Kinh Tế Thị Trường Định Hướng XHCN: Đường Đi Không Tới?

01 Tháng Giêng 202112:42 SA(Xem: 513)
  • Tác giả :

Kinh Tế Thị Trường Định Hướng XHCN: Đường Đi Không Tới?

Thanh Trúc
Kinh Tế Thị Trường Định Hướng XHCN: Đường Đi Không Tới?Hình minh hoạ. Công nhân đang dựng biển hiệu và trang trí nhân đại hội đảng 12 ở Hà Nội hôm 4/1/2016
blank Reuters

Báo cáo mới nhất từ Bộ Kế Hoạch- Đầu Tư cho thấy thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam nhìn chung  còn xa với chuẩn mực phổ biến của nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế. 

Đây là tin được truyền thông trong nước loan tải hôm 25/12/2020, qua đó Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư đánh giá thể chế KTTT định hướng XHCN của Việt Nam còn nhiều bất cập, chưa đồng bộ, chưa  đầy đủ hầu bảo đảm thị trường vận hành thông suốt, hiệu quả.

Vẫn theo Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư Việt Nam, việc hoàn thiện thể chế diễn ra rất chậm, gây khó khăn cho quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, cản trở tiến trình thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong bối cảnh hội nhập.

Từ giữa thập niên 1980 với chính sách đổi mới, Việt Nam đã tự khẳng định một thể chế kinh tế thị trường (KTTT)  theo định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN).

Việt Nam nói mình theo cơ chế kinh tế thị trường kèm cái đuôi xã hội chủ nghĩa. Nhưng từ khi gọi là đổi mới từ năm 86 đến giờ, mặc dầu kinh tế có lên nhưng vấn đề công bằng xã hội, vấn đề phân biệt  giai cấp càng ngày càng mạnh. - GS. Ngô Vĩnh Long

Đối với Giáo sư Ngô Vĩnh Long, đại học Maine, Hoa Kỳ, người quan tâm cũng như am hiểu tình hình kinh tế Việt Nam, kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa là hiệu lệnh đổi mới của Hà Nội theo sau khẩu hiệu “ kinh tế thị trường với màu sắc đặc biệt Trung Quốc” mà  Bắc Kinh đưa ra trước đó:  

“Thành ra Việt Nam nói mình theo cơ chế kinh tế thị trường kèm cái đuôi xã hội chủ nghĩa. Nhưng từ khi gọi là đổi mới từ năm 86 đến giờ, mặc dầu kinh tế có lên nhưng vấn đề công bằng xã hội, vấn đề phân biệt  giai cấp càng ngày càng mạnh. Nếu phát triển mà chỉ phần chóp bu  lấy được của cải trong nước thì nói chưa hoàn thiện là đúng”

Đây là khẩu hiệu họ đưa ra nhưng họ lầm lẫn, họ cãi nhau ở chỗ khái niệm, họ không đo đạc cho đàng hoàng những cái phát triển của kinh tế và xã hội. Với một xã hội còn lắm khó khăn, dẫu kinh tế có phát triển cao đi nữa mà chỉ một thành phần nào được hưởng lợi thì đúng là chưa thành công”.

Phải nêu bật thế nào là kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa bởi đây là quá trình mà chừng như tới lúc này chưa được xác định, chưa được làm rõ dù đã nói rất nhiều, là phân tích của chuyên gia kinh tế, nhà nghiên cứu độc lập Lê Đăng Doanh:

Định hướng  xã hội chủ nghĩa có thể là làm cho dân giàu, tạo công bằng xã hội, cũng có thể được định nghĩa là phải kiểm soát quyền lực như ông Tổng Bí Thư kiêm Chủ Tịch Nước đã nhiều lần nhấn mạnh  phải kiểm soát các vi phạm về quyền hạn của một số quan chức trong bộ máy Nhà Nước”

“Tôi nghĩ Việt Nam cần sớm xác định rõ định hướng xã hội chủ nghĩa là như thế nào. Bởi vì Trung Quốc cũng nói họ có một nền kinh tế thị trường đặc sắc Trung Quốc, Cộng Hòa Liên Bang Đức nói có thị trường kinh tế xã hội. Mỗi một nước có một nội dung về kinh tế thị trường khác nhau, vấn đề ở đây là phải xác định rõ một nội dung cho nó thích hợp để cái kinh tế thị trường đó hoạt động một cách có hiệu quả hơn. Mấu chốt là phải thực hiện sự cạnh tranh bình đẳng và phải kiểm soát được các thế lực đột quyền”.

