Kinh Tế Thị Trường Định Hướng XHCN: Đường Đi Không Tới?

01 Tháng Giêng 202112:42 SA(Xem: 426)
  • Tác giả :

Kinh Tế Thị Trường Định Hướng XHCN: Đường Đi Không Tới?

Thanh Trúc
Kinh Tế Thị Trường Định Hướng XHCN: Đường Đi Không Tới?Hình minh hoạ. Công nhân đang dựng biển hiệu và trang trí nhân đại hội đảng 12 ở Hà Nội hôm 4/1/2016
blank Reuters

Báo cáo mới nhất từ Bộ Kế Hoạch- Đầu Tư cho thấy thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam nhìn chung  còn xa với chuẩn mực phổ biến của nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế. 

Đây là tin được truyền thông trong nước loan tải hôm 25/12/2020, qua đó Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư đánh giá thể chế KTTT định hướng XHCN của Việt Nam còn nhiều bất cập, chưa đồng bộ, chưa  đầy đủ hầu bảo đảm thị trường vận hành thông suốt, hiệu quả.

Vẫn theo Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư Việt Nam, việc hoàn thiện thể chế diễn ra rất chậm, gây khó khăn cho quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, cản trở tiến trình thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong bối cảnh hội nhập.

Từ giữa thập niên 1980 với chính sách đổi mới, Việt Nam đã tự khẳng định một thể chế kinh tế thị trường (KTTT)  theo định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN).

Việt Nam nói mình theo cơ chế kinh tế thị trường kèm cái đuôi xã hội chủ nghĩa. Nhưng từ khi gọi là đổi mới từ năm 86 đến giờ, mặc dầu kinh tế có lên nhưng vấn đề công bằng xã hội, vấn đề phân biệt  giai cấp càng ngày càng mạnh. - GS. Ngô Vĩnh Long

Đối với Giáo sư Ngô Vĩnh Long, đại học Maine, Hoa Kỳ, người quan tâm cũng như am hiểu tình hình kinh tế Việt Nam, kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa là hiệu lệnh đổi mới của Hà Nội theo sau khẩu hiệu “ kinh tế thị trường với màu sắc đặc biệt Trung Quốc” mà  Bắc Kinh đưa ra trước đó:  

“Thành ra Việt Nam nói mình theo cơ chế kinh tế thị trường kèm cái đuôi xã hội chủ nghĩa. Nhưng từ khi gọi là đổi mới từ năm 86 đến giờ, mặc dầu kinh tế có lên nhưng vấn đề công bằng xã hội, vấn đề phân biệt  giai cấp càng ngày càng mạnh. Nếu phát triển mà chỉ phần chóp bu  lấy được của cải trong nước thì nói chưa hoàn thiện là đúng”

Đây là khẩu hiệu họ đưa ra nhưng họ lầm lẫn, họ cãi nhau ở chỗ khái niệm, họ không đo đạc cho đàng hoàng những cái phát triển của kinh tế và xã hội. Với một xã hội còn lắm khó khăn, dẫu kinh tế có phát triển cao đi nữa mà chỉ một thành phần nào được hưởng lợi thì đúng là chưa thành công”.

Phải nêu bật thế nào là kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa bởi đây là quá trình mà chừng như tới lúc này chưa được xác định, chưa được làm rõ dù đã nói rất nhiều, là phân tích của chuyên gia kinh tế, nhà nghiên cứu độc lập Lê Đăng Doanh:

Định hướng  xã hội chủ nghĩa có thể là làm cho dân giàu, tạo công bằng xã hội, cũng có thể được định nghĩa là phải kiểm soát quyền lực như ông Tổng Bí Thư kiêm Chủ Tịch Nước đã nhiều lần nhấn mạnh  phải kiểm soát các vi phạm về quyền hạn của một số quan chức trong bộ máy Nhà Nước”

“Tôi nghĩ Việt Nam cần sớm xác định rõ định hướng xã hội chủ nghĩa là như thế nào. Bởi vì Trung Quốc cũng nói họ có một nền kinh tế thị trường đặc sắc Trung Quốc, Cộng Hòa Liên Bang Đức nói có thị trường kinh tế xã hội. Mỗi một nước có một nội dung về kinh tế thị trường khác nhau, vấn đề ở đây là phải xác định rõ một nội dung cho nó thích hợp để cái kinh tế thị trường đó hoạt động một cách có hiệu quả hơn. Mấu chốt là phải thực hiện sự cạnh tranh bình đẳng và phải kiểm soát được các thế lực đột quyền”.

