Kinh Tế Thị Trường Định Hướng XHCN: Đường Đi Không Tới?

01 Tháng Giêng 202112:42 SA(Xem: 442)
  • Tác giả :

Kinh Tế Thị Trường Định Hướng XHCN: Đường Đi Không Tới?

Thanh Trúc
Kinh Tế Thị Trường Định Hướng XHCN: Đường Đi Không Tới?Hình minh hoạ. Công nhân đang dựng biển hiệu và trang trí nhân đại hội đảng 12 ở Hà Nội hôm 4/1/2016
blank Reuters

Báo cáo mới nhất từ Bộ Kế Hoạch- Đầu Tư cho thấy thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam nhìn chung  còn xa với chuẩn mực phổ biến của nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế. 

Đây là tin được truyền thông trong nước loan tải hôm 25/12/2020, qua đó Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư đánh giá thể chế KTTT định hướng XHCN của Việt Nam còn nhiều bất cập, chưa đồng bộ, chưa  đầy đủ hầu bảo đảm thị trường vận hành thông suốt, hiệu quả.

Vẫn theo Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư Việt Nam, việc hoàn thiện thể chế diễn ra rất chậm, gây khó khăn cho quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, cản trở tiến trình thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong bối cảnh hội nhập.

Từ giữa thập niên 1980 với chính sách đổi mới, Việt Nam đã tự khẳng định một thể chế kinh tế thị trường (KTTT)  theo định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN).

Việt Nam nói mình theo cơ chế kinh tế thị trường kèm cái đuôi xã hội chủ nghĩa. Nhưng từ khi gọi là đổi mới từ năm 86 đến giờ, mặc dầu kinh tế có lên nhưng vấn đề công bằng xã hội, vấn đề phân biệt  giai cấp càng ngày càng mạnh. - GS. Ngô Vĩnh Long

Đối với Giáo sư Ngô Vĩnh Long, đại học Maine, Hoa Kỳ, người quan tâm cũng như am hiểu tình hình kinh tế Việt Nam, kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa là hiệu lệnh đổi mới của Hà Nội theo sau khẩu hiệu “ kinh tế thị trường với màu sắc đặc biệt Trung Quốc” mà  Bắc Kinh đưa ra trước đó:  

“Thành ra Việt Nam nói mình theo cơ chế kinh tế thị trường kèm cái đuôi xã hội chủ nghĩa. Nhưng từ khi gọi là đổi mới từ năm 86 đến giờ, mặc dầu kinh tế có lên nhưng vấn đề công bằng xã hội, vấn đề phân biệt  giai cấp càng ngày càng mạnh. Nếu phát triển mà chỉ phần chóp bu  lấy được của cải trong nước thì nói chưa hoàn thiện là đúng”

Đây là khẩu hiệu họ đưa ra nhưng họ lầm lẫn, họ cãi nhau ở chỗ khái niệm, họ không đo đạc cho đàng hoàng những cái phát triển của kinh tế và xã hội. Với một xã hội còn lắm khó khăn, dẫu kinh tế có phát triển cao đi nữa mà chỉ một thành phần nào được hưởng lợi thì đúng là chưa thành công”.

Phải nêu bật thế nào là kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa bởi đây là quá trình mà chừng như tới lúc này chưa được xác định, chưa được làm rõ dù đã nói rất nhiều, là phân tích của chuyên gia kinh tế, nhà nghiên cứu độc lập Lê Đăng Doanh:

Định hướng  xã hội chủ nghĩa có thể là làm cho dân giàu, tạo công bằng xã hội, cũng có thể được định nghĩa là phải kiểm soát quyền lực như ông Tổng Bí Thư kiêm Chủ Tịch Nước đã nhiều lần nhấn mạnh  phải kiểm soát các vi phạm về quyền hạn của một số quan chức trong bộ máy Nhà Nước”

“Tôi nghĩ Việt Nam cần sớm xác định rõ định hướng xã hội chủ nghĩa là như thế nào. Bởi vì Trung Quốc cũng nói họ có một nền kinh tế thị trường đặc sắc Trung Quốc, Cộng Hòa Liên Bang Đức nói có thị trường kinh tế xã hội. Mỗi một nước có một nội dung về kinh tế thị trường khác nhau, vấn đề ở đây là phải xác định rõ một nội dung cho nó thích hợp để cái kinh tế thị trường đó hoạt động một cách có hiệu quả hơn. Mấu chốt là phải thực hiện sự cạnh tranh bình đẳng và phải kiểm soát được các thế lực đột quyền”.

