Lý do Việt Nam phải cực kỳ cảnh giác với ‘Vành đai và con đường’ của Trung Quốc

17 Tháng Sáu 20192:01 CH(Xem: 45)

Lý do Việt Nam phải cực kỳ cảnh giác với ‘Vành đai và con đường’ của Trung Quốc
Bản thân Trung Quốc đã “tẩy chay” điện than trong nước, nhưng lại đầu tư nhiệt điện vào các quốc gia hoàn toàn có tiềm năng về năng lượng mặt trời như Việt Nam.

Theo trang Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP), kể từ khi ra đời năm 2013, Sáng kiến ​​”Vành đai và Con đường” trị giá 1 nghìn tỷ USD của ông Tập Cận Bình đã gặp phải chỉ trích ở nhiều quốc gia về sự thiếu minh bạch, tham nhũng, chi tiêu lãng phí, phụ thuộc quá mức vào các nhà thầu Trung Quốc và tiêu chuẩn chất lượng kém.

blank

Dự án Vành đai và Con đường của Trung Quốc. (Ảnh: Top China Travel

Nhiều chuyên gia kinh tế gần đây đã tập trung cáo buộc chiến lược ngoại giao “bẫy nợ” của Trung Quốc. Các khoản vay từ Trung Quốc đang trở thành gánh nặng với các quốc gia tham gia vào Sáng kiến “Vành đai và Con đường”, một số nước có nguy cơ mất khả năng chi trả. Cuối cùng, Trung Quốc sẽ buộc họ phải trao quyền kiểm soát các tài sản kinh tế và quân sự chiến lược, như cảng biển, đường sắt và nhà máy điện để “gán nợ”.

Một số chuyên gia khác lại lo ngại nhiều hơn về hậu quả môi trường, đặc biệt xuất phát từ ngành điện. Trong khi Bắc Kinh liên tiếp đóng cửa các nhà máy nhiệt điện than trong nước và chuyển sang các nguồn năng lượng tái tạo sạch hơn, thì các công ty năng lượng của họ lại đang tìm kiếm lợi nhuận ở nước ngoài, hứa hẹn sẽ cho vay các nước kém phát triển hơn, giúp chính phủ của họ xây dựng các nhà máy máy nhiệt điện theo Sáng kiến “Vành đai và con đường”.

Nếu những lời hứa này được thực hiện, các nước nghèo hơn có thể sẽ chiếm khoảng 50% lượng khí thải toàn cầu vào năm 2050, theo một báo cáo của Đại học Thanh Hoa ở Bắc Kinh.

Ông Tập Cận Bình hiểu rõ những lo ngại về môi trường của các quốc gia xung quanh sáng kiến của ông và đã cố gắng xoa dịu bằng một diễn đàn được tổ chức vào tháng 4, tuyên bố “Vành đai và Con đường” có mục đích thúc đẩy phát triển bền vững. Bất chấp những ngôn từ ca ngợi rằng Trung Quốc đang là quốc gia đi đầu về năng lượng tái tạo, thì nước này vẫn tiếp tục ủng hộ cho nguồn điện gây ô nhiễm.

Một báo cáo phát hành đầu năm nay của Viện phân tích tài chính và kinh tế năng lượng (IEEFA) có trụ sở tại Mỹ cho thấy các tổ chức tài chính Trung Quốc đã trợ cấp hoặc cam kết trợ cấp 36 tỷ USD cho hơn một phần tư số nhà máy điện than hiện đang được phát triển bên ngoài Trung Quốc – tại thời điểm các tổ chức tài chính quốc tế lớn đang từ chối tài trợ cho điện than.

