Kinh Tế Thị Trường Định Hướng XHCN: Đường Đi Không Tới?

01 Tháng Giêng 202112:42 SA(Xem: 571)
  • Tác giả :

Kinh Tế Thị Trường Định Hướng XHCN: Đường Đi Không Tới?

Thanh Trúc
Kinh Tế Thị Trường Định Hướng XHCN: Đường Đi Không Tới?Hình minh hoạ. Công nhân đang dựng biển hiệu và trang trí nhân đại hội đảng 12 ở Hà Nội hôm 4/1/2016
blank Reuters

Báo cáo mới nhất từ Bộ Kế Hoạch- Đầu Tư cho thấy thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam nhìn chung  còn xa với chuẩn mực phổ biến của nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế. 

Đây là tin được truyền thông trong nước loan tải hôm 25/12/2020, qua đó Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư đánh giá thể chế KTTT định hướng XHCN của Việt Nam còn nhiều bất cập, chưa đồng bộ, chưa  đầy đủ hầu bảo đảm thị trường vận hành thông suốt, hiệu quả.

Vẫn theo Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư Việt Nam, việc hoàn thiện thể chế diễn ra rất chậm, gây khó khăn cho quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, cản trở tiến trình thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong bối cảnh hội nhập.

Từ giữa thập niên 1980 với chính sách đổi mới, Việt Nam đã tự khẳng định một thể chế kinh tế thị trường (KTTT)  theo định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN).

Việt Nam nói mình theo cơ chế kinh tế thị trường kèm cái đuôi xã hội chủ nghĩa. Nhưng từ khi gọi là đổi mới từ năm 86 đến giờ, mặc dầu kinh tế có lên nhưng vấn đề công bằng xã hội, vấn đề phân biệt  giai cấp càng ngày càng mạnh. - GS. Ngô Vĩnh Long

Đối với Giáo sư Ngô Vĩnh Long, đại học Maine, Hoa Kỳ, người quan tâm cũng như am hiểu tình hình kinh tế Việt Nam, kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa là hiệu lệnh đổi mới của Hà Nội theo sau khẩu hiệu “ kinh tế thị trường với màu sắc đặc biệt Trung Quốc” mà  Bắc Kinh đưa ra trước đó:  

“Thành ra Việt Nam nói mình theo cơ chế kinh tế thị trường kèm cái đuôi xã hội chủ nghĩa. Nhưng từ khi gọi là đổi mới từ năm 86 đến giờ, mặc dầu kinh tế có lên nhưng vấn đề công bằng xã hội, vấn đề phân biệt  giai cấp càng ngày càng mạnh. Nếu phát triển mà chỉ phần chóp bu  lấy được của cải trong nước thì nói chưa hoàn thiện là đúng”

Đây là khẩu hiệu họ đưa ra nhưng họ lầm lẫn, họ cãi nhau ở chỗ khái niệm, họ không đo đạc cho đàng hoàng những cái phát triển của kinh tế và xã hội. Với một xã hội còn lắm khó khăn, dẫu kinh tế có phát triển cao đi nữa mà chỉ một thành phần nào được hưởng lợi thì đúng là chưa thành công”.

Phải nêu bật thế nào là kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa bởi đây là quá trình mà chừng như tới lúc này chưa được xác định, chưa được làm rõ dù đã nói rất nhiều, là phân tích của chuyên gia kinh tế, nhà nghiên cứu độc lập Lê Đăng Doanh:

Định hướng  xã hội chủ nghĩa có thể là làm cho dân giàu, tạo công bằng xã hội, cũng có thể được định nghĩa là phải kiểm soát quyền lực như ông Tổng Bí Thư kiêm Chủ Tịch Nước đã nhiều lần nhấn mạnh  phải kiểm soát các vi phạm về quyền hạn của một số quan chức trong bộ máy Nhà Nước”

“Tôi nghĩ Việt Nam cần sớm xác định rõ định hướng xã hội chủ nghĩa là như thế nào. Bởi vì Trung Quốc cũng nói họ có một nền kinh tế thị trường đặc sắc Trung Quốc, Cộng Hòa Liên Bang Đức nói có thị trường kinh tế xã hội. Mỗi một nước có một nội dung về kinh tế thị trường khác nhau, vấn đề ở đây là phải xác định rõ một nội dung cho nó thích hợp để cái kinh tế thị trường đó hoạt động một cách có hiệu quả hơn. Mấu chốt là phải thực hiện sự cạnh tranh bình đẳng và phải kiểm soát được các thế lực đột quyền”.

