Việt Nam tham gia RIMPAC: Ý nghĩa chiến lược lớn hơn tập trận

08 Tháng Bảy 20185:26 SA(Xem: 284)
  • Tác giả :

Việt Nam tham gia RIMPAC: Ý nghĩa chiến lược lớn hơn tập trận

mediaChiến hạm RSS Tenacious của Singapore tham gia RIMPAC 2018. Ảnh 25/06/2018 tại căn cứ Pearl Harbor-Hickam, Hawaii.Reuters

Cuộc tập trận hải quân đa phương lớn nhất thế giới RIMPAC 2018 do Mỹ dẫn đầu vừa chính thức khởi động ngày 27/06/2018. Trong thời gian qua, dư luận quốc tế đã hết sức chú ý đến sự kiện Trung Quốc không còn được Mỹ mời tham gia như hai lần trước đây do những hành vi quân sự hóa Biển Đông đã và đang được Bắc Kinh tiến hành. Tuy nhiên, theo chuyên san Nhật Bản The Diplomat ngày 02/07,  có một sự kiện khác cũng đáng chú ý không kém là việc Việt Nam, đối thủ của Trung Quốc trên Biển Đông, lần đầu tiên được mời tham gia RIMPAC.

Trong bài viết mang tựa đề “Tại sao việc Việt Nam tham dự RIMPAC đáng quan tâm - Why Vietnam’s First RIMPAC Participation Matters”, chuyên gia Prashanth Parameswaran của The Diplomat đã phân tích rõ một số ý nghĩa chiến lược của việc Hà Nội lần đầu tiên tham dự cuộc tập trận RIMPAC để thẩm định rằng đây là một sự kiện đáng quan tâm, không kém sự kiện Bắc Kinh bị loại khỏi cuộc chơi.

Việt Nam đã từng dự RIMPAC 2 lần, nhưng chỉ là quan sát viên

Trước hết, theo The Diplomat, đây không phải là lần đầu tiên mà Việt Nam có mặt tại cuộc tập trận RIMPAC, gọi theo tiếng Việt là Vành Đai Thái Bình Dương, diễn ra 2 năm một lần vào mùa hè ở vùng quần đảo Hawaii và khu vực Nam California.

Hà Nội đã từng cử quan sát viên đến “nhìn” hai lần tập trận RIMPAC vào năm 2012 và 2016, cũng như các nước Đông Nam Á khác đã làm trước đó. Thế nhưng điểm mới năm nay là Việt Nam không còn là người đứng ngoài quan sát nữa, mà đã là thành viên thực thụ của RIMPAC 2018, được quyền tham gia vào các hoạt động.

Có thể là vì lần đầu tiên tham gia, cho nên Việt Nam không cử tàu đến RIMPAC cùng diễn tập với 24 nước còn lại, mà chỉ cử 8 sĩ quan Hải Quân tham gia.

Theo bộ Quốc Phòng Việt Nam, đây chính là một cơ hội tốt để Hải Quân Việt Nam học tập kinh nghiệm của các nước khác, tăng cường năng lực trong một số lãnh vực cụ thể như cứu trợ thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.

Ý nghĩa chiến lược

Giải thích về mức độ tham gia còn khiêm tốn của Việt Nam, báo chí trong nước đã nói đến vấn đề tốn kém kinh phí khi gởi tàu đi tập trận. Tuy nhiên, đối với The Diplomat, chỉ riêng việc Hà Nội đáp ứng lời mời đến tham gia RIMPAC đã là một sự kiện đầy ý nghĩa.

Theo tờ báo Nhật Bản, việc Mỹ mời Việt Nam tập trận, trong khi lại đóng cửa đối với Trung Quốc, hàm chứa một ý nghĩa chiến lược rộng lớn hơn một cuộc tập trận đơn thuần, nếu đặt nó trong bối cảnh hoạt động quốc phòng gia tăng đáng kể giữa Việt Nam và Hoa Kỳ trong những năm gần đây, và gia tăng mạnh thời chính quyền Donald Trump, mặc dù vẫn còn nhiều bấp bênh và thách thức.