Về phần Tiến sĩ Ngô Trí Long, nguyên Viện phó Viện Thị Trường Giá Cả, có tiến đến kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa được hay không thì còn nhiều vấn đề lắm:

“Nói thẳng ra là phải hỏi Ban Lý Luận Trung Ương, Hội Đồng Lý Luận Trung Ương, các ông vạch ra thì các ông rõ hơn. Kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa là về mặt lý luận nhưng  thực tế còn xa vời  lắm”

“Việt Nam chưa thể xây dựng được một nền kinh tế thị trường đầy đủ, hiện đại, điều kiện hội nhập còn nhiều khiếm khuyết. Từ một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu bao cấp chuyển sang kinh tế thị trường thì đây vẫn còn là bước quá độ.  Chưa đầy đủ, thiếu cái gì thì bây giờ đang xem xét, đang bàn. Thí dụ tự do hóa giá cả là một vấn đề, hay phải đáp ứng qui luật thị trường,  phải có những yếu tố đó”.

Báo cáo của Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư trích dẫn đánh giá từ Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới năm 2019, cho thấy Việt Nam đứng hạng 67 về chỉ số Năng Lực Cạnh Tranh 4.0.

2011-10-13T120000Z_297134595_GM1E7AD1NNH01_RTRMADP_3_VIETNAM.JPG
Hình minh hoạ. Một người đàn ông đang kéo một xe hàng trên đường phố TP Hồ Chí Minh hôm 13/10/2011. Reuters

Chỉ số thành phần về thể chế vẫn là một trong nhóm có thứ hạng thấp nhất, tức là đứng thứ 89. Ngoài ra, chỉ số đổi mới sáng tạo tăng 3 bậc, từ 45 lên 42, thế nhưng chỉ số thành phần thể chế lại giảm tới 3 bậc, từ 78 xuống 81.

Theo nhà nghiên cứu độc lập Lê Đăng Doanh, những con số về thứ bậc như vậy cho thấy sau 34 năm đổi mới,  thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam cũng đang dần hội nhập quốc tế, tuy nhiên:

Mặc dầu có tiến bộ nhưng thể chế của Việt Nam đang có vấn đề, bộ máy của Việt Nam cần tiếp tục hoạt động hiệu quả hơn. Điều ấy cũng đã được phản ảnh trong báo cáo của Phòng Thương Mại-Công Nghiệp Việt Nam VCCI, trong đó có nêu tỷ lệ các doanh nghiệp phải chi trả những chi phí ngoài pháp luật, chi phí bôi trơn, tuy có giảm sút nhưng vẫn còn khoảng 56%” 

“Tôi nghĩ việc phát hiện ra là một bước tiến có tinh thần cầu thị. Vấn đề bây giờ là phải tích cực thực hiện cải cách để nâng cao năng lực cạnh tranh của kinh tế, sản phẩm và dịch vụ của Việt Nam”.

Đối với ông Nguyễn Khắc Mai, nguyên Vụ trưởng Vụ Nghiên Cứu, Ban Dân Vận Trung Ương đảng cộng sản Việt Nam, phải nhìn vào hiện trạng phát triển của Việt Nam để thấy kinh tế thị trường mà còn thòng thêm cái đuôi định hướng chủ nghĩa xã hội là cả một lý luận  khiên cưỡng, đánh tráo khái niệm:

Trước đây thì hùng hồn “tiến nhanh, tiến mạnh, tiến thẳng, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội” mà cuối cùng là áo không đủ mặc, cơm không đủ ăn. Năm 86 là buộc phải đổi mới, đi vào kinh tế thị trường mà vẫn bám lấy cái đuôi định hướng xã hội chủ nghĩa. Kinh tế thị trường cho phép tư nhân, cho nhà kinh tế nhiều thành phần, rồi thì ngoại thương, mà trước đây Nhà Nước quản lý không cho ai làm, thì bây giờ nhiều thành phần được buôn bán giao dịch với quốc tế”

“Thế nhưng nếu để như thế thì rõ ra  cộng sản muốn làm tư bản chủ nghĩa là phản bội, cho nên  sĩ diện bày ra cái đuôi là định hướng xã hội chủ nghĩa”.