Về phần Tiến sĩ Ngô Trí Long, nguyên Viện phó Viện Thị Trường Giá Cả, có tiến đến kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa được hay không thì còn nhiều vấn đề lắm:

“Nói thẳng ra là phải hỏi Ban Lý Luận Trung Ương, Hội Đồng Lý Luận Trung Ương, các ông vạch ra thì các ông rõ hơn. Kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa là về mặt lý luận nhưng  thực tế còn xa vời  lắm”

“Việt Nam chưa thể xây dựng được một nền kinh tế thị trường đầy đủ, hiện đại, điều kiện hội nhập còn nhiều khiếm khuyết. Từ một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu bao cấp chuyển sang kinh tế thị trường thì đây vẫn còn là bước quá độ.  Chưa đầy đủ, thiếu cái gì thì bây giờ đang xem xét, đang bàn. Thí dụ tự do hóa giá cả là một vấn đề, hay phải đáp ứng qui luật thị trường,  phải có những yếu tố đó”.

Báo cáo của Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư trích dẫn đánh giá từ Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới năm 2019, cho thấy Việt Nam đứng hạng 67 về chỉ số Năng Lực Cạnh Tranh 4.0.

2011-10-13T120000Z_297134595_GM1E7AD1NNH01_RTRMADP_3_VIETNAM.JPG
Hình minh hoạ. Một người đàn ông đang kéo một xe hàng trên đường phố TP Hồ Chí Minh hôm 13/10/2011. Reuters

Chỉ số thành phần về thể chế vẫn là một trong nhóm có thứ hạng thấp nhất, tức là đứng thứ 89. Ngoài ra, chỉ số đổi mới sáng tạo tăng 3 bậc, từ 45 lên 42, thế nhưng chỉ số thành phần thể chế lại giảm tới 3 bậc, từ 78 xuống 81.

Theo nhà nghiên cứu độc lập Lê Đăng Doanh, những con số về thứ bậc như vậy cho thấy sau 34 năm đổi mới,  thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam cũng đang dần hội nhập quốc tế, tuy nhiên:

Mặc dầu có tiến bộ nhưng thể chế của Việt Nam đang có vấn đề, bộ máy của Việt Nam cần tiếp tục hoạt động hiệu quả hơn. Điều ấy cũng đã được phản ảnh trong báo cáo của Phòng Thương Mại-Công Nghiệp Việt Nam VCCI, trong đó có nêu tỷ lệ các doanh nghiệp phải chi trả những chi phí ngoài pháp luật, chi phí bôi trơn, tuy có giảm sút nhưng vẫn còn khoảng 56%” 

“Tôi nghĩ việc phát hiện ra là một bước tiến có tinh thần cầu thị. Vấn đề bây giờ là phải tích cực thực hiện cải cách để nâng cao năng lực cạnh tranh của kinh tế, sản phẩm và dịch vụ của Việt Nam”.

Đối với ông Nguyễn Khắc Mai, nguyên Vụ trưởng Vụ Nghiên Cứu, Ban Dân Vận Trung Ương đảng cộng sản Việt Nam, phải nhìn vào hiện trạng phát triển của Việt Nam để thấy kinh tế thị trường mà còn thòng thêm cái đuôi định hướng chủ nghĩa xã hội là cả một lý luận  khiên cưỡng, đánh tráo khái niệm:

Trước đây thì hùng hồn “tiến nhanh, tiến mạnh, tiến thẳng, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội” mà cuối cùng là áo không đủ mặc, cơm không đủ ăn. Năm 86 là buộc phải đổi mới, đi vào kinh tế thị trường mà vẫn bám lấy cái đuôi định hướng xã hội chủ nghĩa. Kinh tế thị trường cho phép tư nhân, cho nhà kinh tế nhiều thành phần, rồi thì ngoại thương, mà trước đây Nhà Nước quản lý không cho ai làm, thì bây giờ nhiều thành phần được buôn bán giao dịch với quốc tế”

“Thế nhưng nếu để như thế thì rõ ra  cộng sản muốn làm tư bản chủ nghĩa là phản bội, cho nên  sĩ diện bày ra cái đuôi là định hướng xã hội chủ nghĩa”.