Về phần Tiến sĩ Ngô Trí Long, nguyên Viện phó Viện Thị Trường Giá Cả, có tiến đến kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa được hay không thì còn nhiều vấn đề lắm:

“Nói thẳng ra là phải hỏi Ban Lý Luận Trung Ương, Hội Đồng Lý Luận Trung Ương, các ông vạch ra thì các ông rõ hơn. Kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa là về mặt lý luận nhưng  thực tế còn xa vời  lắm”

“Việt Nam chưa thể xây dựng được một nền kinh tế thị trường đầy đủ, hiện đại, điều kiện hội nhập còn nhiều khiếm khuyết. Từ một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu bao cấp chuyển sang kinh tế thị trường thì đây vẫn còn là bước quá độ.  Chưa đầy đủ, thiếu cái gì thì bây giờ đang xem xét, đang bàn. Thí dụ tự do hóa giá cả là một vấn đề, hay phải đáp ứng qui luật thị trường,  phải có những yếu tố đó”.

Báo cáo của Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư trích dẫn đánh giá từ Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới năm 2019, cho thấy Việt Nam đứng hạng 67 về chỉ số Năng Lực Cạnh Tranh 4.0.

2011-10-13T120000Z_297134595_GM1E7AD1NNH01_RTRMADP_3_VIETNAM.JPG
Hình minh hoạ. Một người đàn ông đang kéo một xe hàng trên đường phố TP Hồ Chí Minh hôm 13/10/2011. Reuters

Chỉ số thành phần về thể chế vẫn là một trong nhóm có thứ hạng thấp nhất, tức là đứng thứ 89. Ngoài ra, chỉ số đổi mới sáng tạo tăng 3 bậc, từ 45 lên 42, thế nhưng chỉ số thành phần thể chế lại giảm tới 3 bậc, từ 78 xuống 81.

Theo nhà nghiên cứu độc lập Lê Đăng Doanh, những con số về thứ bậc như vậy cho thấy sau 34 năm đổi mới,  thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam cũng đang dần hội nhập quốc tế, tuy nhiên:

Mặc dầu có tiến bộ nhưng thể chế của Việt Nam đang có vấn đề, bộ máy của Việt Nam cần tiếp tục hoạt động hiệu quả hơn. Điều ấy cũng đã được phản ảnh trong báo cáo của Phòng Thương Mại-Công Nghiệp Việt Nam VCCI, trong đó có nêu tỷ lệ các doanh nghiệp phải chi trả những chi phí ngoài pháp luật, chi phí bôi trơn, tuy có giảm sút nhưng vẫn còn khoảng 56%” 

“Tôi nghĩ việc phát hiện ra là một bước tiến có tinh thần cầu thị. Vấn đề bây giờ là phải tích cực thực hiện cải cách để nâng cao năng lực cạnh tranh của kinh tế, sản phẩm và dịch vụ của Việt Nam”.