Hoạt động của Trung Quốc ở nước ngoài cho đến nay vẫn đầy tai tiếng. Từ năm 2000 đến 2017, Ngân hàng Phát triển Trung Quốc và Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc đã cung cấp khoảng 52 tỷ USD tài chính cho các dự án điện than ở nước ngoài.

blank
Dự án Đường sắt Cát Linh-Hà Đông vay vốn từ Trung Quốc đã lùi tiến độ 10 lần. (Ảnh: Lao Động)

Một số quốc gia sẽ phải đối mặt với rủi ro ô nhiễm cao hơn các quốc gia khác. Việt Nam có thể là quốc gia có nguy cơ cao nhất do số lượng tương đối lớn các nhà máy điện than được tài trợ bởi Trung Quốc và các quốc gia khác. Với tốc độ tăng trưởng cao được duy trì liên tục, nhu cầu điện của Việt Nam được dự báo sẽ tăng 8%/năm từ nay đến năm 2025.

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng, Việt Nam sẽ cần đến 96.500 megawatt điện vào năm 2025. Cho đến nay, các ngân hàng Trung Quốc đã cấp 9,3 tỷ USD cho vay 14 nhà máy điện than từ năm 2000-2018, một số tiền lớn hơn bất kỳ quốc gia nào tham gia sáng kiến còn có tên là “Nhất đới Nhất lộ” này.

Mặc dù cảnh giác với Trung Quốc, Việt Nam vẫn đang nhận một khoản tiền lớn từ Bắc Kinh để xây dựng nhà máy nhiệt điện. Với tổng công suất đốt than được đề xuất là 13.380 megawatt, Việt Nam đã thu hút 3,6 tỷ USD vốn đầu tư từ Trung Quốc.

“Rõ ràng là Việt Nam cần điện, nhưng phụ thuộc quá lớn vào điện đốt than sẽ đi ngược lại mọi nỗ lực làm sạch môi trường”, đại diện IEEFA cho biết. “Đầu tư vào năng lượng tái tạo là một hướng đi thông minh hơn, thay vì chấp thuận các khoản đầu tư vào nhà máy điện than đắt đỏ và lỗi thời”.

Khác với nhiều quốc gia, Việt Nam có tiềm năng rất lớn về sản xuất năng lượng gió và mặt trời, với khoảng 1.600-2.700 giờ ánh sáng mặt trời mỗi năm và tốc độ gió trung bình 7-11 mét/giây ở Quy Nhơn và TP. HCM. Mặc dù có tiềm năng lớn, nhưng năng lượng tái tạo vẫn phải vật lộn để có thể phát triển ở Việt Nam. 

Việt Nam rõ ràng có cơ hội lý tưởng để khai thác tiềm năng năng lượng mặt trời và năng lượng gió, nhưng việc bù đắp vẫn còn tương đối thấp cho các hộ gia đình hoặc doanh nghiệp sản xuất điện thông qua các phương tiện tái tạo khiến các nhà đầu tư vẫn e dè với điện sạch.

Trong những năm gần đây, đã có rất nhiều tổ chức quốc tế hỗ trợ Việt Nam giải quyết những vấn đề khó khăn này, nhưng các cơ quan quản lý cần phải tỉnh táo trước lời đề nghị từ Bắc Kinh, nếu không các dự án năng lượng tái tạo sẽ bị lấn át bởi điện “bẩn”. 

Tuệ Minh (tổng hợp) DKN


Tàu Trung Quốc đâm chìm tàu Philippines, trong lúc Mỹ-Nhật tập trận

blank
Ngư dân Phi kéo lên bờ chiếc tàu đánh cá bị tàu “dân quân biển” Trung Quốc đâm chìm đêm 9 Tháng Sáu, 2019.(Hình: Philstar)

MANILA, Philippines (NV) – Một tàu “dân quân biển” của Trung Quốc đâm chìm một tàu cá Philippines rồi bỏ đi, ngay trong thời điểm hàng không mẫu hạm Mỹ và nhóm tàu khu trục Nhật tập trận trên Biển Đông.

Theo nguồn tin Hải quân Mỹ, đội tàu đặc nhiệm với mẫu hạm USS Ronald Reagan trong khi đi tuần tra trên Biển Đông đã có cuộc tập trận với nhóm tàu của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản vào các ngày 10 đến 12 Tháng Sáu, 2019.

