Lễ Hội Đang Dẫn Cả Dân Tộc Ta Lạc Đường

27 Tháng Hai 20187:40 SA(Xem: 469)

TS. Nguyễn Xuân Diện: LỄ HỘI ĐANG DẪN CẢ DÂN TỘC TA LẠC ĐƯỜNG
blank

Đầu năm, từ lễ hội suy nghĩ về văn hóa tâm thế xã hội

Nguyễn Xuân Diện
Xuân 2013
Sau những ngày Tết Nguyên đán, trống hội đã gióng lên. “Bao nhiêu trống với chiêng tưng bừng vui rộn rã. Bao nhiêu phướn với hoa quay cuồng đến ngợp trời”. Mùa lễ hội đã bắt đầu! Bao nhiêu những bãi đất trống trước cửa đình đã lại náo động trong những ngày hội xuân rộn rã. Ba tháng ăn chơi bắt đầu. Những cuộc sát phạt trên các chiếu bạc từ làng quê đến phố thị ăn theo mùa lễ hội cũng đã bắt đầu khởi sự…

Chúng ta có quá nhiều lễ hội. Có người tính mỗi ngày bình quân ở Việt Nam có hai mươi lễ hội, một năm cả nước có tới 8.000 lễ hội. Mấy năm gần đây sự nở rộ của lễ hội ở trên khắp các miền của đất nước, đã bộc lộ ra tất cả những mặt tiêu cực của văn hóa Việt Nam.

Từ trong truyền thống, lễ hội chính là một phần của văn hóa và đạo đức của toàn xã hội, thể hiện niềm tôn kính đối với các vị anh hùng dân tộc, với Phật và Thánh Thần. Lễ hội cũng chính là nơi hội tụ sức sống của dân tộc, sức sống của văn hóa Việt từ ngàn đời truyền lại.

Chúng ta đều biết rằng lễ hội là thời điểm mạnh, hội tụ sức mạnh của cộng đồng Việt, ngưng kết nhiều ý nghĩa và biểu tượng văn hóa đã được trao chuyển từ đời này qua đời khác. Chúng ta tìm thấy trong lễ hội cả những hào quang chiến thắng của những cuộc chiến tranh vệ quốc trong quá khứ, những tầng sâu của nền văn minh lúa nước, những ứng xử của con người đối với tự nhiên. Nay, những điều đó chúng ta có còn tìm thấy trong những lễ hội?

blank
 Khai hội chùa Hương Tích thì liên quan gì tới ông Hồ Chí Minh?

Người dân ngày càng háo hức quan tâm và kéo đến với các lễ hội cho thấy một nhu cầu về văn hóa tâm linh hơn bao giờ hết. Nhưng đáng tiếc là người ta đi lễ Phật và đến với các lễ hội, với mục đích rất thực dụng.

Người trảy hội thời nay không còn đem đến lễ hội sự chính tâm như ngày xưa nữa! Có người nói, quan sát lễ hội và người tham gia lễ hội là biết xã hội đang vận động ra sao. Người ta kéo đến lễ hội bằng những lời cầu khẩn quyết liệt nhưng đầy mê lầm, bằng những mâm lễ vật phàm tục để mặc cả với thần thánh, bằng những đồng tiền lẻ gài lên khắp thánh tượng, phật tượng, bằng những cuộc nhậu nhẹt say khướt nơi đất Phật Hương Sơn, Yên Tử bên những mâm đặc sản thú rừng được chặt chém bởi những tay đồ tể (cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng). Lễ hội là dịp để gặp gỡ và đánh chén. Sau đó là chuyện xả rác không tiếc tay, khiến cho những khu di tích thành ra một bãi rác khổng lồ.
blank
 Đường đi lễ phật rất vui, trên bên dưới thuyền đều khẳm.
blank
 Cảnh chùa rất thi vị, quà quê hấp dẫn
blank
 Nghệ thuật sắp đặt theo phong cách dã thú.
blank
Chào mừng quí khách đến với lễ hội chùa Hương
blank
Trụi và Trọc
blank
Nhím rừng Yên Tử đê !
.
blank
 Đã bảo ở lại chuồng nhà mà cứ đòi đi lễ chùa.