Về phần Tiến sĩ Ngô Trí Long, nguyên Viện phó Viện Thị Trường Giá Cả, có tiến đến kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa được hay không thì còn nhiều vấn đề lắm:

“Nói thẳng ra là phải hỏi Ban Lý Luận Trung Ương, Hội Đồng Lý Luận Trung Ương, các ông vạch ra thì các ông rõ hơn. Kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa là về mặt lý luận nhưng  thực tế còn xa vời  lắm”

“Việt Nam chưa thể xây dựng được một nền kinh tế thị trường đầy đủ, hiện đại, điều kiện hội nhập còn nhiều khiếm khuyết. Từ một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu bao cấp chuyển sang kinh tế thị trường thì đây vẫn còn là bước quá độ.  Chưa đầy đủ, thiếu cái gì thì bây giờ đang xem xét, đang bàn. Thí dụ tự do hóa giá cả là một vấn đề, hay phải đáp ứng qui luật thị trường,  phải có những yếu tố đó”.

Báo cáo của Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư trích dẫn đánh giá từ Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới năm 2019, cho thấy Việt Nam đứng hạng 67 về chỉ số Năng Lực Cạnh Tranh 4.0.

2011-10-13T120000Z_297134595_GM1E7AD1NNH01_RTRMADP_3_VIETNAM.JPG
Hình minh hoạ. Một người đàn ông đang kéo một xe hàng trên đường phố TP Hồ Chí Minh hôm 13/10/2011. Reuters

Chỉ số thành phần về thể chế vẫn là một trong nhóm có thứ hạng thấp nhất, tức là đứng thứ 89. Ngoài ra, chỉ số đổi mới sáng tạo tăng 3 bậc, từ 45 lên 42, thế nhưng chỉ số thành phần thể chế lại giảm tới 3 bậc, từ 78 xuống 81.

Theo nhà nghiên cứu độc lập Lê Đăng Doanh, những con số về thứ bậc như vậy cho thấy sau 34 năm đổi mới,  thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam cũng đang dần hội nhập quốc tế, tuy nhiên:

Mặc dầu có tiến bộ nhưng thể chế của Việt Nam đang có vấn đề, bộ máy của Việt Nam cần tiếp tục hoạt động hiệu quả hơn. Điều ấy cũng đã được phản ảnh trong báo cáo của Phòng Thương Mại-Công Nghiệp Việt Nam VCCI, trong đó có nêu tỷ lệ các doanh nghiệp phải chi trả những chi phí ngoài pháp luật, chi phí bôi trơn, tuy có giảm sút nhưng vẫn còn khoảng 56%” 

“Tôi nghĩ việc phát hiện ra là một bước tiến có tinh thần cầu thị. Vấn đề bây giờ là phải tích cực thực hiện cải cách để nâng cao năng lực cạnh tranh của kinh tế, sản phẩm và dịch vụ của Việt Nam”.

Đối với ông Nguyễn Khắc Mai, nguyên Vụ trưởng Vụ Nghiên Cứu, Ban Dân Vận Trung Ương đảng cộng sản Việt Nam, phải nhìn vào hiện trạng phát triển của Việt Nam để thấy kinh tế thị trường mà còn thòng thêm cái đuôi định hướng chủ nghĩa xã hội là cả một lý luận  khiên cưỡng, đánh tráo khái niệm:

Trước đây thì hùng hồn “tiến nhanh, tiến mạnh, tiến thẳng, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội” mà cuối cùng là áo không đủ mặc, cơm không đủ ăn. Năm 86 là buộc phải đổi mới, đi vào kinh tế thị trường mà vẫn bám lấy cái đuôi định hướng xã hội chủ nghĩa. Kinh tế thị trường cho phép tư nhân, cho nhà kinh tế nhiều thành phần, rồi thì ngoại thương, mà trước đây Nhà Nước quản lý không cho ai làm, thì bây giờ nhiều thành phần được buôn bán giao dịch với quốc tế”

“Thế nhưng nếu để như thế thì rõ ra  cộng sản muốn làm tư bản chủ nghĩa là phản bội, cho nên  sĩ diện bày ra cái đuôi là định hướng xã hội chủ nghĩa”.

