100 năm ngày sinh của thiên tài Charlie Parker

23 Tháng Mười Hai 20209:27 SA(Xem: 396)

100 năm ngày sinh của thiên tài Charlie Parker


Tuấn ThảoNói rằng Charlie Parker là một trong những nghệ sĩ có tầm ảnh hưởng lớn nhất của thế kỷ 20, có lẽ vẫn còn chưa đủ. Nhờ vào tài nghệ sáng tác và chơi kèn saxo, Charlie Parker là người đã thay đổi diện mạo của làng nhạc jazz vào đầu những năm 1940. Nỗ lực cách tân ấy vẫn tồn tại cho đến tận bây giờ. Nếu còn sống, Charlie Parker năm nay sẽ tròn 100 tuổi.

Charlie Parker

Charlie Parker  Michael Ochs/Getty Images

Sinh trưởng trong một gia đình nghèo tại Kansas City (bang Missouri, miền nam Hoa Kỳ), Charlie Parker thừa hưởng từ nhỏ năng khiếu chơi đàn dương cầm của thân phụ. Ông học kèn saxo alto từ năm 11 tuổi, với khát vọng gia nhập sau này một dàn nhạc chuyên nghiệp, lưu diễn ở khắp nơi để thỏa mãn giấc mộng ‘‘hải hồ’’. Vào thuở thiếu thời, Charlie Parker đã tham gia vào rất nhiều phiên biểu diễn nhạc jazz để thi thố tài năng (jam session). Cũng từ đó mà Charlie Parker được các đồng nghiệp mệnh danh là ‘‘Bird’’ rút gọn từ chữ ‘‘YardBird’’, trong tiếng lóng có nghĩa là tân binh, lính mới.

Tuổi trẻ tài cao, ngựa non háu đá. Tài nghệ chơi kèn saxo của ông được công nhận là hiếm thấy, nhưng Charlie Parker lúc bấy giờ vẫn chưa được rèn luyện tới nơi tới chốn, ít ra kỹ thuật vẫn chưa đủ tầm bay xa để phát huy trọn vẹn tham vọng nghệ thuật cao vời. Diễn viên kiêm đạo diễn kỳ cựu Clint Eastwood là người đã giải mã bí mật của hiện tượng Charlie Parker. Trong bộ phim tiểu sử (biopic) quay vào năm 1988, dành cho nghệ sĩ nhạc jazz với tựa đề ngắn gọn là ‘‘Bird’’, đạo diễn Clint Eastwood đã khéo lột tả cái khoảnh khắc để đời, khiến cho Charlie Parker vươn lên hàng thiên tài.

‘‘Tân binh’’ lại vượt xa các kiện tướng

Vào năm 16 tuổi, Charlie Parker tham gia cuộc thi do tay trống Jo Jones tổ chức cho dàn nhạc Count Basie Orchestra tại Kansas City. Count Basie (1904-1984) từng nổi tiếng nhờ tài chơi dương cầm và đồng thời là một trong những nhạc trưởng quan trọng nhất làng nhạc jazz thời bấy giờ. Tham vọng thì cao nhưng tay nghề còn non, Charlie Parker bị hụt hơi, lép vế trong những pha ứng tấu với dàn nhạc. Kẻ tung quá mạnh, người hứng quá nhẹ, buổi biễu diễn trật nhịp lạc điệu, khiến cho tay trống Jo Jones nổi cơn thịnh nộ, ném đồ vào Charlie Parker và đuổi cậu thiếu niên ra khỏi sân khấu, dưới tiếng cười nhạo, chê bai của khán giả.