Có thể đây là một nhóm tiến bộ trong đảng đã bắt đầu nhìn thấy sự thật nhưng không dám nói đến nơi đến chốn, không đi đến tận cùng mà chỉ nói rằng không đầy đủ các phương thức về kinh tế thị trường. Nói một cách nhẹ nhàng thì đây là bước thừa nhận thất bại. - Nguyễn Khắc Mai

Đó là điểm mâu thuẫn của thể chế kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, ông Nguyễn Khắc Mai lý giải tiếp:

Nó vẫn là kế hoạch hóa, hành chính hóa, tức là đảng ra Nghị Quyết để làm kinh tế chứ không để các cơ sở kinh tế phát triển tự nhiên lên. Cái nghịch lý, cái mâu thuẫn là muốn làm tư bản nhưng lại dùng phương thức cộng sản, lấy Nhà Nước bao trùm, lấy quốc doanh làm chủ đạo”.

Vậy có đúng là kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa  của Việt Nam chưa hoàn thiện vì còn nhiều bất cập, khiếm khuyết và xa vời chuẩn mực phổ biến về một thị trường hiện đại, hội nhập như Bộ Kế Hoạch-Đầu Tư chỉ ra? Ông Nguyễn Khắc Mai trả lời;

“Như thế cũng cứ coi như là một bước tiến đi. Có thể đây là một nhóm tiến bộ trong đảng đã bắt đầu nhìn thấy sự thật nhưng không dám nói đến nơi đến chốn, không đi đến tận cùng mà chỉ nói rằng không đầy đủ các phương thức về kinh tế thị trường. Nói một cách nhẹ nhàng thì đây là bước thừa nhận thất bại.”

Cái thất bại lớn nhất, tức đường đi không tới của thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam chính là cái đuôi định hướng xã hội chủ nghĩa vừa mập mờ  vừa lạc điệu 34 năm nay. Ông Nguyễn Khắc Mai làm một cuộc so sánh:

Anh tiêu một đống tiền gấp 2 lần Hàn Quốc, anh chi ra một khoảng thời gian bằng 2 lần của Hàn Quốc mà anh không hình thành được một nền kinh tế đàng hoàng như Hàn Quốc. Anh không có nền khoa học kỹ thuật và giáo dục tiến bộ, không có hệ thống luật pháp để điều tiết cái sinh hoạt hiện đại của xã hội tính từ 1986 đến nay”.