Đối với ông Nguyễn Khắc Mai, nguyên Vụ trưởng Vụ Nghiên Cứu, Ban Dân Vận Trung Ương đảng cộng sản Việt Nam, phải nhìn vào hiện trạng phát triển của Việt Nam để thấy kinh tế thị trường mà còn thòng thêm cái đuôi định hướng chủ nghĩa xã hội là cả một lý luận  khiên cưỡng, đánh tráo khái niệm:

Trước đây thì hùng hồn “tiến nhanh, tiến mạnh, tiến thẳng, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội” mà cuối cùng là áo không đủ mặc, cơm không đủ ăn. Năm 86 là buộc phải đổi mới, đi vào kinh tế thị trường mà vẫn bám lấy cái đuôi định hướng xã hội chủ nghĩa. Kinh tế thị trường cho phép tư nhân, cho nhà kinh tế nhiều thành phần, rồi thì ngoại thương, mà trước đây Nhà Nước quản lý không cho ai làm, thì bây giờ nhiều thành phần được buôn bán giao dịch với quốc tế”

“Thế nhưng nếu để như thế thì rõ ra  cộng sản muốn làm tư bản chủ nghĩa là phản bội, cho nên  sĩ diện bày ra cái đuôi là định hướng xã hội chủ nghĩa”.

Có thể đây là một nhóm tiến bộ trong đảng đã bắt đầu nhìn thấy sự thật nhưng không dám nói đến nơi đến chốn, không đi đến tận cùng mà chỉ nói rằng không đầy đủ các phương thức về kinh tế thị trường. Nói một cách nhẹ nhàng thì đây là bước thừa nhận thất bại. - Nguyễn Khắc Mai

Đó là điểm mâu thuẫn của thể chế kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, ông Nguyễn Khắc Mai lý giải tiếp:

Nó vẫn là kế hoạch hóa, hành chính hóa, tức là đảng ra Nghị Quyết để làm kinh tế chứ không để các cơ sở kinh tế phát triển tự nhiên lên. Cái nghịch lý, cái mâu thuẫn là muốn làm tư bản nhưng lại dùng phương thức cộng sản, lấy Nhà Nước bao trùm, lấy quốc doanh làm chủ đạo”.

Vậy có đúng là kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa  của Việt Nam chưa hoàn thiện vì còn nhiều bất cập, khiếm khuyết và xa vời chuẩn mực phổ biến về một thị trường hiện đại, hội nhập như Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư chỉ ra? Ông Nguyễn Khắc Mai trả lời;

“Như thế cũng cứ coi như là một bước tiến đi. Có thể đây là một nhóm tiến bộ trong đảng đã bắt đầu nhìn thấy sự thật nhưng không dám nói đến nơi đến chốn, không đi đến tận cùng mà chỉ nói rằng không đầy đủ các phương thức về kinh tế thị trường. Nói một cách nhẹ nhàng thì đây là bước thừa nhận thất bại.”

Cái thất bại lớn nhất, tức đường đi không tới của thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam chính là cái đuôi định hướng xã hội chủ nghĩa vừa mập mờ  vừa lạc điệu 34 năm nay. Ông Nguyễn Khắc Mai làm một cuộc so sánh:

Anh tiêu một đống tiền gấp 2 lần Hàn Quốc, anh chi ra một khoảng thời gian bằng 2 lần của Hàn Quốc mà anh không hình thành được một nền kinh tế đàng hoàng như Hàn Quốc. Anh không có nền khoa học kỹ thuật và giáo dục tiến bộ, không có hệ thống luật pháp để điều tiết cái sinh hoạt hiện đại của xã hội tính từ 1986 đến nay”.

