là giàu có mà trái ngược với nghèo đói chính là công lý.

Luật sư Bryan Stevenson tin rằng thước đo trung thực nhất cho cam kết của chúng ta đối với công lý pháp quyền và thước đo chuẩn xác nhất cho nhân phẩm danh dự của chúng ta, nằm ở cách ta đối xử với người nghèo, người bị giam giữ và kết án.

Trong khi đó có thể nói pháp luật Việt Nam hiện tại đang còn rất nghiệt ngã.

Thực tế này cần phải thay đổi, pháp luật cần bổ sung thêm những cơ chế giúp bênh vực quyền lợi cho tử tù, hành lang pháp lý dành cho luật sư cần được mở rộng, có thế công lý mới đến được với nhiều người.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Khoảng 100 người Việt sinh sống tại Nhật Bản đã tham gia một cuộc biểu tình tuần hành quanh Đại sứ quán Trung Quốc để phản đối hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông. "Tình hình là hiện tại biển đảo của Việt Nam bị xâm chiếm mà nói thẳng là nó cướp nhưng phía nhà hữu trách của Việt Nam thì hầu như là im lặng và không có biểu hiện hay biện pháp nào để ngăn chặn sự xâm lược của giặc tàu. "Nên tôi là một người con dân nước Việt Nam không muốn mất một tất đất nào cũng lãnh thổ Việt Nam dù đang đi lao động tại Nhật Bản nhưng tôi cũng muốn góp tiếng nói của mình nên đã tham gia cuộc biểu tình hôm qua 8/9," một người Việt tại Nhật tên Ngọc Quý nói với BBC. Biểu tình Hong Kong và một góc nhìn từ Việt Nam
“Sao đỏ ảnh hưởng đến nhân cách của các em. Nó giáo dục cho học sinh tính xấu là bắt nạt bạn, dùng quyền lực bắt bạn cống nạp tiền. Những em nhút nhát thì trở thành hèn vì bị bạn bắt nạt mà không dám nói. Đảng muốn đào tạo các em học sinh từ lúc nhỏ có những mầm mống xấu. Những em đó được coi như lực lượng hậu bị cho những người cộng sản, bởi chế độ cộng sản phải có những người cộng sản, mà những người cộng sản là những người rình rập đồng đội mình, đồng nghiệp mình rồi tranh giành quyền lực, cấu xé nhau…”
Mục đích theo sát Trương Duy Nhất như vậy, theo tôi, chỉ là nhằm bịt mọi tin tức mà Trương Duy Nhất có thể đưa ra bên ngoài, phục vụ cho con đường thăng tiến của ông Nguyễn Xuân Phúc vào đại hội đảng sắp tới. Cứ nhìn lại sẽ thấy việc đưa người sang tận Thái Lan bắt cóc đem về, kết tội rồi lúng túng thay đổi tội danh: đó là động cơ chính trị chứ không phải là kinh tế như nhà nước CSVN vẫn nói. Đặc biệt là cho đến giờ phút này, Hà Nội vẫn không sao công khai giải thích được việc Trương Duy Nhất có mặt ở Việt Nam, cho thấy bản lĩnh của Nhất đã “cứng” như thế nào.
Dân Đồng Tâm bây giờ nói thẳng đây là giặc nội xâm cướp đất này. Dân Đồng Tâm cương quyết tuyên chiến với giặc nội xâm. Bất kể ai không có quyết định thu hồi đất mà vào đây cướp đất thì dân Đồng Tâm sẽ sẵn sàng chiến đấu và nhiều người sẽ sẵn sàng hy sinh. Anh em chúng tôi đương đầu cả về đầu tư, tài chính, kinh tế, thời gian và thậm chí cả xương máu như tôi. Đây là quyền lợi của toàn dân, hoàn toàn không vì một cá nhân nào cả -Ông Lê Đình Kình
Truyền thông trong nước vào ngày 4 tháng 9 dẫn nguồn từ Cơ quan điều tra cho biết trong vụ án liên quan thương vụ Mobifon mua 95% cổ phần của AVG (gọi tắt là vụ án AVG), cơ quan này đề nghị bị can Phạm Nhật Vũ được áp dụng chính sách hình sự đặc biệt và cần được xem xét các tình tiết giảm nhẹ trong quá trình truy tố và xét xử.