Với thể chế kinh tế thị trường kèm theo định hướng xã hội chủ nghĩa mà chính sách luật pháp lại tùy tiện thì đi mãi chưa tới là chính xác, ông Nguyễn Khắc Mai kết luận.  
Theo RFA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Chủ tịch phường Phú Đông, thành phố Tuy Hòa, cùng năm đồng phạm lãnh án tù do đã cấp “sổ đỏ” nhằm biến mảnh đất công lấn chiếm được thành của riêng cho vợ ông chủ tịch. Theo báo Tuổi Trẻ, ngày 14 Tháng Mười Hai, Tòa Án Nhân Dân thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên, đã xét xử vụ án “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ,” và tuyên án sáu bị cáo gồm: Huỳnh Lưu (56 tuổi), nguyên chủ tịch phường Phú Đông, thành phố Tuy Hòa, ba năm tù; Huỳnh Quốc Trí (57 tuổi), chủ tịch Hội Đồng Đăng Ký Quyền Sử Dụng Đất Phường Phú Đông, hai năm rưỡi; Huỳnh Quốc Việt (42 tuổi), nhân viên chi nhánh Văn Phòng Đăng Ký Đất Đai thành phố Tuy Hòa, hai năm tù. Các bị cáo Lê Trọng Hậu (44 tuổi), nhân viên văn phòng phường Phú Đông; Biện Khắc Dũng (37 tuổi), nguyên công chức địa chính phường Phú Đông, và Nguyễn Thành Đạt (47 tuổi), nguyên cán bộ phụ trách địa chính phường Phú Đông, mỗi người bị 18 tháng tù.
Các bản tin của báo nhà nước hôm 13 Tháng Mười Hai về việc khánh thành tượng “Hồ Chí Minh và nông dân” ở tỉnh Thái Bình đều có điểm chung là giấu nhẹm chi phí, mà theo phỏng đoán là không dưới một trăm tỷ đồng (khoảng $4.3 triệu). Đây được cho là “giá sàn” của “tượng ông Hồ” mà các tỉnh thành ở Việt Nam đều chạy đua để dựng cái sau to hơn, tốn nhiều tiền hơn tượng trước. Tất nhiên, chi phí dựng tượng đều được chi từ tiền thuế dân. Cụm tượng nhìn từ trên cao. (Hình: Giang Chinh/VnExpress) Theo mô tả của báo VNExpress, cụm tượng được làm từ đá xanh, gồm 13 nhân vật, trong đó ông Hồ là nhân vật trung tâm với chiều cao 5 mét, các nhân vật còn lại đại diện cho các thế hệ, người già, các cụ bô lão, trung niên, thanh niên và trẻ em nông thôn Việt Nam, có chiều cao trung bình là 4.6 mét.
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Nguyễn Mạnh Quyền, một trong năm tân phó chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân thành phố Hà Nội, hồi năm ngoái từng bị báo nhà nước “bóc phốt” vụ giao 22.9 hécta đất ở huyện Quốc Oai cho người nhà. Trước khi thành phó chủ tịch Hà Nội, ông Quyền làm giám đốc Sở Kế Hoạch Đầu Tư Hà Nội và từng làm bí thư, chủ tịch huyện Quốc Oai.
Đương thời phát biểu phà phà Giảng về đạo lý như là Phật răn Lật thuyền mồm méo mặt nhăn Đổ thừa công việc khó khăn đủ điều Ngày xưa hoàn cảnh Thúy Kiều Bán mình cũng chỉ làm liều cứu cha Thời giờ người mẫu nước ta Bán thân để kiếm đô la vàng mười Trẻ trâu mới lớn tức thời Đến khi lấy vợ kiếm người già nua Căng mặt nâng vũ te tua Còn đăng lên mạng làm vua trò cười Dịch bệnh Covid hại người Dân đang lo lắng rối bời tâm can Vậy mà có mấy thằng gian Giúp giặc chui đến Việt Nam mới lì Tiến sĩ mất mạng lạ kỳ Lên lầu cao ốc tức thì rớt ngay Trai thời làm đĩ mới hay Mười tám triệu bạc cầm tay "quất" liền Chưa kể những kẻ dùng tiền Để đi mua chức mua quyền đâu nha Nhiều điều thật khó nói ra Biết bao nhiêu chuyện xót xa cõi lòng Như vụ vợ trẻ giết chồng Chặt ra mấy khúc để hòng phi tang Anh em lòng dạ sói lang
Trong một Tweet vào ngày 27/11, Tổng thống Trump đã chỉ ra sự “trớ trêu” mà ông Biden phải đối mặt. Đó là số người xem ứng viên Dân chủ phát biểu nhân Lễ Tạ ơn ở mức “thấp kỷ lục” trong khi ông lại được truyền thông thiên tả loan tin rằng đã “giành được 80 triệu phiếu” bầu của cử tri Mỹ. “Phát biểu nhân dịp Lễ Tạ ơn của Biden chỉ được 1.000 lượt xem trực tuyến, mức thấp kỷ lục. Giới quan sát cho rằng một ứng viên giành được 80 triệu phiếu bầu [đáng lẽ] sẽ thu hút được thêm nhiều người xem trực tuyến. Các con số không nói dối hay tự cộng dồn”, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên Twitter ngày 27/10. Trước đó, cư dân mạng bình luận sôi nổi về bài diễn văn dịp Lễ Tạ ơn của Joe Biden khi ông chỉ thu hút được 1000 người xem trực tuyến, làm dấy lên nghi vấn liệu 80 triệu phiếu bầu được tính cho ứng viên Đảng Dân chủ này có phải là sự thật...