Có thể đây là một nhóm tiến bộ trong đảng đã bắt đầu nhìn thấy sự thật nhưng không dám nói đến nơi đến chốn, không đi đến tận cùng mà chỉ nói rằng không đầy đủ các phương thức về kinh tế thị trường. Nói một cách nhẹ nhàng thì đây là bước thừa nhận thất bại. - Nguyễn Khắc Mai

Đó là điểm mâu thuẫn của thể chế kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, ông Nguyễn Khắc Mai lý giải tiếp:

Nó vẫn là kế hoạch hóa, hành chính hóa, tức là đảng ra Nghị Quyết để làm kinh tế chứ không để các cơ sở kinh tế phát triển tự nhiên lên. Cái nghịch lý, cái mâu thuẫn là muốn làm tư bản nhưng lại dùng phương thức cộng sản, lấy Nhà Nước bao trùm, lấy quốc doanh làm chủ đạo”.

Vậy có đúng là kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa  của Việt Nam chưa hoàn thiện vì còn nhiều bất cập, khiếm khuyết và xa vời chuẩn mực phổ biến về một thị trường hiện đại, hội nhập như Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư chỉ ra? Ông Nguyễn Khắc Mai trả lời;

“Như thế cũng cứ coi như là một bước tiến đi. Có thể đây là một nhóm tiến bộ trong đảng đã bắt đầu nhìn thấy sự thật nhưng không dám nói đến nơi đến chốn, không đi đến tận cùng mà chỉ nói rằng không đầy đủ các phương thức về kinh tế thị trường. Nói một cách nhẹ nhàng thì đây là bước thừa nhận thất bại.”

Cái thất bại lớn nhất, tức đường đi không tới của thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam chính là cái đuôi định hướng xã hội chủ nghĩa vừa mập mờ  vừa lạc điệu 34 năm nay. Ông Nguyễn Khắc Mai làm một cuộc so sánh:

Anh tiêu một đống tiền gấp 2 lần Hàn Quốc, anh chi ra một khoảng thời gian bằng 2 lần của Hàn Quốc mà anh không hình thành được một nền kinh tế đàng hoàng như Hàn Quốc. Anh không có nền khoa học kỹ thuật và giáo dục tiến bộ, không có hệ thống luật pháp để điều tiết cái sinh hoạt hiện đại của xã hội tính từ 1986 đến nay”.