Chỉ ít giờ trước khi cuộc tập trận chính thức được loan báo, một tàu đánh cá lớn của Trung Quốc bị tố cáo là tàu “dân quân biển” đã cố tình đâm một tàu đánh cá cỡ nhỏ của ngư dân Philippines đang neo đậu tại khu vực Việt Nam gọi là bãi Cỏ Rong (Philippines tuyên bố chủ quyền và gọi là Recto Bank, tên quốc tế là Reed Bank).

Hôm Chủ Nhật, 16 Tháng Sáu, 2019, tờ Philstar thuật lời chánh văn phòng phủ tổng thống nói ông tổng thống Duterte đã gọi nội các họp về vụ tàu đánh cá bị tàu Trung Quốc đâm chìm, nhưng sau đó lại hủy bỏ cuộc họp nhưng không cho biết lý do.

Dư luận dân chúng Philippines vẫn còn đang sôi sục kể cả biểu tình với vụ tàu “dân quân biển” Trung Quốc đã cố tình đâm tàu đánh cá Gem-Vir-1 của ngư dân Philippines khoảng nửa đêm 9 Tháng Sáu. Nếu không được một tàu đánh cá của Việt Nam cứu ít giờ sau đó thì 22 ngư dân Philippines có thể đã thiệt mạng.

Mấy ngày trước Bắc Kinh chối nhưng hôm Thứ Bảy, 15 Tháng Sáu, đại sứ quán Trung Quốc tại Manila phổ biến trên mạng xã hội mấy lời chống chế rằng, tàu đánh cá của họ chẳng may đụng phải tàu Philippines. Họ tính cứu ngư dân nhưng thấy 7, 8 tàu cá Philippines gần đó sợ bị tấn công nên phải chạy. Tòa đại sứ Philippines còn viết rằng ngư dân đã được tàu đánh cá Philippines cứu.

blank
Mẫu hạm USS Ronald Reagan và khu trục hạm Nhật Akebono tập trận trên Biển Đông. (Hình: Lực Lượng Hải quân Phòng vệ Nhật)

Báo chí Philippines thuật lời ngư dân phản bác các hàng chữ tuyên truyền bịp bợp của Trung Quốc và xác định lại là không có tàu cá Philippines nào gần đó và 22 ngư dân được một tàu cá của Việt Nam cứu sống. Bản tin tuyên truyền trên trên mạng xã hội của tòa đại sứ Trung Quốc đã bị gỡ bỏ nhưng báo Philstar đã chụp lại được và phổ biến.

Trên tờ Philstar hôm Chủ Nhật, nhiều độc giả của tờ báo đả kích thậm tệ cách đối phó vụ việc và thái độ hèn nhát của ông tổng thống Duterte, gọi ông là một thứ tay sai của Bắc Kinh “yêu Trung Quốc hơn yêu Philippines.”

Hôm Thứ Sáu, chính phủ Philippines đã nộp đơn phản đối tại Ủy Hội Hàng Hải Quốc Tế (IMO) của LHQ cáo buộc tàu Trung Quốc gây chìm tàu Philippines thay vì cứu các ngư dân thì lại bỏ đi.

Khi vụ tàu Trung Quốc đâm tàu cá Philippines, mẫu hạm Reagan và 3 tàu khu trục Nhật Bản, trong đó có cả tàu chở trực thăng Izumo thực hiện luyện tập truyền tin, thao tác đội hình tác chiến, theo một sĩ quan kỹ thuật tác chiến của mẫu hạm cho hay trên báo Hải quân Mỹ.

“Khoảng thời gian chúng tôi tập luyện trên biển và hoạt động chung với các đối tác của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản là vô cùng quý giá.” Đại Tá Pat Hannifin, hạm trưởng mẫu hạm Reagan nói với nhà báo. “Đồng minh của chúng tôi chưa bao giờ mạnh như bây giờ, cũng như chưa bao giờ quan trọng hơn bây giờ ở khu vực.”

Tuần trước, hãng tin Bloomberg cho hay Mỹ tăng phái thêm hai tàu của Lực lượng Tuần duyên (Coast Guard) đến khu vực tây Thái Bình Dương nhằm đối phó với các lực lượng bán quân sự của Trung Quốc ở cả hai khu vực biển Hoa Đông và Biển Đông.