Vào lúc Washington đang tìm cách xây dựng chiến lược về một vùng Ấn Độ Thái Bình Dương tự do và mở (gọi tắt là FOIPS - Free and Open Indo Pacific Strategy), Việt Nam được Mỹ xem như một đối tác then chốt.

Mặt khác, ý nghĩa không chỉ bó hẹp trong quan hệ song phương Mỹ Việt, mà còn mở rộng ra quan hệ giữa ASEAN với Mỹ.

Sự kiện Việt Nam tham gia RIMPAC 2018 đã nâng số lượng các quốc gia Đông Nam Á tham gia vào cuộc tập trận của Mỹ, lên 7 quốc gia trong số 10 nước ASEAN. Năm nay, bên cạnh Việt Nam, còn có 6 nước Đông Nam Á khác là Brunei, Indonesia, Malaysia Philippines, Singapore, và Thái Lan. Chỉ vắng có Cam Bốt, Lào và Miến Điện.

Điều đáng chú ý khác là quy mô tham gia. Ví dụ như Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore đã từng tham gia RIMPAC trước đây, nhưng chưa hề gởi tàu đến diễn tập. Lần này, họ đều có chiến hạm đến góp mặt. Thậm chí Philippines còn gởi đến hai chiếc.

Như nói ở trên Việt Nam tham gia, nhưng không gởi tàu đến RIMPAC. Tuy nhiên, theo The Diplomat, nhìn bối cảnh chung, sự kiện Việt Nam có mặt và góp phần vào cuộc thao diễn to lớn này vẫn đáng được chú ý.

Ba điều kiện mà Trung Quốc phải làm để có thể trở lại RIMPAC

Về trường hợp của Trung Quốc, nước này đã hai lần tham gia cuộc tập trận RIMPAC trong những năm gần đây. Có điều là năm nay, sau một loạt những hành động khiêu khích, Bắc Kinh vào giờ chót đã không được hoan nghênh tại cuộc tập trận, và phía Mỹ đã nói rõ lý do rút lại lời mời: đó là vì vấn đề quân sự hóa Biển Đông.

Trung Quốc đã không che giấu thái độ bực tức trước quyết định của Washington, vì phải nói là Bắc Kinh có dấu hiệu rất lý thú với cuộc tập trận của Mỹ. Theo tờ báo của Quân Đội Mỹ, Stars and Stripes, số ra ngày 29/06/2018, vào năm 2016, Trung Quốc đã cử một đội tàu 5 chiếc và 2000 quân nhân đến tham gia RIMPAC.

Chuyên san Nhật Bản The Diplomat, ngày 25/06/2018, đã nêu bật một số điều kiện mà Thượng Viện Mỹ đã đề ra cho Trung Quốc nếu nước muốn được tham gia RIMPAC trở lại.

Theo tờ báo, Thượng Viện Mỹ chính là định chế đã rất gay gắt đối với Bắc Kinh. Trong Đạo Luật Chuẩn Chi Quốc phòng - U.S. National Defense Authorization Act (NDAA) - cho tài khóa 2019 mới được Thượng Viện Mỹ thông qua gần đây, các thượng nghị sĩ đã kèm theo một số điều kiện mà Trung Quốc phải hội đủ trước khi trở lại cuộc thao diễn RIMPAC.

Văn kiện được Thượng Viện Mỹ thông qua đã yêu cầu bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ không “cho phép hay tạo điều kiện dễ dàng” cho việc Hải Quân Trung Quốc tham gia RIMPAC, đến khi nào họ có thể chứng thực là Trung Quốc đã :

1/ Chấm dứt tất cả hoạt động bồi đắp đảo ở Biển Đông

2/ Triệt thoái tất cả vũ khí ra khỏi những nơi đã bồi đắp, và

3/ thiết lập một hồ sơ theo dõi nhất quán trong bốn năm về các hành động nhằm ổn định khu vực.