Với thể chế kinh tế thị trường kèm theo định hướng xã hội chủ nghĩa mà chính sách luật pháp lại tùy tiện thì đi mãi chưa tới là chính xác, ông Nguyễn Khắc Mai kết luận.  
Theo RFA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hôm 9 Tháng Sáu, các báo nhà nước tại Việt Nam đã gỡ bỏ một đoạn đăng lời của Thủ Tướng CSVN Nguyễn Xuân Phúc nói trong một cuộc “thảo luận tại quốc hội” làm “dậy sóng” trên mạng xã hội. Nguyên văn, lời ông Nguyễn Xuân Phúc: “Trước đây, sau năm 1975 một thời gian dài, người ta nói: ‘Nếu cái cột điện biết đi thì chạy sang Mỹ hết’. Còn bây giờ, thực tại nước Mỹ những tháng qua và nhiều nước khác thì ‘Nếu cột điện ở Mỹ biết đi thì sẽ về Việt Nam’.” Lời của ông Phúc ám chỉ câu nói đã trở thành giai thoại của quái kiệt Trần Văn Trạch về làn sóng người Việt bỏ nước ra đi sau 1975, rằng “Ở Việt Nam, cái cột đèn cũng muốn ra đi”.
1. Tin tổng thầu Trung Quốc đòi đến 50 triệu USD để chạy thử đường sắt Cát Linh – Hà Đông và để bàn giao - đã làm bàng hoàng tất cả những ai quan tâm đến vận mệnh đất nước. 600 triệu người dân Trung Quốc có thu nhập tháng chỉ 1000 tệ (3,2 triệu đồng), thế mà tổng thầu Trung Quốc xem 50 triệu USD của người Việt Nam nhẹ như vỏ hến. 50 triệu USD là 400 triệu tệ, đủ để trả lương cho 4 vạn người Trung Quốc trong 1 tháng (https://laodong.vn/su-kien-binh-luan/duong-sat-cat-linh-ha-dong-noi-la-khuc-xuong-13km-khong-sai-may-may-809539.ldo). 2. Thưa với Chính Phủ, Thưa với Lãnh đạo Bộ GTVT, Thưa với Lãnh đạo Hà Nội: Không chi 1 xu nào nữa cả; Buộc tổng thầu Trung Quốc phải thực hiện đúng hợp đồng. 891,92 triệu đô la cho 13 km đường sắt Cát Linh – Hà Đông là cái giá 3 lần cắt cổ. Đúng như báo Lao Động đã gọi tên “là một khúc xương 13 km
BÌNH PHƯỚC, Việt Nam (NV) – Một ngày sau vụ ông Lương Hữu Phước nhảy lầu tự sát ngay tại Tòa Án Nhân Dân tỉnh Bình Phước, báo Thanh Niên có bài viết khẳng định “Một sự trùng hợp đến kỳ lạ, Thẩm Phán Lê Viết Hòa, phó chánh án Tòa Án Nhân Dân tỉnh Bình Phước, tham gia xét xử phúc thẩm hai vụ án đều có người tự sát.” Hôm 30 Tháng Năm, cuộc họp báo do Ban Tuyên Giáo tỉnh Bình Phước tổ chức nhằm bênh vực Hội Đồng Xét Xử của phiên tòa khiến ông Lương Hữu Phước (55 tuổi, ngụ thành phố Đồng Xoài) tự tử tại sân tòa sau khi bị tòa án tỉnh tuyên y án sơ thẩm 3 năm tù, trở thành cuộc “vạch mặt” Thẩm Phán Lê Viết Hòa. Vài giờ trước khi tự kết liễu mạng sống, ông Phước bị tòa tuyên y án sơ thẩm 3 năm tù với cáo buộc “Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ.”
Vì sao thu 4 chiếc nhẫn của em gái Hải để làm tang vật? Trong vụ án bưu điện Cầu Voi, tối 21/3/2008, công an ập vào nhà Hải thu giữ 4 chiếc nhẫn của Hồ Thị Thu Thủy để làm tang vật. Đúng 3 tháng sau, ngày 21/6/2008, công an lấy lời khai của anh Nguyễn Mi Sol, và anh khai anh mua tặng nạn nhân... đúng 4 chiếc. Về số lượng, con số anh Sol khai khớp với con số thu của Thủy! Điều kỳ lạ là, bản án sau đó khi tuyên tử hình Hải lại trả cho em Hải đến... 6 chiếc nhẫn!
Trương Châu Hữu Danh Trong các vụ án mà chứng cớ buộc tội còn mâu thuẫn, lỏng lẻo, người văn minh, lý trí sẽ suy đoán theo hướng gỡ tội, kẻ tàn độc, nghiệt ác sẽ nghĩ theo hướng buộc tội. Trong vụ án Bưu điện Cầu Voi, để củng cố (hay câu views, like, share) cho suy đoán buộc tội tàn độc của mình, kẻ nghiệt ác lập lờ tung ra những thông tin vốn sẵn trong kết luận điều tra, cáo trạng, bản án có đầy trên báo chí, tô vẽ cho ly kỳ, hấp dẫn, như là bản thân đã xác minh, kiểm chứng trọn vẹn... để lừa dối đám đông không có thời gian, điều kiện để tìm, kiểm chứng thông tin.