Nguồn tin thuật lời bà phó đô đốc Linda Fagan, phó tư lệnh Lực lượng Tuần Duyên Hoa Kỳ, nói với báo chí là các tàu đó “sẽ giúp thực thi pháp luật (quốc tế) và tăng cường khả năng thực thi luật lệ ngư nghiệp.”

Tháng trước, tàu tuần duyên Mỹ USCG Bertholf tập luyện với tàu cảnh sát biển Philippines tại khu vực gần bãi đá ngầm Scarborough mà Philippines tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông trước sự theo dõi chặt chẽ của lực lượng hải quân và hải giám Trung Quốc.

Việc Hoa Kỳ đưa thêm lực lượng tuần duyên đến khu vực tây Thái Bình Dương giữa lúc nhiều nước Đông Nam Á và cả trên vùng biển Hoa Đông kêu ca Bắc Kinh ngày càng tăng cường các trò lấn áp với các tàu hải giám, hải cảnh và tàu “dân quân biển.”

Hơn tháng trước, người ta thấy Bắc Kinh đã đưa khoảng 200 tàu “dân quân biển” có tàu hải quân và hải giám hộ tống tới áp lực với Philippines tại khu vực đảo Thị Tứ tại quần đảo Hoàng Sa. Mới hôm 10 Tháng Sáu, lực lượng cảnh sát biển Philippines đưa tin họ thấy có hai tàu hải cảnh Trung Quốc chạy vòng vòng bãi cạn Scarborough.

Thời gian này, Trung Quốc đang thi hành lệnh cấm đánh cá trên Biển Đông bất chấp chủ quyền của các nước trong khu vực tại các vùng biển đang tranh chấp chủ quyền. Điều này dẫn đến các sự va chạm giữa lực lượng hải cảnh của Trung Quốc với các tàu đánh cá của Việt Nam và Philippines.

Hồi Tháng Tư 2019, Tư lệnh Lực lượng Mỹ khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương cảnh cáo Bắc Kinh là sẽ đối phó với các tàu Hải giám, tàu “dân quân biển” như tàu quân sự của Trung Quốc. Đô đốc John Richardson được báo Anh quốc Financial Times (FT) thuật lời qua một cuộc phỏng vấn. (TN)