Điều đáng buồn là phần lớn những lễ hội mà chúng ta quan sát được, thì những nhà tổ chức chỉ chú trọng đến việc thu các loại tiền, sắp xếp các điểm đỗ xe, mà không có một lễ hội nào tuyên truyền một cách đầy đủ về ý nghĩa nhân văn của lễ hội, sự tích của thần linh. Đặc biệt là cả một phong trào sân khấu hóa lễ hội, đã làm biến dạng và tha hóa các giá trị của lễ hội.

Nhiều lễ hội làng, vốn có qui mô nhỏ bé đã được phù phép thổi phồng của các "chuyên gia văn hóa" thành các lễ hội lớn, hoành tráng, thu hút sự quan tâm của hàng vạn người. Lại có những lễ hội thuần túy là lễ hội tín ngưỡng địa phương, nhưng nay được biến thành các lễ hội mang tính chất quốc gia.


blank
Ảnh chụp tại lễ hội Đồng Kỵ, sáng mùng 4 Tết Đinh Dậu. Nguồn: Internet.
.
Nước ta đang dấy lên chuyện tâm linh, nhưng toàn cổ xúy cho những lệch lạc, mê lầm. 

Đáng lẽ đền Trần là nơi giáo dục hào khí Đông A và tinh thần yêu nước thì thành ra nơi cổ xúy chuyện ấn triện, thăng tiến và lợi lộc, mua quan bán chức.

Đáng lẽ đền Trần Thương, đền Bà Chúa Kho là nơi giáo dục tinh thần tận tụy và liêm chính, trách nhiệm với kho dự trữ của nhà nước thì thành ra nơi mặc cả vay mượn, mua bán quàng xiên.

Đáng lẽ lễ Tịch điền, đàn Xã Tắc là nơi giáo dục lòng biết trọng nông thuần phác thì lại thành ra nơi lòe loẹt, cờ đèn kèn trống.

Lễ hội của chúng ta đang dẫn chúng ta đi lạc đường rồi! Dân ta đang được dẫn vào bến lú sông mê, quên hết công lao và  đức nghiệp của tổ tiên chúng ta rồi! 

Nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng buồn bã nói rằng: "Ở đâu mà lòng người bất an, xã hội bất trắc, thì mê tín dị đoan cũng có nhiều cơ hội, như cỏ dại gặp đất hoang vậy". Phải rồi! Chưa bao giờ lòng người bất an, xã hội bất trắc như hôm nay! Không tìm được niềm tin nơi trần thế, dân chúng đành tìm kiếm niềm tin trong hoang mang vũ trụ. 

Và nhà chức trách cũng vậy. Không giải được các bài toán hiện tại, bất lực, đành để cho dân xuống con thuyền lễ hội và tín ngưỡng đi vào bến lú sông mê, quên hết ...quên hết...