Trong suốt hơn 10 năm theo đuổi vụ kiện Bưu cục Cầu Voi để bảo vệ cho bị án Hồ Duy Hải tưởng đã đọc hết mọi hồ sơ vụ án, nhưng luật sư Trần Hồng Phong chưa bao giờ nghe đến cái tên Đinh Văn Còi và Lê Thanh Trí. Không có bất kỳ trang hồ sơ nào nhắc đến hai nhân vật này. Hai cái tên này đột ngột xuất hiện một cách bí hiểm trong vai nhân chứng với lời khai về đêm xảy ra thảm án. Theo đó, cả hai đều đã nhìn thấy một thanh niên ngồi với hai nạn nhân trong bưu cục trong khoảng thời gian từ 19:40 - 20:00.
Phạm Minh Vũ Khương Ngọc Chất sinh năm 1975, là thượng tá An ninh, y bị bắt ngày 14-09-2019 khi đó y đang là trưởng phòng an ninh chính trị nội bộ tỉnh Hoà Bình. Y bị bắt và ra toà liên quan việc y chỉ đạo nâng điểm thi con của một số lãnh đạo công an tỉnh này trong kỳ thi đại học 2018. Số tuổi đang còn rất trẻ mà chức vụ y đang giữ phải nói tương lai của Y rất rộng mở, đồng nghĩa với việc y phải có nợ máu gì đó với dân.
TUYÊN BỐ ĐÒI LÀM RÕ SỰ THẬT VỀ VỤ ÁN HỒ DUY HẢI Để cứu lấy Hồ Duy Hải, để Luật pháp nhà nước được thực thi công chính không gây oan sai cho người vô tội, đồng thời trừng trị đích đáng kẻ có tội ở bất cứ cương vị nào, và Thật sự không có “ vùng cấm”, biến vụ án thành một vụ xét xử tiêu biểu ngỏ hầu tránh được những oan sai tương tự có thể xãy ra sau này. Chúng tôi kêu gọi quý vị , các bạn thanh niên tham gia ký tuyên bố này . Xin soạn: Tên họ - Nghề nghiệp - Chức danh (nếu có) – Tên Thành phố cư ngụ (Nếu ở ngoài Việt Nam, vui lòng ghi thêm tên Quốc gia) gởi về cho chúng tôi, Email: tuyenbohdh@gmail.com. Xin chân thành cám ơn
Linh mục Antôn Đặng Hữu Nam - Trong những ngày vừa qua, không ai là không biết chủ quyền đất nước đang lâm nguy: Trung Quốc ngang ngược xâm lấn biển đảo, gây hấn, húc chìm tàu cá ngư dân Việt Nam; Cấm ngư dân Việt Nam đánh bắt trên ngư trường biển Việt; Công bố cái gọi là “danh xưng tiêu chuẩn” của hàng chục đảo, bãi cạn trên Biển Đông, bao gồm những thực thể nằm sâu trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam; Thành lập cái gọi là “quận đảo” Tây Sa và Nam Sa để “quản lý” quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc chủ quyền Việt Nam; Viện dẫn công thư Phạm Văn Đồng năm 1958, đe dọa dùng vũ lực, yêu cầu Việt Nam rút khỏi quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa – một phần không thể tách rời của tổ quốc Việt Nam với cái gọi là “Đường Chín Đoạn (Nine-dash line)”, “Đường Chữ U”, “Đường Chín Khúc”, “Đường Lưỡi Bò”!
Xung quanh ngày 30 tháng Tư này có nhiều chuyện hài, nhưng không phải mang lại tiếng cười sảng khoái hài hước dân gian, mà là những chuyện hài đầy mỉa mai khinh bỉ và đáng bị lên án của một số kẻ có chức có quyền, có địa vị của “Bên thắng cuộc”, đã bịa đặt và xuyên tạc lịch sử một cách trắng trợn, trơ trẽn và vô liêm sỉ, vơ thành tích của kẻ khác làm thành tích của mình để từ đó chui sâu leo cao lên những nấc thang quyền lực. Có thể nói đây cũng là một dạng tham nhũng, là tham nhũng thành tích, từ chỗ có thành tích cùng với nghệ thuật lươn lẹo bậc thầy, một số họ đã nhờ đó tô vẽ cho mình ánh hào quang lấp lánh về những “chiến công hiển hách vang dội” để lòe bịp thiên hạ và “làm rạng rỡ trang sử vàng oanh liệt”của kẻ chiến thắng.
Bảo Trợ