Trong cái giây phút định mệnh ấy, Charlie Parker tự thề nguyện rằng, kể từ nay, ông sẽ không bao giờ còn bị ai sỉ nhục trên sân khấu. Theo nhà phê bình kiêm tác giả Patrice Blanc-Francard, tác giả của quyển sách ‘‘Từ điển của những người yêu nhạc Jazz’’, Charlie Parker rời nguyên quán và trong vòng 4 tháng trời, ông đã sống cô lập, tách biệt hẳn với thế giới bên ngoài. Ông luyện tập mỗi ngày 14 tiếng đồng hồ, nghe đi nghe lại cách chơi của các ban nhạc jazz qua đĩa hát, để rồi ông chẳng những tập chơi lại một cách thuần thục mà còn đi tìm tất cả những lối biến tấu khác xung quanh một giai điệu. Sau thời gian luyện tập ấy, ông xung phong vào các ban nhạc lưu diễn, dù chỉ là để chơi thay thế, dù chẳng có hợp đồng biểu diễn nào. Ông chịu khó chờ thời, nhịn đói cầm hơi, ngủ bờ ngủ bụi, miễn là có cơ hội thử lửa trên sân khấu cho đến cái ngày rực rỡ tỏa sáng.


Đến khi trở lại nguyên quán, tài năng của Charlie Parker đã thật sự chín muồi. Từ vị trí của một lính mới, chàng Bird ngày nào thực hiện cú đột phá ngoạn mục, dù chỉ mới tròn đôi mươi. Charlie Parker đã thay đổi hẳn lối tiếp cận nhạc jazz, tài nghệ của anh ‘‘tân binh’’ lại vượt xa tất cả các nghệ sĩ saxophone khác cùng thời thuộc vào hàng kiện tướng. Theo nhà phê bình Patrice Blanc-Francard giải thích, vào giai đoạn những năm 1941-1942, Charlie Parker đã thực hiện cuộc ‘‘cách mạng đầu tiên’’ trong làng nhạc jazz. Cùng với Dizzy Gillespie và Thelonious Monk, Charlie Parker đã hình thành phong trào bebop, khiến cho các nghệ sĩ đàn anh là Benny Goodman hay là Count Basie với sở trường là swing, cũng như các nhạc trưởng chuyên điều khiển các dàn nhạc big band, hầu như đều trở nên lỗi thời.

Ngẫu hứng bất tuyệt, ứng tấu trường thiên

Nổi danh từ năm 1943-1944 trở đi, Charlie Parker được công nhận là một tác giả thật thụ khi ông có cơ hội ghi âm các sáng tác của chính mình. Nhiều giai điệu của ông với thời gian đã trở nên kinh điển như Parker’s Mood, Bird of Paradise, Donna Lee (cùng với thiên tài Miles Davis), Shaww Nuff (cùng với nghệ sĩ Dizzy Gillespie), Scrapple from the Apple, Now’s the Time hay là tổ khúc lừng danh Yarbird Suite …

Ngoài cái tài soạn giai điệu, Charlie Parker còn có một cách chơi kèn saxo rất khác biệt phi thường, cách nén hơi để nắm bắt và giữ chặt nốt nhạc trước các đoạn ứng tấu trường thiên. Trước Charlie Parker, không ai có đủ làn hơi sâu và dày để tách các nốt nhạc ra thành từng cụm gắn chặt tựa những ‘‘cụm tuyết’’, để rồi từ đó ông trỗ tài ngẫu hứng biến tấu liên miên bất tuyệt, tạo cho giai điệu tuần hoàn nỗi da diết miên man.

Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Cứ mỗi mùa Giáng Sinh tới là câu hỏi "Ông già Noel có thật hay không" lại được nhắc tới nhiều hơn. Để phần nào đi tìm câu trả lời cho những câu hỏi trên, kênh YouTube PBS Studios chuyên cung cấp các video có nội dung giáo dục vừa ra mắt video với tên gọi "Is Santa Real?", tạm dịch là "ông già Tuyết có thật không?". 12 sự thật về Giáng Sinh, ông già Noel và tuần lộc Trong video của PBS Studios, họ đã đi phân tích và tìm ra được nhiều kiến thức khoa học để chứng minh về ông già Noel, cung cấp một số sự thật thú vị về Noel và những chú tuần lộc trong đoàn xe kéo của ông. Dưới đây là một số thông tin đó:
Cây thông là một loại cây hình nón to lớn ở miền khí hậu ôn đới, bán hàn đới và hàn đới. Ở vùng khí hậu bán nhiệt đới cây thông được tìm thấy trên cao độ 1,000 m. Ở Việt Nam cây thông được tìm thấy ở miền Bắc, Trung và trên cao nguyên Nam Trung Bộ. Nó vắng bóng hoàn toàn ở Nam Bộ. Cây thông cao từ 25- 35 m; lá nhọn và nhuyễn tựa như cây kim. Trái cứng và có vẩy. Lá thông xanh quanh năm ngay cả vào mùa đông đầy tuyết trắng. Cây thông thuộc dòng Pinus và gia đình Pinaceae. Thực tế có nhiều dòng cây thông khác với dòng Pinus và gia đình Pinaceae như thông Bunya thuộc dòng Araucaria và gia đình Araucariaceae hay thông đen Matai dòng Prumnopitys taxifolia thuộc gia đình Prumnopityaceae v.v. Ở Âu- Mỹ có nhiều rừng thông mọc tự nhiên trên các dãy núi cao như Alps, Pyrénées, Urals, Allegheny v.v. Gỗ cây thông rất thông dụng ở các quốc gia ôn đới. Gỗ dùng để làm nhà, cửa, sàn nhà, đóng bàn, ghế, tủ, làm bột giấy. Nhựa thông dùng để làm dầu sơn
Cứ mỗi mùa Giáng Sinh về, trên mọi con phố, nhà thờ đều sẽ vang lên những giai điệu nhẹ nhàng của The First Noel như đang ca tụng những giờ phút thiêng liêng, đưa người với người đến gần với nhau hơn./20 Tháng Mười Hai 2018 (Xem: 1344)/
Hàng năm cứ vào ngày 25 tháng 12 là chúng ta mừng Lễ Giáng Sinh, ngày Chúa Giêsu ra đời, nhưng ít ai để ý thắc mắc Chúa có thực sự sinh ra vào ngày này không hay lễ này có từ bao giờ. Kinh Thánh không thấy có chỗ nào nói đến các môn đệ của Chúa Giêsu mừng Sinh nhật của Chúa. Vậy thì ngày lễ nghỉ này ở đâu mà ra, và Kinh Thánh có đồng ý hoặc chấp nhận ngày lễ này không? Những câu hỏi như vậy có ý nghĩa gì khi mà mục đích của chúng ta là vinh danh mừng Chúa ra đời và đem các gia đình lại gần với nhau, chúc cho nhau được bình an và đất nước có hòa bình, dân tộc yêu thương.
Mỗi năm cứ đến dịp Giáng sinh, các gia đình ở Mỹ thường có rất nhiều hoạt động truyền thống thú vị như: cắt tỉa cây thông Noel, nướng bánh quy và mở quà Giáng sinh. Nhưng truyền thống Giáng sinh trên khắp thế giới diễn ra như thế nào, có khác nhiều so với Hoa Kỳ hay không. Thực ra mỗi quốc gia khác nhau sẽ có truyền thống khác nhau, không chỉ là món ăn, mà kể cả thời điểm tổ chức ngày lễ cũng không trùng khớp với những gì mà nhiều người từng biết. Từ lễ Giáng sinh trên bãi biển với hải sản tươi sống ở New Zealand, đến món cháo nóng hổi giúp giữ ấm gia đình trong mùa đông lạnh giá ở Phần Lan, bạn sẽ thấy rằng truyền thống ngày lễ toàn cầu này khác nhau như thế nào.