Ôi trời! Lễ hội mùa xuân Việt Nam năm 2013!
*Ảnh và chú thích ảnh của DL.
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Bà Khổng Lâm Lâm là phóng viên của truyền hình nhà nước Trung Quốc và đang thường trú tại London vào lúc xảy ra vụ tấn công bạo lực mà bà bị cáo buộc thực hiện hồi tháng 9/2018. Một lệnh bắt giữ đã được một tòa án tại Birmingham, Anh quốc ban hành tuần này nhắm vào một phóng viên truyền hình Trung Quốc do không xuất hiện trước tòa sau khi được thẩm phán yêu cầu.
Một video clip đăng trên mạng xã hội ngày 19 Tháng Tư, 2019, quay lại việc cảnh sát giao thông ở quận 12, chĩa súng, đánh đá tới tấp hai người đang bị tai nạn giao thông khiến dư luận phẫn nộ. Theo báo Thanh Niên, vào khoảng 9 giờ 53 phút tối 18 Tháng Tư, người dùng Facebook tên P.L đưa lên mạng xã hội dòng trạng thái (status) có nội dung “Ngay lúc này trên quốc lộ 1A, Q.12, CSGT đánh người,” kèm theo là clip dài khoảng 30 giây. Theo nội dung từ clip, lúc 9 giờ 42 phút tối 17 Tháng Tư, hai người đi trên một xe gắn máy chạy ngược chiều trong làn xe máy trên quốc lộ 1 với tốc độ rất nhanh thì bất ngờ tông vào một xe gắn máy đang đi đúng chiều.
thí sinh này còn có môn ngoại ngữ từ 1,2 điểm được nâng lên 9.6 điểm. Thậm chí, thí sinh M.V.T. “Thủ khoa” Học Viện Kỹ Thuật Quân Sự được “tặng” đến 25.2 điểm. Kinh ngạc hơn, thí sinh N.H.Q. của Hòa Bình bị điểm 0 hai môn, môn còn lại điểm 1, thế nhưng thí sinh này vẫn đậu vào Trường Sĩ Quan Lục Quân 1 và còn thuộc Top 3 thí sinh cao điểm nhất.
Một nhóm hơn chục người Trung Quốc đã lén lắp đặt bộ thiết bị kích sóng thông tin di động nhằm gây nhiễu loạn các mạng thông tin di động của Việt Nam tại thành phố Móng Cái.
Một người dân sống gần nhà nạn nhân cho biết, Thương mồ côi bố mẹ từ nhỏ được ông Nguyễn Trọng Đoàn, xã đội trưởng Cẩm Dương, cậu ruột đem về nuôi từ lúc 6 tuổi. Do nghi ngờ Thương lấy cắp 200,000 đồng, trong lúc nóng giận ông Đoàn đã dùng dao chém vào mặt, lấy thớt gỗ đánh vào đầu.
Là một thánh đường Công Giáo, nhưng ngay khi bị trận hỏa hoạn ngày 15/04/2019 tàn phá đáng kể, Nhà Thờ Đức Bà Paris đã nhận được những thông điệp yêu thương và trân trọng từ khắp mọi giới, từ mọi nước trên thế giới, không phân biệt tôn giáo, châu lục. Đó là vì Nhà Thờ Đức Bà Paris đã đi vào tâm thức mọi người như là một biểu tượng văn hóa, không riêng gì của người Pháp, mà là của cả nhân loại.
“Biến cố Đồng Tâm” xảy ra đến nay tròn 2 năm. Ngày 14/4/2019, dân đang sống an bình, tự nhiên Cảnh sát cơ động (CSCĐ) kéo về Đồng Tâm với vũ khí trang bị như chống khủng bố, chẳng khác gì coi dân như giặc. Dân kéo ra ghi hình và truy hỏi: Các anh về đây làm gì? Dân đang yên bình, có cần các anh về đâu? Ai cử các anh về đây?
Mạng xã hội hôm 15 Tháng Tư dấy lên sự bất bình trước tin dưa hấu ở huyện Phú Ninh phải dán tem có chữ Trung Quốc thì mới được thương lái thu mua. Báo Tuổi Trẻ dẫn lời một người trồng dưa hấu ở xã Tam Phước cho biết trong vụ dưa năm nay, giá thương lái mua khoảng 5,000–6,000 đồng ($0.22–0.26/kg) và các trái dưa ‘phải được dán tem này thì mới xuất qua thị trường Trung Quốc được’.
Trong những năm gần đây, ngành công nghiệp thực phẩm mang đi “take away” ở Trung Quốc vô cùng phát triển, tuy nhiên báo chí đại lục phát hiện, những đồ chứa đựng thức ăn thức uống của loại hình này được tái chế từ những ống truyền dịch còn chứa máu và nước tiểu trong bệnh viện, theo CCTV. Thực phẩm “take away” đang trở thành xu hướng phát triển kinh tế mới ở Trung Quốc, vì tiết kiệm thời gian, và mang đến một số tiện lợi cho thực khách. Lượng tiêu thụ thực phẩm “take away” ở Trung Quốc đã đạt 243 tỷ nhân dân tệ (gần 841 nghìn tỷ đồng) vào năm ngoái, khiến ngành công nghiệp bao bì đóng gói sản phẩm cũng liên đới “hốt bạc”.
CHÍNH PHỦ VIỆT NAM CHÍNH THỨC THUA KIỆN ÔNG TRỊNH VĨNH BÌNH – CÁI TÁT VÀO MỘT THỜI VÔ PHÁP VÔ THIÊN - 35,5 triệu USD bồi thường và 7,9 triệu USD án phí Việt Nam phải trả chưa phải là lớn so với các vụ thất thoát hay tham nhũng, cái lớn hơn đó là tiền mồ hôi nước mắt của nhân dân phải chi ra và tòa án quốc tế vạch trần rõ sự mông muội, sự man ri, sự vô pháp vô thiên một thời của Việt Nam mà nay chưa chắc khắc phục được nhiều.
Bảo Trợ