'Tôi không tin vào bất kỳ hệ thống bầu cử nào sau khi chứng kiến ​​sự gian lận này'. Trong video lời khai “bom tấn” của mình, một nhân chứng có mặt tại trung tâm bỏ phiếu bầu ở Detroit vào đêm bầu cử đã mô tả hàng chục trường hợp gian lận thuộc nhiều loại khác nhau trong quá trình kiểm phiếu, bao gồm cả việc bỏ phiếu vào sáng sớm cho Joe Biden. Theo Gateway Pundit đưa tin, sau gần 40 phút lấy lời khai, cô Articia Bomer - một cư dân Detroit và là ứng cử viên quốc hội - xác nhận rằng không có ai trả tiền để cô lên tiếng về vụ việc này. Cô Bomer khẳng định chắc nịch: "Đây là một hành động tình nguyện, đây là vì công lý. Nếu cần, tôi sẽ theo vụ việc này đến tận Tối cao Pháp viện, bởi vì đây là những điều mà tôi đã tận mắt chứng kiến, và công lý cần phải được thực thi".
Qua truyền thông Việt Nam và cả Trung Quốc, dường như chúng ta đã thấy một Trump điên rồ, xấu xa, độc ác và bất tài, kỳ thị. Nhưng có vẻ như là chúng ta đã bị lừa phỉnh với những thông tin đầy chất độc có tính kích thích và kỳ thị một chiều theo kiểu được định hướng ấy. Hãy thử xem, lão Trump qua vài điều sau để thấy một bộ mặt khác của ông và góc tối của truyền thông. Nếu Trump là phân biệt chủng tộc, tại sao những nhân viên cố vấn của ông là đa chủng tộc? Tại sao công ty của ông phải thuê những con người với quốc tịch và chủng tộc khác nhau? Nếu Trump phân biệt giới tính, tại sao ông lại có nhiều phụ nữ hơn đàn ông trong những vị trí cấp cao ở công ty? Người quản lý chiến dịch tranh cử của ông là phụ nữ. Người phát ngôn của chiến dịch là phụ nữ da đen. Nếu Trump là người bài xích ngoại quốc, tại sao ông cưới một người phụ nữ ngoại quốc?
“Việc đầu tiên là em muốn hít thở cái bầu không khí của xứ tự do”. Đó là phát biểu của Nguyễn Thế Lộc, một thực tập sinh 27 tuổi sinh sống và làm việc 1 năm qua ở tỉnh Ibaraki, phía Bắc thủ đô Tokyo của Nhật. Quê anh ở tỉnh An Giang và anh đã mong muốn từ lâu được đi qua nước ngoài lao động.
Tồn tại nhưng sống lay lắt, các tổ chức dân sự là những mục tiêu theo dõi, săn lùng, thậm chí đối tượng đàn áp của công an. Trong hoàn cảnh ngặt nghèo ấy, xã hội dân sự đôi khi vẫn lấp lánh và tỏa sáng tại một số nơi. Miệng thế gian… Một số cá nhân, tổ chức thiện nguyện và hội đoàn phi lợi nhuận trở thành hiện tượng vào thời điểm nước sôi lửa bỏng như các đợt lũ chồng lũ, lụt chồng lụt, mưa bão chồng mưa bão vừa qua trên cái “rốn” miền Trung thảm thương.
Hiểu Minh | DKN - Ảnh tổng hợp. Từ chiều 10 – 11/11 mưa lớn đã xảy ra trên diện rộng ở tỉnh Thừa Thiên – Huế, Quảng Nam, Bình Định và Phú Yên, để bảo vệ các hồ thủy điện, hồ chứa nước các nhà chức trách đã đồng loạt xả lũ khiến nước dâng nhanh, người dân nhiều nơi không trở tay kịp. Tại tỉnh Quảng Nam, theo báo Người lao động, 2 ngày qua, tại nhiều địa phương ở tỉnh Quảng Nam có mưa lớn khiến một số khu vực thấp trũng tại các huyện như Nông Sơn, Đại Lộc, Phú Ninh, TP. Hội An bị ngập lụt từ 60cm đến hơn 1m. Ảnh chụp màn hình báo Tuổi Trẻ. Ghi nhận của Tuổi Trẻ sáng 11/11, tại các thôn Đàn Long, Đàn Trung, xã Tam Đàn, huyện Phú Ninh, xã Tam Thăng, TP. Tam Kỳ và các xã Bình An, Bình Phú, huyện Thăng Bình nước dâng nhanh, một số nhà dân nước đã ở mép sân. Tại huyện Duy Xuyên, Nông Sơn, nhiều thôn, xã bị chia cắt, cô lập vì nhiều tuyến đường ngập nặng. Ông Nguyễn Sáu – chủ tịch xã Duy Vinh, huyện Duy Xuyên c
Bảo Trợ