Có thể đây là một nhóm tiến bộ trong đảng đã bắt đầu nhìn thấy sự thật nhưng không dám nói đến nơi đến chốn, không đi đến tận cùng mà chỉ nói rằng không đầy đủ các phương thức về kinh tế thị trường. Nói một cách nhẹ nhàng thì đây là bước thừa nhận thất bại. - Nguyễn Khắc Mai

Đó là điểm mâu thuẫn của thể chế kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, ông Nguyễn Khắc Mai lý giải tiếp:

Nó vẫn là kế hoạch hóa, hành chính hóa, tức là đảng ra Nghị Quyết để làm kinh tế chứ không để các cơ sở kinh tế phát triển tự nhiên lên. Cái nghịch lý, cái mâu thuẫn là muốn làm tư bản nhưng lại dùng phương thức cộng sản, lấy Nhà Nước bao trùm, lấy quốc doanh làm chủ đạo”.

Vậy có đúng là kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa  của Việt Nam chưa hoàn thiện vì còn nhiều bất cập, khiếm khuyết và xa vời chuẩn mực phổ biến về một thị trường hiện đại, hội nhập như Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư chỉ ra? Ông Nguyễn Khắc Mai trả lời;

“Như thế cũng cứ coi như là một bước tiến đi. Có thể đây là một nhóm tiến bộ trong đảng đã bắt đầu nhìn thấy sự thật nhưng không dám nói đến nơi đến chốn, không đi đến tận cùng mà chỉ nói rằng không đầy đủ các phương thức về kinh tế thị trường. Nói một cách nhẹ nhàng thì đây là bước thừa nhận thất bại.”

Cái thất bại lớn nhất, tức đường đi không tới của thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam chính là cái đuôi định hướng xã hội chủ nghĩa vừa mập mờ  vừa lạc điệu 34 năm nay. Ông Nguyễn Khắc Mai làm một cuộc so sánh:

Anh tiêu một đống tiền gấp 2 lần Hàn Quốc, anh chi ra một khoảng thời gian bằng 2 lần của Hàn Quốc mà anh không hình thành được một nền kinh tế đàng hoàng như Hàn Quốc. Anh không có nền khoa học kỹ thuật và giáo dục tiến bộ, không có hệ thống luật pháp để điều tiết cái sinh hoạt hiện đại của xã hội tính từ 1986 đến nay”.