Theo NV

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Cùng ngày tổ chức CSIS ở Washington DC đưa tin về hoạt động "quấy nhiễu" của Trung Quốc nhắm vào Việt Nam tại Bãi Tư Chính trong vùng Biển Đông, Giáo sư Carl Thayer, thuộc Đại học New South Wales, cũng nhận định về sự kiện này. Theo nhà nghiên cứu và phân tích chính trị Việt Nam và bang giao quốc tế Carl Thayer, tin tức về cuộc đối đầu giữa lực lượng Cảnh sát biển Trung Quốc và Việt Nam hiện giờ chưa nhiều, tuy nhiên: ''rõ ràng là có điều gì đó đang xảy ra giữa Việt Nam và Trung Quốc trong vùng biển này, và Việt Nam có vẻ đã phản ứng mạnh mẽ".
Công nhân Công ty Xi măng Phúc Sơn tiếp tục đình công sang ngày thứ hai, với số công nhân tham gia lên đến hơn 1.000 người. Theo truyền thông trong nước, trong 2 ngày 17 và 18/7, các công nhân đã dừng việc tập thể, yêu cầu công ty Phúc Sơn thực hiện đầy đủ các chế độ đối với người lao động. Hôm 17/7 khoảng hơn 300 công nhân đình công và hôm 18/7 số công nhân tham gia đã lên hơn 1.000 người.
Mãi cho đến tối 16/7/2019, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam mới nói gần nói xa (vì chẳng qua không dám nói thật!) về sự kiện nóng bỏng suốt mấy tuần qua ngoài bãi Tư Chính. Nhưng tuyên bố của bà Hằng không động chạm gì đến tàu thăm dò địa chấn Hải Dương-8 (Haiyang Dizhi-8), thậm chí hai tiếng “Trung Quốc” cũng không hề được bà nhắc tới.
Diễn tiến hiện nay cũng làm bộc lộ lợi thế của các đảo nhân tạo do Trung Quốc đơn phương xây ở Trường Sa thời gian qua. Sau khi vây quanh lô 06-01 gần một tháng, tàu hải cảnh Trung Quốc Haijing 35111 đã đi về căn cứ của Trung Quốc ở Đảo Đá Chữ Thập từ 12/7 đến 14/7, có lẽ để tiếp vận, rồi lại trở lại bao vây giàn khoan Hakuryu-5.
Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân lần đầu thừa nhận trong phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng nay 16/7 về tình trạng các đại biểu Quốc hội bỏ họp rất nhiều trong kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XIV vừa qua. "Chưa kỳ nào đại biểu Quốc hội vắng nhiều như kỳ họp này. Không hôm nào vắng dưới 30 đại biểu, trung bình mỗi ngày có 30-50 đại biểu vắng họp.
Thành phố Đà Nẵng - nơi được cho là ‘thành phố đáng sống’, một trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương ở Việt Nam - hiện bị ba doanh nghiệp khởi kiện gồm: Công ty thép Dana - Ý, Công ty Vipico và Công ty Hòn Ngọc Á Châu. Cụ thể, Công ty Vipico trúng đấu giá một lô đất tại phường An Hải Tây, quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng và được nơi này công nhận kết quả
Một nhóm hơn 20 nhà hoạt động xã hội đồng hành cùng thân nhân tù chính trị đến Trại 6, Thanh Chương, Nghệ An bị hành hung nặng nề vào ngày 12 tháng 7 bởi những thành phần lạ mặt trước sự chứng kiến của công an. Cụ thể vụ tấn công hành hung xả ra vào lúc hơn 2 giờ chiều 12/7/2019, khi 50 người mặc thường phục dùng gậy và mũ bảo hiểm tấn công nhóm các nhà hoạt động và thân nhân tù chính trị ở khu vực cách cổng Trại giam số 6 - Thanh Chương, Nghệ An khoảng vài trăm mét.
Dự thảo lần 2 “Thông tư quy định về thực hiện dân chủ trong công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông” gồm 3 chương, 13 điều đang được Bộ Công an tiến hành lấy ý kiến đóng góp của người dân để thay thế cho Thông tư 54 của Bộ Công an ban hành từ năm 2009.
Gần 1.200 người đã ký vào bản Tuyên bố Phản đối Ngược đãi Tù nhân Lương tâm trong lúc các tù nhân ở một trại giam ở miền Trung tiếp tục cuộc tuyệt thực đã kéo dài gần 4 tuần qua để phản đối việc bị đối xử khắc nghiệt trong tù. Các tù nhân lương tâm (TNLT) gồm Trương Minh Đức, Đào Quang Thực, Nguyễn Văn Túc, Trần Phi Dũng đã tuyệt thực sang ngày thứ 29 trong trại giam số 6 ở Thanh Chương, Nghệ An, theo hai người vợ của 2 tù nhân lương tâm cho VOA biết.
Giới đầu tư Anh tham gia một hội nghị xúc tiến đầu tư vào Việt Nam tổ chức tại London hôm 4/7/2019 Đại diện Bộ Tài chính Việt Nam nói với BBC về "khẩu vị" của các nhà đầu tư Anh khi tham gia cổ phần hóa DNNN. Trả lời phỏng vấn với Nguyễn Hoàng của BBC Tiếng Việt bên lề một hội nghị kêu gọi đầu tư vào Việt Nam mới đây ở London, ông Đặng Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Tài chính Doanh nghiệp, Bộ Tài chính Việt Nam, cũng nói về l‎ý do tiến độ cổ phần hóa doan nghiệp nhà nước lớn bị chậm. Đặng Quyết Tiến: "Tới London lần này, chúng tôi muốn kết nối các nhà đầu tư Anh Quốc với kế hoạch cổ phần hóa các tổng công ty lớn ở Việt Nam đang hoạt động hiệu quả và có tiềm năng.
Bảo Trợ