Lãnh đạo Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam vừa cho biết đã có kết quả trúng sơ tuyển thầu cao tốc Bắc – Nam, nhưng đó là “tài liệu mật,” nên không thể tiết lộ. VTC trích lời Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) Nguyễn Ngọc Đông hôm 4/9 cho biết có kết quả sơ tuyển thầu cao tốc Bắc - Nam nhưng đây là “tài liệu mật, không thể công bố.” “…Theo quy định của pháp luật về đấu thầu, quá trình đánh giá, thẩm định, lựa chọn nhà đầu tư thực hiện theo chế độ hồ sơ mật, không cung cấp cụ thể được,” trang Vietnambiz trích lời ông Đông nói.
Tại báo cáo về công tác phòng chống tội phạm và vi phạm pháp luật năm 2019 trình Ủy ban Tư pháp Quốc hội thẩm tra, diễn ra vào sáng ngày 3 tháng 9, Đại diện Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Công an-Thượng tướng Lê Quý Vương cho biết trong năm qua đã có 281 vụ phạm tội, vi phạm pháp luật về tham nhũng và chức vụ, giảm so với năm 2018. Thứ trưởng Bộ Công an-Thượng tướng Lê Quý Vương nhấn mạnh rằng các vụ án tham nhũng được đẩy nhanh tiến độ xử lý, tuy nhiên tình trạng tham nhũng vặt vẫn còn diễn ra tương đối phổ biến, nhất là ở cơ sở.
Một tàu cần cẩu khổng lồ của Trung Quốc đã tiến vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, chỉ cách bờ biển Quảng Ngãi khoảng 90 km, SCMP đưa tin sáng nay, thứ Năm ngày 5/9. Tàu Lan Jing, được cho là tàu cần cẩu lớn nhất thế giới, đã rời thành phố ven biển Trạm Giang ở phía nam tỉnh Quảng Đông của Trung Quốc hồi đầu tháng trước. Con tàu đã tới khu vực ngoài khơi của tỉnh Quảng Ngãi, vào tối thứ Ba, theo Marine Traffic, một trang web chuyên theo dõi chuyển động của các tàu thuyền.
Vụ sát hại người thân xảy ra hôm 1/9 tại Hà Nội làm dấy lên câu hỏi có phải xã hội đang ngày càng lạnh lùng hơn và đạo đức đang xuống cấp. Hôm 1/9, mạng xã hội lan truyền video một người đàn ông đang đâm chém túi bụi khiến nhiều người gục tại chỗ. Nhiều báo Việt Nam sau đó cũng có bài viết và hình ảnh hiện trường. Hung thủ sau đó được xác định là ông Nguyễn Văn Đông (sinh năm1966, xã Hồng Hà, Hà Nội). Năm nạn nhân là em trai ruột, vợ em trai và các cháu, trong đó 4 người thiệt mạng, 1 người khác bị thương nặng. Trong các hình ảnh và video được đăng tải, có thể thấy khi vụ việc xảy ra, nhiều người đứng xung quanh chứng kiến trực tiếp nhưng không có ai can ngăn, cũng không có bóng dáng công an...
Hai cựu Bộ trưởng Thông tin- Truyền Thông Trương Minh Tuấn (trái) và Nguyễn Bắc Son (phải) Courtesy of Hội Nhà Báo VN Hai cựu bộ trưởng Thông tin- Truyền Thông Nguyễn Bắc Son và Trương Minh Tuấn khai có nhận tiền hối lộ từ cựu chủ tịch Công ty Cổ Phần Nghe Nhìn Toàn Cầu (AVG) Phạm Nhật Vũ trong thương vụ Mobifone mua cổ phần của AVG. Lời khai của hai ông được Cơ quan Cảnh Sát Điều Tra, Bộ Công An ghi trong kết luận điều tra vụ án ‘vi phạm qui định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng; đưa và nhận hối lộ’ xảy ra tại Tổng công ty Mobifone và một số đơn vị liên quan.
Bảo Trợ