Với thể chế kinh tế thị trường kèm theo định hướng xã hội chủ nghĩa mà chính sách luật pháp lại tùy tiện thì đi mãi chưa tới là chính xác, ông Nguyễn Khắc Mai kết luận.  
Theo RFA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Sau 9 tháng xảy ra chiến công trên, sĩ quan an ninh trực tiếp tiêu diệt Lê Đình Kình, "tên trùm phản động gian ác với dân Đồng Tâm” lại không được biểu dương và trình thành tích cho chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tặng huân chương. Tại sao lại có sự bất công như vậy? Người tự rơi xuống hố như một tai nạn lại được chủ tịch nước thưởng huân chương chiến công trong khi đó "những người có chiến công thật sự" lại không được tuyên dương thành tích? Rất mong đại tướng Tô Lâm trả lời câu hỏi trên.
Vụ Đồng Tâm: LỜI KHAI CỤ HIỂU NGƯỢC HẲN KẾT LUẬN ĐIỀU TRA LỜI KHAI CỤ HIỂU NGƯỢC HẲN KẾT LUẬN ĐIỀU TRA Phạm Minh Vũ Theo bản Kết luận điều tra và bản Cáo trạng thì cụ Kình bị công an bắn hai phát từ phía sau lưng, cách chừng 2 – 2,5m, và đưa ra thêm vài chi tiết nói rằng cụ dùng dao tấn công làm cho cảnh sát bị thương, rồi trên tay cụ có lựu đạn nên buộc nổ súng tiêu diệt Cụ Kình là hợp pháp. Nhưng trên thực tế, ngày 03-09-2020, các luật sư bào chữa cho 21/29 bị can trong vụ án Đồng Tâm đã gửi một Đơn Kiến nghị đến tòa án, đặc biệt trong đó có nêu ra một số lời khai của ông Bùi Viết Hiểu khi gặp luật sư trong trại tạm giam. Ông Bùi Viết Hiểu nói với luật sư rằng: cụ Lê Đình Kình bị bắn ngay trước mặt ông “người bắn đứng trước cụ Kình khoảng 1m, nòng súng to như cổ tay, nhắm thẳng vào ngực cụ Kình. Cụ Kình ngã xuống, chết trước mặt tôi, sau đó chó nghiệp vụ vào kéo xác cụ Kình đi…”. Cũng theo lời khai của ông Bùi Viết Hiểu khi gặp luật sư trong trại tạm giam thì sa
Nguyễn Đình Trọng CẢM ƠN NƯỚC AUSTRALIA (ÚC) ĐÃ KỊP THỜI CHẶN ÂM MƯU THÂM ĐỘC CỦA TRUNG QUỐC Nước Úc (Australia) thu hồi sách dạy tiếng Trung có 'đường lưỡi bò' 23 đoạn ăn vào sát đất liền Việt Nam. Quyển sách dạy tiếng Trung này đã được sử dụng tại ít nhất 11 trường ở bang Victoria (Úc), bao gồm cả các trường tư thục danh tiếng. Điều đáng nói là tấm bản đồ này "siêu dị" khi có tới 23 đoạn thay vì 9 đoạn như thường thấy, trong đó có có những đoạn ăn sát vào đất liền Việt Nam và bao trùm đảo Đài Loan. Giáo sư Rory Medcalf - người đứng đầu trường Cao đẳng an ninh quốc gia thuộc Đại học Quốc gia Úc - nhận định: "Rất dễ gây hiểu lầm khi miêu tả đường 9 đoạn như một bản đồ hợp pháp của Trung Quốc và khu vực". Theo ông Medcalf, việc để tấm bản đồ như vậy xuất hiện trong sách giáo khoa Úc không chỉ đi ngư
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh và Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đồng chủ trì hoạt động kỷ niệm 20 năm ký Hiệp ước Biên giới và 10 năm triển khai văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc. Các hoạt động Kỷ niệm 20 năm Việt Nam-Trung Quốc ký Hiệp ước Biên giới trên đất liền qua ảnh
75 năm trước, vào 2h chiều ngày 23 - 08 - 1945, một nhóm người vũ trang đi xe o-tô ập vào ấp Hoa Đường trên bờ sông An Cựu, "mời" cụ Phạm Quỳnh đi gặp chính quyền Cách mạng Thừa Thiên-Huế. Cụ Phạm không bao giờ trở về nữa. Một thời gian dài có những lời biện bạch rằng cụ Phạm bị một nhóm dân quân manh động sát hại. May thay, 8 năm trước đại tá TS Nguyễn Văn Khoan đã viết ra sự thật trong sách do Nxb CAND in ấn: “Báo “Quyết Thắng”, cơ quan tuyên truyền và tranh đấu của Việt Minh Trung Bộ, số 11 ra ngày 9 - 12 - 1945 cho biết: “cả 3 tên Việt gian đại bợm (Ngô Đình Khôi, Phạm Quỳnh, Ngô Đình Huân) bị bắt ngay trong giờ cướp chính quyền, 2 giờ (chiều) ngày 23 - 8 và đã bị Uỷ ban khởi nghĩa kết án tử hình và đã thi hành ngay trong thời kỳ thiết quân luật”. Chủ tịch Uỷ ban Khởi nghĩa Thừa Thiên-Huế bấy giờ là Tố Hữu…”