Đối với The Diplomat, các đòi hỏi của Thượng Viện Mỹ chỉ mang ý nghĩa biểu tượng và rất khó được Trung Quốc đáp ứng nghiêm túc.

Một vấn đề khác là không rõ các điều khoản được đưa vào Luật NDAA có hợp hiến hay không, và ngành hành pháp có rất nhiều cách thức để thực hiện chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ - có nghĩa là một vị tổng thống tương lai hoàn toàn có thể mời Hải Quân Trung Quốc trở lại RIMPAC.

Dẫu sao thì quan điểm của Thượng Viện rất rõ ràng. Trong phần khuyến nghị chính phủ, không có giá trị ràng buộc, nhưng được ghi trong Luật NDAA 2019, định chế lập pháp Mỹ đã lưu ý chính quyền rằng “không nên mời tham gia RIMPAC bất kỳ quốc gia nào có hành động bất lợi đối với Mỹ”.

Trong số hơn 20 lực lượng hải quân ngoại quốc đã xác nhận tham gia vào cuộc tập trận RIMPAC năm nay, không có nước nào đối địch với Mỹ.

Tuy nhiên, đối với The Diplomat, các điều kiện mà Thượng Viện nêu lên đối với Trung Quốc vẫn bộc lộ một số hạn chế. Họ đòi Trung Quốc chấm dứt các hoạt động cải tạo bồi đắp. Thế nhưng đây là những hoạt động mà Trung Quốc đã dừng rồi vì đã hoàn thành phần cải tạo đất để bồi đắp bảy hòn đảo nhân tạo ở quần đảo Trường Sa và hiện đang chuyển sang việc xây dựng và hoàn thiện các cấu trúc trên đảo.