Cứ mỗi năm vào Tháng Mười Hai khi âm hưởng của “Silent Night, Holy Night” vang vọng trong không gian là lúc luôn gợi nhớ trong tôi đến một một ngôi làng nhỏ bé Oberndorf hiền hòa yên bình bên dòng sông Salzach của nước Áo (Austria). Nhà Nguyện Silent Night Chapel nằm trên địa điểm ban đầu của nhà thờ St. Nikolaus, nơi có bài hát mừng Giáng Sinh “Silent Night, Holy Night” được nghe lần đầu tiên vào đêm Giáng Sinh năm 1818. (Hình: Joe Klamar/AFP via Getty Images) Du khách có lẽ cũng chẳng mấy ai quan tâm đến các ngôi làng nhỏ bé này nếu không vì nguồn gốc âm hưởng của bài Thánh Ca “Silent Night, Holy Night/ Đêm Thánh Vô Cùng” được vang vọng từ ngôi nhà thờ St. Nicholas vào năm 1818, mừng ngày Chúa ra đời.
Anh ngồi bấu tay vào thành giường nhìn ra ngoài trời. Hình như mưa. Mắt anh mấy ngày nay thấy nắng loà nhoà lại tưởng mưa, thấy mưa thì nhìn như đang nắng xuống. Thằng chắt nội nói, mắt cụ nhìn không rõ nữa, cụ đi đâu để cháu dắt. Nó nói thật em nhỉ, nhưng mình cần gì nó dắt, ví thử có em đến ngoài ngõ kia, anh chẳng nhìn thấy rõ mồn một. Anh vẫn khoẻ. Mỗi ngày các cháu nó cho ăn năm bữa, mỗi bữa một bát cháo đã nát nhừ. Anh chỉ dám viết thư cho em mà không dám gọi điện vì tiếng của anh nói em chỉ có thể nghe như tiếng rừng phi lao xào xạc. Sáng nào anh cũng đi thể dục, đi từ mép giường ra tới bậc cửa sổ, vị chi là bốn bước. Bốn bước mà đi mất hai giờ, mồ hôi đổ vã ra, sảng khoái ghê! Nay con cháu đông rồi, anh không phải đánh máy như ngày xửa ngày xưa nữa, các cháu giúp ông.
Người ta cho rằng 10 bức hình dưới đây là những bức tranh tâm lý kỳ quái nhất, chúng có thể nhìn thấu tâm can bạn một cách rất chính xác! Bạn có dám thử không? 1. Trắc nghiệm tâm lý căng thẳng Nếu áp lực tâm lý của bạn càng lớn thì bức tranh sẽ chuyển càng nhanh. (aboluowang) Đây là hai bức tranh tĩnh, nhưng khi bạn bị áp lực tâm lý, bức tranh sẽ động. Nếu áp lực tâm lý của bạn càng lớn thì bức tranh sẽ chuyển càng nhanh. Áp lực tâm lý của bạn lớn tới mức nào?
Hồi 10 năm về trước, khi ấy vừa mới kết hôn, tôi dừng lại ở một xe bán chuối bên đường ở thị trấn Nagercoil, miền nam Ấn Độ, gần nhà chồng để chọn một ít chuối về làm nghi lễ tôn giáo. Tôi trố mắt nhìn những nải chuối ngon lành, từ hình dáng thông thường có màu vàng đến những nải chuối sắc hồng, đỏ và tím khác nhau. Chúng được treo ngược bằng móc sắt lên trần của xe chuối như tặng vật tưởng thưởng. Mỗi nải chuối có gắn tên từng giống chuối bản địa - poovan, chevvazhai, matti pazzham và nhiều loại khác.
Người Mỹ tạ ơn Chúa vì người đã đem tới một mùa màng bội thu. Ngày lễ này ở Mỹ có thể được so sánh với Tết ta ở Việt Nam. Ngày Lễ Tạ Ơn ở nước Mỹ vẫn được giữ nguyên như truyền thống; đó là thứ 5 tuần thứ 4 của tháng 11. Nếu ở Mỹ bạn sẽ có liền tù tì 4 ngày nghỉ từ thứ 5 tới chủ nhật đấy nhé; khá là tiện phải không nào, sau ngày Thanksgiving sẽ có dư thời gian để chiến đấu cùng Black Friday. Do đây cũng là thời gian thu hoạch cây việt quất nên người dân ở Massachusetts, vùng Tây Nam nước Mỹ còn tổ chức các cuộc thi làm bánh việt quất nữa nhé. Lễ Tạ Ơn ở Canada Người Canada kỉ niệm ngày Lễ Tạ Ơn vào thứ hai tuần thứ hai của tháng 10; dù ban đầu họ kỉ niệm ngày này vào thứ 5 trong tháng 11. Thay vì thưởng thức món gà tây như người Mỹ, họ ăn thịt xông khói hoặc cừu và bánh La tourtiere – một loại bánh nướng được làm từ khoai tây nghiền, thịt thỏ/bò xay nhuyễn
Bảo Trợ