Với thể chế kinh tế thị trường kèm theo định hướng xã hội chủ nghĩa mà chính sách luật pháp lại tùy tiện thì đi mãi chưa tới là chính xác, ông Nguyễn Khắc Mai kết luận.  
Theo RFA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Đó là tiền mà cục dự trữ liên bang Mỹ FED mua trái phiếu của chính phủ Mỹ. Vừa qua FED đã mua 500 tỷ trái phiếu chính phủ Mỹ cộng thêm 200 tỷ tài sản thế chấp nên anh Trump mới có tiền rủng rẻng ra tay hào phóng. Câu hỏi là tại sao các nước khác như Trung cộng và Việt Nam không thể làm như Mỹ?
Nhân kỷ niệm 90 năm ngày thành lập ngành Tuyên giáo Việt Nam, báo Thanh Niên ra ngày 01/8/2020 có bài: “90 năm ngày truyền thống ngành tuyên giáo: Tuyên giáo phải nhằm khai hóa văn minh cho dân tộc”. Sau khi bài báo phát hành, đã gây nên làn sóng phê phán dữ dội trong dư luận. Đa số ý kiến đều cho rằng: Ban Tuyên Giáo Trung Ương của đảng ngạo mạn với dân tộc, là kỳ thị, tự xem mình là thượng đẳng, coi toàn dân là hạ đẳng, man di, mọi rợ cần khai hóa văn minh. Những kẻ nào coi dân tộc là u mê tăm tối, đi khai hóa văn minh cho dân tộc là coi thường nhân dân thì chính những kẻ ấy cân khai hóa trước...
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hôm 1 Tháng Tám, một số tri thức lên tiếng trên mạng xã hội đòi Thủ Tướng CSVN Nguyễn Xuân Phúc phải xin lỗi nhà văn Nguyên Ngọc vì phát ngôn cho rằng ông này “đã ngã xuống chiến trường trong tư thế người chiến sĩ trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.” Theo báo Tuổi Trẻ, chiều 30 Tháng Bảy, tại Hà Nội, Thủ Tướng CSVN Nguyễn Xuân Phúc đã có buổi gặp mặt hơn 200 đại biểu trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sĩ nhân dịp kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền Thống Ngành Tuyên Giáo của đảng.
HÒA BÌNH, Việt Nam (NV) – Sau 26 năm trốn lệnh truy nã do trộm cắp thiết bị, phá hoại nhà máy thủy điện, nguyên chánh văn phòng Tòa Án Nhân Dân huyện Cao Phong đã bị phát giác và truy tố. Sáng 29 Tháng Bảy, ông Nguyễn Quang Huy (47 tuổi), nguyên chánh văn phòng Tòa Án Nhân Dân huyện Cao Phong, đã bị Tòa Án Nhân Dân thành phố Hoà Bình đưa ra xét xử về tội “Phá huỷ công trình, cơ sở, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia.” Tờ Tuổi Trẻ dẫn cáo trạng cho biết sai phạm của ông Huy xảy ra 28 năm trước. Theo đó hồi Tháng Năm,1992, ông Huy đã cùng các anh họ là Trương Phú Quyền, Đào Văn Tụ, Lương Xuân Học (cùng ở Hòa Bình) rủ nhau đi trộm cắp tại nhà máy Thủy Điện Hòa Bình.
Dư luận VN đang bàn luận về việc cơ quan chức năng hỗ trợ xây dựng 67 chuồng bò cho người dân tộc Ơ Đu với giá trị lên đến 12,6 tỉ đồng, có chuồng bò hết 236 triệu đồng. Được biết, đây là "Đề án hỗ trợ phát triển kinh tế, xã hội dân tộc Ơ Đu" của Ban dân tộc tỉnh Nghệ An, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào năm 2016 với tổng kinh phí 120 tỉ đồng (trong đó ngân sách trung ương là 108 tỉ đồng và ngân sách đối ứng của địa phương là 12 tỉ đồng). Tháng 7/2019, UBND tỉnh Nghệ An đã có quyết định về việc giải ngân nguồn kinh phí thực hiện đề án này. Trong đó, có hạng mục hỗ trợ xây dựng 67 chuồng trại cho 77 hộ dân tại bản Văng Môn, xã Nga My, huyện Tương Dương với số tiền hơn 12,6 tỷ đồng.