Thượng Viện Mỹ cũng ra điều kiện đòi Trung Quốc tháo gỡ các cơ sở, thiết bị quân sự đã bố trí trên bảy hòn đảo nhân tạo đó. Không hề có lời lẽ nào về việc đòi Trung Quốc tuân thủ phán quyết của Tòa Trọng Tài Thường Trực La Haye năm 2016.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Ngày 11/06/2019, các luật sư Đài Loan đã chính thức kiện tập đoàn công nghiệp Formosa lên một tòa án ở Đài Bắc. Năm 2016, tập đoàn gang thép của Đài Loan đã bị chính phủ Việt Nam phạt 500 triệu đô la vì xả hóa chất ra biển gây thảm họa môi trường cho vùng duyên hải miền trung Việt Nam.
Truyền thông trong nước vào ngày 10/6 đồng loạt loan tin về việc Bộ Công an cùng với Cơ quan chức năng Đà Nẵng đã tiến hành khám xét nhà ở của Blogger Trương Duy Nhất được cho nhằm phục vụ cho việc mở rộng điều tra vụ án vi phạm quy định về quản lý và sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí liên quan tới Phan Văn Anh Vũ tức “Vũ nhôm”, một cựu sĩ quan công an đang thụ án tù với nhiều cáo buộc, trong đó có liên quan đến việc thâu tóm đất đai công sản ở các thành phố lớn.
Một phái đoàn Việt Nam do Đức Cha Hoàng Đức Oanh và một số linh mục đại diện cho các nạn nhân 2 giáo phận Vinh và Hà Tĩnh khởi kiện công ty TNHH Gang Thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh ra tòa án Đài Loan vào ngày 11 Tháng Sáu, 2019. Thông cáo báo chí do Hội Công Lý Cho Nạn Nhân Formosa (JfFV) cho biết hôm Thứ Hai, 10 Tháng Sáu.
- Một số nhà xuất cảng Trung Quốc đã tìm cách tránh né thuế quan trừng phạt của Mỹ bằng cách tuồn hàng sang Việt Nam, gắn sẵn xuất xứ Việt Nam rồi đi đường vòng sang Hoa Kỳ. Báo tài chính Bloomberg hôm Chủ Nhật nói nhà cầm quyền Việt Nam đã khám phá ra hàng chục sản phẩm có chứng chỉ xuất xứ giả mạo và chuyển bất hợp pháp từ những công ty muốn né thuế quan Mỹ, từ sản phẩm nông nghiệp, vải sợi đến sắt thép. Đây là một trong những lần người ta thấy Hà Nội công khai nhìn nhận có chuyện mánh mung như thế xảy ra từ khi bùng nổ cuộc chiến thương mại Hoa Kỳ và Trung Quốc.
Công an Việt Nam hôm 10/6 khởi tố bị can và khám nhà ông Trương Duy Nhất, 55 tuổi, với cáo buộc ông đã có hành vi “lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản” từ hồi năm 2004. Nhà báo Võ Văn Tạo, từng nhiều năm là hội thẩm nhân dân, nhận định với VOA rằng đây là một động thái của chính quyền nhằm “dập tắt tiếng nói” của ông Nhất, một nhà báo, blogger nổi tiếng chuyên phân tích, bình luận về các vấn đề chính trị, xã hội của Việt Nam.
Trang Asia Times cho rằng, cuộc biểu tình tháng 6 năm 2018, ngoài việc phản đối Trung Quốc còn thể hiện những vấn đề về dân chủ và nhân quyền, rõ ràng đang ngày càng có nhiều người Việt Nam đặt nghi vấn về tính chính danh của Đảng Cộng sản cầm quyền.
) HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Đó là cảnh báo của Cục Đầu tư nước ngoài Bộ Kế hoạch và Đầu tư khi thống kê cho thấy nhà đầu tư Trung Quốc vẫn chủ yếu đầu tư vào Việt Nam theo dạng hợp tác góp vốn lấy lợi nhuận, mua bán doanh nghiệp cũ, doanh nghiệp mới để chờ đợi thời cơ.
QUẢNG NAM, Việt Nam (NV) – Hôm 8 Tháng Sáu, mạng xã hội xôn xao với phát giác chiếc tàu Trung Cộng cướp hai tấn mực khô của ngư dân Quảng Nam mới đây hóa ra là tàu cảnh sát biển từng được ghi nhận có chuyến thăm thành phố Hải Phòng hồi Tháng Mười Một, 2016.
Bộ Giao thông vận tải (GTVT) vừa đề xuất tăng phí 37 dự án BOT với lý do doanh thu sụt giảm. Bộ này đang có văn bản lấy ý kiến bộ, ngành, địa phương trước khi trình Thủ tướng. Đề xuất được đưa ra giữa lúc có nhiều phản đối của người dân cả nước về nhiều trạm thu phí BOT vì cho rằng các trạm này thường đặt sai vị trí hoặc thu phí quá cao.
Có ý kiến từ Hoa Kỳ nói rằng Việt Nam về ngắn hạn "thì ổn" nhưng dài hạn "cũng đáng lo" trong bối cảnh căng thẳng mậu dịch Mỹ -Trung. Trả lời phỏng vấn với BBC News Tiếng Việt tại London (06/06/2019), nhà báo Mỹ Greg Rushford cũng bình luận về quan điểm của người Mỹ về Trung Quốc và nhà lãnh đạo Tập Cận Bình. Greg Rushford: "Các tổ chức quốc tế như GATT, WTO đều được hình thành từ thập niên 1940 với ‎ý tưởng là lợi ích an ninh sẽ bị tổn hại khi các nước tiến hành chiến tranh thương mại. Hoa Kỳ đang đe dọa các nước với hàng rào thuế quan như Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Mexico… Nếu tôi là người Việt Nam thì tôi cũng lo lắng bởi sẽ không biết lối ăn miếng trả miếng này sẽ đi tới đâu.
Bảo Trợ