Ngày 18/8 tại thị trấn Trâu Quỳ (huyện Gia Lâm, Hà Nội) sau khi phát hiện hiện một trẻ sơ sinh bị bỏ rơi tại khe tường giữa 2 ngôi nhà, người dân đã cố gắng cứu cháu bé, Một nam thanh niên đã đi mượn khoan để đục tường đưa bé ra ngoài. Tuy nhiên báo đảng đã đăng tin:. Công an đục tường giải cứu bé trai sơ sinh bị bỏ rơi. Người đã đục tường đưa bé ra ngoài là một nam thanh niên làm công nhân, 24 tuổi, quê Nam Định). Anh thuê nhà trọ ở gần nơi xảy ra sự việc, lúc đi làm về anh đi ngang qua con hẻm nơi em bé bị mắc kẹt, biết chuyện liền tức tốc tìm mọi cách để cứu em bé.
Dân đói vẫn đói, nhưng từ đại hội đảng bộ cơ sở (xã) cho tới cấp cao hơn (huyện, tỉnh và trung ương), những sự loè loẹt và lãng phí là có thể trông thấy rõ ràng chỉ bằng mát thường. Có vẻ, những người cộng sản rất sợ người khác không nhìn thấy sự vĩ đại hay sang trọng của mình nếu thiếu đi những trò trang trí diêm dúa và tốn kém tiền thuế của dân trước mỗi cuộc họp hay hội nghị? Sống gần dân và vì dân thể hiện ở hành động chứ không ở lời nói trong khi lại làm ngược lại, mà nhân dân vẫn còn vô vàn khó khăn, những đứa trẻ đói ăn, thiếu trường, bệnh tật không kịp cứu chữa... vẫn đầy ngoài hè đường phố xá hay xóm ngách của thôn bản.
Thảo Ngọc (Danlambao) - Vậy là sau một thời gian dư luận đồn đoán về “sinh mạng chính trị” của Chung con như “ngàn cân treo sợi tóc,” thì hôm nay số phận Chung con đã được định đoạt. Báo Tuổi trẻ lúc 17h 30 chiều nay(11/8/2020) đưa tin: “Chủ tịch Hà Nội Nguyễn Đức Chung bị tạm đình chỉ công tác”. Theo đó: “Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ký quyết định tạm đình chỉ công tác với ông Nguyễn Đức Chung, chủ tịch UBND thành phố Hà Nội”. Thật ra việc Chung con bị kỷ luật không làm dư luận bất ngờ. Vì tội lỗi Chung con khủng khiếp như thế nào thì ai cũng biết. Có điều là với khối tài sản khổng lồ của Chung con mà dư luận ước tính có đến hàng trăm triệu đô, thì không biết “Nén bạc có đâm toạc tờ giấy” hay không mà thôi.
TQ VÀ VN CÓ ‘CHUNG Ý THỨC HỆ’ KHÔNG? Xưa nay chúng ta vẫn mặc nhiên coi TQ và VN cùng chung ý thức hệ XHCN theo Chủ nghĩa Marx-Lenin. Và TQ lợi dụng việc này, lôi kéo VN mắc vào cái bẫy để thôn tính?. Thực tế là thế nào. Xét về bản chất, VN – TQ ngay từ đầu dù cùng phe XHCN nhưng đó chỉ là hình thức, là cái “vỏ”. Cứ kiểm tra lại hành động của TQ từ Hiệp định Geneve trở đi, nhất là 20 năm kháng chiến CMCN thì rõ. Có thể tham khảo các tài liệu (1); (2) dưới đây. Tuy nhiên, sau khi VN thống nhất đất nước thì Bắc Kinh lộ rõ nguyên hình là kẻ thù của Dân tộc VN. Cái “mặt nạ ý thức hệ” Bắc Kinh đã công khai ném đi kể từ sự kiện Biên giới Tây Nam và Biên giới phía Bắc 1979, nhất là sau khi “thuyết Con Mèo” của Đặng Tiểu Bình ra đời từ những năm 80.
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Công An quận Long Biên quyết định kỷ luật cảnh cáo và điều chuyển Trung Úy Nguyễn Đức Tùng Lâm, cảnh sát trật tự Công An phường Phúc Lợi, làm “công tác khác” vì bị tố “cướp hàng rong của người nghèo.” Tối 5 Tháng Tám, Công An Hà Nội xác nhận với báo Thanh Niên và cho biết thêm Trung Úy Nguyễn Đức Tùng Lâm (24 tuổi) đã vi phạm “Quy trình, quy định, quy chế làm việc và quy tắc ứng xử của cán bộ công an.”
Bảo Trợ