BẾN TRE, Việt Nam (NV) – Lâu nay, Bến Tre được ghi nhận là một tỉnh “nghèo bền vững” nhưng ông Nguyễn Mạnh Hùng, bộ trưởng Thông Tin Truyền Thông CSVN, muốn “biến” Bến Tre “thành một thung lũng Silicon về ứng dụng công nghệ.” Hôm 17 Tháng Bảy, báo VietNamNet dẫn phát ngôn mới nhất của Bộ Trưởng Hùng: “Bến Tre có thành trung tâm Silicon hay không chủ yếu liên quan đến quyết tâm chính trị, quyết tâm ứng dụng cái mới, quyết tâm thí điểm. Nếu thí điểm vượt qua quyền hạn của tỉnh thì tỉnh làm việc với Bộ Thông Tin Truyền Thông, bộ sẽ báo cáo chính phủ. Khó khăn là trở ngại nhưng cũng là lợi thế của Bến Tre. Chỉ cần sẵn sàng thí điểm công nghệ mới, lúc đó tất cả doanh nghiệp công nghệ sẽ đến vùng này và biến tỉnh trở thành thung lũng Silicon về chuyển đổi số.”
Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) vừa ra quyết định cấm 11 cầu thủ của Câu lạc bộ bóng đá Đồng Tháp (U21) thi đấu trên toàn thế giới vì tham gia dàn xếp tỉ số. Theo điều tra của cơ quan hữu quan, cầu thủ Huỳnh Văn Tiến đã cá cược trên mạng cho trận U21 Đồng Tháp gặp U21 Vĩnh Long vào tháng 6 năm ngoái. Sau đó, Tiến lôi kéo mười cầu thủ trong đội đá chậm lại để đạt được tỉ số chung cuộc trận đấu 1-1 và thắng cược 133 triệu đồng (5.733 USD). Theo quyết định của FIFA gửi tới Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF), Tiến sẽ phải đối mặt với hình phạt nặng nhất với lệnh cấm thi đấu 5 năm đối với tất cả các hoạt động bóng đá trên toàn thế giới, bắt đầu từ ngày 11/5. 10 cầu thủ khác là Trần Công Minh, Võ Minh Trọng, Nguyễn Nhật Trường, Nguyễn Anh Phát, Lê Nhựt Huy, Giang Sô Ny, Trần Hữu Nghĩa, Cao Tấn Hoài, Dương Vũ Linh và Kha Tấn Tài, bị cấm thi đấu 6 tháng trên toàn thế giới, bắt đầu từ ngày 11/5. Ngoài ra, Tiến còn bị VFF phạt 5 triệu đồng và 10 cầu thủ khác bị phạt 2,5 triệu đồ
Cô Giáo Trần Thị Lam : THẮC MẮC BIẾT HỎI AI ? - Ai đó trả lời dùm ... Sinh ra trong thời bình, đã từng tự hào vể màu cờ sắc áo, đã từng yêu đảng, yêu bác. Nhưng càng trưởng thành, tôi càng đặt ra cho mình nhiều câu hỏi: 1- Việt Nam có 9.000 giáo sư, 24.000 tiến sĩ nhưng không có bất kì bằng sáng chế nào. Vậy những giáo sư, tiến sĩ đó, họ làm gì ? 2- Giáo dục Việt Nam cải cách không ngừng, vậy tại sao 63% sinh viên thất nghiệp khi ra trường?
Bình luận - Đại Minh Ngày 7 tháng 7, một chiếc xe buýt chở học sinh đi thi đại học đã lao xuống hồ Hồng Sơn ở thành phố An Thuận, Quý Châu. Theo thông tin đã biết thì vụ tai nạn khiến 16 người bị thương và 21 người tử vong. Người ta cho rằng tài xế là cựu chiến binh, đã cố ý gây ra tai nạn do nhà bị cưỡng chế di dời và con gái tự tử. Tài xế xe buýt tên Trương Bao Cương, nam, 52 tuổi, ở quận Tây Tú, thành phố An Thuận, được xác nhận đã chết. Ông đã lái xe buýt từ năm 1997. Ông Trương vốn là một cựu chiến binh. Nhà ông bị cưỡng chế di dời, ông đã nhiều lần gọi cho đường dây nóng để khiếu nại nhưng đều không có kết quả. Trước khi xảy ra vụ việc, ông cũng gọi điện thoại hai lần.
Bê-tông cốt tre Việt Nam và cầu "bóc vỏ" China!
Bảo Trợ